Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Michał Sowiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi Ł. L. na postanowienie Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia (...) lutego 2016 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. oddala skargę.

Przedmiotem skargi wniesionej przez Skarżącego Ł. L. jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. obejmującego należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres listopad 2013, marzec 2014, kwiecień 2014 i maj 2014.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego Zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Zobowiązanemu w dniu 11 lutego 2015 r., natomiast bankowi w dniu 4 lutego 2015 r. (potwierdzenia odbioru w aktach administracyjnych).

Pismem z dnia 25 lutego 2015 r. Skarżący wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. W skardze Zobowiązany zarzucił, że dokonana czynność egzekucyjna w oparciu o ww. tytuł wykonawczy została zastosowana w sposób krzywdzący, bezzasadny, bezpodstawny i przy braku uwzględnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i przyczyn obiektywnych.

W dniu [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. rozpoznał wniesioną skargę i postanowieniem nr [...] oddalił ją jako nieuzasadnioną. Organ uznał, że zaskarżoną czynność egzekucyjną dokonano zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu Skarżący wniósł pismem z dnia 24 lipca 2015 r. zażalenie do Ministra Finansów. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienie jest bezpodstawne, bezzasadne, wewnętrznie sprzeczne, naruszające zasady postępowania określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również naruszające zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa. Dodatkowo wskazał na trudną sytuację życiową i zdrowotną, która spowodowała powstanie zobowiązań z tytułu składek na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skarżący podniósł również dokonanie błędnej analizy podjętych przez organ egzekucyjny czynności w zakresie zastosowanego środka egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Zdaniem Zobowiązanego "nastąpił błąd, albowiem skoro doręczenie zawiadomienia z dnia [...].01.2015 r. nastąpiło w dniu 11.02.2015 r., to trudno aby dłużnik odebrał je 04.02.2015 r." Odbiór zawiadomienia został potwierdzony podpisem Zobowiązanego wraz z datą 11 lutego 2015 r. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] uznając jego prawidłowość pod względem faktycznym i prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Ministra Finansów i umorzenie postępowania. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu bezpodstawność, bezzasadność, wewnętrzną niespójność, a także to, iż jest niesprawiedliwe i nieuwzględniające wszystkich istotnych okoliczności w przedmiotowej sprawie, jak również, iż zostało wydane przy błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu do okoliczności sprawy przepisów, na które powołano się w tym postanowieniu. Zobowiązany uznał zaskarżone postanowienie za sprzeczne i nieuwzgledniające zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady prawdy obiektywnej i tak zwanego słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwowych (art. 8 k.p.a.), zasady wysłuchania stron (art. 10 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) i zasady ugodowego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (art. 13 k.p.a.), co mogło mieć wpływ na treść wydanego postanowienia.

W uzasadnieniu skargi Zobowiązany wskazał, iż Minister Finansów wydając zaskarżone postanowienie skoncentrował się tylko na stronie formalno-prawnej, a nie na sprawie merytorycznej, co w opinii Zobowiązanego stanowi naruszenie zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zasad społecznego współżycia i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa. Uznał również, że sprowadzenie przedmiotowej sprawy tylko do aspektów formalno-prawnych postanowienia uważa za krzywdzące, niesłuszne, bezzasadne i sprzeczne nie tylko z ww. zasadami, ale także z Konwencją dotyczącą praw człowieka, w której również zapewniona jest ochrona człowieka w zakresie fiskalnym.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi w całości, podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. z 2016 r., poz. 1066).

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – postanowienie) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy na wstępie wskazać, że przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie wydane na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej "u.p.e.a."). Stosownie do powołanego przepisu prawa zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Powołany przepis prawa stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Oceniając prawidłowość dokonanych czynności egzekucyjnych, polegających na zajęciu prawa majątkowego Zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, pod względem wykonawczym słusznie nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja z rachunku bankowego. Zajęcie rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. poprzez przesłanie do banku zawiadomienia z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] o zajęciu prawa majątkowego Zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłaty z rachunku bankowego do wysokości zajętych wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Podstawę wystawienia przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego stanowił ww. tytuł wykonawczy. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego Zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego doręczono Zobowiązanemu w dniu 11 lutego 2015 r., natomiast bankowi w dniu 04 lutego 2015 r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Do zajęcia prawa majątkowego Zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego organ prawidłowo wykorzystał druk "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 655).

W związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia, iż dokonując zajęcia prawa majątkowego Zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. naruszył przepisy prawa regulujące kwestie zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego. W ramach postępowania egzekucyjnego Strona posiada bowiem ochronę prawną na każdym jego etapie. Stąd kwestie mające wpływ na zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego są rozstrzygane w trybie art. 34 i art. 59 u.p.e.a. Postępowanie skargowe zatem nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Przy tym ogólna reguła postępowania określona w art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, co również wyklucza rozstrzyganie w szerszym zakresie niż przewidziany dla danego trybu postępowania. Strona zatem nie może oczekiwać, że w ramach tego postępowania instancyjnego dotyczącego skargi na czynność egzekucyjna zostaną zweryfikowane inne kwestie nie mieszczące się w trybach przewidzianych w art. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd uznaje je ze bezpodstawne. Organ wydał zaskarżone postanowienie z poszanowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Minister Finansów wydając bowiem zaskarżone postanowienie dokonał ponownej oceny zaskarżonych przez Zobowiązanego czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych. Jednocześnie wykazał, iż zaskarżone czynności egzekucyjne zostały dokonane zgodnie z przepisami i trybem, w jakim są podejmowane przez organ egzekucyjny w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto wykazał brak podstawy prawnej do uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Dodatkowo zaskarżone postanowienie zawiera stosowną argumentację o powodach nieuwzględnienia przy rozstrzyganiu okoliczności, na które powołuje się Zobowiązany. Powyższe dowodzi również, iż zarzut sformalizowanego podejścia zaskarżonym postanowieniem bez uznania podnoszonych przez Zobowiązanego należy uznać za niezasadny. Samo niezadowolenie Strony ze sposobu załatwienia sprawy nie może stanowić o naruszeniu przez organ obowiązujących przepisów.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznaje, że organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.