Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wymierzenie Zarządowi Związku Biur Porad Obywatelskich w [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: 1. wymierzyć Zarządowi Związku Biur Porad Obywatelskich w [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od Zarządu Związku Biur Porad Obywatelskich w [...] na rzecz J. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi.

J. B. (dalej jako "wnioskodawca"), pismem z [...] lutego 2019 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Zarządowi Związku Biur Porad Obywatelskich w [...] (organ) grzywny

na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2019 r. poz. 2325 dalej p.p.s.a.)

w związku z nieprzekazaniem przez organ jego skargi –z [...] października 2018 r., na bezczynność w sprawie wydania zaświadczenia na wniosek z dnia [...] września 2018 r. potwierdzającego posiadanie wiedzy i umiejętności w zakresie poradnictwa obywatelskiego.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżącego. Sąd odnosząc się do treść żądania tj. art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 poz. 2096 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 1 pkt. 2 k.p.a. stwierdził, że uczestnik postępowania nie jest organem administracji publicznej, nie spełnia bowiem przesłanek pozwalających uznać go za organ administracji publicznej. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. – przez organy administracji publicznej należy rozumieć ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnych imieniu inne terenowe organu administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt. 2 k.p.a. Wymieniony artykuł stanowi natomiast o podmiotach powołanych z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "WSA"), podejmowane przez uczestnika postępowania działania nie mogą stanowić decyzji administracyjnych. Jednocześnie żaden przepis prawa nie kreuje prawa wniesienia przez uczestnika programu skargi do sądu administracyjnego na jego działania.

Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego(dalej "NSA"). W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego, NSA uchylił postanowienie z dnia [...] czerwca 2019 r.

W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Obowiązek ten spoczywa na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że o dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż np. sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych, czy też, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem, to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności.

Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.) jest niewypełnienie obowiązków procesowych określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, niezależnie od tego czy działanie lub zaniechanie tego organu podlega kognicji sądów administracyjnych. Grzywnie tej nadano bowiem mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 zwanej dalej "p.p.s.a.") organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz

z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, Sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny.

Należy również zaznaczyć, że Sąd rozpoznając niniejszą sprawą związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190

w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.). NSA uchylając postanowienie z [...] czerwca 2019 r. wskazał, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy. Wymierzając natomiast grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Jednak to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość.

W niniejszej sprawie Zarząd Związku Biur Porad Obywatelskich w [...] nie przekazał skargi wnioskodawcy do WSA, tłumacząc, iż nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Powyższe stanowisko organu, dotyczące nie przekazania skargi jest błędne. Należy zaznaczyć, że skoro postępowanie z wniosku o wymierzenie organowi grzywny (55 § 1 p.p.s.a.) jest prowadzone w odrębnej sprawie sądowoadministracyjnej (określonej w art. 54 § 2 p.p.s.a.) niż sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (tu zdaniem skarżącego - bezczynność organu w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego posiadanie wiedzy i umiejętności w zakresie poradnictwa obywatelskiego), to w postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny, sąd administracyjny winien poddać kontroli przesłanki warunkujące zastosowanie regulacji prawnej wskazanej w art. 55 § 1 p.p.s.a.

Już bowiem sam fakt nieprzekazania sądowi administracyjnemu skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, bez względu na powody takiego stanu rzeczy jest przesłanką do wymierzenia organowi grzywny. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, przy czym przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy. Obowiązek ten spoczywa na organie w rozumieniu art. 32 p.p.s.a., niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie ulega bowiem najmniejszej wątpliwości, że o dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego może rozstrzygać wyłącznie ten sąd, nie zaś organ, za pośrednictwem którego powyższy środek prawny został wniesiony. Nawet uzasadnione przekonanie, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż np. sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych zarówno z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych, czy też, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, nie zwalnia organu od obowiązku jej przekazania wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, albowiem, to nie organ, lecz sąd dokonuje oceny przekazanej mu skargi pod względem formalnym, a także pod kątem jej dopuszczalności.

Wymierzając grzywnę w wysokości 500 zł, Sąd miał na uwadze, że jak wynika z odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny, powodem nieprzekazania skargi do sądu było przeświadczenie organu, że nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu przepisów kpa. Organ, którego dotyczy wniosek w niniejszej sprawie, nie jest wyspecjalizowanym organem administracji publicznej, który na co dzień stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i wydaje orzeczenia, od których przysługuje skarga do sądu administracyjnego, i może on nie mieć departamentu prawnego wyspecjalizowanego do obsługi skarg wniesionych zgodnie z ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Sądu całokształt okoliczności faktycznych niniejszej sprawy świadczy o tym, że pomimo okoliczności nieprzekazania skargi adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie działania Zarządu Związku Biur Porad Obywatelskich w [...] nie jawią się jako lekceważenie obowiązku przekazania skargi, a w konsekwencji uzasadniają wymierzenie grzywny

w stosunkowo niższej wysokości. Orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, a jednocześnie powinna zdyscyplinować organ do niezwłocznego przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i skompletowanymi aktami sprawy do Sądu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., co do zwrotu wpisu od skargi orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., jako że stosownie do art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.