Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej syndyka masy upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1204/17 w sprawie ze skargi syndyka masy upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 1204/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę syndyka masy upadłości "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2017 r. ), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej kpa) w zw. z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej ugn), po rozpatrzeniu odwołania "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej skarżąca bądź Spółka), Wojewoda [...] (dalej Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] października 2017 r. (dalej Starosta) z [...] maja 2017 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] maja 2017 r.), orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej jako działka nr [...].

W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że Starosta, działając na wniosek przedsiębiorstwa "B" S.A. Oddziału [...] z siedzibą w [...] (dalej "B" bądź wnioskodawca), decyzją z [...] czerwca 2013 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni 2,5473 ha, będącej własnością "A" sp. z o.o. z siedzibą w [...], przez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości przewodów i urządzeń niezbędnych do przesyłu energii elektrycznej - napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV [...] . Ograniczenie to polegało na zobowiązaniu właściciela do udostępnienia wnioskodawcy części przedmiotowej nieruchomości o powierzchni 1725,33 m², oznaczonej literami E-F-G-H na mapie stanowiącej załącznik do skarżonej decyzji, na czas założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznych. Wnioskodawca nabył prawo do korzystania z tej nieruchomości w części niezbędnej do wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii linii napowietrznych. Zobowiązano "B" do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu linii napowietrznych lub w przypadku, gdy będzie to niemożliwe, do przedłożenia protokolarnego opisu powstałych szkód wraz z opinią rzeczoznawcy majątkowego.

Odwołanie od decyzji z [...] czerwca 2013 r. złożyła "A" sp. z o.o.

Po rozpatrzeniu odwołania, ostateczną decyzją z [...] września 2013 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2013 r.), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2013 r.

Decyzję z [...] września 2013 r. uchylił prawomocnym wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 961/13 (dalej wyrok II SA/Lu 961/13), wydanym po rozpoznaniu skargi skarżącej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał organ odwoławczy do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W szczególności, zdaniem Sądu, ustalenia wymagała zasadność projektowanego przebiegu inwestycji przez nieruchomość Spółki i zakres ograniczenia właściciela w jego prawie do korzystania z tej nieruchomości.

Wojewoda przeprowadził 22 maja 2015 r. rozprawę administracyjną i uzupełnił materiał dowodowy o kopie umów dotyczących udostępnienia nieruchomości sąsiednich pod projektowane urządzenia elektroenergetyczne. "B" poinformowało, że linia napowietrzna 110 kV [...] , w związku z projektowaną drogą krajową [...] przez działkę będącą przedmiotem niniejszego postępowania, została przeprojektowana przez zastosowanie wyższych słupów, by przewody nie były uciążliwe w eksploatacji, nie kolidowały z budową drogi krajowej i nie utrudniały korzystania z nieruchomości przez jej właściciela w sposób dotychczasowy.

Decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2015 r.), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] czerwca 2013 r.

Prawomocnym wyrokiem z 1 marca 2016 r. II SA/Lu 705/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpatrzeniu skargi "A" sp. z o.o., uchylił decyzję z [...] lipca 2015 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na konieczność ustalenia zasadności projektowanego przebiegu inwestycji przez nieruchomość Spółki i zakres ograniczenia właściciela w jego prawie do korzystania z tej nieruchomości. Zdaniem Sądu, w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ winien ustalić: 1. czy planowana inwestycja jest zgodna z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (dalej Plan), mając na względzie warunki szczegółowe planu dla projektowanej inwestycji - w niniejszej sprawie należy wyjaśnić kwestię wymaganego uzgodnienia z zarządem drogi; 2. jaki będzie wpływ inwestycji na stosunki wodne; 3. w jakiej odległości od terenu kolejowego zlokalizowano przebieg projektowanej linii elektroenergetycznej; 4. ile wynosi pas przeznaczony w Planie pod budowę linii elektroenergetycznej; 5. czy istnieją ograniczenia w prowadzeniu linii elektroenergetycznej napowietrznej wysokiego napięcia nad skarpą; 6. czy inwestor na potrzeby budowy słupa elektroenergetycznego może zniwelować utrudnienia terenu w celu poprowadzenia inwestycji bliżej terenów kolejowych; 6. dlaczego na nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem inwestor nie przewidział budowy linii kablowej.

Sąd wskazał, że należy zażądać od inwestora przedstawienia aktualizacji projektu, gdyż został on zmieniony w związku z drogą ekspresową, a także określić w sentencji decyzji termin, na który ma być udzielone zezwolenie na czasowe zajęcie działki nr [...], ustalając w sposób precyzyjny początek biegu tego terminu.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania od decyzji z [...] czerwca 2013 r. [Wojewoda], związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w wyroku II SA/Lu 705/15, biorąc pod uwagę zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, ostateczną decyzją z [...] lipca 2016 r. znak [...], uchylił decyzję I instancji w całości i przekazał Staroście sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Starosta, po ponownym rozpatrzeniu wniosku "B" i uzupełnieniu materiału dowodowego, decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...], ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] przez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń niezbędnych do przesyłu energii elektrycznej - napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV [...] . Określił, że ograniczenie to polega na obowiązku udostępnienia wnioskodawcy na czas założenia i przeprowadzenia linii elektroenergetycznych części nieruchomości o łącznej powierzchni 1.725 m[2] - pasa gruntu oznaczonego punktami: 1-2-3-4 na mapie stanowiącej załącznik do decyzji, przez okres 30 dni, liczony po 10 maja 2019 r.

Odwołanie od tej decyzji złożyła "A" sp. z o.o. Zarzuciła, że nie zostały uwzględnione zalecenia zawarte w prawomocnych wyrokach WSA w Lublinie z: 1 marca 2016 r. II SA/Lu 705/15; 20 listopada 2014 r. II SA/Lu 961/13 i zażądała jej uchylenia.

W uzasadnieniu decyzji z [...] października 2017 r. Wojewoda wyjaśnił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...] został zatwierdzony uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. [...], dalej Uchwała nr [...]). Zgodnie z ustaleniami Planu, działka położona w obrębie [...], oznaczona numerem [...], według rysunku tego planu wchodzi w skład obszaru oznaczonego symbolem C.27U - teren usług - istniejące zainwestowanie do zachowania, składy, magazyny, hurtownie, preferowane usługi komercyjne. Przez tę działkę projektowana jest linia elektroenergetyczna 110 kV [...]. Działka przylega do drogi o symbolu GP-12 i do terenów kolejowych. Droga GP-12 to droga krajowa relacji [...] - główna ruchu przyspieszonego. Ustalenia Planu dla drogi głównej ruchu przyspieszonego to: szerokość linii rozgraniczających - 40 m, na terenach leśnych - utrzymanie istniejących linii rozgraniczających, szerokość jezdni minimum 7 m, na terenach zabudowanych chodnik szerokości minimum 2 m; wymagane uzgodnienie z zarządem drogi wszelkich decyzji administracyjnych w sprawach obejmujących zasady polityki lub scaleń gruntów, realizacji inwestycji będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, w tym obiektów kubaturowych, obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej i uzbrojenia terenu - na terenach sąsiadujących z drogami krajowymi w liniach rozgraniczających dróg krajowych oraz w odniesieniu do inwestycji przecinających drogi i inwestycji sąsiadujących z rezerwami terenu przeznaczonego pod budowę lub modernizację tych dróg lub przecinających te rezerwy w zakresie obejmującym: sytuowanie obiektów budowlanych w stosunku do elementów drogi krajowej; określenie warunków obsługi komunikacyjnej inwestycji (terenu), w tym możliwości realizacji nowego lub przebudowy istniejącego włączenia do drogi krajowej; wpływ inwestycji na stosunki wodne w tym rejonie ze szczególnym uwzględnieniem warunków odwodnienia pasa drogowego; linię zabudowy - dla budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi: jednokondygnacyjnych - minimum 50 m, wielokondygnacyjnych - minimum 70 m od zewnętrznej krawędzi jezdni głównej; dla pozostałej zabudowy - minimum 25 m od zewnętrznej krawędzi jezdni.

Ustalenia planu dla terenów kolejowych (KK) to: utrzymanie terenów kolejowych w istniejących liniach rozgraniczających; budynki, budowle oraz roboty ziemne mogą być wykonywane w odległości nie mniejszej niż 20 m od granicy obszaru kolejowego (nie stosuje się do budynków i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowych); drzewa i krzewy mogą być sytuowane w odległości nie mniejszej niż 15 m od osi skrajnego toru kolejowego.

Takie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zostały zatwierdzone uchwałą nr [...], wydaną w okresie, gdy skarżąca była właścicielem działki nr [...] (od 16 maja 2003 r.).

Wojewoda podniósł, że z dokumentów projektowych przedłożonych przez "B" wynika, że oś projektowanej linii 110 kV [...] przebiega środkiem pasa terenu przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tę inwestycję, natomiast pas ograniczonego użytkowania jest znacznie węższy niż teren przewidziany w planie i wynosi 9 m po obu stronach linii.

Analiza treści mapy zasadniczej w skali 1:1000 w uwzględnieniem ustaleń Planu, w części dotyczącej ograniczeń związanych z terenem kolejowym, wykazała, że w odległości około 20 m od granicy obszaru kolejowego na przedmiotowej działce znajduje się skarpa. Ograniczenia w posadawianiu wszelkich budynków i budowli oraz prowadzeniu prac ziemnych związane z obszarem kolejowym musiały zostać wzięte pod uwagę podczas projektowania inwestycji. Zgromadzone dokumenty wskazują, że projekt przewiduje umieszczenie linii elektroenergetycznej 110 kV w możliwie najbliższym sąsiedztwie ograniczenia zabudowy związanym z terenem kolejowym.

Wojewoda wyjaśnił, że napowietrzna linia wysokiego napięcia 110 kV służy do przesyłana energii elektrycznej na duże odległości. Wysokie napięcie jest stosowane w sieciach przesyłowych przystosowanych do transmisji energii na duże odległości między źródłem energii (elektrownią) a sieciami rozdzielczymi. Z uwagi na warunki bezpieczeństwa, linie wysokiego napięcia rozpinane są na dość wysokich słupach, sięgających kilkudziesięciu metrów. Podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez Wojewodę 22 maja 2015 r. pełnomocnicy "B" zwrócili uwagę, że przebieg linii tego typu jest uzależniony od wymagań technicznych przy uwzględnieniu wymogów bezpieczeństwa ludzi i samych urządzeń. Nie bez znaczenia są warunki topograficzne i geologiczne terenu. Linia ta jest jednym z elementów układu sieci elektroenergetycznej i musi odpowiadać rygorystycznym i bezwzględnym wymogom technicznym.

Wojewoda podkreślił, że przedmiotowa inwestycja, jak każda inwestycja liniowa, odnosi się do terytorialne dużego obszaru, a także dotyczy znacznej ilości osób. Równocześnie jest to inwestycja mająca szczególne znaczenie z punktu widzenia interesu publicznego. Na projektowany przebieg tej linii wysokiego napięcia przez działkę stanowiącą własność skarżącego przedsiębiorstwa, prócz ustaleń Planu, istotny wpływ ma fakt, że "B" uzyskała uprawnienia do dysponowania gruntem na działkach sąsiednich. W bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] zaprojektowano posadowienie słupa, co oznacza, że odległość między gruntem a przewodami energetycznymi jest największa. Fakt ten pozwala na mniejsze ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości przez właściciela. Mając na uwadze informację o przeprojektowaniu tej sieci w związku z drogą ekspresową [...], polegającą na zaprojektowaniu wyższych słupów - można stwierdzić, że ograniczenie to jeszcze ulegnie zmniejszeniu.

Wykonując zalecenia WSA w Lublinie zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku II SA/Lu 705/15, organy obu instancji uzyskały dodatkowe wyjaśnienia i informacje od "B" (pisma z: 28.12.2016 r., 3.7.2017 r. i 14.9.2017 r.).

Opierając się na ich treści ustalono, że planowana inwestycja zlokalizowana na działce nr [...], położonej w obrębie [...], jest zgodna z warunkami określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Trasa projektowanej linii 110kV jest zgodna z przebiegiem projektowanej linii elektroenergetycznej 110 kV [...], a jej przebieg zaopiniował pozytywnie Zastępca Dyrektora Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] (pismo z 8.8.2012 r. nr [...]). Zakres robót dotyczący projektu budowy napowietrznej linii 110 kV [...] oraz skrzyżowania z ciekami wodnymi i rowami melioracyjnymi został uzgodniony bez uwag przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Oddział w [...] (pismo z 24.10.2011 r. nr [...]). Linię 110 kV zaprojektowano w taki sposób, by nie nastąpił niekorzystny wpływ na stosunki wodne w jej rejonie, w celu ograniczenia jej oddziaływania na etapie realizacji inwestycji na wody powierzchniowe i podziemne autor projektowanej inwestycji zdecydował się na zastosowanie odpowiednich technologii wykonywania fundamentów (prefabrykowane lub terenowe) i ograniczenia do niezbędnego minimum czasu wykonania prac ziemnych (dwa dni na stanowisko); prowadzenie tych prac w sezonie letnim (w porze suchej) w czasie występowania obniżonych poziomów wód gruntowych (niskie i średnie stany wód); w przypadku wystąpienia nadmiaru wody w odwiertach, zostanie ona przepompowana do szczelnych beczkowozów, a następnie wykorzystana do celów technologicznych (np. polewania fundamentów); konstrukcje wsporcze słupów usytuowano poza korytami cieków i obszarami zbiorników, dlatego nie przewiduje się znaczących negatywnych oddziaływań inwestycji na wody powierzchniowe. W rejonie projektowanego stanowiska słupowego nr [...] (działka nr [...] i [...]) warunki gruntowo-wodne rozpoznano otworem badawczym i sondowaniem statycznym CPT do głębokości 6,0 m ppt, powierzchnia terenu w rejonie stanowiska jest nieznacznie nachylona w kierunku północnym, około 15 m na południe od projektowanego słupa występuje stroma skarpa o wysokości 5 m, stwierdzono następujące warunki gruntowe - do głębokości 1,6 m ppt występują skonsolidowane grunty spoiste w stanie twardoplastycznym (warstwa Illd), poniżej zalegają zwietrzliny kredowe w stanie twardoplastycznym (warstwa geotechniczna Vd), sondowanie CPT wskazuje na możliwość uplastycznienia strefy przypowierzchniowej do głębokości około 0,6 m ppt, do głębokości 0,6 m ppt nie stwierdzono żadnych przejawów obecności wód gruntowych. Oś projektowanej linii 110 kV relacji [...] znajduje się w odległości około 85 metrów od terenu kolejowego, z uwagi na rozpoznane podczas wierceń i sondowań geologicznych warunki gruntowo-wodne na stanowisku projektowanego słupa wysokiego napięcia, nie ma możliwości jego przesunięcia w pobliże torów kolejowych. Inwestor nie przewiduje budowy linii kablowej 110 kV, gdyż jej koszt jest około trzykrotnie większy niż w przypadku linii napowietrznej.

Wojewoda wskazał, że z treści dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że projektowanie i budowa linii 110 kV podlega bardzo wielu restrykcyjnym zasadom. Jedną z podstawowych zasad jest stosowanie linii napowietrznej. Jest to rozwiązanie stosowane powszechnie na całym świecie z dobrze opanowaną technologią budowy i eksploatacji. Rozwiązanie w formie linii kablowej 110 kV, co do zasady jest możliwe, jednakże stosuje się je tylko w przypadkach, gdy nie jest możliwa budowa linii napowietrznej. Linia kablowa, szczególnie na tak krótkim odcinku, nie gwarantuje pewności zasilania odbiorców, koszt budowy jest wielokrotnie wyższy, niż linii napowietrznej, wprowadza większe ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki przez którą przebiega - w pasie ograniczonym przez linię kablową nie jest możliwa praktycznie żadna zabudowa. Znacznie komplikuje się problem zachowania ciągłości kabla światłowodowego, który w linii napowietrznej znajduje się w przewodzie odgromowym i jest ciągły. Zastosowanie w obrębie działki nr [...] linii kablowej spowodowałoby konieczność dwukrotnego przecięcia kabla światłowodowego i połączenie go z ziemnym kablem światłowodowym. Działanie takie wpływa na pewność transmisji danych teletechnicznych realizowanych również na potrzeby operatorów komórkowych czy administracji publicznej.

Rozwiązanie polegające na wcince linii kablowej w linię napowietrzną na tak krótkim odcinku jest z technicznego punktu widzenia bardzo złym i nigdzie nie praktykowanym rozwiązaniem, ponieważ wprowadza w ciąg linii dość zawodne elementy, jakimi są głowice kablowe (tutaj dwa połączenia przewód - kabel). Uszkodzenie takiego połączenia wymaga kosztownej i długotrwałej naprawy (czas oczekiwania na głowicę kablową to 30 dni), wymaga znacznie częstszych zabiegów konserwacyjnych. Projektowana linia 110 kV jest linią przesyłową mającą zasilać bardzo dużą ilość odbiorców i zadaniem operatora sieci dystrybucyjnej jest wprowadzenie takich rozwiązań technicznych w zakresie budowy sieci, by pewność i niezawodność jej pracy była jak największa. Jakość sieci dystrybucyjnej sprawdza się w ekstremalnych warunkach pogodowych, jak burze, śnieżyce, sadź katastrofalna czy wichury, których występowanie nasila się w ostatnich latach. W związku z tym brak jest uzasadnienia dla wprowadzenia rozwiązań "łączonych", które już w założeniu są obarczone większym ryzykiem uszkodzeń.

Wojewoda podkreślił, że w przypadku wprowadzenia rozwiązań wnioskowanych przez właściciela nieruchomości przez zastosowanie na działce nr [...] linii kablowej, niezbędne będzie postawienie dodatkowego słupa na przedmiotowej działce i wyłączenie z zagospodarowana pasa działki o szerokości 3 m wzdłuż linii kablowej. Oznaczałoby to znacznie większą ingerencję w prawa właściciela niż w przypadku realizacji inwestycji zgodnie z projektem przygotowanym przez "B".

Przedstawiony stan faktyczny i prawny, zdaniem Wojewody, pozwala stwierdzić, że przebieg planowanej inwestycji, uwzględniając warunki wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...], w sposób absolutnie niezbędny ingeruje w prawa skarżącej, jako właściciela nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Skargę wniosła "A" sp. z o.o., zarzucając decyzji z [...] października 2017 r. naruszenie:

1. art. 124 ust. 1 ugn przez ograniczenie prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] w związku z planowaną inwestycją celu publicznego w sposób naruszający interes właściciela nieruchomości, tj. w sposób nie najmniej uciążliwy dla właściciela nieruchomości;

2. art. 7, 77 § 1, art. 80, 107 § 3 i art. 136 kpa przez nieustalenie stanu faktycznego sprawy, niewyjaśnienie wszystkich istotnych elementów tego stanu, oparcie decyzji na informacjach uzyskanych od inwestora bez specjalistycznego oparcia dokumentacyjnego.

Skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Staroście.

Zdaniem skarżącej, Wojewoda ponownie nie rozważył, czy przebieg planowanej inwestycji był nieruchomości jak najmniej uciążliwy oraz czy zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzi się do niezbędnego minimum. Przebieg planowanej przez "B" inwestycji nie zmienił się w żaden sposób. W ocenie skarżącej, w zaskarżonej decyzji analiza, dlaczego inwestycja nie może przebiegać w innym miejscu, opiera się wyłącznie na wyjaśnieniach przekazanych organowi przez inwestora i nie jest poparta żadnymi specjalistycznymi dokumentami, czy opiniami oraz wyliczeniami. Zawiera jedynie lakoniczne stwierdzenie, że przedstawiony stan faktyczny i prawny pozwala stwierdzić, że przebieg planowanej inwestycji jest optymalny, bo inwestycja jest zgodna z warunkami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, że zakres robót jest uzgodniony tak, by nie nastąpił niekorzystny wpływ na stosunki wodne, że nie ma możliwości przesunięcia słupa w pobliże torów z uwagi na rozpoznane podczas wierceń i sondowań geologicznych warunki gruntowo-wodne. Wskazano, że inwestor nie przewiduje budowy linii kablowej z uwagi na wyższy koszt. W dalszym ciągu inwestor nie zaktualizował projektu dotyczącego przedmiotowej działki, co świadczy tylko o pozornym zgromadzeniu dodatkowego materiału dowodowego.

Według skarżącej, bezspornym jest, że należąca do niej działka po wybudowaniu słupów podtrzymujących napowietrzną linię wysokiego napięcia znacząco straci na wartości, a nawet może stać się dla niej całkowicie bezużyteczna. Tymczasem w sprawie ustalono, że istnieje możliwość poprowadzenia przebiegu inwestycji linii wysokiego napięcia w sposób mniej uciążliwy dla właściciela działki, tj. linią kablową. Możliwym jest także zniwelowanie skarpy tak, by linia przebiegała bliżej torów kolejowych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem II SA/Lu 1204/17 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

WSA wskazał, że postanowieniem z [...] lutego 2018 r. IX GU [...] Sąd Rejonowy [...] z siedzibą w [...] ogłosił upadłość spółki "A" i wyznaczył na syndyka masy upadłości J.P. W związku z tym postępowanie w niniejszej sprawie, zawieszone postanowieniem z 28 marca 2018 r., zostało podjęte z udziałem syndyka (k. 34 akt sądowych).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 124 ust. 1 ugn, w myśl którego starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia winno być przy tym poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym o uzyskanie zgody na wykonanie wnioskowanych prac (art. 124 ust. 3 ugn).

Udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne zostało uzależnione od spełnienia dwu przesłanek: 1. ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości może nastąpić wyłącznie dla zrealizowania celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2. wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ugn winno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

W kontrolowanym postępowaniu trafnie uznano, że inwestycja planowana przez "B" jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm.) w zw. z art. 6 pkt 2 ugn (budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń).

Realizacja tego celu m. in. na należącej do Spółki działce nr [...] jest zgodna z ustaleniami zawartymi w uchwale nr [...]. Zgodnie z ustaleniami Planu, przedmiotowa działka wchodzi w skład obszaru oznaczonego symbolem C.27U - teren usług - istniejące zainwestowanie do zachowania, składy, magazyny, hurtownie, preferowane usługi komercyjne. Przez tę działkę jest projektowana linia elektroenergetyczna 110 kV [...]. Działka przylega do drogi krajowej o symbolu GP-12 i do terenów kolejowych.

Przebieg spornej linii energetycznej został 8 sierpnia 2012 r. pozytywnie zaopiniował Zastępca Dyrektora Oddziału w [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...]; 24 października 2011 r. został uzgodniony bez uwag w zakresie skrzyżowania z ciekami wodnymi i rowami melioracyjnymi przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzono rokowaniami, które nie doprowadziły do dobrowolnego udostępnienia przez skarżącą działki nr [...] w celu założenia i przeprowadzenia sieci przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Przebieg i rezultat rokowań nie budzi zastrzeżeń.

W decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 ugn należy w sposób precyzyjny określić zakres uszczuplenia władztwa nad przedmiotową nieruchomością i wykazać, że uszczuplenie to nastąpiło tylko w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji, jak również w sposób najmniej uciążliwy dla korzystania z niej i zgodnie z warunkami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przed wydaniem decyzji na podstawie art. 124 ugn organ obowiązany jest dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, zaś wyniki takiej analizy muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 107 § 1 kpa.

Wbrew stanowisku skarżącej, Wojewoda wszechstronnie rozważył i prawidłowo ustalił, że przebieg planowanej inwestycji jest dla nieruchomości skarżącej jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości - sprowadzony do niezbędnego minimum, który to obowiązek wynika z konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w art. 64 ust. 2 Ustawy Zasadniczej.

Organy obu instancji dokonały analizy dotyczącej zakresu koniecznej ingerencji w przysługujące skarżącej prawo własności działki nr [...]. W toku postępowania w obu instancjach wykazano, dlaczego ograniczono własność działki skarżącej we wskazanym zakresie. Wojewoda rozważył zarówno interes inwestora, jak i interes skarżącej i należycie umotywował swoje stanowisko przy zastosowaniu kryterium "niezbędności" w uszczupleniu prawa właściciela nieruchomości.

Nie bez znaczenia jest to, że niniejsza sprawa była trzykrotnie rozpatrywana, a postępowanie prowadzone było przez sześć lat. Przez ten czas organ I instancji zgromadził miarodajny materiał dowodowy, stosownie do wytycznych zawartych w wyrokach Sądu administracyjnego. Zgromadzone w sprawie dowody pozwalają na uznanie, że przyjęta lokalizacja sieci elektroenergetycznej jest najmniej uciążliwa dla wszystkich właścicieli nieruchomości objętych projektem i optymalna ze względu na ukształtowanie terenu.

Przy ustaleniu przebiegu napowietrznej linii energetycznej wzięto zasadnie pod uwagę ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr [...] wynikające z bezpośredniego sąsiedztwa terenu kolejowego i istnienia na tej działce skarpy. Projekt przebiegu linii 110 kV [...] przewiduje umieszczenie jej w możliwie najbliższym sąsiedztwie ograniczenia zabudowy związanym z terenem kolejowym. Oś linii przebiega środkiem pasa terenu przewidzianego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tę inwestycję, przy czym pas ograniczonego użytkowania jest węższy niż teren przewidziany w planie miejscowym (wynosi 9 m po obu stronach linii).

By zminimalizować uciążliwość inwestycji dla skarżącej jako właściciela działki nr [...], w bezpośrednim sąsiedztwie tej działki zaprojektowano posadowienie słupa, co skutkuje zwiększeniem odległości między gruntem a przewodami energetycznymi.

Przekonujące jest stanowisko Wojewody, że nie ma możliwości przesunięcia słupa energetycznego w pobliże torów kolejowych z uwagi na rozpoznane podczas wierceń i sondowań geologicznych warunki gruntowo-wodne na tym terenie.

Nie budzi zastrzeżeń twierdzenie, że budowa linii kablowej, która jest trzykrotnie droższa niż budowa linii napowietrznej jest zasadna jedynie wówczas, gdy nie jest możliwa budowa linii napowietrznej. Linia kablowa wprowadza większe ograniczenia w sposobie zagospodarowania działki, przez którą przebiega. Powszechnie wiadomo, że w pasie ograniczonym przez linię kablową nie jest możliwa praktycznie żadna zabudowa. Organ odwoławczy wyczerpująco uzasadnił, że realizacja linii kablowej na odcinku obejmującym działkę skarżącej wymagałaby połączenia z linią napowietrzną, a uszkodzenie takiego połączenia wymagałoby kosztownej i długotrwałej naprawy, i wymagałoby znacznie częstszych zabiegów konserwacyjnych.

Zdaniem Sądu I instancji, nie można pominąć interesu publicznego, polegającego na zapewnieniu odbiorcom ciągłych i nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej. Przekonujące i wystarczająco uargumentowane jest w związku z tym stanowisko inwestora, które podzieliły organy, że w ekstremalnych warunkach pogodowych, jak burze, śnieżyce, sadź katastrofalna, czy wichury, których występowanie nasila się w ostatnich latach, nie sprawdziłoby się rozwiązanie polegające na połączeniu sieci napowietrznej z siecią kablową, gdyż takie "łączone" rozwiązania już z założenia są obarczone większym ryzykiem uszkodzeń.

Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność skarżącej, w związku z planowaną budową sieci elektroenergetycznej nastąpiło z zachowaniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności po właściwym wyważeniu interesu społecznego oraz interesów indywidualnych - zarówno inwestora, jak i skarżącej.

Skargę kasacyjną wywiódł syndyk masy upadłości "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w [...], reprezentowany przez adw. P.P., który zaskarżając w całości ww. wyrok II SA/Lu 1204/17, zarzucił wyrokowi naruszenie:

I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz [art.] 135 ppsa przez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] maja 2017 r., i nieuzasadnione powielenie ustaleń organu odwoławczego w sytuacji, gdy Wojewoda dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 7, 77, 80 kpa przez wydanie i oparcie decyzji na niepełnym i wybiórczym materiale dowodowym, w szczególności przez zaniechanie czynności zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, zgodnie ze słusznym interesem skarżącej, to jest zweryfikowania, czy zaproponowany przez inwestora sposób realizacji inwestycji jest najmniej uciążliwy dla właściciela oraz w najmniejszym możliwym stopniu ograniczy możliwość korzystania z nieruchomości, a także precyzyjnego określenia kosztów realizacji inwestycji przez budowę linii napowietrznej oraz zawnioskowanego przez skarżącą alternatywnego sposobu budowy linii kablowej podziemnej, a nadto zniwelowania skarpy, tak by linia napowietrzna mogła przebiegać bliżej torów kolejowych, a nadto ustalenia, czy inwestycja może być realizowana w sposób zróżnicowany, to jest częściowo jako linia napowietrzna a częściowo jako linia kablowa i czy taki sposób realizacji jest dopuszczalny i możliwy z punktu widzenia technicznego oraz bezpieczeństwa, a także oparcie przez organ odwoławczy istotnych ustaleń i bezkrytyczne przyjęcie ich również przez Sąd I instancji na podstawie samych tylko twierdzeń przedsiębiorcy przesyłowego, bez rzeczowego wykazania, uzasadnienia i poparcia niezależnymi, obiektywnymi dla strony wyliczeniami i badaniami, co jest sprzeczne z zasadą bezstronności i równego traktowania wyrażoną w art. 8 kpa oraz dyrektywą minimalizacji uciążliwości realizacji planowanej inwestycji i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości;

b. art. 75 § 1 w zw. z art. 84 kpa przez nieuzasadnione zaniechanie wywołania opinii biegłego z zakresu budownictwa - rzeczoznawcy budowlanego o specjalności inżynieryjnej elektrycznej, urządzeń elektrycznych, instalacji i sieci elektrycznych, stacji elektrycznych wraz z infrastrukturą energetyczną na okoliczność zasadności realizacji inwestycji przez przedsiębiorcę przesyłowego w zaproponowany przez niego sposób, w szczególności zaś na okoliczność określenia kosztów realizacji inwestycji przez budowę linii napowietrznej oraz zawnioskowanego przez skarżącą alternatywnego sposobu budowy linii kablowej podziemnej, a nadto zniwelowania skarpy, tak by linia napowietrzna mogła przebiegać bliżej torów kolejowych, a nadto ustalenia, czy inwestycja może być realizowana w sposób zróżnicowany, to jest częściowo jako linia napowietrzna, a częściowo jako linia kablowa i czy taki sposób realizacji jest dopuszczalny i możliwy z punktu widzenia technicznego oraz bezpieczeństwa, a nadto czy przedsiębiorca przesyłowy zamierza realizować inwestycję w sposób najmniej uciążliwy i ingerujący w prawo własności Spółki oraz czy istnieje alternatywny sposób jej realizacji;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz [art.] 135 w zw. art. 153 ppsa przez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z [...] maja 2017 r. wskutek dokonania błędnej oceny podjętych czynności przez organy administracji publicznej i pominięcie, że nie wykonały wskazań, co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku II SA/Lu 705/15 i nie zostało prawidłowo i obiektywnie ustalone, czy przebieg planowanej inwestycji jest dla nieruchomości skarżącej jak najmniej uciążliwy;

II. prawa materialnego - art. 124 ust. 1 ugn przez jego niewłaściwe zastosowanie i dokonanie nieprawidłowej oceny, że ustalony w sprawie stan faktyczny uprawnia do wydania decyzji administracyjnej ograniczającej Spółce sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka [...] w związku z planowaną inwestycją, podczas gdy niepełne, wybiórcze i nieoparte o prawidłowo zebrany i pełny materiał dowodowy ustalenia organów administracji publicznej nie mogą stanowić o realizacji przesłanek uprawniających do powyższego, co doprowadziło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz 135 ppsa i nieuchylenia decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.

Skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

W pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz [art.] 135 w zw. art. 153 ppsa - jako najdalej idący. Zarzut ten okazał się niezasadny.

Utrwalonym w orzecznictwie i piśmiennictwie jest pogląd, że art. 153 ppsa jest przepisem materialnoprawnym, który winien być przedmiotem zarzutu z pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 ppsa; wyrok NSA z 20.6.2012 r. I OSK 953/11, akceptowany przez W. Piątka, Powaga rzeczy osądzonej wyroku sądu administracyjnego, C.H. Beck 2015, s. 48, przypis 141), gdy tymczasem autor skargi kasacyjnej zgłosił ów zarzut w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 ppsa). Mimo tej wady, zarzut ujęty w pkt I.2 petitum skargi kasacyjnej nadawał się do rozpoznania (I OPS 10/09).

Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 ppsa, należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zaś z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LexisNexis 2012 r., s. 396-397 uw. 1-2; A. Kabat, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016 r., s. 654-655 uw. 2-5; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 688-690, nb 4-8). Art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organy administracji publicznej, ani sądy, orzekające ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziło do niespójności działania systemu władzy publicznej. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z: 4.6.2009 r. I OSK 426/08, Lex 561267; 30.7. 2009 r. II FSK 451/08, Lex 526493; 23.9.2009 r. I FSK 494/09, Lex 594010; 13.7.2010 r. I GSK 940/09, Lex 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14.1.2010 r. I SA/Wr 1591/09, Lex 559604).

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, organy obu instancji prawidłowo wykonały wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w prawomocnym wyroku II SA/Lu 705/15. Ponieważ Sąd I instancji nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji odwoławczej, art. 135 ppsa (wskazany jako wzorzec kontroli w każdym z zarzutów) nie znajdował w sprawie zastosowania (wyroki NSA z: 9.2.2016 r. I FSK 1494/15; 13.3.2014 r. II GSK 21/13; 20.11.2007 r. II FSK 1310/06, aprobowane przez M. Jagielską, J. Jagielskiego, R. Stankiewicza, M. Grzywacza - op. cit., s. 636, nb 2, 3).

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz [art.] 135 ppsa w zw. z art. 7, 8, 77, 80 kpa.

Art. 77 kpa składa się z 4 paragrafów, o różnej treści normatywnej. Autor skargi kasacyjnej ani w petitum skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu, nie wskazuje paragrafu, którego naruszenia się dopatruje.

Obowiązkiem skarżącego kasacyjnie jest ścisłe określenie jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się w treści skargi kasacyjnej zarzuty (wyrok NSA z: 5.10.2010 r. I GSK125/09; 23.11.2010 r. II FSK 1165/09; 1.12.2010 r. II FSK 1507/09; 8.12.2010 r. I GSK 619/09; 19.7.2013 r. I OSK 2766/09, cbosa, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza - op. cit., s. 754, nb 16). Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (postanowienie Sądu Najwyższego z 26.10.2000 r. IV CKN 1518/00, OSNC 2001/3/39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5.8.2004 r. FSK 299/04, OSP 2005/3/36). Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 ppsa). Z tej przyczyny zarzut naruszenia "art. 77 kpa" nie nadawał się do rozpoznania.

W sprawie nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) ani zasady pogłębiania zaufania (art. 8 kpa).

Zasada prawdy obiektywnej wyrażona jest w art. 7 kpa: "W toku postępowania organy administracji publicznej... z urzędu lub na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego...". Nowe brzmienie art. 7 w zakresie ukształtowania prawy obiektywnej wprowadził art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. nr 6, poz. 18).

W doktrynie trafnie wskazuje się, że zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania, ma bowiem kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa" (W. Dawidowicz, Ogólne postępowania administracyjne. Zarys systemu, Warszawa 1962, s. 108). Realizacja zasady prawy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Takie ukształtowanie zasady ogólnej prawdy obiektywnej w pełni odpowiadało funkcjom prawa procesowego administracyjnego, które nie są ograniczone wyłącznie do ochrony praw jednostki przy załatwianiu spraw indywidualnych w formie decyzji administracyjnej, ale też do ochrony interesu publicznego. Z zasady prawdy obiektywnej wynika dla organu obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego. Kierując się normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. Z art. 7 i 77 § 1 kpa wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Ocena, czy wnioskowana czynność dowodowa jest niezbędna do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należy do właściwości organu administracji publicznej (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 72-74 nb 7-10). Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, organ nie miał obowiązku zbierania z urzędu dalszych dowodów, skoro zebrany w sprawie materiał okazał się dostateczny do jej rozstrzygnięcia (odpowiednio - wyrok SN z 8.7.1980 r. I CR 75/80, OSNC 1981/2-3/36, akceptowany przez K. Piaseckiego w: red. J. Jodłowski, K. Piasecki, Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, W. Pr. 1989, t. 2, s. 411, uw. 1).

Sąd I instancji trafnie wskazał, że sprawa była trzykrotnie rozpatrywana przez organy administracji publicznej i przez Sąd I instancji. Wojewoda w zaskarżonej decyzji szczegółowo przedstawił ustalenia dotyczące postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie istotnym dla oceny, czy przebieg planowanej inwestycji na działce nr [...] odpowiada postanowieniom planu miejscowego i czy ów przebieg inwestycji jest dla nieruchomości skarżącej jak najmniej uciążliwy (s. 4-7 decyzji z [...] października 2017 r. ), a co Sąd I instancji w wyroku II SA/Lu 1204/17 słusznie aprobował. Wojewoda w szczególności trafnie ustalił, że z dokumentów projektowych przedłożonych przez "B" wynika, że oś projektowanej linii 110 kV przebiega środkiem pasa terenu przewidzianego w miejscowym planie pod tę inwestycję, a pas ograniczonego użytkowani jest znacznie węższy niż teren przewidziany w Planie i wynosi 9 m po obu stronach linii (s. 5 decyzji z [...] października 2017 r. ). Korzystne zaprojektowanie posadowienia słupa w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] skutkuje największą odległością między gruntem a przewodami energetycznymi i pozwala na mniejsze ograniczenia w korzystaniu z działki nr [...] przez właściciela.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, decyzji nie oparto "na niepełnym i wybiórczym materiale dowodowym", a organy obu instancji nie zaniechały czynności zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie ze słusznym interesem Spółki.

"Wielokrotne sygnalizowanie organom konieczności weryfikacji twierdzeń inwestora" nie zostało poparte dowodami przeciwnymi ani dowodami przeciwieństwa przedstawionymi przez Spółkę, które mogły prowadzić do odmiennej oceny dowodów zebranych w sprawie. Spółka jako profesjonalista prowadzący działalność gospodarczą, władny był przedłożyć własne wyliczenia i dowody, które mogły prowadzić do odmiennych ustaleń. W prawie administracyjnym - w tym w szczególności w zakresie Prawa budowlanego - dopuszczalne jest przedkładanie dowodów dotyczących konkretnych robót budowlanych, pochodzących od rzeczoznawców, nie istniały zatem żadne przeszkody, by Spółka takie dowody przedłożyła. Brak było jakichkolwiek powodów, by zakwestionować wyniki badań warunków gruntowo-wodnych w rejonie projektowanego stanowiska słupowego (na działce nr [...] i [...]), rozpoznanych otworem badawczym i sondowaniem statycznym CPT do głębokości 6,0 m ppt (s. 6 decyzji z [...] października 2017 r. ). Za prawidłowością ustaleń organów w kontrolowanej sprawie przemawiają: zaopiniowanie pozytywnie przebiegu projektowanej linii 110 kV przez Zastępcę Dyrektora Oddziału GDDKiA pismem z 8 sierpnia 2012 r.; uzgodnienie bez uwag zakresu robót dotyczącego projektu budowy napowietrznej linii 110 kV, skrzyżowania z ciekami wodnymi i rowami melioracyjnymi przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Oddział w [...].

Na ograniczenia innego przebiegu linii na działce nr [...] składają się: przebieg linii kolejowej; zakaz wykonywania robót ziemnych i posadowienia budowli w odległości nie mniejszej niż 20 m od linii kolejowej; posadowienie skarpy w odległości ok. 20 m od granicy obszaru kolejowego; przyleganie działki do drogi krajowej GP-12. Trafnie Sąd I instancji aprobował ustalenia Wojewody w zaskarżonej decyzji, że rozpoznane podczas wierceń i sondowań geologicznych warunki gruntowo-wodne przeciwią się możliwości przesunięcia słupa energetycznego w pobliże torów kolejowych (s. 6/7 decyzji z [...] października 2017 r. ; s. 13 akapit ostatni uzasadnienia wyroku II SA/Lu 1204/17).

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz [art.] 135 ppsa w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 84 kpa nie zasługiwał na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku II SA/Lu 705/15 nie wskazał na potrzebę przeprowadzenia przez organy jakichkolwiek konkretnych dowodów - w szczególności dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa. Wbrew ocenie autora skargi kasacyjnej, zarówno Wojewoda w zaskarżonej decyzji, jak i Sąd I instancji rozważyli możliwość budowy linii kablowej na działce nr [...]. To, że przy współczesnym poziomie techniki istnieje możliwość budowy linii kablowej, nie prowadzi do wniosku, że w tej konkretnej sytuacji faktycznej jest to rozwiązanie celowe. Linia kablowa na tak krótkim - w stosunku do całej linii napowietrznej - odcinku jest rozwiązaniem nietrafnym, z uwagi na jej zawodność i brak gwarancji pewności zasilania odbiorców, co jest głównym celem budowy nowoczesnej linii wysokiego napięcia 110 kV. Postulowane przez Spółkę rozwiązanie wymaga wcinki linii kablowej w linię napowietrzną, która wprowadza w ciąg linii dość zawodne elementy, jakimi są głowice kablowe (dwa połączenia przewód-kabel). Wymaga to znacznie częstszych zabiegów konserwacyjnych. W przypadku ewentualnego uszkodzenia takiego połączenia, wymaga kosztownej i długotrwałej naprawy (oczekiwanie na głowicę kablową to 30 dni). Wojewoda trafnie wskazał, że linia 110 kV jest linią przesyłową, łączącą elektrownię z sieciami rozdzielczymi; mającą zasilać bardzo dużą ilość odbiorców. Obowiązkiem operatora sieci dystrybucji jest wprowadzenie takich rozwiązań technicznych w zakresie budowy sieci, by zapewnić jak największą niezawodność sieci. Jakość sieci winna gwarantować jej pracę w ekstremalnych warunkach pogodowych, nasilających się w ostatnich latach (art. 77 § 4 kpa, art. 106 § 4 ppsa). Z tego punktu widzenia Wojewoda trafnie uznał, że brak jest uzasadnienia dla rozwiązań "łączonych" - już w założeniu obarczonych większym ryzykiem uszkodzeń. W linii napowietrznej, w kablu odgromowym, znajduje się ciągły kabel światłowodowy. Zastosowanie na krótkim odcinku działki nr [...] linii kablowej wymagałoby dwukrotnego przecięcia kabla światłowodowego i połączenia go z ziemnym kablem światłowodowym, co wpływałoby na pewność transmisji danych teletechnicznych realizowanych na potrzeby operatorów komórkowych i administracji publicznej. Budowa linii napowietrznych wysokiego napięcia jest rozwiązaniem stosowanym powszechnie na całym świecie, w oparciu o dobrze opanowaną technologię budowy i eksploatacji. Koszt budowy linii napowietrznej jest trzykrotnie niższy niż linii kablowej; linie kablowe buduje się jedynie wówczas, gdy nie jest możliwa budowa linii napowietrznej.

Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, wyniki analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości, znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 1 i 3 kpa. Sąd I instancji prawidłowo aprobował wyniki tej analizy i należytego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego właściciela przedmiotowej nieruchomości w sprawie (wyrok Sądu Najwyższego z 18.11.1993 r. III ARN 49/93, OSNC 1994/9/181, aprobowany przez B. Adamiak - op. cit., s. 78, nb 17). Przedmiotowa linia napowietrzna zapewni trwały i możliwie niezawodny dostęp do energii elektrycznej wielkiej rzeszy odbiorców - w tym Skarżącej.

Zaskarżony wyrok nie narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz [art.] 135 ppsa w zw. z art. 124 ust. 1 ugn.

Starosta, wykonując zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z [...] maja 2017 r., w oparciu o prawidłowo zebrany i pełny materiał dowodowy, ustalił prawidłowo stan faktyczny i w drodze decyzji, właściwie stosując art. 124 ust. 1 ugn, ograniczył sposób korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] przez udzielenie "B" zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na tej nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej - napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV - wobec nie wyrażenia przez właściciela nieruchomości na to zgody. Ograniczenie to nastąpiło zgodnie z planem miejscowym, a w sentencji decyzji organ jednoznacznie określił termin, na który udzielił zezwolenia na czasowe zajęcie działki nr [...], stanowiącej własność Spółki. W ten sposób doszło do prawidłowej realizacji oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych w uzasadnieniu wyroku II SA/Lu 705/15 (art. 153 ppsa).

Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić.