drukuj    zapisz    Powrót do listy

6379 Inne o symbolu podstawowym 637, Publiczny obrót papierami wartościowymi Kara administracyjna, Komisja Nadzoru Finansowego, Oddalono skargę, VI SA/Wa 1921/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-08-25, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

VI SA/Wa 1921/21 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2021-08-25 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Joanna Wegner
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Publiczny obrót papierami wartościowymi
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 191/22 - Wyrok NSA z 2022-04-08
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 174 art. 11 ust. 1, ust. 5 i ust. 6a
Ustawa z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym - tekst jedn.
Dz.U. 2013 poz 1382 art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 96 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 33 poz 259 § 3 ust. 1 i ust. 3, § 84 ust. 1, § 86 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim.
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374 art. 15zzs(4) ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2020 poz 875 art. 46 pkt 21
Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2
Dz.U.UE.L 2002 nr 243 poz 1 art. 4
Rozporządzenie (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości
Dz.U. 2016 poz 23 art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 84 § 1, art. 89, art. 107 § 1, art. 189g § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych oddala skargę

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2016 r. Komisja Nadzoru Finansowego (dalej też jako "organ", "KNF" lub "Komisja"), po rozpoznaniu wniosku [...] S. A. z siedzibą w [...] (dawniej: [...] S. A. - dalej też jako "strona" lub "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymała w mocy decyzję własną z [...] lipca 2014 r. nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 500.000 zł z tytułu nienależytego wykonania obowiązków informacyjnych.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "kpa"), art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 174 ze zm.; dalej: "ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym") oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1382 ze zm.; dalej: "ustawa o ofercie", "ustawa zmieniana") w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 433, dalej: "ustawa zmieniająca").

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

Postanowieniem z [...] października 2011 r. KNF z urzędu wszczęła postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na stronę, na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, kary administracyjnej w związku z podejrzeniem naruszenia przez skarżącą art. 56 ustawy o ofercie.

Decyzją z [...] lipca 2014 r. Komisja nałożyła na skarżącą karę pieniężną w wysokości 500 000 zł wobec stwierdzenia, że nienależycie wykonała ona obowiązki informacyjne, o których mowa w:

- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. Nr 33, poz. 259 ze zm., dalej: "Rozporządzenie"), w zw. z par. 12 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości (dalej: "MSR") 27 "Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe", stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 320 z dnia 29 listopada 2008 r. ze zm., dalej: "Rozporządzenie WE Nr 1126/2008") w wersji obowiązującej przed zmianą niniejszego rozporządzenia Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1254/2012 z dnia 11 grudnia 2012 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej (dalej: "MSSF") 10, MSSF 11, MSSF 12, MSR 27 (z 2011 r.) oraz MSR 28 (z 2011 r.) - (Dz. Urz. UE L 360 z dnia 29 grudnia 2012 r., dalej: "Rozporządzenie Zmieniające 1"), w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2009 oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010, poprzez nieobjęcie konsolidacją sprawozdania finansowego spółki zależnej [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa ("[...]"),

- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 86 ust. 1 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia, w zw. z par. 12 MSR 27 oraz par. 28 MSR 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa", stanowiącymi załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 w wersji obowiązującej przed zmianą niniejszego rozporządzenia Rozporządzeniem Zmieniającym 1, w związku ze sporządzeniem śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze roku obrotowego 2010 r., poprzez nieobjęcie konsolidacją sprawozdania finansowego spółki zależnej [...],

- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 10 lit. b MSR 36 "Utrata wartości aktywów", stanowiącego załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 i par. 55 MSSF 3 "Połączenia jednostek gospodarczych" w wersji obowiązującej przed zmianą niniejszego rozporządzenia Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 495/2009 z dnia 3 czerwca 2009 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do MSSF 3 (Dz. Urz. UE L 149 z dnia 12 czerwca 2009 r., dalej: "Rozporządzenie Zmieniające 2"), w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2009 poprzez nieprzeprowadzenie testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych: [...] sp. z o.o., [...] sp. z o. o. ("[...]"),[...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o.,

- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 10 lit. b MSR 36 stanowiącego załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 i par. 55 MSSF 3, w wersji obowiązującej przed zmianą ww. rozporządzenia Rozporządzeniem Zmieniającym 2, w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010 poprzez nieprzeprowadzenie testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w jednostce [...],

- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 84 MSR 36 stanowiącego załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 i par. 62 lit. a MSSF 3, stanowiącego załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008 w wersji obowiązującej przed zmianą ww. rozporządzenia Rozporządzeniem Zmieniającym 2, w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010, poprzez niedokonanie na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce [...],

- art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 86 ust. 1 w zw. z § 84 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z par. 63 MSR 36 oraz par. 28 MSR 34 stanowiącymi załącznik do Rozporządzenia WE Nr 1126/2008, w związku ze sporządzeniem śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze 2010 r. poprzez błędne ujęcie wartości niematerialnych dotyczących znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej [...] sp. z o.o.

Strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem i wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jej ocenie, zgłoszenie zastrzeżeń przez biegłych rewidentów nie oznacza, że skarżąca nienależycie wykonała obowiązki informacyjne w sytuacji, gdy wraz ze sprawozdaniami finansowymi opublikowała opinie biegłych rewidentów z zastrzeżeniami. Nie zgodziła się z zarzutem, by naruszenia przepisów MSR przy sporządzeniu sprawozdań finansowych były istotne z punktu widzenia odbiorców tych sprawozdań i wpływały istotnie na zmniejszenie wartości informacyjnej ww. raportów okresowych strony. Jej zdaniem, KNF nie jest organem państwowym uprawnionym do oceny działania biegłych rewidentów, a opinie biegłych rewidentów nie mogą stanowić obiektywnego dowodu i być podstawą do dokonywania ustaleń przez KNF. Strona zarzuciła, że organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, pomimo zgłoszenia takiego wniosku. Odnosząc się zaś do nieobjęcia konsolidacją sprawozdań finansowych [...], strona podtrzymała swoje stanowisko dotyczące możliwości zastosowania MSR 27. W jej ocenie, nie można było przewidzieć, że do sprzedaży spółki [...] "nie dojdzie, a niedokonanie sprzedaży w terminie jednego roku, nie może przesądzać o uprzedniej klasyfikacji aktywa jako przeznaczonego do sprzedaży". Strona zarzuciła, że nie jest możliwe jednoczesne formułowanie zarzutu nieprzeprowadzenia testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w jednostce [...] i niedokonania ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w tej spółce.

Zdaniem strony, nie można uznać za prawidłowe i wystarczające uzasadnienie organu nadzoru, w myśl którego "wartość znaku towarowego [...] stanowi jedynie jeden ze składników wartości firmy [...], a zrównanie wartości firmy z jej znakiem towarowym stanowi daleko idące uogólnienie". Zdaniem strony, Komisja przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej pominęła okoliczności podniesione przez stronę. KNF ograniczyła się tylko do porównania wyników skarżącej za rok obrotowy 2012 i 2013. Oprócz tego KNF, dokonując miarkowania kary pieniężnej, powinna uwzględnić wielkość skarżącej i innych spółek, które dopuściły się podobnych naruszeń oraz powinna brać pod uwagę ogólną sytuację finansową strony, na którą składa się wiele czynników, tj. nadwyżka środków pieniężnych, kapitały rezerwowe czy zobowiązania. W toku postępowania strona podnosiła, że Komisja, ustalając wysokość kary pieniężnej, powinna także mieć na względzie nie tylko zyski skarżącej za lata 2012 oraz 2013, ale także fakt, że zyski te zostały w całości przeznaczone na pokrycie strat z lat ubiegłych. Strona przedłożyła szczegółową analizę jej sytuacji finansowej sporządzoną na dzień 30 stycznia 2015 r. Wobec powyższego, strona wniosła o jej uchylenie decyzji i umorzenie postępowania albo o jej uchylenie i znaczne obniżenie wysokości nałożonej na nią kary pieniężnej.

Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. KNF odmówiła uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości; postanowieniem z tej samej daty odmówiła uwzględnienia wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentów wskazanych w trakcie postępowania, tj.: umowy o świadczenie usług doradczych zawartej 23 lutego 2009 r. pomiędzy Stroną a [...] sp. z o.o. (dalej: "[...]") wraz z aneksem z 24 lutego 2009 r., umowy o świadczenie usług doradztwa podatkowego zawartej 28 lipca 2008 r. pomiędzy stroną a [...], raportu z wyceny znaków towarowych "[...]", "[...]" oraz "[...]" (zwanym dalej "raport z wyceny"), na okoliczność korzystania z usług doradztwa finansowo-księgowego w zakresie transakcji z wykorzystaniem spółki [...] i znaków towarowych należących do Grupy Kapitałowej [...] S.A. (dalej też: "Grupa Kapitałowa") oraz wyceny ww. znaków towarowych.

Postanowieniem z [...] maja 2016 r. KNF uchyliła postanowienie z [...] listopada 2014 r. dotyczące dopuszczenia dowodów z dokumentów; postanowieniem z [...] maja 2016 r. odmówiła uwzględnienia wniosków dowodowych: o przeprowadzenie dowodu z uzupełniających zeznań świadka P. H., o uzupełniające przesłuchanie świadka G. I.; postanowieniami z [...] października 2016 r. odmówiła uwzględnienia dowodu z zeznań: Z. B. - biegłego rewidenta, sporządzającego RS 2009; P. H. - byłego członka zarządu; osób z [...] biorących udział w doradztwie na rzecz strony w zakresie strategii dotyczącej spółki [...].

Wobec wniosku strony o wyznaczenie organu administracji publicznej właściwego do rozpoznania sprawy Prezes Rady Ministrów wskazał, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 11 ust. 9 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, ponieważ nie nastąpiło wyłączenie członków Komisji na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1 kpa. Ustawodawca w celu wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych takich jak w przedmiotowym przypadku, dodał ustawą z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 73) ust. 6a do art. 11 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, zgodnie z którym w postępowaniach z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w postępowaniach w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności decyzji, a także zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej do Przewodniczącego Komisji, Zastępców Przewodniczącego oraz członków Komisji nie stosuje się przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa.

Odnosząc się do złożonego 6 czerwca 2016 r. wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie cywilne pomiędzy stroną a [...] o zapłatę, Komisja uznała, że skoro wszczęcie niniejszego postępowania administracyjnego nastąpiło z urzędu, to stronie nie przysługuje prawo złożenia wniosku o zawieszenie postępowania z przyczyn określonych w art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Komisja wskazała, że stan faktyczny ustaliła na podstawie materiału dowodowego uzupełnionego o: wyciąg z protokołu Nr [...] posiedzenia Komisji z [...] lipca 2014 r., podczas którego nałożono karę na stronę, pismo strony z 13 września 2010 r., wyciąg strony z KRS, skonsolidowane i "jednostkowe" sprawozdanie finansowe skarżącej za I półrocze 2014 r. - wybrane dane finansowe skarżącej, pismo strony z 3 października 2014 r., pismo strony z 12 grudnia 2014 r., pismo strony z 7 stycznia 2015 r., pismo strony z 30 stycznia 2015 r., analizę sytuacji finansowej skarżącej sporządzoną przez stronę, pismo strony z 13 lutego 2015 r., pismo biegłego rewidenta M. K. z [...] Sp. z o.o. z 18 lutego 2015 r., wiadomość e-mail świadka M. J. z 29 kwietnia 2015 r., pismo świadka M. J., pismo strony z 2 czerwca 2015 r., pismo świadka P. H. z 18 czerwca 2015 r., pismo Prezesa Rady Ministrów z 19 sierpnia 2015 r., wydruk ze strony: http://www.poczta-polska.pl/, pismo strony z 11 września 2015 r., pismo strony z 21 stycznia 2016 r., skonsolidowane sprawozdanie finansowe strony za 2015 r. - wybrane dane finansowe, "jednostkowe" sprawozdanie finansowe strony za 2015 r. - wybrane dane finansowe, skrócone skonsolidowane śródroczne sprawozdanie finansowe strony za I kwartał 2016 r. - wybrane dane finansowe skonsolidowane oraz "jednostkowe", pisma strony z 6 czerwca 2016 r., z 19 czerwca 2015 r., z 24 czerwca 2016 r.; z 2 września 2016 r., z 13 września 2016 r., protokół z przesłuchania świadka E. A. z [...] sierpnia 2016 r., skonsolidowane i "jednostkowe" sprawozdanie finansowe skarżącej za I półrocze 2016 r. - wybrane dane finansowe strony, pismo strony z 20 września 2016 r. do Prezesa Rady Ministrów.

KNF ustaliła, że nałożone na stronę obowiązki informacyjne wynikają z faktu, że jest ona emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych, na rynku podstawowym, na Giełdzie Papierów Wartościowych w [...] S.A. (dalej: "GPW"). Jest ona jednostką dominującą w Grupie Kapitałowej, w związku z czym sporządza zarówno jednostkowe, jak i skonsolidowane sprawozdania finansowe. Jej dotychczasowa nazwa, [...] S.A. została zmieniona na [...] S. A. (raport bieżący strony z 10 grudnia 2014 r.).

Podmiotem uprawnionym do badania, który przeprowadził badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego strony za rok obrotowy 2009, był [...] sp. z o.o. Podmiotem uprawnionym do badania, który przeprowadził badanie skonsolidowanego sprawozdania strony za rok obrotowy 2010 oraz przegląd skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze roku obrotowego 2010, był E. A. K. L.

Z ustaleń organu wynika, że 22 marca 2010 r. strona przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport roczny za rok obrotowy 2009 (k. 95 - 193), zawierający skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2009 (dalej: "RS 2009" - k. 97 - 126). Opinia o badanym RS 2009 zawierała następujące zastrzeżenia (k. 164 - 168): a) "W dniu [...] marca 2009 . została zarejestrowana, powołana przez Jednostkę dominującą, spółka [...] sp. z o.o. sp. komandytowa. W dniu [...] marca 2009 r. dokonano zwiększenia wysokości wkładu poprzez wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci znaków towarowych oraz praw z tytułu rejestracji tytułów prasowych, w łącznej wartości 15 589 tys. zł, z czego jednostka dominująca wniosła wkład o wartości rynkowej 11 041 tys. zł i [...] Sp. z o. o. (jednostka zależna) wniosła wkład o wartości rynkowej 4 548 tys. zł. Łączna wartość bilansowa wnoszonych przez spółki wkładów wynosiła 110 tys. zł".

Opinia o badanym RS 2009 zawierała następujące zastrzeżenia:

a) Sprawozdanie finansowe spółki [...] nie zostało objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, pomimo posiadanej kontroli oraz braku kryterium wynikającego z MSR 27 (do wyłączenia z zakresu konsolidacji). W przypadku objęcia konsolidacją sprawozdania tej spółki, skonsolidowany wynik finansowy uległby zmniejszeniu o wartość 15 479 tys. zł, tj. o różnicę z wyceny wkładów niepieniężnych jaką spółki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym odniosły na pozostałe przychody operacyjne,

b) Jednostka dominująca nie dokonała na dzień bilansowy testów na utratę wartości firmy powstałej w wyniku przejęcia Spółek zależnych. W związku z powyższym nie jesteśmy w stanie potwierdzić prawidłowości wykazanej w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wartości firmy w łącznej kwocie 13,4 mln zł.

W dniu 19 marca 2011 r. strona przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport roczny za rok obrotowy 2010 (k. 257 - 336), który zawierał skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2010 (dalej: "RS 2010", k. 259 - 296). Opinia o badanym RS 2010 zawierała następujące zastrzeżenia (k. 327 - 328): a) "Sprawozdanie finansowe Spółki [...] sp. z o.o. sp. komandytowa nie zostało objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, pomimo posiadanej kontroli oraz braku kryterium wynikającego z MSR 27 do wyłączenia z zakresu konsolidacji. W przypadku objęcia konsolidacją sprawozdania tej Spółki skonsolidowany kapitał własny uległby zmniejszeniu o wartość 15 479 tys. złotych, tj. o różnicę z wyceny wkładów niepieniężnych jaką spółki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym wykazały w pozostałych przychodach operacyjnych w sprawozdaniu za rok 2009", b) "Na dzień 31 grudnia 2010 roku, Jednostka dominująca nie dokonała ostatecznego rozliczenia wartości firmy w kwocie 12 870 tys. złotych, powstałej w wyniku objęcia 80% udziałów w [...] poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów. Jednostka dominująca nie przeprowadziła testu na utratę wartości tego aktywa".

W dniu 31 sierpnia 2010 r. strona przekazała do publicznej wiadomości skonsolidowany raport półroczny za półrocze roku obrotowego 2010, obejmujące okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2010 r., zawierający śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe za I półrocze roku obrotowego 2010 (dalej: "PS 2010"). Raport z przeglądu PS 2010 zawierał zastrzeżenia, (k. 375 - 376): a) że sprawozdanie finansowe [...] nie zostało objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym pomimo posiadanej kontroli oraz braku kryterium wynikającego z MSR 27 do wyłączenia z zakresu konsolidacji. W przypadku objęcia konsolidacją sprawozdania tej spółki, skonsolidowany kapitał własny uległby zmniejszeniu o wartość 15 479 tys. złotych, tj. o różnicę z wyceny wkładów niepieniężnych jaką spółki objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym wykazały w pozostałych przychodach operacyjnych w sprawozdaniu za rok 2009, b) W śródrocznym skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej został wykazany błąd podstawowy wynikający z ujęcia wartości niematerialnych i prawnych dotyczących budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów [...] w łącznej kwocie 2 062 tys. złotych. Wykazane aktywa nie spełniają kryteriów definicji wartości niematerialnych i prawnych. W przypadku prawidłowego ujęcia kosztów budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów, kapitał własny Grupy Kapitałowej byłby niższy o 2 062 tys. złotych.

Powyższe okoliczności, zdaniem Komisji, uzasadniały odpowiedzialność strony na podstawie norm prawa, które zacytowała, treść art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, § 84 ust. 1, 86 ust. 1 Rozporządzenia, art. 4 Rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości (Dz. Urz. WE L 243, z 11.09.2002, Dz. Urz. UE Polskie Wydanie Specjalne, rozdział 13, t.29 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie 1606/2002"), par. 12 MSR 27 w wersji obowiązującej przed zmianą wprowadzoną Rozporządzeniem Zmieniającym 1, par. 6 MSSF 5, par. 7 MSSF 5, par. 8 MSSF 5, par. 11 MSSF 5, par. 10 lit. b MSR 36, par. 84 MSR 36, par. 55 MSSF 3 - w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2, par. 62 lit. a MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2, par. 63 MSR 38, par. 28 MSR 34. Organ przyjął, że do oceny dokonanych przez Spółkę naruszeń przepisów MSSF 3 stosuje się przepisy tego standardu - w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2.

Biorąc pod uwagę art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej oraz art. 58 § 2 ustawy z 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 poz. 615, dalej też jako: "ustawa o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i innych ustaw"), na mocy której doszło do zmiany ustawy o ofercie, KNF uznała, że sankcja administracyjna w niniejszej sprawie wymierzona została według przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, a także ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i innych ustaw, gdyż sankcja wymierzona według przepisów nowych nie jest względniejsza dla strony postępowania.

Organ ocenił, że dla strony pierwszym rocznym okresem sprawozdawczym rozpoczynającym się 1 lipca 2009 r. i później, w którym skarżąca powinna stosować zmieniony MSSF 3, był rok obrotowy trwający od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Objęcie udziałów w spółce [...] nastąpiło w grudniu 2009 r., dlatego też strona powinna przeprowadzić test na utratę wartości oraz dokonać rozliczenia wartości firmy, powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce [...] poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów według przepisów MSSF 3 sprzed zmiany wprowadzonej Rozporządzeniem Zmieniającym 2. 

Zdaniem organu, strona dopuściła się wielokrotnych naruszeń art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych dotyczących raportów okresowych.

Komisja podniosła, że w dniu [...] marca 2009 . została zarejestrowana, powołana przez stronę spółka [...], zaś [...] marca 2009 r. dokonano zwiększenia wysokości wkładu poprzez wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci znaków towarowych oraz praw z tytułu rejestracji powiązanych z nimi tytułów prasowych, w łącznej wartości rynkowej 15 589 tys. zł, z czego skarżąca wniosła wkład o wartości rynkowej 11 041 tys. zł, a [...] sp. z o. o. (jednostka zależna skarżącej) wniosła wkład o wartości rynkowej 4.548 tys. zł. Łączna wartość bilansowa wniesionego przez stronę wkładu wyniosła 110 tys. zł.

KNF zauważyła, że spółka [...] nie została sprzedana w roku 2009 ani w okresie późniejszym, bowiem strona ostatecznie odstąpiła od zamiaru sprzedaży tego aktywa, a decyzją Zarządu włączono spółkę [...] do konsolidacji sprawozdań finansowych, począwszy od raportu okresowego za I kwartał 2011 r. § 9 MSSF 5 dopuszcza możliwość wydłużenia ponad rok okresu potrzebnego na sfinalizowanie transakcji sprzedaży. Zdaniem strony, spółka [...] została zaklasyfikowana jako aktywo do sprzedaży, gdyż celem jej utworzenia i głównym założeniem podejmowanych działań było założenie sprzedaży jej przed upływem 12 miesięcy. Spełniała nadto kryteria aktywów przeznaczonych do sprzedaży, określone w MSSF 5, dlatego też nie została objęta konsolidacją przez spółkę.

Zdaniem strony, udziały w spółce [...] prezentowane były w bilansie skarżącej przez cały czas, od momentu ich nabycia, jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży, gdyż spełniały wymogi MSSF 5, tj. ich wartość bilansową strona zamierzała odzyskać w drodze sprzedaży. Dostępne były do sprzedaży natychmiast, ich sprzedaż była wysoce prawdopodobna w krótkim okresie czasu z uwagi na atrakcyjność aktywów oraz wdrożone były aktywne działania w kierunku sprzedaży, w postaci podjęcia działań mających na celu znalezienie nabywcy.

Jako powód opóźnienia sprzedaży Prezes Zarządu skarżącej wskazuje kryzys na rynku kredytów hipotecznych i ogólnoświatowy kryzys finansowy powstały po ogłoszeniu upadłości [...] we wrześniu 2008 r. Zdaniem Komisji, jakkolwiek kryzys gospodarczy jest okolicznością pozostającą poza kontrolą skarżącej i nie znajduje uzasadnienia wskazywanie go jako podstawy do zastosowania wyjątku wskazanego w par. 9 MSSF 5, pozwalającego na wydłużenie ponad rok procesu sprzedaży aktywa w postaci udziałów w spółce [...] i klasyfikowania tego aktywa jako przeznaczonego do sprzedaży, to powołanie spółki [...] nastąpiło w marcu 2009 r., czyli już w okresie wskazanego powyżej kryzysu gospodarczego. W ocenie KNF, okoliczność wystąpienia kryzysu gospodarczego, jakkolwiek pozostająca poza kontrolą strony, nie była okolicznością powstałą po utworzeniu spółki [...].

Organ stwierdził, że analiza możliwości funkcjonowania i ewentualnej sprzedaży [...] powinna zostać już w momencie jej powołania, dostosowana do zmienionych warunków ekonomicznych, wynikających z ww. kryzysu, a on sam nie powinien stanowić argumentu uzasadniającego brak powodzenia przy sprzedaży spółki [...] w latach 2009-2010.

Zdaniem organu, w badanej sprawie nie występowały wyłączenia określone w par. 9 MSSF 5. Dlatego też, w związku z niespełnieniem rocznego okresu wskazanego w par. 8 MSSF 5, zgodnie z par. 11 MSSF 5, strona nie miała prawa klasyfikować na dzień nabycia udziałów w spółce [...] jako aktywa przeznaczonego do sprzedaży. Nawet w przypadku spełnienia wymogów określonych w par. 6, 7 i 8 MSSF 5, które jednak zdaniem biegłych rewidentów nie zostały spełnione. Organ dodał, że powołanie (rejestracja) spółki [...] nastąpiło [...] marca 2009 ., czyli ponad rok przed przekazaniem do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009. Dlatego też w dniu przekazania do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009 wiadomym było, że wskazany w e par. 8 MSSF 5 roczny okres nie zostanie dochowany.

Sprawozdania finansowe spółki [...] nie zostały objęte skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi strony (RS 2009, RS 2010 i PS 2010), pomimo posiadanej kontroli oraz braku spełniania przez nią kryterium pozwalającego na wyłączenie spółki zależnej z konsolidacji. Nieobjęcie konsolidacją sprawozdania finansowego spółki [...] stanowiło powód zamieszczenia przez biegłych rewidentów zastrzeżeń w opiniach o badanych sprawozdaniach finansowych RS 2009, RS 2010 oraz w raporcie z przeglądu PS 2010. Z zastrzeżeń biegłych rewidentów zawartych w ww. opiniach i raporcie z przeglądu wynika, że obniżenie skonsolidowanego wyniku finansowego o kwotę 15 479 tys. zł spowodowałoby, iż w 2009 r. strona zamiast prezentowanej skonsolidowanej straty netto w wysokości (-) 2 759 tys. zł osiągnęłaby stratę przekraczającą (-) 18 000 tys. zł. W przypadku zaś RS 2010 i PS 2010 powyższe naruszenie powodowało zawyżenie skonsolidowanych kapitałów własnych o kwotę 15 479 tys. zł.

Z ustaleń organu wynikało, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2009 (k. 113) strona ujawniła wartość firmy, powstałej w wyniku przejęcia spółek: [...] sp. z o.o., [...],[...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o. w wysokości 13 430 tys. zł. Na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r. strona nie dokonała testów na utratę wartości firmy powstałej w wyniku połączenia ww. spółek, do czego była zobowiązana, zgodnie z par. 10 pkt b MSR 36 oraz par. 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Niedokonanie przez skarżącą ww. testu na utratę wartości stanowiło powód sporządzenia przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2009.

W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 (k. 281) skarżąca ujawniła wartość firmy, powstałą w wyniku objęcia udziałów w jednostce [...] w wysokości 12 870 tys. zł. Ustalenia dotyczące sprawozdania RS 2009 odnoszą się również do sprawozdania RS 2010. Dodatkowo Komisja wskazała, że strona przeprowadziła testy na utratę wartości firmy powstałej w wyniku przejęcia spółek zależnych [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o. oraz [...] sp. z o.o. (spółka [...] została w 2010 r. sprzedana) na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. (k. 282), natomiast na ten dzień strona nie przeprowadziła testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce [...] , co stanowiło naruszenie przepisów par. 10 lit. b MSR 36 oraz par. 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2.

W sprawozdaniu finansowym RS 2010 strona nie dokonała na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia 80% udziałów w spółce [...] poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów. Strona podpisała w dniu 28 grudnia 2009 r. umowę kupna 80 udziałów, stanowiących 80% kapitału zakładowego oraz 80% głosów na zgromadzeniu wspólników spółki [...]. Skarżąca powinna była dokonać przed 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia połączenia, biorąc pod uwagę par. 62 lit. a MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2 oraz par. 84 MSR 36.

Strona nie dokonała ani na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r., ani na dzień 31 grudnia 2010 r., wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów § 55 MSSF 3 i § 10 lit. b MSR 36 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2, testu na utratę wartości w odniesieniu do wartości firmy przejętej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych, czyli w badanym przypadku przejęcia przez skarżącą 80% udziałów w spółce [...]. W opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 zostały zawarte zastrzeżenia biegłego rewidenta.

W sprawozdaniu finansowym PS 2010 strona ujęła wartości niematerialne dotyczące budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej [...] sp. z o. o. w łącznej kwocie 2 062 tys. zł, co zgodnie z par. 63 MRS 38 jest niedozwolone. Nie ujmuje się bowiem jako składnika wartości niematerialnych znaków firmy, tytułów czasopism, tytułów wydawniczych, wykazów odbiorców i pozycji o podobnej istocie wytworzonych przez jednostkę we własnym zakresie. Przedstawienie przez skarżącą w PS 2010 wartości obejmujących znaki towarowe oraz aktywną listę klientów spółki [...] sp. z o. o. skutkowało zamieszczeniem przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w raporcie z przeglądu PS 2010. Z zeznań świadka G. I. oraz przedstawionego stanowiska strony (k. 586) wynika, że powyższe mogło być błędem, który został skorygowany w rocznym sprawozdaniu finansowym RS 2010. Jednakże powyższe spowodowało zawyżenie kapitałów własnych o kwotę 2 062 tys. zł w sprawozdaniu finansowym PS 2010.

Komisja, odnosząc się do zarzutów strony dotyczących postępowania, wskazała m.in., że nie znalazła podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej zgodnie z wnioskami strony. KNF stwierdziła, że brak jest przepisu, obligującego organ do przeprowadzenia rozprawy, a nie zaistniała żadna z przesłanek z art. 89 kpa. Nieuwzględnienie powyższego wniosku nie spowodowało pozbawienie strony możliwości wyjaśnienia różnic istniejących pomiędzy jej stanowiskiem w sprawie a biegłych rewidentów czy organu. Zgodnie z wnioskami strony, przesłuchano byłego Wiceprezesa Zarządu strony pełniącego jednocześnie funkcję Dyrektora Generalnego – M. J. czy byłego Członka Zarządu skarżącej pełniącego jednocześnie funkcję Dyrektora Finansowego strony – P. H. oraz E. A.- byłą główną księgową strony, do której obowiązków należało prowadzenie ksiąg rachunkowych. Świadek P. H. zeznał, że wszystkie skierowane do niego pytania pismem z 11 czerwca 2015 r. dotyczą sprawozdań finansowych za rok 2009, zaś jego współpraca ze stroną zakończyła się 31 marca 2009 r. Nie miał wiedzy na temat wydarzeń, które miały miejsce po dacie jego rezygnacji z funkcji Członka Zarządu skarżącej i nie udzielił odpowiedzi na żadne z zadanych mu pytań. Odmowa przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z przesłuchania ww. świadka (postanowienie z [...] maja 2016 r.) wynikała z tego, że skierowano do ww. świadka wcześniej część tych samych pytań oraz z tego, że doradztwo [...] dla strony obejmowało analizę dostępnych rozwiązań księgowych w zakresie wpływu na wynik wykazywanych w "jednostkowym" sprawozdaniu finansowym, a niniejsza sprawa dotyczy naruszenia obowiązków informacyjnych zawartych w art. 56 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o ofercie w związku z naruszeniem przepisów MSR/MSSF, w związku ze sporządzeniem skonsolidowanych, a nie jednostkowych sprawozdań finansowych.

Odnosząc się do wniosku dotyczącego pisemnego przesłuchania świadka E. A., Komisja wskazała, że nie mogła pisemnie jej przesłuchać, gdyż świadek nie odbierała korespondencji pod adresem zamieszkania.

Organ ocenił, że wnioski o przesłuchanie świadka Z. B. oraz osób z [...] biorących udział w doradztwie na rzecz strony miały na celu jedynie przedłużenie postępowania. Istotne bowiem były informacje zawarte w RS 2009, PS 2010 oraz RS 2010, sam fakt nieobjęcia konsolidacją spółki [...] ww. skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi oraz to, że przedmiotem niniejsze postępowania są nieprawidłowości dotyczące skonsolidowanych sprawozdań finansowych, a [...] doradzała w zakresie rozwiązań księgowych mających wpływ na wynik wykazywanych w jednostkowym sprawozdaniu finansowym.

Wobec powyższego Komisja uznała, że strona dopuściła się naruszeń, o których mowa w sentencji zaskarżonej decyzji. KNF stwierdziła, że za należyte wykonanie obowiązków informacyjnych nie można uznać, wbrew twierdzeniu strony, opublikowania sprawozdań finansowych razem z zastrzeżeniami biegłych rewidentów.

Organ ocenił, że nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych godzi w fundamentalną zasadę przejrzystości rynku regulowanego. Z punktu widzenia inwestorów istotny jest nie tylko dostęp do informacji, ale także jej prawdziwość i rzetelność. Przekazanie przez stronę informacji, która jest nieprawdziwa lub nierzetelna, uniemożliwia podejmowanie przez nich racjonalnych decyzji inwestycyjnych, tym samym prawidłową wycenę papierów wartościowych.

W ocenie Komisji, powyższe naruszenia miały charakter istotnych, w rozumieniu § 7 MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" i § 5 MSR 8 "Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów", gdyż mogły wpływać na decyzje inwestycyjne użytkowników sprawozdań.

Zdaniem Komisji, naruszenia w postaci nieobjęcia konsolidacją sprawozdania finansowego spółki [...] w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych RS 2009, RS 2010 i PS 2010 były istotne, ponieważ spowodowały, że prezentowany przez stronę skonsolidowany wynik finansowy w 2009 r. był zawyżony o 15 479 tys. zł (skarżąca zamiast straty w wysokości 2 759 zł wykazywałaby stratę przekraczająca 18 000 tys. zł). Naruszenia te spowodowały także zawyżenie skonsolidowanych kapitałów własnych w prezentowanych przez stronę w RS 2010 i PS 2010 (o 15 479 tys. zł).

Odnosząc się do naruszenia w postaci prezentowania przez stronę w RS 2009 i RS 2010 wartości firmy, powstałej w wyniku połączenia jednostek: w roku 2009 [...] sp. z o.o., [...],[...]sp. z o. o., [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o., oraz w roku 2010 [...] - bez przeprowadzonego corocznego obowiązkowego testu na utratę wartości firmy, KNF wskazała, że również były one istotne z punktu widzenia odbiorców tych sprawozdań finansowych i wpływały istotnie na zmniejszenie wartości informacyjnej ww. raportów okresowych skarżącej w jej istotnych zakresach.

Wartość firmy ujęta w RS 2009 wynosiła 13 430 tys. zł (wobec 14 567 tys. zł całości prezentowanych wartości niematerialnych), zaś w RS 2010 wartość firmy z konsolidacji wynosiła 12 870 tys. zł (wobec całości prezentowanych wartości niematerialnych w wysokości 13 573 tys. zł). Dodatkowo strona nie przeprowadziła ostatecznego rozliczenia do dnia bilansowego 31 grudnia 2010 r. wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce [...], do czego była zobowiązana.

Naruszenie polegające na niezasadnym ujęciu jako wartości niematerialnych i prawnych znaków towarowych oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej [...] sp. z o. o., spowodowało zawyżenie prezentowanego w PS 2010 kapitału własnego grupy kapitałowej o kwotę 2 062 tys. zł.

Komisja odniosła się także do twierdzenia strony, wskazując, że organem właściwym do oceny działania biegłych rewidentów, jak również rozstrzygania spraw z dziedziny rachunkowości jest Komisja Nadzoru Audytowego. Komisja potwierdziła, że nie odniosła się do wniosku strony dotyczącego biegłego z zakresu rachunkowości, ale jej zdaniem, powyższe naruszenie nie miało istotnego wpływ na wynik sprawy. To organ administracji, a nie biegły ustala stan faktyczny sprawy oraz podejmuje rozstrzygnięcia adekwatne do poczynionych ustaleń. Z art. 84 § 1 kpa wynika, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. KNF dokonała ustaleń, które wymagają wiedzy specjalistycznej bez zasięgania opinii biegłego z zakresu rachunkowości, ponieważ Komisja jest organem posiadającym specjalistyczną wiedzę z obszaru objętego jej nadzorem, w tym również z zakresu MSR i MSSF. W Urzędzie Komisji pracują osoby o wysokich kwalifikacjach, każdą sprawą z zakresu sprawozdawczości finansowej zajmują się nie tylko osoby, które mają wykształcenie prawnicze, ale też ekonomiści posiadający dużą wiedzę i doświadczenie w tej dziedzinie. Wiedzę z zakresu MSR/MSSF posiadają także członkowie Komisji. Jak wynika bowiem z ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym członkowie Komisji muszą posiadać wyższe wykształcenie prawnicze lub ekonomiczne, jak również odpowiednią wiedzę w zakresie nadzoru nad rynkiem finansowym w Rzeczypospolitej Polskiej oraz doświadczenie zawodowe uzyskane w trakcie pracy naukowej, pracy w podmiotach wykonujących działalność na rynku finansowym bądź pracy w organie nadzoru nad rynkiem finansowym (art. 7 i 9 ww. ustawy). Komisja stwierdziła także, że nie naruszyła art. 79 kpa. Zarzut ten byłby zasadny, gdyby Komisja dopuściła wnioskowany dowód, ale nie zawiadomiła o jego przeprowadzeniu.

Komisja podkreśliła, że za sporządzenie zgodnego z prawem sprawozdania finansowego nie jest odpowiedzialny biegły rewident dokonujący jego badania lub przeglądu, czy też wyspecjalizowany doradca, ale sama jednostka, co wprost wynika z art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy o ofercie. Przekazanie przez stronę do publicznej wiadomości sprawozdania finansowego wraz z zastrzeżeniami nie oznacza, że strona prawidłowo wykonała obowiązek informacyjny.

W toku niniejszego postępowania biegły rewident M. K. odniósł się do załącznika B do MSSF pkt BI c) iii i wskazał, że nawet w przypadku wydłużenia rocznego okresu jednocześnie muszą być spełnione wymogi wynikające z par. 7 oraz par. 8 MSSF 5. Oznacza to, że składnik aktywów musi być aktywnie oferowany do sprzedaży po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego bieżącej wartości godziwej. Z wyjaśnień strony wynika natomiast, że spółka [...] była oferowana do sprzedaży za kwotę w wysokości 15 589 000 zł i była to kwota, na jaką została wyceniona spółka [...] przez [...].

W ocenie Komisji, z Raportu z wyceny wynika, że [...] nie dokonał wyceny spółki [...], ale wyceny wartości godziwej znaków towarowych "[...]", "[...]" oraz "[...]", wniesionych do spółki [...]. Zgodnie z powyższym Raportem z wyceny, wartość znaku towarowego "[...]" wyniosła 4 500 tys. zł, wartość znaku towarowego "[...]" wyniosła 8 000 tys. zł, a wartość znaku towarowego "[...]" wyniosła 3 000 tys. zł (w sumie 15 500 tys. zł). Dodatkowo podniósł, że ww. wycena znaków towarowych została sporządzona na dzień 31 grudnia 2008 r., natomiast [...] oferowana była do sprzedaży w latach 2009-2011 r. (objęcie spółki [...] skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi przez stronę nastąpiło od I kwartału 2011 r.). Ponadto spółka [...] została powołana [...] marca 2009 ., a więc jej oferowanie do sprzedaży mogło nastąpić dopiero po tej dacie.

Komisja uznała, że w tak ustalonym stanie faktycznym doszło do naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w związku z naruszeniem przepisów MSR/MSSF. Mając na uwadze powyższe, wbrew twierdzeniu strony, organ nie znalazł podstawy prawnych do umorzenia postępowania (art. 105 § 1 kpa). Nie można w tym wypadku mówić o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, gdyż sprawa nie utraciła przymiotu sprawy administracyjnej i nie zaistniały żadne inne przesłanki wskazujące na jej bezprzedmiotowość.

W opinii Komisji, kara pieniężna w wysokości 500 000 zł stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości, a jej wysokość została ustalona w ramach uznania administracyjnego i nie narusza zasady proporcjonalności, a co za tym idzie, nie zachodzi konieczność jej obniżenia.

Odnosząc się do istoty ciążącej na stronie odpowiedzialności, KNF wskazała, że ma ona charakter obiektywny i aktualizuje się w przypadku zaistnienia naruszenia prawa. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie tego podmiotu niezgodne z przepisami prawa bez dokonywania innych ocen, zaś odpowiedzialność osoby prawnej za delikt administracyjny obejmuje zarówno działania, jak i zaniechania osób działających w imieniu i na rzecz osoby prawnej, bez rozróżniania umyślności i nieumyślności sprawcy naruszenia prawa. Podstawą zastosowania tego typu kar jest samo obiektywne naruszenie prawa (wyrok TK z 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08 i wskazane tam orzecznictwo). Administracyjne kary pieniężne mają na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków. Tym samym kara administracyjna nie jest wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale przede wszystkim stanowi środek przymusu, który ma służyć zapewnieniu wykonywania obowiązków nałożonych przez obowiązujące przepisy prawa. Dlatego też okolicznością bez znaczenia dla zaistnienia odpowiedzialności administracyjnej strony z tytułu naruszenia ustawy o ofercie jest kwestia zawinienia strony.

Zdaniem organu, KNF w przypadku, gdy dojdzie do naruszenia ustawy o ofercie, uprawniona jest do podjęcia działań z katalogu zawartego w art. 96 ustawy o ofercie, które będą adekwatne do stwierdzonego naruszenia, tj. wydania decyzji o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym, nałożenia, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, kary pieniężnej do wysokości 1 000 000 zł albo zastosowania obu sankcji łącznie.

Zdaniem Komisji, w przedmiotowym stanie faktycznym właściwą sankcją jest kara pieniężna. KNF uznała, że nałożenie sankcji w postaci wykluczenia terminowego lub bezterminowego akcji strony z obrotu na rynku regulowanym lub nałożenia dwóch rodzajów sankcji łącznie byłoby zbyt dolegliwe w stosunku do strony.

Kierując się zatem brzmieniem ustawy o ofercie i uznaniem administracyjnym, KNF wskazała, że nałożona kara pieniężna w kwocie 500 000 zł jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, o czym przesądzają takie okoliczności jak: waga naruszenia oraz czas jego trwania; przyczyny naruszenia; sytuacja finansowa podmiotu, na który nakładana jest kara; gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia, a także uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy popełnione przez podmiot, na który nakładana jest kara. Ustalając wymiar kary, Komisja nie brała po uwagę skali korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia oraz strat poniesionych przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, ponieważ nie można ich było ustalić. Komisja skoncentrowała się na stwierdzonych w postępowaniu administracyjnym naruszeniach prawa, tj. na nienależytym wykonywaniu obowiązków informacyjnych. KNF wskazała, że na stronie jako emitencie dopuszczonych do obrotu papierów wartościowych ciążył szczególny obowiązek zapewnienia inwestorom dostępu do informacji, w tym przypadku informacji okresowej odnoszącej się do sprawozdawczości finansowej. Informacje zawarte w raportach okresowych są, co do zasady, jedną z podstawowych możliwości weryfikacji sytuacji finansowej strony, powinny odzwierciedlać rzeczywistą jej sytuację. Jedynie dostęp do rzetelnej, kompletnej, zawierającej dane zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla strony oraz sporządzonej zgodnie z prawem, w tym z obowiązującymi standardami rachunkowości, informacji na temat sytuacji finansowej i dokonań emitenta umożliwia uczestnikom rynku kapitałowego podejmowanie świadomych decyzji inwestycyjnych.

Komisja oceniła, że stwierdzone naruszenia miały charakter istotny i w znaczny sposób wpływały na poziom przydatności sprawozdania dla jego użytkowników. Zaniedbania skarżącej wpływały bowiem na nierzetelne zaprezentowanie najważniejszych danych finansowych emitenta, tj. wysokość skonsolidowanego wyniku finansowego oraz skonsolidowanego kapitału własnego. Uczestnicy rynku kapitałowego nie otrzymali rzetelnego i kompletnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej strony, w akcje której zainwestowali środki finansowe. Taki stan rzeczy trwał przez okres dwóch lat (2009-2010). Strona, publikując sprawozdania finansowe, siedmiokrotnie dopuściła się naruszenia art. 56 ustawy o ofercie w związku z naruszeniem MSR/MSSF. Skarżąca, co prawda, ostatecznie uwzględniła zastrzeżenia zgłaszane przez biegłych rewidentów, ale miało to miejsce dopiero w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I kwartał 2011 r., w którym objęła konsolidacją spółkę [...]. Uczestnicy rynku kapitałowego przez stosunkowo długi czas mogli być wprowadzeni w błąd co do sytuacji finansowej skarżącej.

KNF oceniła, że długotrwały stan naruszenia, jaki w przypadku strony zaistniał, negatywnie wpływa na poziom zaufania do rynku kapitałowego, bez którego nie jest możliwe jego funkcjonowanie w taki sposób, który przyczyniłby się do rozwoju emitentów pozyskujących środki na rynku regulowanym, co w konsekwencji przyczyniłoby się do rozwoju całej gospodarki.

Przy wymiarze kary Komisja uwzględniła uprzednie ukaranie strony (decyzja KNF z [...] sierpnia 2010 r.) karą pieniężną w wysokości 100 000 zł w związku z naruszeniem art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 3 ust. 1, 2 i 3 Rozporządzenia w zw. z nierzetelnym sporządzeniem raportu bieżącego nr [...] z dnia 29 grudnia 2009 r. dotyczącego przejęcia [...] , jak również przeanalizowała współpracę strony i jej wpływ na wysokość kary i nie uznała jako okoliczność łagodzącą (co do miarkowania kary) fakt współpracy z organem nadzoru w toku postępowania.

Na wysokość nałożonej na stronę kary pieniężnej, z uwagi na przyjęty w ustawie o ofercie model odpowiedzialności, nie wpływa również korzystanie przez stronę z usług firmy [...], która doradzała w zakresie wpływu na wynik wykazywany w jednostkowym sprawozdaniu finansowym spółki. W ocenie Komisji jest to okoliczność niemająca znaczenia dla niniejszego postępowania.

Wymierzając karę pieniężną w wysokości 500 000 zł, Komisja wskazała, że nie brała pod uwagę wielkości innych spółek, jak również sytuacji finansowej spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej. Decyzja administracyjna jest wydawana w sprawach indywidualnych i konkretnych, tj. dotyczy jednoznacznie określonego podmiotu, w tym przypadku skarżącej, a nie innych spółek. Wielkość innych spółek czy też to, że inne spółki dopuściły się podobnych naruszeń, nie mają znaczenia dla wymiaru nałożonej kary.

KNF oceniła, że na dzień wydania niniejszej decyzji aktualną sytuację finansową skarżącej obrazuje jej sprawozdanie finansowe za I półrocze 2016 r. przekazane do publicznej wiadomości w dniu 30 sierpnia 2016 r. Wynika z niego, że kapitał własny strony wynosi 15 271 tys. zł, przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów wynoszą 13 270 tys. zł, a zysk netto za ten okres wynosi 557 tys. zł. Natomiast w tym samym okresie Grupa Kapitałowa osiągnęła przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów na poziomie 26 760 tys. zł. Zysk netto wyniósł 2 625 tys. zł, zaś kapitał własny 29 520 tys. zł.

KNF ustaliła, że z przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 17 marca 2016 r., sprawozdania finansowego za 2015 r. wynika, że kapitał własny strony wynosi 14 714 tys. zł, przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów wynoszą 25 667 tys. zł, a zysk netto za ten okres wynosi 3 272 tys. zł. Natomiast w tym samym okresie Grupa Kapitałowa osiągnęła przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów na poziomie 51 800 tys. zł. Zysk netto wyniósł 5 846 tys. zł, a kapitał własny 26 895 tys. zł (wybrane dane finansowe jednostkowe, k. 975, wybrane dane finansowe skonsolidowane, k. 979).

W ocenie Komisji, sytuacja finansowa skarżącej w stosunku do sytuacji finansowej aktualnej na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie uległa istotnemu pogorszeniu, co oznacza, że będzie ona w stanie zapłacić karę pieniężną w kwocie 500 000 zł. Nałożona kara ma spełnić funkcję zarówno prewencyjną, w ujęciu indywidualnym oraz generalnym, jak i represyjną.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ("WSA w Warszawie") na powyższą decyzję Komisji skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 107 § 1 kpa poprzez nieoznaczenie organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję oraz nieprawidłowe jej podpisanie;

b) art. 7, 77, 80 kpa poprzez nierzetelne i nieobiektywne przeprowadzenie czynności wyjaśniających, w tym w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącej co do przeprowadzenia rozprawy, przesłuchania świadka oraz powołania biegłego;

c) art. 8 kpa poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności.

- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy o ofercie w zw. z art. 7 Konstytucji oraz art. 6 kpa poprzez błędne zastosowanie;

b) art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 oraz § 86 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z art. 2 Konstytucji w zw. z art. 42 ust. 1 Konstytucji oraz w zw. z art. 31 ust. 1 Konstytucji - poprzez błędne zastosowanie;

c) art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie, a także § 84 ust. 1 i § 86 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z art. 92 ust. 1 i art. 2 Konstytucji - poprzez błędne zastosowanie;

d) art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie - poprzez błędne zastosowanie;

e) art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w związku z art. 60 i art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, dalej: "ustawa o finansach publicznych") oraz art. 68 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") - poprzez niezastosowanie.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji w całości, umorzenie postępowania administracyjnego, zasądzenie kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z 25 października 2017 r. sygn. VI SA/Wa 106/17 WSA w Warszawie oddalił skargę strony na decyzję KNF. Sąd ten uznał, że skarga nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja tego organu nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

WSA w Warszawie podkreślił, że poza sporem jest okoliczność, że skarżąca jest emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych, na rynku podstawowym na GPW. Strona jest jednostką dominująca w Grupie Kapitałowej, w związku z czym sporządza zarówno jednostkowe, jak i skonsolidowane sprawozdania finansowe. Jej dotychczasowa nazwa, [...] S.A. została zmieniona na [...] S. A. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że strona dopuściła się wielokrotnych naruszeń art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych dotyczących raportów okresowych.

Zdaniem Sądu prawidłowo organ ustalił, że dla skarżącej pierwszym rocznym okresem sprawozdawczym rozpoczynającym się 1 lipca 2009 i później, w którym strona powinna stosować zmieniony MSSF 3, był rok obrotowy trwający od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Objęcie udziałów w spółce [...] nastąpiło w grudniu 2009 r., dlatego też strona powinna przeprowadzić test na utratę wartości oraz dokonać rozliczenia wartości firmy, powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce [...] poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów według przepisów MSSF 3 sprzed zmiany wprowadzonej Rozporządzeniem Zmieniającym 2.

Sąd podkreślił, że spółka [...] nie została sprzedana w roku 2009 ani w okresie późniejszym, bowiem strona ostatecznie odstąpiła od zamiaru sprzedaży tego aktywa, a decyzją Zarządu włączono spółkę [...] do konsolidacji sprawozdań finansowych począwszy od raportu okresowego za I kwartał 2011 r. Sąd podzielił stanowisko organu, że okoliczność wystąpienia kryzysu gospodarczego, jakkolwiek pozostająca poza kontrolą strony, nie była okolicznością powstałą po utworzeniu spółki [...]. W istocie analiza możliwości funkcjonowania i ewentualnej sprzedaży [...] powinna zostać już w momencie jej powołania, dostosowana do zmienionych warunków ekonomicznych, wynikających z ww. kryzysu, a on sam nie powinien stanowić argumentu uzasadniającego brak powodzenia przy sprzedaży spółki [...] w latach 2009-2010. Skoro w sprawie nie występowały wyłączenia określone w par. 9 MSSF 5, to niespełnienie rocznego okresu wskazanego w par. 8 MSSF 5, zgodnie z par. 11 MSSF 5, nie pozwoliło na dzień nabycia udziałów w spółce [...] na klasyfikację jako aktywa przeznaczonego do sprzedaży - nawet w przypadku spełnienia wymogów określonych w par. 6, 7 i 8 MSSF 5, które zdaniem biegłych rewidentów, nie zostały spełnione.

Sąd podkreślił, że rejestracja spółki [...] nastąpiła [...] marca 2009 ., czyli ponad rok przed przekazaniem do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009. Dlatego też, w dniu przekazania do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009 wiadomym było, że wskazany w e par. 8 MSSF 5 roczny okres nie zostanie dochowany. Pomimo posadanej kontroli oraz braku spełniania przez nią kryterium pozwalającego na wyłączenie spółki zależnej z konsolidacji, to sprawozdania finansowe spółki [...] nie zostały objęte skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi strony. Nieobjęcie konsolidacją sprawozdania finansowego spółki [...]stanowiło powód zamieszczenia przez biegłych rewidentów zastrzeżeń w opiniach o badanych sprawozdaniach finansowych RS 2009, RS 2010 oraz w raporcie z przeglądu PS 2010.

Sąd uznał za prawidłowe ustalenia i ocenę, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2009 strona ujawniła wartość firmy, powstałej w wyniku przejęcia spółek: [...] sp. z o.o., [...],[...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o. w wysokości 13 430 tys. zł. Na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r. strona nie dokonała testów na utratę wartości firmy powstałej w wyniku połączenia ww. spółek, do czego była zobowiązana, zgodnie z par. 10 pkt b MSR 36 oraz par. 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Niedokonanie przez skarżącą ww. testu na utratę wartości stanowiło, zdaniem WSA w Warszawie, powód sporządzenia przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2009.

Także prawidłowa jest w ocenie Sądu ocena i ustalenia, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 strona ujawniła wartość firmy, powstałą w wyniku objęcia udziałów w jednostce [...] w wysokości 12 870 tys. zł. Ustalenia dotyczące sprawozdania RS 2009 odnoszą się również do sprawozdania RS 2010. Wprawdzie strona przeprowadziła testy na utratę wartości firmy powstałej w wyniku przejęcia spółek zależnych [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o. oraz [...] sp. z o.o. (spółka [...] została w 2010 r. sprzedana) na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r., ale na ten dzień skarżąca nie przeprowadziła testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce [...]. Zdaniem Sądu, prawidłowa jest ocena, że stanowiło to naruszenie przepisów par. 10 lit. b MSR 36 oraz par. 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2.

W materiale dowodowym znajduje także, zdaniem WSA w Warszawie, potwierdzenie zarzut, że w sprawozdaniu finansowym RS 2010 strona nie dokonała na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia 80% udziałów w spółce [...] poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów. W dniu 28 grudnia 2009 r. skarżąca podpisała umowę kupna 80 udziałów, stanowiących 80% kapitału zakładowego oraz 80% głosów na zgromadzeniu wspólników spółki [...], jednakże przed 31 grudnia 2010 r. powinna była dokonać ostatecznego rozliczenia połączenia, biorąc pod uwagę par. 62 lit. a MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2 oraz par. 84 MSR 36.

W ocenie Sądu także organ dokonał właściwej oceny i ustalenia, że strona nie dokonała ani na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r., ani na dzień 31 grudnia 2010 r., testu na utratę wartości w odniesieniu do wartości firmy przejętej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych, czyli w badanym przypadku przejęcia przez skarżącą 80% udziałów w spółce [...]. W opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 zostały zawarte zastrzeżenia biegłego rewidenta, wobec obowiązku określonego w par. 55 MSSF 3 i par. 10 lit. b MSR 36 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Niedozwolone było, zdaniem Sądu (par. 63 MRS 38), ujęcie w sprawozdaniu finansowym PS 2010 wartości niematerialnych dotyczących budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej [...] sp. z o. o. w łącznej kwocie 2 062 tys. zł. Sąd w tym kontekście podniósł, że nie ujmuje się jako składnika wartości niematerialnych znaków firmy, tytułów czasopism, tytułów wydawniczych, wykazów odbiorców i pozycji o podobnej istocie wytworzonych przez jednostkę we własnym zakresie.

Przedstawienie przez stronę w PS 2010 wartości obejmujących znaki towarowe oraz aktywną listę klientów spółki [...] sp. z o. o. skutkowało, w ocenie WSA w Warszawie, zamieszczeniem przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w raporcie z przeglądu PS 2010. Z zeznań świadka G. I. oraz przedstawionego stanowiska strony wynika, że powyższe mogło być błędem, który został skorygowany w rocznym sprawozdaniu finansowym RS 2010. Jednakże w sprawozdaniu finansowym PS 2010 spowodowało to zawyżenie kapitałów własnych o kwotę 2 062 tys. zł.

Sąd podniósł też, że Komisja, wbrew zarzutom skargi odniosła się także do zarzutów procesowych dotyczących postępowania. Oceniła je trafnie jako niemające istotnego wpływu na postępowanie.

Sąd nie podzielił zarzutu skargi w zakresie naruszenia art. 107 § 1 kpa poprzez nieoznaczenie organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję oraz nieprawidłowe jej podpisanie. Sąd podkreślił, że uchwały w imieniu Komisji podpisuje Przewodniczący Komisji lub Zastępca Przewodniczącego.

Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 7, 77, 80 kpa poprzez nierzetelne i nieobiektywne przeprowadzenie czynności wyjaśniających, w tym w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącej co do przeprowadzenia rozprawy, przesłuchania świadka oraz powołania biegłego. Organ nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków strony. Istotne jest, że w zaskarżonej decyzji wypowiedział się w zakresie przyczyn nie uwzględnienia wszystkich wniosków dowodowych i argumentacja ta jest przekonywująca. Strona nawet nie wskazuje, jaki istotny wpływ na wynik sprawy ma zarzucone uchybienie procesowe.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 8 kpa poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności oraz wskazanych w skardze norm materialnych, organ uzasadnił bowiem przekonywująco, że nałożona kara pieniężna w wysokości 500 000 zł pozostaje w ścisłym związku przyczynowo skutkowym ze stwierdzonymi przez organ nadzoru naruszeniami w sytuacji, gdy strona siedmiokrotnie dopuściła się naruszenia art. 56 ustawy o ofercie w związku z naruszeniem przepisów MSR/MSSF, w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2009 przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 22 marca 2010 r., skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy 2010 przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 19 marca 2011 r. oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze roku obrotowego 2010 przekazanego do publicznej wiadomości w dniu 25 sierpnia 2011 r.

Tym samym, zdaniem Sądu, doszło do naruszenia równowagi informacyjnej na rynku regulowanym, oraz zasady transparentności, która jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania tego rynku. Nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych godzi w fundamentalną zasadę przejrzystości rynku regulowanego. Z punktu widzenia inwestorów istotny jest nie tylko dostęp do informacji, ale także jej prawdziwość i rzetelność. Przekazanie przez stronę informacji, która jest nieprawdziwa lub nierzetelna, uniemożliwia podejmowanie przez nich racjonalnych decyzji inwestycyjnych, tym samym prawidłową wycenę papierów wartościowych.

Sąd podzielił ocenę że powyższe naruszenia miały charakter istotny, gdyż mogły wpływać na decyzje inwestycyjne użytkowników sprawozdań.

Zdaniem Sądu, organ także prawidłowo ocenił, że – w okolicznościach niniejszej sprawy kara pieniężna w wysokości 500 000 zł stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości, a jej wysokość została ustalona w ramach uznania administracyjnego i nie narusza zasady proporcjonalności, a co za tym idzie, nie zachodzi konieczność jej obniżenia. Odpowiedzialność strony ma charakter obiektywny i aktualizuje się w przypadku zaistnienia naruszenia prawa. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie tego podmiotu niezgodne z przepisami prawa bez dokonywania innych ocen, zaś odpowiedzialność osoby prawnej za delikt administracyjny obejmuje zarówno działania, jak i zaniechania osób działających w imieniu i na rzecz osoby prawnej, bez rozróżniania umyślności i nieumyślności sprawcy naruszenia prawa.

Sąd podzielił tym samym ocenę, że nałożona kara pieniężna w kwocie 500 000 zł jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, o czym przesądzają takie okoliczności jak: waga naruszenia oraz czas jego trwania; przyczyny naruszenia; sytuacja finansowa podmiotu, na który nakładana jest kara; gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia, a także uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy popełnione przez podmiot, na który nakładana jest kara. stwierdzone naruszenia, miały charakter istotny i w znaczny sposób wpływały na poziom przydatności sprawozdania dla jego użytkowników. Zaniedbania ze strony skarżącej wpływały bowiem na nierzetelne zaprezentowanie najważniejszych danych finansowych emitenta, tj. wysokość skonsolidowanego wyniku finansowego oraz skonsolidowanego kapitału własnego. Oznacza to, że uczestnicy rynku kapitałowego nie otrzymali rzetelnego i kompletnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej, w akcje której zainwestowali środki finansowe. Zdaniem Sądu, taki stan rzeczy trwał przez okres dwóch lat (2009-2010). Uczestnicy rynku kapitałowego przez stosunkowo długi czas mogli być wprowadzeni w błąd co do sytuacji finansowej strony.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, Sąd wskazał, że kara pieniężna, o której mowa w sprawie, ma charakter niepodatkowej należności budżetu państwa w rozumieniu przepisu art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, do której stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Pomimo istniejących w piśmiennictwie i orzecznictwie wątpliwości Sąd przychylił się do stanowiska zawartego w skardze zaprezentowanego na rozprawie o dopuszczalności przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych. Sąd powołał w związku z tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego ("NSA") z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt II GSK 2593/14. WSA w Warszawie podniósł, że początek biegu 3-letniego terminu przedawnienia dla wydania przez Komisję decyzji nakładającej na stronę karę pieniężną z tytułu naruszenia obowiązku informacyjnego rozpocząłby się z upływem dnia, w którym na stronie spoczywał obowiązek czynienia zawiadomień w myśl art. 69 ustawy o ofercie. Do przedawnienia kary pieniężnej nie doszłoby, gdyby decyzja nakładająca karę pieniężną (chociaż nieostateczna) zostałaby doręczona skarżącemu przed upływem 3-letniego terminu przedawnienia. Przyjmując, ze zobowiązanie podatkowe powstało w 2011 r., to w konsekwencji termin trzech lat od końca roku kalendarzowego upływa, zdaniem WSA w Warszawie, z końcem roku 2014.

Wyrok WSA w Warszawie z 25 października 2017 r. sygn. VI SA/Wa 106/17 został zaskarżony przez stronę skargą kasacyjną do NSA.

NSA wyrokiem z 13 maja 2021 r. sygn. II GSK 989/18 uchylił zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądził od Komisji na rzecz skarżącej 8000 (osiem tysięcy) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

NSA w uzasadnieniu tego wyroku wskazał, że skarga kasacyjna strony zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem NSA uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna tego wyroku.

NSA podkreślił, że sąd pierwszej instancji, wskazując w ślad za organem na rodzaj i charakter naruszeń, dwukrotnie stwierdził, że opisane naruszenia – pomimo że sporne sprawozdania były publikowane w latach 2010 i 2011 – dotyczyły okresu 2009 - 2010, co oznacza, że "Uczestnicy rynku kapitałowego nie otrzymali rzetelnego i kompletnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej Spółki, w akcje której zainwestowali środki finansowe. Taki stan rzeczy trwał przez okres dwóch lat (2009-2010)". Zasadnie więc, zdaniem NSA, zarzuciła skarżąca, że rozstrzygnięcie Sądu jest niejasne i niekonsekwentne. WSA w Warszawie, nie kwestionując ustaleń faktycznych co do daty publikacji sprawozdań finansowych w tej sprawie, jednocześnie nieprawidłowo przyjął, zdaniem NSA, czas powstania naruszeń (lata 2009-2010) i dalej rozważając kwestie przedawnienia prawa do doręczenia decyzji organu pierwszej instancji wskazał bowiem, że do naruszenia doszło w 2011 r. (przyjmując, że zobowiązanie podatkowe powstało w 2011 r.), a w konsekwencji wyprowadza z tego wniosek, że trzyletni termin przedawnienia upłynął w 2014 r. (str. 37 uzasadnienia wyroku ostatni akapit). Biorąc jednak pod uwagę wskazane niekonsekwencje, nie wiadomo dokładnie, na jakiej podstawie sąd oparł swój pogląd dotyczący sposobu liczenia terminu przedawnienia (początku biegu tego terminu). Jednocześnie NSA dodał, że pogląd o możliwości zastosowania w tego rodzaju sprawach przewidzianych w Ordynacji podatkowej przepisów o przedawnieniu jest kwestionowany w nowszym orzecznictwie (por. m.in. wyroki NSA z 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1524/12; z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 3767/17; z 20 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2392/17; z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1248/17; z 17 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK GSK 3636/17).

NSA zwrócił także uwagę, że WSA w Warszawie dwukrotnie w uzasadnieniu wskazał na inną ilość naruszeń niż opisana w zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że "Spółka publikując sprawozdania finansowe, siedmiokrotnie dopuściła się naruszenia art. 56 ustawy o ofercie publicznej w związku z naruszeniem MSR/MSSF", co zresztą według sądu miało wpływ na wysokość nałożonej kary. Nie jest zatem w pełni jasne, zdaniem NSA, jaki stan faktyczny ostatecznie przyjął Sąd za podstawę swojego orzeczenia.

Zdaniem NSA w omawianej sprawie sąd pierwszej instancji, realizując obowiązek z art. 141 § 4 P.p.s.a. dotyczący zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, wskazał okoliczności niepozostające w zgodzie z ustaleniami wynikającymi z zaskarżonej decyzji, czym naruszył ww. przepisy art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a., na co trafnie zwraca uwagę skarżąca, zarzucając, że gdyby sąd pierwszej instancji nie przyjął błędnie siedmiu naruszeń w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych przez stronę zamiast sześciu, mógłby okazać się zasadny podnoszony zarzut nieproporcjonalności nałożonej kary pieniężnej w wysokości aż 500000 zł w stosunku do stwierdzanych w decyzji sześciu naruszeń obowiązków informacyjnych. Sąd nie wyjaśnił tej różnicy co do ilości stwierdzonych naruszeń, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala zatem na dokonanie oceny zgodności z prawem tego poglądu sądu.

Brak precyzyjnego wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądu sądu w kwestii przedawnienia oraz przyczyn przyjęcia przez sąd większej ilości naruszeń niż ustalona w decyzji, tj. okoliczności mogących mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie, stanowiły zatem, w opinii NSA, o zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia WSA nie zawiera wyjaśnienia dotyczącego początku biegu terminu przedawnienia i stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 16 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2455/16).

Zasadny, zdaniem NSA, okazał się również zarzut nierzetelności dokonanej przez sąd pierwszej instancji kontroli rozstrzygnięcia KNF oraz wybiórczej i nazbyt ogólnikowej oceny podnoszonych w skardze zarzutów i twierdzeń. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku potwierdza, że nie dokonano w nim pełnej analizy prawidłowości działania KNF, ograniczając się jedynie do zaaprobowania jej ustaleń faktycznych i ocen prawnych oraz pobieżnie dokonanej oceny ich zgodności z prawem.

W uzasadnieniu wyroku sądu brak pozwalających na dokonanie oceny ich zgodności z prawem przez NSA rozważań sądu pierwszej instancji dotyczących prawidłowości zaskarżonej decyzji jako decyzji organu kolegialnego i ustosunkowania się do argumentacji strony podnoszonej przed sądem o naruszeniu prawa polegającym na nieprawidłowym oznaczeniu organu wydającego zaskarżoną decyzję z powodu niewskazania w decyzji osób, które brały udział w jej wydaniu oraz nieprawidłowym jej podpisaniu. Zdaniem NSA sąd pierwszej instancji nie dokonał analizy zaskarżonej decyzji z tego punktu widzenia. Odniósł się wprawdzie do tej kwestii w jednym akapicie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ale ograniczył się jedynie do przytoczenia treści art. 11 ustawy o nadzorze finansowym i jednego zdania, że "Sąd nie podzielił zarzutu skargi w zakresie naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nieoznaczenie organu administracyjnego i nieprawidłowe jej podpisanie". W przedłożonych do NSA aktach administracyjnych brak natomiast było protokołu posiedzenia Komisji dołączonego do zaskarżonej decyzji, na podstawie którego możliwe byłoby ustalenie, kto brał udział w wydaniu tej decyzji organu kolegialnego. Sąd tej okoliczności nie rozważał i nie analizował w tym kontekście tego, czy zaskarżona decyzja organu kolegialnego spełnia wymogi wynikające z art. 107 kpa, jak i z ustaw szczególnych. W przypadku wydania decyzji przez organ kolegialny złożenie podpisu przez jego członków jest potwierdzeniem jej podjęcia. Co do zasady zatem dla podjęcia decyzji przez organ kolegialny wymagane jest podpisanie decyzji przez tych członków organu kolegialnego, którzy uczestniczyli w podjęciu decyzji, a podpisanie decyzji tylko przez przewodniczącego organu kolegialnego nie spełnia tego wymagania (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Organy kolegialne w postępowaniu administracyjnym, PiP 1993/3/28-37, a także wyrok NSA z 27 lutego 1991 r., sygn. akt SA/Lu 149/91). W rozpoznawanej sprawie trafnie sąd zwrócił uwagę na przepis art. 11 ust. 3 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym przewidujący, że uchwały w imieniu Komisji podpisuje Przewodniczący Komisji lub Zastępca Przewodniczącego. NSA podkreślił, że w orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku organów kolegialnych może być wystarczające dołączenie do protokołu posiedzenia, zawierającego treść rozstrzygnięcia, listy obecności podpisanej przez członków organu kolegialnego biorących udział w posiedzeniu, albo dołączenie do dokumentu zawierającego treść rozstrzygnięcia, protokołu posiedzenia podpisanego przez jego uczestników (tak w szczególności: wyrok Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2003 r., sygn. akt III RN 135/03, opubl. Lex nr 116127). Sąd pierwszej instancji nie wypowiedział się jednak co do tego braku zaskarżonej decyzji, ograniczając się do przytoczenia przepisów, ale bez dokonania ich analizy i bez oceny, czy uchwała wskazująca osoby, które w imieniu KNF podpisały decyzję jest wystarczająca. Nie powołał się też na treść tej uchwały/protokołu, które – co należy ponownie podkreślić – nie zostały załączone do zaskarżonej decyzji. Nie sposób zatem przeprowadzić oceny zgodności z prawem poglądu sformułowanego przez sąd o prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Zdaniem NSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest również wyjaśnienia, z jakich przyczyn bezkrytycznie sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko KNF o braku potrzeby przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadka (Z. B.), powołania biegłego oraz przeprowadzenia rozprawy na okoliczność powodów dokonywania kwestionowanych przez KNF ujęć określonych transakcji i zdarzeń gospodarczych w sprawozdaniach, rozbieżności stanowiska strony i biegłych rewidentów, przyczyn nieobjęcia konsolidacją w sprawozdaniach finansowych skarżącej, w tym również nieobjęcia konsolidacją spółki [...]. Sąd powielił jedynie w ślad za organem pogląd, że wniosek ten służył jedynie przedłużeniu postępowania i był niecelowy. Brak samodzielnego ustosunkowania się WSA do tej kwestii stanowi w ocenie NSA kolejny deficyt uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Wadliwe jest również niewyjaśnienie przez Sąd – w kontekście stawianych przez skarżącą zarzutów – dlaczego wobec przewidzianego w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit a w zw. z art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie publicznej zakresu przedmiotowego jej uprawnień nadzorczo-kontrolnych, za prawidłowe uznał nałożenie przez Komisję kary na podstawie art. 96 ust. 1 in fine ustawy o ofercie publicznej. Sąd całkowicie pominął bowiem w uzasadnieniu kontrolowanego wyroku wypowiedzenie się w spornej w tej sprawie kwestii, czy obowiązujące przepisy upoważniają KNF do nakładania kar na podmioty uczestniczące w rynku regulowanym za uchybienia w zakresie sporządzenia skonsolidowanych sprawozdań finansowych i za nieprzestrzeganie MSR. Do tego ważnego zarzutu braku materialnej podstawy prawnej wydanego przez organ rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji nie odniósł się sąd w ogóle, ograniczając się jedynie do zaakceptowania stanowiska organu. Zdaniem NSA nie została wyjaśniona przez sąd akcentowana przez skarżącą kwestia braku kompetencji KNF do nałożenia kary wobec braku wyraźnych przepisów uprawniających do tego organ oraz powiązana z nią kwestia niekonstytucyjności przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji. Skarżąca zarzucała, że organ pominął w tej sprawie literalne brzmienie przepisów, z których nie wynika, jakie konkretnie były obowiązki skarżącej, którym miała uchybić i co było podstawą nałożenia kary i oparł się na ich wykładni celowościowej i systemowej. Także ta kwestia nie została rozważona i uzasadniona w kontrolowanym wyroku.

W ocenie NSA wyrażona w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji argumentacja prawna nie może być uznana za wystarczającą. W istocie sąd merytorycznie nie rozstrzygnął sporu między stronami, ograniczył się bowiem jedynie do szerokiego przytoczenia stanu sprawy, obszernie cytując uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Przywołując poglądy prawne obu stron, jedynie wskazał, że za słuszny uważa pogląd organu, jednak nie wyjaśnił, dlaczego tak uważa i jakie argumenty za takim stanowiskiem przemawiają. Stosunkowo obszerne uzasadnienie zaskarżonego wyroku stanowi w przeważajacej części jedynie powtórzenie ustaleń i poglądów organu, a w części spornej, dotyczącej rozpoznania zarzutów skarżącej, ogranicza się w zasadzie tylko do zaakceptowania stanowiska i argumentacji organu, nie odnosi się natomiast do sformułowanych w skardze poglądów prawnych. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zatem na tyle ogólne, że wymyka się spod kontroli NSA. Niewystarczające jest bowiem ograniczenie się przez sąd pierwszej instancji do zreferowania sporu, bez jego rozstrzygnięcia poprzez odniesienie do argumentów prezentowanych zarówno przez organ administracji, jak i przez skarżącą oraz prawidłowe wskazanie podstawy prawnej i jej wyjaśnienie.

NSA podniósł, że w ponownie prowadzonym postępowaniu sąd pierwszej instancji powinien dokonać wnikliwej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i precyzyjnie wskazać w uzasadnieniu wyroku podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienie, dokonując na potrzeby tego uzasadnienia prawidłowego wskazania stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia oraz wyczerpującej analizy regulacji prawnej dotyczącej w szczególności kwestii zakresu przedmiotowego nałożonych tą ustawą obowiązków informacyjnych, zakresu kompetencji Komisji do oceny sprawozdań finansowych, procedury wydawania przez Komisję decyzji oraz zasad przedawnienia nakładanych kar. W uzasadnieniu sąd powinien ustosunkować się do argumentacji podniesionej przez stronę oraz usunąć wskazaną powyżej przez NSA wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.

Sąd pragnie podkreślić, że w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 190 P.p.s.a., bowiem sprawa była już rozpoznawana przez NSA.

Zgodnie ze wskazanym art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Pamiętać przy tym należy, że mimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, określone kwestie sporne uważać trzeba za ostatecznie przesądzone. Powoduje to w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy do granic, w jakich NSA rozpoznał skargę kasacyjną - por. wyrok NSA z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1448/13 (orzeczenie to, jak i inne powoływane w uzasadnieniu niniejszego wyroku dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja KNF w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

W pierwszej kolejności Sąd ustosunkuje się do kwestii ewentualnego przedawnienia nałożenia kary pieniężnej, gdyż dopiero przesądzenie o uprawnieniu do wydania decyzji nakładającej karę warunkuje, czy w ogóle będzie zasadne rozważanie pozostałych zarzutów.

Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut przedawnienia, oparty m.in. na art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd podziela przeważający pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym art. 68 Ordynacji podatkowej w ogóle nie ma zastosowania do kar pieniężnych nakładanych przez Komisję (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 maja 2021 r. sygn. VI SA/Wa 23/21, wyrok WSA w Warszawie z 12 października 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 230/17, wyrok NSA z 28 listopada 2017 r. sygn. akt. II GSK 2433/17, wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 3767/17).

Jak wskazał NSA w wyroku z 18 sierpnia 2016 r., sygn. II OSK 2913/14, LEX nr 2142399: "Art. 2 o.p. obejmuje swoim zakresem tzw. niepodatkowe należności budżetu państwa. Ta kategoria danin publicznych nie obejmuje swoim zakresem ani podatków, ani opłat, ani ceł, ani świadczeń pieniężnych wynikających ze stosunków cywilnoprawnych oraz opłat za usługi, do których stosuje się przepisy o cenach, ani kar pieniężnych i grzywien wymierzanych przez sądy. Obejmuje natomiast rozmaite wpłaty mające charakter sankcji finansowych za nieprzestrzeganie postanowień prawa publicznego, przewidziane np. w ustawie o cenach. Taki sam charakter mają zarówno opłaty za wyłączenie z produkcji rolnej, jak opłaty za wyłączenie z produkcji leśnej".

Jednocześnie Sąd wskazuje, że instytucja przedawnienia nałożenia kary pieniężnej została wprowadzona do kpa dopiero w dniu 1 czerwca 2017 r. (ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego), tj. po wydaniu skarżonej decyzji, poprzez dodanie art. 189g Kpa. Wejście w życie art. 189g § 1 Kpa, zgodnie z którym administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od naruszenia prawa albo od wystąpienia skutków naruszenia prawa, wprowadziło w sposób uniwersalny instytucję przedawnienia karalności deliktów administracyjnych. Jednocześnie, począwszy od 1 czerwca 2017 r., zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, do spraw dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy kpa, a zatem również art. 189g tego kodeksu.

Sąd podkreśla, iż przed 1 czerwca 2017 r. przepisy prawa nie przewidywały przedawnienia nakładania kar pieniężnych. Być może jest to pewna wadliwość systemu prawa, może takie rozwiązanie ustawowe winno być przewidziane przepisami prawa. Jednak rolą sądu administracyjnego jest skontrolowanie zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Natomiast ani organ, ani sąd nie mają uprawnień do tworzenia prawa, gdyż funkcja ta zarezerwowana jest dla władzy ustawodawczej, która powinna być ewentualnym adresatem tego typu postulatów odnośnie przedawnienia nałożenia kary pieniężnej (ostatecznie wprowadzanych do kpa 1 czerwca 2017 r.). Wskazać przy tym należy, iż przedawnienie (w szczególności dotyczące obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym) nie jest uprawnieniem o charakterze bezwzględnym. Jak słusznie stwierdził bowiem NSA w wyroku z 14 listopada 2014 r., sygn. II GSK 1692/13 (dotyczącym kary pieniężnej): "Wprawdzie należałoby przychylić się do wyrażonego przez Sąd I instancji poglądu, że w demokratycznym państwie nie powinno dochodzić do takich sytuacji, w których niektóre zobowiązania, z uwagi na brak regulacji prawnych, nie ulegają przedawnieniu, niemniej jednak wypada zauważyć, iż dopóki to nie zostanie unormowane, to wszelkie wypowiedzi w tym zakresie mają charakter jedynie postulatywny (de lege ferenda). Trybunał Konstytucyjny, wypowiadając się w tym zakresie, wielokrotnie wskazywał, że wprowadzenie do systemu prawnego instytucji przedawnienia zobowiązań, z uwagi na brak konstytucyjnej regulacji tej problematyki, jak również nadanie jej konkretnego kształtu, w tym określenia terminu przedawnienia, pozostaje w sferze uznania ustawodawcy (v. wyrok TK z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt SK 44/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 52; postanowienie TK z dnia 7 września 2009 r., sygn. akt Ts 389/08, OTK-B 2009/5/431; wyrok TK z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, OTK-A 2012/7/81, Dz.U.2012/848)". Powyższy pogląd NSA Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela.

Sąd zresztą w tej mierze związany jest poglądem NSA wyrażonym w wyroku z 13 maja 2021 r. NSA w tym orzeczeniu zaś stwierdził, że: "pogląd o możliwości zastosowania w tego rodzaju sprawach przewidzianych w Ordynacji podatkowej przepisów o przedawnieniu jest kwestionowany w nowszym orzecznictwie (por. m.in. wyroki NSA z 25 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1524/12; z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 3767/17; z 20 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2392/17; z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1248/17; z 17 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK GSK 3636/17)".

Zarzut przedawnienia zatem uznać należy za niezasadny.

Przechodząc zatem do kolejnych zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, stwierdzić należy, co następuje.

Niezasadny w ocenie Sądu okazał się zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa poprzez nieoznaczenie organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję oraz nieprawidłowe jej podpisanie.

Sąd dokonał kontroli skarżonej decyzji pod tym kątem. Organ w skarżonej decyzji został opisany poprawnie jako KNF. Z otrzymanego od pełnomocnika KNF wyciągu z protokołu Komisji Nr [...] z [...] listopada 2016 r. wynika, że w posiedzeniu Komisji tego dnia brało udział 5 osób. W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia skarżonej decyzji oddano 5 ważnych głosów. Za podjęciem uchwały w sprawie utrzymania w mocy decyzji KNF z [...] lipca 2014 r. głosowały 4 osoby, jedna wstrzymała się od głosu. Decyzja została zatem podjęta uchwałą większości obecnych członków Komisji.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, treść decyzji KNF nie musi zawierać konkretnych jej członków, biorących udział w wydaniu tej decyzji. Nie wymagają tego przepisy prawa. Zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym uchwały w imieniu Komisji podpisuje Przewodniczący Komisji lub Zastępca Przewodniczącego. Wymóg ten został spełniony w tej sprawie. Decyzja została właściwie podpisana. NSA w wyroku zapadłym w niniejszej sprawie podkreślił, że w orzecznictwie wskazuje się, że w przypadku organów kolegialnych może być wystarczające dołączenie do protokołu posiedzenia, zawierającego treść rozstrzygnięcia, listy obecności podpisanej przez członków organu kolegialnego biorących udział w posiedzeniu, albo dołączenie do dokumentu zawierającego treść rozstrzygnięcia, protokołu posiedzenia podpisanego przez jego uczestników (tak w szczególności: wyrok Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2003 r., sygn. akt III RN 135/03, opubl. Lex nr 116127). Dokument taki został tutejszemu Sądowi przekazany przez organ. Zdaniem Sądu przepisy prawa nie wymagają, aby odpis tego dokumentu był doręczony stronie decyzji, tak samo jak np. nie wymagają, by do decyzji dołączać odpis upoważnienia wydanego na podstawie art. 268a kpa dla osoby podpisującej decyzję. Istotne jest to, czy ów protokół posiedzenia istnieje i czy można na jego podstawie zweryfikować, że decyzja została prawidłowo podjęta (podobnie jak i w przypadku upoważnienia – Sąd administracyjny, kontrolujący wydanie decyzji powinien móc zweryfikować, czy upoważnienie do jej wydania istniało i o jakiej było treści).

Tezę o braku konieczności doręczenia stronie protokołu KNF potwierdza wyrok NSA z 6 lutego 2013 r. sygn. II GSK 2075/11 zgodnie z którym: "Stanowisko, że protokoły z posiedzeń Komisji Nadzoru Finansowego powinny być zamieszczane w aktach administracyjnych nie jest trafne. Co do zasady protokoły te nie mogą być traktowane jako część akt administracyjnych, stanowią bowiem pisemne odzwierciedlenie posiedzenia organu, na którym generalnie nie jest gromadzony materiał dowodowy, natomiast ustalenia czynione na konkretnym posiedzeniu znajdują odzwierciedlenie w treści decyzji doręczonej stronie".

Tutejszy Sąd zweryfikował natomiast protokół posiedzenia KNF pod kątem prawidłowości podjęcia uchwały przez Komisję i ustalił, że była ona prawidłowa, a sentencja decyzji odzwierciedla treść podjętej uchwały.

Nawet jeśli uznać za naruszenie prawa brak doręczenia stronie protokołu KNF z uchwałą wraz z decyzją stronie (z czym tutejszy Sąd się nie zgadza, gdyż przepisy prawa tego nie wymagają, a protokoły z posiedzeń KNF nie są częścią akt administracyjnych), to nie jest to bez wątpienia naruszenie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem skarżona decyzja została prawidłowo podjęta w formie uchwały KNF, a podpisana przez jej Przewodniczącego.

Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 7, 77, 80 kpa poprzez nierzetelne i nieobiektywne przeprowadzenie czynności wyjaśniających, w tym w zakresie nierozpoznania wniosku skarżącej co do przeprowadzenia rozprawy, przesłuchania świadka oraz powołania biegłego.

W tym kontekście Sąd wskazuje, iż wniosek skarżącej o przeprowadzenie rozprawy był niezasadny w związku z brzmieniem art. 89 kpa. Strona nie wykazała bowiem i nie uzasadniła, aby ze względu na normatywną treść art. 89 kpa, w postępowaniu, w którym wydana została kontrolowana przez Sąd decyzja, konieczne było przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. W tej mierze wyjaśnienia wymaga, że nieprzeprowadzenie przez organ rozprawy administracyjnej nie stanowi uchybienia procedurze administracyjnej i nie wpływa na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, jeżeli całość materiału dowodowego w konkretnej sprawie została zgromadzona i nie zachodzą przesłanki z art. 89 kpa (tak np. NSA w wyroku z 22 kwietnia 2015 r. sygn. II GSK 581/14, także zapadłym w sprawie ze skargi na decyzję KNF). Oznacza to więc, że tylko w sytuacji wykazania przez autora skargi deficytu materiału dowodowego oraz ziszczenia się przesłanki potrzeby wyjaśnienia sprawy z udziałem świadków lub biegłych albo w drodze oględzin (przesłanka potrzeby uzgodnienia interesów stron w rozpatrywanej sprawie wobec istnienia jednej strony nie ma tu znaczenia), można byłoby omawiany zarzut uznać za usprawiedliwiony. Brak też przepisu prawa, który nakazywałby w tego typu sprawach przeprowadzanie rozprawy administracyjnej przez Komisję. Strona mogła składać wnioski dowodowe na piśmie w toku postępowania, mogła też wyrażać w ten sposób swoje zdanie. Nie było też konieczności przeprowadzania rozprawy w celu przesłuchania świadków – gdyż strona o przesłuchaniu ich była zawsze informowana, mogła brać w nim udział. Zarzut nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej jest zatem niezasadny.

Niezasadny był zarzut nieprzesłuchania świadka Z. B. Sad podkreśla w tym kontekście, że kara pieniężna została nałożona na stronę za to, że nienależycie wykonała ona obowiązki informacyjne. Świadek zaś miał być przesłuchiwany na okoliczność szeroko rozumianych przyczyn i powodów dokonywania przez stronę określonych ujęć transakcyjnych, kwestionowanych następnie przez KNF, a także rozbieżności stanowisk strony i biegłych rewidentów w tym zakresie. Otóż rozbieżność stanowisk strony i biegłych rewidentów jest oczywista i wynika ona z materiału dowodowego sprawy. Na tę okoliczność świadek nie musiał być przesłuchiwany. Natomiast sama strona mogła przedstawić w sprawie (co zresztą uczyniła) powody i przesłanki swoich działań, następnie krytycznie ocenionych przez KN. W tym celu nie trzeba było także przesłuchiwać świadka. Te przyczyny i powody działań strony nie są kwestionowane przez organ i nie są one de facto przedmiotem tej sprawy. Strona mogła wychodzić z różnych założeń przy swoim działaniu, a działanie to okazało się finalnie nieprawidłowe (o czym poniżej). Przyczyny tego działania mają w tej sprawie wtórne znaczenie, bowiem oceniane jest przede wszystkim samo działanie, a nie motywacja strony. Rację zatem ma w tym zakresie KNF, konkludując, że wniosek o przesłuchanie tego świadka był bezzasadny. Istotne bowiem były fakty nienależytego wykonania przez skarżącą obowiązków informacyjnych poprzez informacje zawarte w RS 2009, PS 2010 oraz RS 2010, sam fakt nieobjęcia konsolidacją spółki [...] ww. skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi. Sąd podkreśla, że przedmiotem niniejszego postępowania są nieprawidłowości dotyczące skonsolidowanych sprawozdań finansowych, a nie motywacja strony.

Niezasadny był też zarzut dotyczący braku opinii biegłego. Skarżąca nie wykazała bowiem, aby w rozpatrywanej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, wymagane były wiadomości specjalne uzasadniające zwrócenie się przez Komisję do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Dowód z opinii biegłego powinien być bowiem dopuszczony wówczas, gdy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do okoliczności faktycznych okaże się, że pełna ocena jego wyników wymaga bliższego poznania reguł istniejących w danej dziedzinie. Biegły powinien więc wyjaśnić i naświetlić przyjęte za obowiązujące zasady ogólne w danej dziedzinie lub jedynie odnieść się do konkretnych kwestii przedstawionych mu jako budzące wątpliwości (por. wyrok NSA z 15 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1717/09). Uwzględniając powyższe, jak również istotę przyjętych w kpa regulacji odnoszących się do zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie administracyjnej, nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że to organ administracji, a nie biegły – jak zdaje się to sugerować strona w uzasadnieniu omawianego zarzutu – ustala stan faktyczny sprawy oraz podejmuje w niej rozstrzygnięcie adekwatne do poczynionych ustaleń. Biegły nie wyręcza więc organu w realizacji jego funkcji orzeczniczych, a dowód z opinii biegłego, o ile zostanie przeprowadzony, również podlega swobodnej ocenie organu. Ani biegły, ani też dowód z jego opinii nie mogą wyręczać organu administracji w interpretacji prawa oraz w prawnej kwalifikacji stwierdzonych w sprawie faktów i ustalania ich konsekwencji prawnych. Omawiany zarzut i związane z nim oczekiwanie strony nie są więc uzasadnione. Podkreślić również należy, że KNF jest wyspecjalizowanym organem administracji publicznej powołanym do nadzoru nad rynkiem finansowym, co ze swej istoty zakłada – a założenie to nie zostało w żadnym stopniu podważone, w szczególności, gdy argumentacji strony przedstawionej w uzasadnieniu omawianego zarzutu przeciwstawić argumentację zawartą w uzasadnieniu kontrolowanej przez Sąd decyzji - posiadanie przez ten organ wiedzy specjalnej, w tym również z zakresu MSR i MSSF (na temat posiadania przez KNF wiedzy z tego zakresu patrz m.in. NSA w wyroku z 22 kwietnia 2015 r. sygn. II GSK 581/14, także zapadłym w sprawie ze skargi na decyzję KNF).

Nie został także naruszony art. 8 kpa poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności. To, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem KNF jest niejako wplecione w specyfikę decyzji nakładających kary pieniężne. Adresat takiej decyzji z istoty nie jest zadowolony z jej rozstrzygnięcia, ale nie oznacza to ich nieprawidłowości ani naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej. Nie została także naruszona zasada przewidywalności, racjonalności ani proporcjonalności. Nałożona kara jest proporcjonalna do naruszenia. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, dlaczego ją nałożył i dlaczego w określonej wysokości. Organ uzasadnił bowiem przekonywująco, że nałożona kara pieniężna w wysokości 500 000 zł pozostaje w ścisłym związku przyczynowo skutkowym ze stwierdzonymi przez organ nadzoru naruszeniami w sytuacji, gdy strona sześciokrotnie dopuściła się naruszenia art. 56 ustawy o ofercie w związku z naruszeniem przepisów MSR/MSSF. Tym samym doszło do naruszenia równowagi informacyjnej na rynku regulowanym, oraz zasady transparentności, która jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania tego rynku. Nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych godzi w fundamentalną zasadę przejrzystości rynku regulowanego. Z punktu widzenia inwestorów istotny jest nie tylko dostęp do informacji, ale także jej prawdziwość i rzetelność. Przekazanie przez stronę informacji, która jest nieprawdziwa lub nierzetelna, uniemożliwia podejmowanie przez nich racjonalnych decyzji inwestycyjnych, tym samym prawidłową wycenę papierów wartościowych.

Błędna jest także argumentacja strony o niemożliwości karania w drodze administracyjno-prawnej (kara pieniężna) za czyn, który podlega sankcji karnej. Po pierwsze, wielokrotnie to samo zachowanie jest karane zarówno sankcją karną, jak i sankcją administracyjną, w tym karą pieniężną (np. mandat dla kierowcy i kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę przez GITD za naruszenie przepisów utd). Przepisy się temu w żaden sposób nie sprzeciwiają.

Po drugie, nie są również uzasadnione próby konstruowania konstytucyjnego zakazu kumulacji sankcji karnej i administracyjnej za ten sam czyn (zasada ne bis in idem). Konstytucja RP nie zawiera bowiem postanowień bezpośrednio statuujących tę zasadę, inaczej niż czynią to przepisy wiążących Polskę przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz przepisy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, które - na gruncie sankcjonowania karnoprawnego - zakazują ponownego sądzenia lub karania w sprawach karnych dotyczących tego samego czynu zagrożonego karą (Artykuł 4 ustęp 1 Protokołu nr 7 do Konwencji, Artykuł 50 Karty). Nawet jeśli w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zakaz ne bis in idem jest uznawany za szczegółową zasadę konstytucyjną wywodzoną z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) lub za element konstytucyjnego prawa do obrony (art. 42 ust. 2 Konstytucji) i konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), to nie należy zapominać, że nie jest uprawnione aprioryczne wnioskowanie, że kumulacja sankcji karnej i administracyjnej za ten sam czyn jest konstytucyjnie zabroniona. Zakaz ne bis in idem w sensie ścisłym ma zastosowanie wtedy, gdy w stosunku do osoby uprzednio ukaranej za popełnienie czynu zabronionego przez prawo karne, wszczyna się postępowanie karne dotyczące tego samego czynu (zob. wyrok TK z 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, OTK ZU 9A/2015, poz. 148). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego funkcjonuje także szersze rozumienie zasady ne bis in idem, które obejmuje nie tylko wypadki ponownego wymierzenia sankcji stricte karnej za ten sam czyn, lecz także te wypadki, w których dochodzi do zbiegu sankcji karnej i sankcji administracyjnej, która ma charakter wybitnie represyjny, pełniąc de facto funkcję sankcji karnej. Oceniając treść kwestionowanej regulacji ustawowej w świetle orzecznictwa TK, nie sposób jednak przyjąć, że kumulacja sankcji administracyjnej na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, której podlega emitent, oraz sankcji karnej na podstawie art. 77 ust. 2 uor, której podlega kierownik jednostki, tj. osoba fizyczna piastująca funkcję w organie zarządzającym podmiotem, stanowi przejaw naruszenia zasady ne bis in idem w ujęciu szerokim. Sankcja administracyjna odnosi się bowiem do innych osób niż sankcja karna, a ponadto co do zasady realizuje ona odmienne funkcje i cele. Nie są to bowiem z założenia cele i funkcje represyjne (odwetowe), lecz prewencyjne i zabezpieczające. Prawdą jest, że przy karze pieniężnej funkcja represyjna również jest znacząca, jednak nie można pomijać w tym przypadku pozostałych funkcji tej sankcji. Trzeba również zwrócić uwagę na odmienny przedmiot sankcji karnej i administracyjnej. Nie ma zatem w tym zakresie przede wszystkim tożsamości podmiotowej ani też tożsamości przedmiotowej sankcji o identycznym (represyjnym) i skierowanym na te same uprawnienia charakterze.

Zarzut naruszenia art. 8 kpa jest zatem niezasadny.

Odnosząc się zaś do zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, co następuje.

Stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej w związku z art. 56 ustawy o ofercie - emitent papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym jest obowiązany do równoczesnego przekazywania Komisji, spółce prowadzącej ten rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości informacji bieżących i okresowych zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 60 ust. 2 - w przypadku emitentów papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi lub na rynku regulowanym innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego, tj. Rozporządzenia.

Stosownie do art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie, w przypadku gdy emitent lub wprowadzający nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 56, Komisja Nadzoru Finansowego może:

- wydać decyzję o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo

- nałożyć, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł, albo

- zastosować obie sankcje łącznie.

Stosownie do § 84 ust. 1 Rozporządzenia, emitent z siedzibą lub miejscem sprawowania zarządu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej sporządza sprawozdanie finansowe i dane porównywalne zgodnie z polskimi zasadami rachunkowości albo, po podjęciu przez organ zatwierdzający decyzji, o której mowa w ustawie o rachunkowości - zgodnie z MSR, a skonsolidowane sprawozdania finansowe i dane porównywalne - zgodnie z MSR.

Zgodnie z § 86 ust. 1 Rozporządzenia, skrócone sprawozdania finansowe, kwartalne informacje finansowe i skrócone skonsolidowane sprawozdania finansowe, będące składnikami kwartalnych i półrocznych raportów oraz skonsolidowanych kwartalnych i półrocznych raportów, sporządza się zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości, mającymi zastosowanie przy sporządzaniu rocznego sprawozdania finansowego lub skonsolidowanego rocznego sprawozdania finansowego emitenta za rok obrotowy, którego dotyczą te śródroczne sprawozdania lub informacje finansowe.

Artykuł 4 Rozporządzenia 1606/2002, stanowi, że za każdy rok obrotowy rozpoczynający się w dniu 1 stycznia 2005 r. lub po tej dacie spółki regulowane prawem Państwa Członkowskiego sporządzą swe skonsolidowane sprawozdania finansowe zgodnie z międzynarodowymi standardami rachunkowości jeżeli, na dzień bilansowy, ich papiery wartościowe były dopuszczone do obrotu na regulowanym rynku któregokolwiek z państw członkowskich w rozumieniu art. 1 ust. 13 dyrektywy Rady 93/22/EWG z dnia 10 maja 1993 r. w sprawie usług inwestycyjnych w zakresie papierów wartościowych.

Stosownie do § 12 MSR 27 w wersji obowiązującej przed zmianą wprowadzoną Rozporządzeniem Zmieniającym 1 skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje wszystkie jednostki zależne jednostki dominującej. Wyjątkiem od ogólnej reguły określonej w paragrafie wskazanym powyżej są, zgodnie z przypisem 1 do § 12 MSR 27, jednostki zależne spełniające w momencie nabycia kryteria zaliczenia ich do kategorii aktywów przeznaczonych do sprzedaży zgodnie z przepisami MSSF 5 "Aktywa trwale przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana" (dalej: "MSSF 5"). Kryteria pozwalające zaliczyć aktywa przeznaczone do sprzedaży zawarte są w przepisach paragrafu 6, 7, 8 i 11 MSSF 5.

Stosownie do § 6 MSSF 5 jednostka klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, jeśli jego wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez jego dalsze wykorzystanie. Sytuacja taka ma miejsce, gdy składnik aktywów (lub grupa do zbycia) jest dostępny do natychmiastowej sprzedaży w jego bieżącym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów (lub grup do zbycia) oraz jego sprzedaż jest wysoce prawdopodobna (§ 7 MSSF 5). Stosownie do § 8 MSSF 5 sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, gdy przedstawiciele odpowiedniego poziomu kierownictwa są zdecydowani do wypełnienia planu sprzedaży składnika aktywów (lub grupy do zbycia) oraz aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu został rozpoczęty. Ponadto, składnik aktywów (lub grupa do zbycia) musi być aktywnie oferowany na sprzedaż po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego bieżącej wartości godziwej. Dodatkowo należy oczekiwać, że sprzedaż zostanie ujęta jako sprzedaż zakończona w czasie jednego roku od dnia klasyfikacji, z wyjątkiem sytuacji dopuszczonych przez paragraf 9, a działania potrzebne do zakończenia planu wskazują, że jest mało prawdopodobne, iż zostaną poczynione znaczące zmiany w planie albo że plan zostanie zarzucony.

Jak wynika z § 11 MSSF 5, jeśli jednostka nabywa składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) wyłącznie z zamiarem jego późniejszego zbycia, to na dzień nabycia klasyfikuje taki składnik (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży jedynie wtedy, gdy wymagany przez paragraf 8 roczny okres zostanie spełniony (z wyjątkiem wyłączeń określonych w paragrafie 9) i jest wysoce prawdopodobne, że inne kryteria zawarte w paragrafach 7 i 8, które nie zostały spełnione na dzień nabycia, zostaną spełnione w krótkim okresie następującym po tym dniu (zazwyczaj w ciągu trzech miesięcy).

Zgodnie z § 10 lit. b MSR 36, bez względu na to, czy istnieją przesłanki, które wskazują, iż nastąpiła utrata wartości, jednostka jest także zobowiązana do przeprowadzania corocznie testu na utratę wartości firmy przejętej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych, zgodnie w zasadami określonymi w § 80- 99.

Stosownie do § 84 MSR 36, w przypadku, w którym wstępne przypisanie wartości firmy przejętej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych nie może zostać zakończone przed końcem okresu rocznego, w którym nastąpiło połączenie, wstępne przypisanie przeprowadza się przed końcem pierwszego okresu rocznego, który rozpoczyna się po dniu przejęcia.

Z kolei § 55 MSSF 3 MS w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2 przewiduje, że wartości firmy przejętej w ramach połączenia jednostek gospodarczych nie amortyzuje się. Zamiast tego jednostka przejmująca testuje ją corocznie pod kątem utraty wartości lub częściej, jeżeli pewne zdarzenia lub zmiany okoliczności wskazują na to, że mogła nastąpić utrata wartości, zgodnie z MSR 36.

Jak wynika z § 62 lit. a MSSF 3, w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2, jeżeli początkowe rozliczenie połączenia jednostek gospodarczych przeprowadzić można tylko prowizorycznie do końca okresu, w którym zostało przeprowadzone połączenie, gdyż albo wartość godziwą, jaką należy przypisać możliwym do zidentyfikowania aktywom, zobowiązaniom i zobowiązaniom warunkowym jednostki przejmowanej, albo koszt połączenia ustalić można tylko szacunkowo, jednostka przejmująca rozlicza takie połączenie, stosując uzyskane wartości szacunkowe. Jednostka przejmująca ujmuje korekty wartości szacunkowych wynikające z zakończenia początkowego rozliczenia w ciągu 12 miesięcy od dnia przejęcia.

Stosownie do § 28 MSR 34, sporządzając śródroczne sprawozdanie finansowe, jednostka stosuje takie same zasady (politykę) rachunkowości jak przy sporządzaniu rocznego sprawozdania finansowego, z wyjątkiem zmian zasad (polityki) rachunkowości wprowadzonych po dacie ostatniego rocznego sprawozdania finansowego, które należy uwzględnić przy sporządzaniu następnego rocznego sprawozdania finansowego. Częstotliwość prowadzenia sprawozdawczości przez jednostkę (raz na rok, raz na pół roku, raz na kwartał) nie wpływa na wycenę wyników rocznych jednostki. W tym celu wycena na potrzeby sprawozdawczości śródrocznej obejmuje okres od początku roku obrotowego do danego dnia.

Jak trafnie uznał organ, do oceny naruszeń dokonanych przez spółkę w związku z naruszeniem ww. wskazanych przepisów MSSF 3 stosuje się przepisy MSSF 3 w wersji obowiązującej przez zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Stosownie do § 64 MSSF 3 w wersji zmienionej Rozporządzeniem Zmieniającym 2, niniejszy MSSF stosuje się prospektywnie do połączeń jednostek, w przypadku których dzień przejęcia następuje w dniu lub po dniu rozpoczęcia pierwszego rocznego okresu sprawozdawczego rozpoczynającego się 1 lipca 2009 r. i później.

Zgodnie z § 3 ust. 1 i 3 Rozporządzenia, raporty bieżące i okresowe powinny zawierać informacje odzwierciedlające specyfikę opisywanej sytuacji oraz powinny być sporządzone w sposób prawdziwy, rzetelny i kompletny. Przekazywane przez emitenta raporty bieżące i okresowe powinny być sporządzone w sposób umożliwiający inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową emitenta.

Co istotne, Komisja, biorąc pod uwagę art. 8 ust. 2 ustawy zmieniającej (tzn. ustawę z dnia 8 marca 2013 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz niektórych innych ustaw) oraz art. 58 § 2 ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i innych ustaw, na mocy której doszło do zmiany ustawy o ofercie publicznej, prawidłowo uznała, że sankcja administracyjna w niniejszej sprawie powinna być wymierzona według przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, a także ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i innych ustaw, gdyż jest względniejsza dla strony postępowania od uregulowanej według przepisów nowych.

Poza sporem jest okoliczność, że skarżąca jest emitentem papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych, na rynku podstawowym, na GPW. Strona jest jednostką dominująca w Grupie Kapitałowej, w związku z czym sporządza zarówno jednostkowe, jak i skonsolidowane sprawozdania finansowe. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że Spółka dopuściła się wielokrotnych naruszeń art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zakresie realizacji obowiązków informacyjnych dotyczących raportów okresowych.

W ocenie Sądu, prawidłowe są ustalenia organu, że [...] marca 2009 . została zarejestrowana, powołana przez stronę spółka [...]. Następnie, [...] marca 2009 r. dokonano zwiększenia wysokości wkładu poprzez wniesienie do [...] wkładu niepieniężnego w postaci znaków towarowych oraz praw z tytułu rejestracji powiązanych z nimi tytułów prasowych, w łącznej wartości rynkowej 15 589 tys. zł, z czego skarżąca wniosła wkład o wartości rynkowej 11 041 tys. zł, a [...] sp. z o. o. (jednostka zależna strony) wniosła wkład o wartości rynkowej 4 548 tys. zł. Wartość bilansowa wnoszonego przez skarżącą wkładu wyniosła 110 tys. zł. Sprawozdanie finansowe [...] nie zostało objęte skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym RS 2009, RS 2010 i PS 2010. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2009 strona ujęła wartość firmy, powstałą w wyniku przejęcia jednostek gospodarczych: [...] sp. z o.o., [...],[...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o. w wysokości 13 430 tys. zł bez przeprowadzenia testów na utratę wartości tego aktywa. Z kolei w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 (k. 281) strona ujęła wartość firmy powstałą w wyniku objęcia 80% udziałów w spółce [...] w wysokości 12 870 tys. zł bez przeprowadzenia testów na utratę wartości tego aktywa. W sprawozdaniu finansowym RS 2010, skarżąca nie dokonała na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia 80% udziałów w spółce [...] poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów. Ponadto, w sprawozdaniu finansowym PS 2010 strona ujęła wartości niematerialne dotyczące budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej [...] sp. z o. o. w łącznej kwocie 2 062 tys. zł.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił, że dla skarżącej pierwszym rocznym okresem sprawozdawczym rozpoczynającym się 1 lipca 2009 i później, w którym strona powinna stosować zmieniony MSSF 3, był rok obrotowy trwający od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Objęcie udziałów w spółce [...] nastąpiło w grudniu 2009 r., dlatego też strona powinna przeprowadzić test na utratę wartości oraz dokonać rozliczenia wartości firmy, powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce [...] poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów według przepisów MSSF 3 sprzed zmiany wprowadzonej Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Zgodnie z § 12 MSR 27 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 1: "skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje wszystkie jednostki zależne jednostki dominującej" z zastrzeżeniem zawartym w przypisie 1 do § 12 MSR 27. Natomiast § 11 MSSF 5 wyraźnie wskazuje, że "jeśli jednostka nabywa składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) wyłącznie z zamiarem jego późniejszego zbycia, to na dzień nabycia klasyfikuje taki składnik (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży jedynie wtedy, gdy wymagany przez paragraf 8 roczny okres, zostanie spełniony (z wyjątkiem włączeń określonych w paragrafie 9) i jest wysoce prawdopodobne, że inne kryteria zawarte w paragrafach 7 i 8, które nie zostały spełnione na dzień zbycia, zostaną spełnione w krótkim okresie następującym po tym dniu (zazwyczaj w ciągu trzech miesięcy)".

Tymczasem udziały w [...] nie zostały sprzedane w roku 2009 ani w okresie późniejszym, bowiem strona ostatecznie odstąpiła od zamiaru sprzedaży tego aktywa, a decyzją Zarządu włączono spółkę [...] do konsolidacji sprawozdań finansowych począwszy od raportu okresowego za I kwartał 2011 r. § 9 MSSF 5 dopuszcza możliwość wydłużenia ponad rok okresu potrzebnego na sfinalizowanie transakcji sprzedaży. Zdaniem strony, spółka [...] została zaklasyfikowana jako aktywo do sprzedaży, gdyż celem jej utworzenia i głównym założeniem podejmowanych działań, było założenie sprzedaży jej przed upływem 12 miesięcy. Spełniała przy tym kryteria aktywów przeznaczonych do sprzedaży, określone w MSSF 5, dlatego też nie została objęta konsolidacją przez stronę. Jako powód opóźnienia sprzedaży skarżąca wskazywała kryzys na rynku kredytów hipotecznych i ogólnoświatowy kryzys finansowy, ale trafna jest ocena Komisji, że kryzys gospodarczy jest okolicznością pozostającą poza kontrolą spółki i nie znajduje uzasadnienia wskazywanie go jako podstawy do zastosowania wyjątku wskazanego w § 9 MSSF 5 (pozwalającego na wydłużenie ponad rok procesu sprzedaży aktywa w postaci udziałów w spółce [...] i klasyfikowania tego aktywa jako przeznaczonego do sprzedaży), gdyż powołanie spółki [...] nastąpiło w marcu 2009 r., czyli już w okresie wskazanego powyżej kryzysu gospodarczego.

Należy podzielić stanowisko organu, że okoliczność wystąpienia kryzysu gospodarczego, jakkolwiek pozostająca poza kontrolą strony, nie była okolicznością powstałą po utworzeniu spółki [...]. W istocie, analiza możliwości funkcjonowania i ewentualnej sprzedaży [...] powinna zostać już w momencie jej powołania, dostosowana do zmienionych warunków ekonomicznych, wynikających z ww. kryzysu, a on sam nie powinien stanowić argumentu uzasadniającego brak powodzenia przy sprzedaży spółki [...] w latach 2009-2010. W sprawie nie występowały zatem wyłączenia określone w § 9 MSSF 5.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że rejestracja spółki [...] nastąpiła [...] marca 2009 ., czyli ponad rok przed przekazaniem do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009. Dlatego też, w dniu przekazania do publicznej wiadomości sprawozdania RS 2009 wiadomym było, że wynikający z MSSF 5 roczny okres nie zostanie dochowany.

Pomimo posiadanej kontroli oraz braku spełniania przez nią kryterium pozwalającego na wyłączenie spółki zależnej z konsolidacji, sprawozdania finansowe spółki [...] nie zostały objęte skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi strony, co jest w niniejszej sprawie bezsporne. Nieobjęcie konsolidacją sprawozdania finansowego spółki [...] stanowiło powód zamieszczenia przez biegłych rewidentów zastrzeżeń w opiniach o badanych sprawozdaniach finansowych RS 2009, RS 2010 oraz w raporcie z przeglądu PS 2010. Z zastrzeżeń biegłych rewidentów zawartych w ww. opiniach i raporcie z przeglądu wynika, że obniżenie skonsolidowanego wyniku finansowego o kwotę 15 479 tys. zł spowodowałoby, iż w 2009 r. strona zamiast prezentowanej skonsolidowanej straty netto w wysokości (-) 2 759 tys. zł osiągnęłaby stratę przekraczającą (-) 18 000 tys. zł. W przypadku zaś RS 2010 i PS 2010 powyższe naruszenie powodowało zawyżenie skonsolidowanych kapitałów własnych o kwotę 15 479 tys. zł.

Należy uznać za prawidłowe ustalenia i ocenę, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2009 strona ujawniła wartość firmy, powstałej w wyniku przejęcia spółek: [...] sp. z o.o., [...] , [...]sp. z o. o., [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o. w wysokości 13 430 tys. zł. Na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r. strona nie dokonała testów na utratę wartości firmy powstałej w wyniku połączenia ww. spółek, do czego była zobowiązana, zgodnie z § 10 pkt b MSR 36 oraz § 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Niedokonanie zaś przez skarżącą ww. testu na utratę wartości stanowiło powód sporządzenia przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2009.

Także prawidłowa jest ocena i ustalenia organu, że w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 skarżąca ujawniła wartość firmy, powstałą w wyniku objęcia udziałów w jednostce [...] w wysokości 12 870 tys. zł. Ustalenia dotyczące sprawozdania RS 2009 odnoszą się również do sprawozdania RS 2010. Wprawdzie skarżąca przeprowadziła testy na utratę wartości firmy powstałej w wyniku przejęcia spółek zależnych [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o. oraz [...] sp. z o.o. (spółka [...] została w 2010 r. sprzedana) na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r., ale na ten dzień strona nie przeprowadziła testu na utratę wartości firmy powstałej w wyniku objęcia udziałów w spółce [...]. Zdaniem Sądu, prawidłowa jest ocena, że stanowiło to naruszenie przepisów § 10 lit. b MSR 36 oraz § 55 MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2.

W materiale dowodowym znajduje także potwierdzenie zarzut, że w sprawozdaniu finansowym RS 2010, strona nie dokonała na dzień bilansowy 31 grudnia 2010 r. ostatecznego rozliczenia wartości firmy powstałej w wyniku objęcia 80% udziałów w spółce [...] poprzez ustalenie wartości godziwej dających się wyodrębnić składników aktywów. W dniu 28 grudnia 2009 r. skarżąca podpisała umowę kupna 80 udziałów, stanowiących 80% kapitału zakładowego oraz 80% głosów na zgromadzeniu wspólników spółki [...], jednakże przed 31 grudnia 2010 r. powinna była dokonać ostatecznego rozliczenia połączenia, biorąc pod uwagę § 62 lit. a MSSF 3 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2 oraz § 84 MSR 36.

W ocenie Sądu, organ dokonał właściwej oceny i ustalenia, że skarżąca nie dokonała ani na dzień bilansowy 31 grudnia 2009 r., ani na dzień 31 grudnia 2010 r., testu na utratę wartości w odniesieniu do wartości firmy przejętej w wyniku połączenia jednostek gospodarczych, czyli w badanym przypadku przejęcia przez skarżącą 80% udziałów w spółce [...]. W opinii o badanym sprawozdaniu finansowym RS 2010 zostały zawarte zastrzeżenia biegłego rewidenta, wobec obowiązku określonego w § 55 MSSF 3 i § 10 lit. b MSR 36 w wersji obowiązującej przed zmianą Rozporządzeniem Zmieniającym 2. Niedozwolone było (§ 63 MRS 38) ujęcie w sprawozdaniu finansowym PS 2010 wartości niematerialnych dotyczących budowy znaku towarowego oraz aktywnej listy klientów spółki zależnej [...] sp. z o. o. w łącznej kwocie 2 062 tys. zł. Wskazać przy tym należy, że nie ujmuje się jako składnika wartości niematerialnych znaków firmy, tytułów czasopism, tytułów wydawniczych, wykazów odbiorców i pozycji o podobnej istocie wytworzonych przez jednostkę we własnym zakresie.

Przedstawienie przez stronę w PS 2010 wartości obejmujących znaki towarowe oraz aktywną listę klientów spółki [...] sp. z o. o. skutkowało zamieszczeniem przez biegłego rewidenta zastrzeżenia w raporcie z przeglądu PS 2010. Z zeznań świadka G. I. oraz przedstawionego stanowiska strony wynika, że powyższe mogło być błędem, który został skorygowany w rocznym sprawozdaniu finansowym RS 2010. Jednakże w sprawozdaniu finansowym PS 2010 spowodowało to zawyżenie kapitałów własnych o kwotę 2 062 tys. zł.

Komisja, wbrew zarzutom skargi, w skarżonej decyzji odniosła się także do zarzutów procesowych dotyczących postępowania. KNF oceniła je, zdaniem Sądu, trafnie jako niemające istotnego wpływu na postępowanie.

Jeżeli chodzi o wysokość kary, to zdaniem Sądu organ uzasadnił bowiem przekonywująco, że nałożona kara pieniężna w wysokości 500 000 zł pozostaje w ścisłym związku przyczynowo skutkowym ze stwierdzonymi przez organ nadzoru naruszeniami w sytuacji, gdy strona wielokrotnie dopuściła się naruszenia art. 56 ustawy o ofercie. Jak wskazano powyżej, strona naruszyła równowagę informacyjną na rynku regulowanym oraz zasadę transparentności, która jest istotna dla prawidłowego funkcjonowania tego rynku. Nienależyte wykonanie obowiązków informacyjnych godzi w fundamentalną zasadę przejrzystości rynku regulowanego. Z punktu widzenia inwestorów istotny jest nie tylko dostęp do informacji, ale także jej prawdziwość i rzetelność. Należy podzielić ocenę że powyższe naruszenia miały charakter istotny w rozumieniu § 7 MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" i § 5 MSR 8 "Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów", gdyż mogły wpływać na decyzje inwestycyjne użytkowników sprawozdań.

Zdaniem Komisji, naruszenia w postaci nieobjęcia konsolidacją sprawozdania finansowego spółki [...] w skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych RS 2009, RS 2010 i PS 2010 były istotne. Sąd podziela w tym zakresie w całości pogląd organu zaprezentowany w skarżonej decyzji.

Odnosząc się do naruszenia w postaci prezentowania przez skarżącą w RS 2009 i RS 2010 wartości firmy, powstałej w wyniku połączenia jednostek: w roku 2009 [...] sp. z o.o., [...],[...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o., [...] sp. z o. o., oraz w roku 2010 [...] - bez przeprowadzonego corocznego obowiązkowego testu na utratę wartości firmy, KNF wskazała, że również były one istotne z punktu widzenia odbiorców tych sprawozdań finansowych i wpływały istotnie na zmniejszenie wartości informacyjnej ww. raportów okresowych strony w jej istotnych zakresach. Sąd ten pogląd Komisji podziela.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że – w okolicznościach niniejszej sprawy, kara pieniężna w wysokości 500 000 zł, stanowi adekwatny środek oddziaływania w stosunku do stwierdzonych w toku postępowania nieprawidłowości, a jej wysokość została ustalona w ramach uznania administracyjnego i nie narusza zasady proporcjonalności, a co za tym idzie, nie zachodzi konieczność jej obniżenia. Odpowiedzialność strony ma charakter obiektywny i aktualizuje się w przypadku zaistnienia naruszenia prawa. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie tego podmiotu niezgodne z przepisami prawa bez dokonywania innych ocen, zaś odpowiedzialność osoby prawnej za delikt administracyjny obejmuje zarówno działania, jak i zaniechania osób działających w imieniu i na rzecz osoby prawnej, bez rozróżniania umyślności i nieumyślności sprawcy naruszenia prawa.

Sąd podziela ocenę, że nałożona kara pieniężna w kwocie 500 000 zł jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, o czym przesądzają takie okoliczności jak: waga naruszenia oraz czas jego trwania; przyczyny naruszenia; sytuacja finansowa podmiotu, na który nakładana jest kara; gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia, a także uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy popełnione przez podmiot, na który nakładana jest kara. stwierdzone naruszenia, miały charakter istotny i w znaczny sposób wpływały na poziom przydatności sprawozdania dla jego użytkowników. Zaniedbania ze strony skarżącej wpływały bowiem na nierzetelne zaprezentowanie najważniejszych danych finansowych emitenta, tj. wysokość skonsolidowanego wyniku finansowego oraz skonsolidowanego kapitału własnego. Oznacza to, że uczestnicy rynku kapitałowego nie otrzymali rzetelnego i kompletnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej strony, w akcje której zainwestowali środki finansowe. Strona, publikując sprawozdania finansowe, wielokrotnie dopuściła się zatem naruszenia art. 56 ustawy o ofercie w związku z naruszeniem MSR/MSSF. Skarżąca, co prawda, ostatecznie uwzględniła zastrzeżenia zgłaszane przez biegłych rewidentów, ale miało to miejsce dopiero w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I kwartał 2011 r., w którym objęła konsolidacją spółkę [...]. Uczestnicy rynku kapitałowego przez stosunkowo długi czas mogli zatem być wprowadzeni w błąd co do sytuacji finansowej skarżącej.

Należy wskazać, że nałożona na stronę kara ma charakter administracyjno-prawny. Organ stosuje karę, jeżeli stwierdzi, że doszło do obiektywnego naruszenia przepisów prawa. W odróżnieniu od grzywien, wymierzanych na podstawie prawa karnego brak świadomego działania sprawcy, nieumyślność działania nie zwalnia sprawcy od poniesienia odpowiedzialności za popełnione delikty z zakresu prawa administracyjnego.

Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że organ brał pod uwagę szereg czynników, którymi uzasadnił wysokości kary wymierzonej skarżącej, m. in. uprzednie ukaranie za analogiczne wykroczenie. Komisja także, wymierzając karę, uwzględniła również, że Skarżąca swoim działaniem naruszyła zasadę transparentności rynku kapitałowego, jedną z fundamentalnych podstaw jego funkcjonowania.

Sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy o ofercie w zw. z art. 7 Konstytucji oraz art. 6 kpa poprzez błędne zastosowanie.

Zdaniem Sądu, w systemie prawa istniała podstawa prawna dla Komisji do nałożenia kary na stronę. To, że przepisy ustawy o ofercie odsyłają w tym zakresie pośrednio do Rozporządzenia, nie stanowi to o niemożności nałożenia kary na stronę. Rozporządzenia są bowiem źródłem powszechnie obowiązującego w Polsce prawa.

Sąd nie zgadza się z tezą strony, jakoby Rozporządzenie wydane przez Ministra Finansów miało zawierać w sobie normę prawną dającą kompetencję Komisji do nałożenia kary. Norma ta wynika bowiem z art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie, a nie z Rozporządzenia. Norma sankcjonowana wynika z kolei z art. 56-56c ustawy o ofercie. Art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy odsyła z kolei do przepisów Rozporządzenia. Doprecyzowanie obowiązków spoczywających na emitencie w tym zakresie mogło zatem znaleźć się w Rozporządzeniu, bo mieściło się w delegacji ustawowej, i KNF mogła nałożyć karę pieniężną na podmiot niestosujący przepisów Rozporządzenia wydanego na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie.

Jeżeli zaś chodzi o MSR, które przyjmowane są w postaci rozporządzeń unijnych, czyli prawa unijnego stosowanego wprost, bez potrzeby jego implementacji, to odsyła do ich stosowania m.in. § 84 ust. 1 czy § 86 ust. 1 Rozporządzenia. Tym samym emitenci w ramach swoich obowiązków muszą stosować MSR, do czego obligują ich przepisy ustawy o ofercie i Rozporządzenia.

Podsumowując, wskazać należy, że w sprawie istniała norma prawna do nałożenia sankcji administracyjnej na stronę jak nałożona w skarżonej decyzji. Jak słusznie podniosła też Komisja w odpowiedzi na skargę, możliwość sankcjonowania przez KNF naruszeń obowiązków informacyjnych w postaci niewłaściwego sporządzenia sprawozdania finansowego przez emitenta jest w pełni akceptowana przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Zarzut naruszenia art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit a ustawy o ofercie w zw. z art. 7 Konstytucji oraz art. 6 kpa poprzez błędne zastosowanie uznać zatem należy za bezzasadny.

Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie w zw. z § 84 ust. 1 oraz § 86 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z art. 2 Konstytucji w zw. z art. 42 ust. 1 Konstytucji oraz w zw. z art. 31 ust. 1 Konstytucji - poprzez błędne zastosowanie.

Strona w zarzucie tym kwestionuje konstytucyjność ustawy o ofercie oraz Rozporządzenia. Zdaniem Sądu, twierdzenia strony są w tym zakresie niesłuszne. Określenie obowiązków informacyjnych spoczywających na emitencie zarówno w ustawie o ofercie, jak i Rozporządzeniu, jest precyzyjne. Obowiązki te, zdaniem Sądu, spełniały wymogi zawarte w art. 31 ust. 1 Konstytucji. Przepisy te spełniają przesłankę zasady określoności. Do nałożenia sankcji administracyjnej doszło zaś na podstawie przepisów rangi ustawowej – tj. art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie. To, że MSR są zmienne w czasie nie powoduje niewykonalności obowiązków – za zmienną w czasie uznać bowiem należy praktycznie zdecydowaną większość przepisów prawa. "Nienależyte wykonanie obowiązków", któremu strona zarzuca "nieostrość", to ich wykonanie niezgodnie z przepisami prawa. Jest to w praktyce bardzo częste sformułowanie, znajdujące się w normach prawa administracyjnego. Sąd nie uważa, aby takie sformułowanie ustawowe naruszało jakiekolwiek normy konstytucyjne.

Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie, a także § 84 ust. 1 i § 86 ust. 1 Rozporządzenia w zw. z art. 92 ust. 1 i art. 2 Konstytucji - poprzez błędne zastosowanie.

Zdaniem Sądu, po pierwsze, nie budzi wątpliwości odnośnie zgodności z Konstytucją zastosowanie w art. 60 ust. 2 sformułowania "regulacje w zakresie rachunkowości". Zdaniem strony, to sformułowanie jest nieprecyzyjne. Sąd podziela w tym zakresie pogląd KNF. Po pierwsze, pełne sformułowanie brzmi: "regulacje w zakresie rachunkowości, na podstawie których mają być ujawniane dane finansowe". A zatem desygnatem tego pojęcia są wszelkie przepisy prawne polskie i unijne, mające zastosowanie do sporządzenia właśnie sprawozdań finansowych. Jest to zatem precyzyjne sformułowanie.

Po drugie, wbrew twierdzeniom strony, w sprawie nie ma mowy o jakiejkolwiek subdelegacji w Rozporządzeniu przez Ministra Finansów. Odwołanie w Rozporządzeniu do MSR nie jest bowiem zakazaną subdelegacją. Minister Finansów w Rozporządzeniu w ramach art. 60 ust. 2 ustawy o ofercie określił rodzaj, zakres i formę przekazywania informacji finansowych w oparciu o przepisy MSR, co jest zgodne i z Konstytucją RP, i z prawem unijnym.

Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie - poprzez błędne zastosowanie.

Sąd podkreśla, że za sporządzenie zgodnego z prawem sprawozdania finansowego odpowiedzialny jest emitent, a nie biegły rewident badający to sprawozdanie. W niniejszej sprawie strona (emitent) naruszyła przepisy ustawy o ofercie w związku z przepisami Rozporządzenia oraz MSR i MSSF. Naruszenia prawa popełnione przez skarżącą miały charakter istotny i w znaczny sposób wpływały na poziom przydatności sprawozdań dla osób korzystających z informacji w nich zawartych. Uczestnicy rynku kapitałowego nie otrzymali rzetelnego i kompletnego obrazu sytuacji majątkowej strony. Nie można zatem w żaden sposób podzielić poglądu skarżącej, jakoby nieprawidłowości przez nią poczynione nie spowodowały zniekształcenia ogólnego obrazu przekazywanych przez nią informacji na temat jej sytuacji majątkowej. Było bowiem wręcz przeciwnie.

Zgodzić należy się z KNF, że przepisy ustawy o ofercie sankcjonują nie tylko nieprzekazanie sprawozdania, ale także wadliwe jego sporządzenie, niezgodne w szczególności z przepisami prawa (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie). Zarzut skarżącej jest w tym zakresie bezpodstawny.

Sąd zgadza się z tym, że zastrzeżenia biegłych rewidentów nie podważają ogólnej wiarygodności sprawozdania. W tej sprawie jednak KNF sama dokonała analizy nieprawidłowości dokonanych przez skarżącą przy sporządzaniu sprawozdań, niezależnie od zastrzeżeń biegłych rewidentów. Te ustalenia organu Sąd uznał za prawidłowe.

Z powodów wskazanych wyżej sąd za niezasadne uznał zarzuty podniesione w skardze oraz nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, także ten przepis kpa również nie został naruszony.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Niniejszy wyrok został wydany przez WSA w Warszawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875), zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.



Powered by SoftProdukt