Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. – K. i J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...] czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 147/11 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał na wniosek skarżącego J. O. wykonanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. – B. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wskazał, iż zaskarżoną decyzją SKO w B. – B. poza rozstrzygnięciem w zakresie wyznaczonego terminu utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] listopada 2010 r. nakazującą skarżącemu przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odtworzenie rowu biegnącego wzdłuż granicy posesji będącej jego własnością dz. Nr [...] położonej w D. w sposób zapewniający odprowadzenie wód opadowych z przepustów zlokalizowanych pod ul. Z. w D. Sąd podniósł, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ponieważ wykonanie wskazanego wyżej obowiązku wiąże się z koniecznością wykonania szeregu czynności zmierzających do wykopania spornego rowu po uprzednim ustaleniu jego przebiegu, co może spowodować trudne do odwrócenia skutki i może wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. Nadto, Sąd zauważył, że odwrócenie skutku tej czynności polegać musiałoby na ponownym nawiezieniu ziemi i przywróceniu poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości, co byłoby trudne i wiąże się z nakładami finansowymi.

Sąd podkreślił, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji rozważył także interes uczestników postępowania. Z akt administracyjnych oraz z pisma uczestniczki postępowania J. S. – K. z dnia [...] maja 2011 r. wynika, że uczestnicy postępowania łączą z faktem zasypania spornego rowu powstanie i utrzymywanie się rozlewisk na gruntach sąsiednich oraz zalewanie budynku kurczarni. Jednocześnie jednak skarżący wskazywał, że wyłączną przyczyną zalewania terenu kurczarni jest uszkodzony zbieracz melioracyjnym, który biegnie pod kurnikiem, a następnie wzdłuż granicy kolejnych działek. W ocenie Sądu na tym etapie postępowania nie zostało wykazane, że ewentualne szkody u uczestników postępowania powstały niewątpliwie na skutek działań skarżącego. Powyższe okoliczności będą podlegały ocenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na etapie merytorycznego rozpatrywania skargi, a nie na etapie postępowania incydentalnego, jakim jest postępowanie wywołane złożonym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego akt.

Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli uczestnicy postępowania Joanna S. – K. i J. O. W uzasadnieniu zażalenia podnieśli, że z argumentacją Sądu I instancji trudno się zgodzić ponieważ realizacja nałożonego na stronę skarżącą obowiązku polegać ma na wykonaniu robót mających na celu odtworzenie rowu, czyli przywróceniu stanu pierwotnego, istniejącego na danym terenie od kilkudziesięciu lat, aż do czasu jego celowego zniszczenia przez J. O. Nadto, uczestnicy podali, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji potwierdza fakt istnienia rowu wskazując jednocześnie jaki był jego przebieg i jakie szkody poczynił swoim działaniem. Argumentacją skarżącego, że utrzymywanie się rozlewisk i zalewanie budynku kurczarni są spowodowane uszkodzonym zbieraczem pod budynkiem kurczarni jest całkowicie bezpodstawna, albowiem zbieracz został uszkodzony na etapie budowy kurczarni w lalach siedemdziesiątych i od tego czasu nie działał. W zamian za uszkodzony zbieracz wzdłuż budynku kurczarni zostały wykonane dwa rowy opaskowe, które zapewniały odpływ wody z okolicznych pól poprzez dwa przepusty zlokalizowane pod drogą, wykonane z betonowych rur o średnicy 400 mm do zasypanego obecnie rowu. Ponadto część pól, które obecnie jest zalewanych i na których utrzymują się rozlewiska nie jest zdrenowana, np. działka [...]. Woda z pól na których nie ma drenażu spływała bezpośrednio do zasypanego rowu. Dodali, że skarżący swoim działaniem zniszczył m.in. znaki graniczne i naruszył cudzą własność zasypując część rowu leżącą na gruncie innej osoby.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), gdyż ten właśnie przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy - art. 61 § 3 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 roku, sygn. akt II OZ 155/05, OSS 2005/3/72). Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Sąd I instancji, będąc właściwym do rozpoznania skargi, nie może działać mając na uwadze wyłącznie interesy jednej ze stron, albowiem mogłoby to rodzić zarzut braku bezstronności.

Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji i przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe tylko w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy. Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków także musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji ocenił argumenty przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji i jednocześnie miał na uwadze charakter zaskarżonego aktu i okoliczności sprawy, w tym i podnoszone przez uczestników postępowania. Podkreślić jednak należy, iż na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie może badać zasadności skargi, a więc oceniać po której ze stron postępowania leżą racje w danej sprawie. Kwestia czy na skarżącego zasadnie nałożono (bądź niezasadnie) obowiązek odtworzenia rowu biegnącego wzdłuż granicy posesji pozostaje do oceny przez Sąd I instancji przy merytorycznym rozpoznaniu skargi. Na obecnym etapie postępowania Sąd I instancji zobowiązany był jedynie do rozważenia czy wykonanie zaskarżonej decyzji przed wydaniem wyroku może narazić skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym zakresie Sądowi I instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa.

Sąd I instancji trafnie przyjął, iż realizacja nałożonego na stronę skarżącą obowiązku wykonania robót mających na celu odtworzenie rowu, wiązałaby się z dużym nakładem pracy i obciążeniem finansowym. Tym samym, w obecnym stanie sprawy należy przyjąć, iż realizacja nałożonego obowiązku może spowodować skutki trudne do odwrócenia i wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody.

Należy również wskazać, iż postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięciem tymczasowym tylko na czas trwania postępowania sądowego, zaś jego byt prawny kończy się z chwilą wydania wyroku w sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności – art. 61 § 4 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.