III SA/Kr 1263/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-19	
Data wpływu	2025-09-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Ewa Michna /sprawozdawca/
Maria Zawadzka
Renata Czeluśniak /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw	
Hasła tematyczne	Ubezpieczenie społeczne	
Skarżony organ	Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS	
Treść wyniku	oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 350; Art. 28 ust. 3  i ust. 3a; Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 lipca 2025 r. nr 1549/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.	
Uzasadnienie
Decyzją z 30 lipca 2025 r. nr 1549/2025 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzekł:

w punkcie 1., w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2023 r., poz. 1230) - dalej "u.s.u.s." o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 42 845,25 zł, w tym:

ubezpieczenia społeczne - w łącznej kwocie 27 194,64 zł, w tym z tytułu:

* składek - za okres 1-3,5-11/2019, 3/2020-5/2021 - w kwocie 13 282,64 zł,

* odsetek przypadających od ww. składek liczonych na 27 maja 2025 r. - w kwocie

8 419 zł,

* odsetek od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 1-3,5-11/2019, 3/2020-5/2021 liczonych na 27 maja 2025 r. - w kwocie 5 435 zł,

* kosztów upomnienia-w kwocie 58 zł,

b) ubezpieczenie zdrowotne - w łącznej kwocie 15 548,32 zł, w tym z tytułu:

* składek - za okres 4-11/2019, 3/2020-5/2021 - w kwocie 7 939,32 zł,

* odsetek przypadających od ww. składek liczonych na 27 maja 2025 r. w kwocie 4886 zł,

* odsetek od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych za okres 4-11/2019, 3/2020-5/2021 liczonych na 27 maja 2025 r. - w kwocie 2665 zł,

* kosztów upomnienia - w kwocie 58 zł,

Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych –

w łącznej kwocie 102,29 zł, w tym z tytułu:

składek - za okres 4,5/2021 - w kwocie 102,29 zł,

w punkcie 2. w oparciu o art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365, dalej "rozporządzenie") o odmowie umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 16 110,58 zł, w tym;

a) ubezpieczenia społeczne - w łącznej kwocie 3 227,26 zł, w tym z tytułu:

składek - za okres 1-3,5/2019 - w kwocie 1 856,26 zł,

odsetek przypadających od ww. składek liczonych na 27 maja 2025 r. - w kwocie 1 313 zł,

kosztów upomnienia - w kwocie 58 zł,

ubezpieczenie zdrowotne - w łącznej kwocie 12 883,32 zł, w tym z tytułu:

- składek - za okres 4-11/2019, 3/2020-5/2021 - w kwocie 7 939,32 zł,

- odsetek przypadających od ww. składek liczonych na 27 maja 2025 r. w kwocie 4 886 zł,

- kosztów upomnienia - w kwocie 58 zł.

W uzasadnieniu organ podał, że skarżący dokonał zawieszenia działalności gospodarczej z dniem 1 września 2023 r. W związku z nieopłacaniem składek na jego koncie powstały zaległości. W dacie rozpatrywania wniosku egzekucja była zawieszona ponieważ skarżący zawarł układ ratalny.

Wnioskiem z 27 maja 2025 r. – uzupełnionym pismem z 16 czerwca 2025 r. (data wpływu do ZUS) skarżący zwrócił się do ZUS o umorzenie zadłużenia z tytułu składek, które pozostało do spłaty w układzie ratalnym z 14 września 2021 r.

Skarżący podał, że w związku z pogorszeniem stanu zdrowia zmuszony był zawiesić działalność gospodarczą. Obecnie jedynym źródłem jego dochodu jest emerytura w wysokości 3 500 zł miesięcznie. Z tej kwoty skarżący pokrywa raty kredytów wynoszące łącznie około 700 zł miesięcznie, a także inne zobowiązania, w tym podatki lokalne w kwocie 170 zł miesięcznie oraz ubezpieczenie domu jednorodzinnego w wysokości 551 zł rocznie.

Skarżący podał, że jego sytuacja zdrowotna nagle i znacząco się pogorszyła i na potwierdzenie przedłożył obszerną dokumentację medyczną., Wykryto u niego raka gruczołu prostaty, co spowodowało konieczność wykonania prostatektomii. Po operacji musiał zaniechać częściowo wykonywania pracy, gdyż zalecenia pozabiegowe nie pozwalały na nadmierny wysiłek, a także na zbyt intensywny tryb życia. Od czasu prostatektomii regularnie, co trzy miesiące, wykonuje badania poziomu PSA co kosztuje 60 zł (ostatni wynik badania może świadczyć o nawrocie choroby). Konsultacje u specjalisty w kosztują 300 zł (co trzy miesiące) za wizytę, a dodatkowo ponosi koszty leków (około 250 zł miesięcznie) rezonansów magnetycznych (około 1000 zł raz w roku) oraz innych badań diagnostycznych. Skarżący leczy się również na schorzenia kręgosłupa i stawów kolanowych, co wiąże się z dodatkowymi kosztami: zastrzyki do kolan co pół roku (400 zł za jeden, łącznie 1 600 zł rocznie) oraz prywatne konsultacje medyczne 600 zł w roku, dodatkowo ponosi wydatki na środki higieniczne 130 zł co trzy miesiące.

Wydatki skarżącego, poza ww. kredytami i płatnością układu ratalnego to: koszt pozostałych leków — 100 zł miesięcznie, koszt wizyt lekarskich (np. stomatolog) 130 zł miesięcznie, paliwo — 200 zł. Dodatkowo, ponosi koszty wyżywienia, zakupu środków higienicznych i odzieży, lecz często na te wydatki brakuje mu pieniędzy i musi pożyczać od rodziny. Skarżący podał, że wydatki, jakie ponosi są związane wyłącznie z zaspokojeniem najważniejszych potrzeb życiowych. Nie ma środków na podstawowe rzeczy, żyje obecnie na granicy ubóstwa. Pomimo trudnej sytuacji finansowej skarżący regularnie spłaca raty wynikające z zawartego układu ratalnego, jednak w ostatnim czasie z uwagi na coraz wyższe koszty leczenia, brakuje mu pieniędzy na spłatę tego zobowiązania i nie ma możliwości w dalszym ciągu wywiązywać się z tego obowiązku. Skarżący zaznaczył że, posiada również inne zobowiązania, z których musi się wywiązać. Jakakolwiek egzekucja należności doprowadziłaby jedynie do zajęcia części emerytury, a co za tym idzie braku środków na życie i na leczenie, a wyegzekwowana kwota z uwagi na niską emeryturę, prawdopodobnie pokrywałaby jedynie koszty postępowania egzekucyjnego, a nie doprowadziłaby do zapłaty należności na rzecz ZUS. Podał też, że poza udziałem w nieruchomości, przeznaczonej do zamieszkania, posiada inny majątek nieruchomy, który na dzień złożenia wniosku jest obciążony kredytem hipotecznym i nie można go sprzedać. Nie posiada innych dochodów, z których możliwe byłoby skuteczne prowadzenie egzekucji. Nie posiada nadto żadnych oszczędności, ruchomości, środków trwałych, które mógłby spieniężyć celem pokrycia należności.

Z oświadczenia skarżącego wynikało, że przychody/dochody firmy skarżącego kształtowały się następująco:

w 2023 roku przychód 1 987,80 zł / dochód 0 zł,

w 2022 roku przychód 28 239,84 zł / dochód 9 759,94 zł,

majątek prywatny - 1 110 400 zł.

Zgodnie ze złożonym oświadczeniem skarżący nie pracuje zarobkowo, pobiera świadczenie emerytalne w kwocie brutto 4 142,70 zł, netto 3 572,86 zł. Nie posiada dochodu z innych źródeł, nie pobiera zasiłku/ świadczeń z urzędu pracy, pomocy społecznej, nie korzysta z form pomocy ze strony Państwa. Na pokrycie wydatków pożycza u rodziny. Skarżący jest rozwiedziony, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Stałe miesięczne wydatki skarżącego związane z utrzymaniem wynoszą 2 170 zł (miesięczne opłaty, podatki, koszty leczenia). Dodatkowo ponosi koszty wyżywienia, zakupu środków higienicznych i odzieży. Skarżący wykazał zobowiązania finansowe:

- z tytułu podatków za okres 01/2025-12/2025 w kwocie 2 031 zł miesięcznie po 170 zł,

- w bankach za okres 05/2023-09/2037 w kwocie 513 656,53 zł miesięcznie 2800:4, około 700 zł,

- w instytucjach (ZUS) 08/2024-06/2025, w kwocie 39 518,57 zł, miesięcznie 770 zł. Zaznaczył, że zobowiązania są spłacane.

Posiada nieruchomości, które objęte są kredytem hipotecznym:

- dom o powierzchni 170 m2, położony w G. – nr [...] - grunt, nr KW [...] - budynek, nr KW [...] - lokale,

- nieruchomość (działka budowlana - niezabudowana) o powierzchni 0,0649 m2, położona w G. nr KW [...],

- działka pod garażem nr KW [...],

- las w gminie Sękowa nr KW [...].

Skarżący posiada też: samochód Nissan Navara z 2009 r. samochód FIAT Fiorino z 2011 r., inne składniki mienia ruchomego (radio, telewizor, lodówkę, pralkę) o łącznej szacunkowej wartości 3 400 zł. Wykazał również wierzytelności : nakaz zapłaty kwota 24 034,20 zł, faktura VAT kwota 43 514,94 zł.

Organ podał, że należności objęte przedmiotowym wnioskiem są nadal wymagalne i nie uległy przedawnieniu. W toku postępowania ustalono, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w związku z wszczętym postępowaniem egzekucyjnym od lipca 2018 r., należności sukcesywnie były kierowane do egzekucji trwającej do nadal. Obecnie postępowanie egzekucyjne jest zawieszone z uwagi na zawarty układ ratalny.

W dalszej kolejności organ omówił przepisy regulujące przedawnienie należności składkowych. Następnie organ przedstawił aktualną sytuację zdrowotną, materialną i dochodową skarżącego podając m.in., że skarżący dokonał zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej, otrzymuje emeryturę w kwocie 3 572,86 zł netto. Zadłużenie regulowane jest w układzie ratalnym zgodnie z harmonogramem spłat. ZUS posiada zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomościach. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wskazane okoliczności, w oceni organu dowodzą, że w sytuacji skarżącego nie zachodzą przesłanki określone art.28 ust.3 u.s.u.s.

Organ podał, że nie kwestionuje sytuacji zdrowotnej skarżącego Wykazane problemy jak i koszty związane z leczeniem uznał za udokumentowane. Przesłanka określona § 3 ust.1 pkt 3 ww. rozporządzenia ma jednak zastosowanie jedynie do sytuacji, kiedy choroba dłużnika lub którego z członków rodziny uniemożliwia całkowicie uzyskanie dochodu.

Skarżący pobiera emeryturę, która wypłacana jest niezależnie od stanu zdrowia. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do stwierdzenia, że stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia skarżącego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności względem ZUS. Aktualnie zaległość skarżący reguluje w formie ratalnej.

Biorąc pod uwagę powyższe organ wykluczył omawianą przesłankę.

Organ wykluczył również możliwość umorzenia ze względu na trudną sytuację finansową, która w przypadku spłaty przez skarżącego zadłużenia pozbawiłaby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia). Zdaniem organu, skarżący nie udowodnił, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, gdyż skutkowałoby to brakiem możliwości zapewnienia podstawowych potrzeb bytowych. Wykonywana przez skarżącego działalność gospodarcza została zawieszona, więc istnieje prawdopodobieństwo, że w przyszłości wznowi jej działanie i będzie w posiadaniu dodatkowego źródła dochodu.

Organ wyjaśnił, że podstawowymi wskaźnikami służącymi do oceny sytuacji materialnej osoby zobowiązanej są kwoty określające minimum socjalne i minimum egzystencji. Dochód skarżącego to kwota wyższa od wartości minimum socjalnego, które dla 1 - osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1 869,94 zł (obliczenia IPiSS na podstawie danych GUS za I kwartał 2025 r.). Tym samym, dochód gospodarstwa domowego skarżącego wyklucza stan ubóstwa. Organ podkreślił, że wskazane wyżej minimum socjalne obejmuje wydatki na: żywność, mieszkanie (eksploatacja + wyposażenie), edukację, kulturę i rekreację, odzież i obuwie, ochronę zdrowia, higienę osobistą, transport i łączność oraz pozostałe wydatki.

Skarżący pomimo powoływanej trudnej sytuacji materialnej obecnie nie korzysta z dodatkowego wsparcia finansowego w formie zasiłków lub z innych form pomocy materialnej dotowanych ze środków instytucji socjalnych, co świadczy o tym, że jego sytuacja finansowa nie wymusza sięgnięcia do systemu pomocy społecznej.

Natomiast posiadanie innych zobowiązań nie stanowi podstawy do umorzenia należności z tytułu składek. Spłata powyższych zobowiązań jest ważna, ale nie powinno się pomijać spłaty zadłużenia wobec ZUS. Każdy z wierzycieli może dochodzić swoich należności zgodnie z przepisami prawa. Każdy dłużnik musi liczyć się z koniecznością zapłaty zaległych składek, gdyż należy to do jego obowiązku, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy i jest możliwe jedynie w sytuacji jednoznacznego stwierdzenia, że dłużnik nie będzie miał możliwości spłaty zaległości. Osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zobowiązana do opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Fakt zawieszenia prowadzenia działalności nie zwalnia z obowiązku uregulowania zobowiązań, a trudności finansowe nie są równoznaczne z niemożnością zapłaty zaległych zobowiązań z tytułu składek i nie mogą stanowić automatycznie podstawy do ich umorzenia.

Skarżący dysponuje stałym źródłem dochodu w postaci pobieranego świadczenia emerytalnego, którego wysokość umożliwia skuteczne dochodzenie należności. Nadto na sytuację finansową skarżącego składają się nie tylko uzyskiwane dochody, ale również posiadane przez niego składniki majątkowe (nieruchomości, pojazdy). Nie ma przeszkód, aby bez uszczerbku dla egzystencji, nieruchomości lub pojazdy (albo ich część) zostały zbyte, a uzyskane środki przekazane na spłatę należności składkowych. Ponadto w przypadku trudności w spłacie zobowiązań istnieje możliwość zwrócenia się o renegocjację warunków umowy. Organ zaznaczył, że rozpatrując wniosek o umorzenie, bierze pod uwagę nie tylko interes dłużnika, ale również Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, uzupełnionej pismem z dnia 17 listopada 2025 r. skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. przez całkowite pominięcie faktu, że sytuacja majątkowa, zdrowotna i życiowa skarżącego jednoznacznie wskazuje, że skuteczna egzekucja należności jest nierealna, a jej dalsze prowadzenie wygeneruje wyższe koszty niż potencjalna kwota możliwa do odzyskania;

2. art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego - organ nie uwzględnił w sposób należyty faktu ciężkiej choroby nowotworowej skarżącego (rak gruczołowy prostaty), kosztów leczenia (wizyty, rezonanse, leki - łącznie kilka tysięcy zł rocznie), kosztów związanych z leczeniem chorób układu ruchu (stawy, kręgosłup), braku możliwości zarobkowania po zawieszeniu działalności na przełomie 2023 r., trudnej sytuacji bytowej - zamieszkanie z byłą żoną i synami, z których część nie osiąga stałych dochodów;

3. zasady proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), przez ustalenie, że możliwe jest egzekwowanie składek od osoby ciężko chorej, żyjącej na granicy ubóstwa i mającej ogromne wydatki na leczenie, jest sprzeczne z tymi zasadami;

4. art. 30 ust. 1 u.s.u.s. przez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności. Organ nie wziął pod uwagę faktu, że sytuacja uzasadniająca umorzenie (szczególne okoliczności życiowe) istnieje zarówno ze względu na ciężką chorobę nowotworową, niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie, jak i brak realnej możliwości poprawy sytuacji majątkowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie została uwzględniona ponieważ organ w sposób zgodny z przepisami wykazał, że nie był zobowiązany do umorzenia zaległości, a potencjalnie zaległości te albo mogły być spłacone zgodnie z zawartym układem ratalnym, albo też istniała możliwość egzekwowania zaległości z majątku skarżącego (nieruchomości, samochody i wierzytelności wobec kontrahentów).

Podkreślić należy, że zaległości skarżącego nie były przedawnione i zostały objęte (zgodnie z wnioskiem skarżącego) układem ratalnym z 14 września 2021 r. To z kolei spowodowało, że egzekucja została zawieszona zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 268).

W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, że skarżący zadeklarował przypadające mu dość znaczne wierzytelności (nakaz zapłaty z 6 lipca 2017 r. na kwotę 24 034,20 zł wobec T. Sp. z o.o. w L., faktura VAT z 26 września 2019 r. na kwotę 43 514,94 zł brutto wystawiona z E. Sp. z o.o z siedziba we W.) przy czym z akt nie wynika, czy wierzytelności te zostały zajęte przez organ egzekucyjny przed zawarciem układu ratalnego. Zgodnie z art. 89 w zw. z art. 91 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja zobowiązań pieniężnych (a takimi były zobowiązania skarżącego z tytułu zaległych składek) egzekucja może być również prowadzona z przypadających zobowiązanemu wierzytelności poprzez "przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności" (art. 89 ust. 1 powołanej ustawy). Natomiast, jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo że wierzytelność została przez niego uznana i jest wymagalna, stosuje się odpowiednio przepisy art. 71b (art. 91 powołanej ustawy).

W tym kontekście, skoro skarżący uzyskiwał stałe dochody (emerytura); posiadał majątek (nieruchomości, pojazdy samochodowe i wierzytelności), to organ miał rację, że nie wystąpiła w sprawie całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 lipca 2025 r., I GSK 489/24 zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku całkowitej nieściągalności. Przypadki całkowitej nieściągalności składek wymienia wyczerpująco ust. 3 omawianego artykułu. Z powołanej treści przepisu art. 28 u.s.u.s. wynika, że należności z tytułu składek mogą być umarzane, na jego podstawie, wyłącznie w wymienionych w ust. 3 wypadkach całkowitej nieściągalności.

Natomiast art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustanawia wyjątek od powyższej reguły i przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W trybie tego przepisu organ może umorzyć zaległości składkowe, jeżeli zobowiązany wykaże, że ich opłacenie pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

W rozpatrywanej sprawie, jak już Sąd wskazywał powyżej, organ prawidłowo ustalił, że skarżący posiadał majątek nadający się do egzekucji. Aktywność skarżącego polegała na wykazywaniu, że w jego sprawie zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

Rzecz jednak w tym, że zgodnie z art. 28 ust. 3b u.s.u.s. to w rozporządzeniu określono szczegółowe zasady umarzania, o którym mowa w ust. 3a, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z §3 rozporządzenia

1. Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Analizując powyższe przesłanki, słusznie organ podkreślał, że pomimo przewlekłej choroby, skarżący nie został pozbawiony możliwości uzyskiwania dochodu, ponieważ otrzymuje świadczenie emerytalne – 3 572,86 zł wolne od potrąceń egzekucyjnych.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ § 3 ust. 1 rozporządzenia, wskazującego na możliwość umorzenia, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ porównał bowiem wysokość bieżących dochodów netto (z tytułu emerytury) z deklarowanymi kosztami utrzymania – odnosząc je do danych statystycznych gospodarstw jednoosobowych wg. GUS. Słusznie organ podkreślał, że wg. tych wyliczeń skarżący nie jest zaliczany do osób ubogich. To raczej wielkość miesięcznych obciążeń z tytułu spłacanych zobowiązań (770 zł na rzecz ZUS; ok. 700 zł na rzecz banków; 170 zł z tytułu podatków) powodowała, że zdaniem organu, umorzenie zaległości byłoby niezasadne bowiem dawałoby pierwszeństwo zobowiązaniom cywilnoprawnym (spłacane kredyty i pożyczki) przed zobowiązaniami publicznoprawnymi.

Sąd zdaje sobie sprawę, że aktualny stan zdrowia skarżącego uniemożliwia mu podjęcie dodatkowego zatrudnienia, a część posiadanego majątku, może w praktyce nie przynieść spodziewanych dochodów, ale w ocenie Sądu, nie są to ustawowe przesłanki zmuszające organ do umorzenia zaległości. Skarżący nie uprawdopodobnił nawet, że podjął jakiekolwiek działania w celu spieniężenia części posiadanego majątku. Podkreślenia też wymaga, że skarżący zamieszkuje nadal z byłą żoną i jednym z dorosłych synów, a drugi prowadzi działalność gospodarczą. Powyższe oznacza, że członkowie rodziny mogą być wsparciem dla skarżącego, w sytuacji wymagającej ponoszenia zwiększonych kosztów leczenia.

Sąd podkreśla przy tym, że w sytuacji faktycznej skarżącego (zadłużenie spłacane w układzie ratalnym przy stosunkowo dużym majątku i stałych dochodach z emerytury) nie można zarzucić organom błędnej oceny stanu faktycznego i błędów w wykładni powołanych w skardze przepisów prawa.

Z tych to powodów Sąd skargę oddalił zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.).