Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] na bezczynność Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy ministrze właściwym do spraw finansów publicznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Międzyresortową Komisję Orzekającą w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy ministrze właściwym do spraw finansów publicznych do rozpatrzenia wniosku skarżącej [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie imienia i nazwiska osoby wskazanej jako obwiniona w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt [...], w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy ministrze właściwym do spraw finansów publicznych na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...] kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka komandytowa z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka", "skarżąca") jest bezczynność Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy ministrze właściwym do spraw finansów publicznych (dalej: "MKO", "organ") polegająca na nierozpatrzeniu wniosku z dnia [...] lutego 2019r., uzupełnionego wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej.

W dniu [...] lutego 2019 r. wpłynął do MKO wniosek K. P. - Zarządzającego [...] sp. z o.o. sp.k. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429), dalej: "u.d.i.p." - złożony drogą e-mailową, w którym Spółka zwróciła się o udostępnienie postanowienia MKO z dnia [...] stycznia 2018 r. wydanego w sprawie obwinionego L. G. (sygn. akt [...]) wraz z uzasadnieniem. Zaznaczyła, iż wnosi o przekazanie żądanych dokumentów w formie skanu na adres [...].

W dniu [...] lutego 2019 r. MKO przesłała Spółce drogą e-mailową zanonimizowany dokument w formacie pdf - orzeczenie MKO z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. akt [...]) wraz z uzasadnieniem. Przekazany dokument nie zawierał podpisów osób (członków komisji), które go wydały.

Spółka w dniu [...] marca 2019 r. zwróciła się drogą e-mailową o udostępnienie pełniej treści ww. orzeczenia MKO z dnia [...] stycznia 2018 r. z uzasadnieniem, tj. niezawierającego danych w postaci zanonimizowanej (z wyjątkiem adresu zamieszkania obwinionego) oraz obejmującego podpisy osób, które wydały orzeczenie.

W uzasadnieniu pisma Spółka powołała się na art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p, wskazując, iż ograniczenie w dostępie do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej podlega uchyleniu w przypadku, gdy dane dotyczą osób pełniących funkcje publiczne i mają związek z pełnieniem tych funkcji. Skarżąca wskazała, że ww. orzeczenie MKO dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną w rozumieniu u.d.i.p., zatem brak jest podstaw do anonimizacji danych w zakresie dokonanym przez MKO.

W dniu [...] marca 2019 r. MKO poinformowała Spółkę drogą e-mailową o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia [...] kwietnia 2019 r. Jednocześnie przekazała skarżącej skan zanonimizowanego orzeczenia MKO z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt [...] z podpisami osób, które je wydały, jednakże bez uzasadnienia.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] MKO poinformowała skarżącą, że przekazanie orzeczenia w postaci niezanonimizowanej, nie jest możliwe. Organ powołał się przy tym na art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wskazując, że ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1440, ze zm.), dalej: "u.o.n.d.f.p.", określa odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, co wyłącza stosowanie u.d.i.p. w niniejszej sprawie. Wskazała nadto, że przepisy u.o.n.d.f.p. nie przewidują aby orzeczenia miały być publikowane, czy udostępniane dowolnym podmiotom w sposób niezanonimizowany, oraz że prawomocne orzeczenia podlegają wpisowi do rejestru prowadzonego przez Główną Komisję Orzekającą, zaś u.o.n.d.f.p. określa komu mogą być przekazywane informacje z ww. rejestru.

Organ wskazał nadto, że udostępnienie informacji w żądanym przez skarżącą zakresie mogłoby stanowić naruszenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), dalej: "RODO".

Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji zawartych we wniosku z dnia [...] lutego 2019 r. oraz [...] marca 2019 r. Skarżąca wniosła o:

1) zobowiązanie Przewodniczącego MKO do rozpoznania wniosku z dnia: [...] lutego 2019 r. i [...] marca 2019 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia zwrotu organowi akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku;

2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Nadto Spółka wniosła o zobowiązanie organu do złożenia do akt sprawy dokumentu objętego ww. wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w wersji niezanonimizowanej, celem oceny przez Sąd czy istniały podstawy do anonimizacji danych zawartych w ww. dokumencie przed jego udostępnieniem skarżącej.

W motywach skargi skarżąca przedstawiła dotychczasowy tok postępowania podkreślając, iż w dniu [...] lutego 2019 r. organ przesłał skarżącej drogą e-mailową zanonimizowany dokument w formacie pdf. Nie był to jednak skan wnioskowanego orzeczenia w postaci, w jakiej zostało ono wydane, ale najprawdopodobniej komputerowy wydruk projektu orzeczenia zmodyfikowany w miejscach, w których orzeczenie zawierało dane osobowe obwinionego, informacje na temat czynu, którego się dopuścił oraz informacje dotyczące czynności związanych z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym. Wskazuje na to fakt, że przekazany skarżącej dokument nie zawierał podpisów osób (członków Komisji), które go wydały, zaś ww. informacje, w tym dane osobowe obwinionego, nie były zatarte, ale zastąpione wielokropkiem w nawiasie "(...)". Dokument, który otrzymała skarżąca zawierał informacje zanonimizowane w następującym zakresie:

1) informacje na tamat obwinionego: imię i nazwisko; adres zamieszkania; pełna nazwa stanowiska służbowego zajmowanego w czasie popełnienia czynu stanowiącego naruszenie dyscypliny finansów publicznych; nazwa instytucji, w której obwiniony był zatrudniony w czasie popełnienia ww. czynu,

2) informacje związane z zarzuconym obwinionemu naruszeniem dyscypliny finansów publicznych, mające związek w wykonywaniem obowiązków służbowych: wartość zamówienia publicznego (netto i brutto), z którym wiąże się stwierdzone naruszenie; data udzielenia zamówienia/data zawarcia umowy o udzielenie zamówienia; data zatwierdzenia przez obwinionego wniosku o wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego oraz numer tego wniosku; nazwa czasopisma, w którym zostały opublikowane artykuły prasowe będące przedmiotem zamówienia publicznego oraz nazwa magazynu, do którego ww. czasopismo stanowiło dodatek; nazwa portalu internetowego, w którym zostały opublikowane artykuły będące przedmiotem zamówienia publicznego; data wysłania zaproszenia do negocjacji, nazwa podmiotu, do którego wysłano zaproszenie oraz data przeprowadzenia negocjacji; nazwa podmiotu, który obok wybranego wykonawcy mógł również ubiegać się o udzielenie zamówienia publicznego; nazwa podmiotu udzielającego pełnomocnictwa, na podstawie którego działał obwiniony;

3) informacje dotyczące czynności postępowania o naruszenie dyscypliny finansów publicznych prowadzonego wobec obwinionego: dane pisma Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zawiadamiającego o możliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych (data, sygnatura); dane postanowienia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego, którym zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające (numer, data, sygnatura); dane wniosku Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego o ukaranie obwinionego (data, sygnatura); podpisy osób. które wydały orzeczenie z dnia [...] stycznia 2018 r. (pod sentencją oraz uzasadnieniem).

W dniu [...] marca 2019 r. organ przekazał skarżącej skan zanonimizowanego orzeczenia MKO z dnia [...] stycznia 2018 r., sygn. akt: [...] z podpisami osób, które je wydały, jednakże bez uzasadnienia. Natomiast pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] organ odmówił udostępnienia informacji w żądanym przez skarżącą zakresie.

Dalej skarżąca wskazała, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zaś MKO jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

Skarżąca zakwestionowała stanowisko MKO, że w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Wskazała, że u.o.n.d.f.p. nie zawiera przepisów określających odmienne zasady i tryb dostępu do orzeczeń organów orzekających w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych dotyczących zakończonych postępowań w sytuacji, gdy o dostęp do dokumentu zwraca się podmiot niebędący stroną tego postępowania. Na potwierdzenie powyższego stanowiska skarżąca powołała poglądy prezentowane w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych.

Nadto skarżąca podniosła, iż przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest orzeczenie MKO wydane w konkretnej sprawie, tj. dokument urzędowy, nie zaś informacje z rejestru prowadzonego przez Główną Komisję Orzekającą. Przepisy prawa określają uprawnienia instytucji publicznych do gromadzenia informacji w różnego rodzaju rejestrach lub ewidencjach, których zakres może w jakimś stopniu pokrywać się z treścią dokumentów urzędowych. Wynika to z faktu, że zazwyczaj wpisy do tych rejestrów i ewidencji są dokonywane na podstawie wydanego wcześniej dokumentu urzędowego np. orzeczenia sądu albo decyzji administracyjnej. W przypadku gdy żądanie udostępnienia informacji publicznej dotyczy konkretnego dokumentu urzędowego nie sposób przyjąć, że przedmiotem wniosku są dane z rejestrów lub ewidencji, do których wpis nastąpił w oparciu o ten dokument. Skarżąca wskazała również, że zakres informacji gromadzonych w ww. rejestrze i zawartych w orzeczeniu MKO z dnia [...] stycznia 2018 r. pokrywa się tylko do pewnego stopnia. Orzeczenie nie zawiera bowiem szeregu informacji gromadzonych w rejestrze, takich jak: imiona rodziców osoby podlegającej wpisowi, data i miejsce jej urodzenia, numer dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, numer ewidencyjny PESEL, data rozpoczęcia wykonywania kary czy też data zatarcia ukarania (art. 189 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 oraz ust. 2 pkt 3 i 4 u.o.n.d.f.p.). Analogicznie, szereg informacji podanych w orzeczeniu nie jest wpisywanych do rejestru.

Dalej skarżąca podniosła, że w dokumencie przekazanym przez organ bezpodstawnie zanonimizowano informacje na temat czynności prowadzonego postępowania o naruszenie dyscypliny finansów publicznych (w tym w zakresie dat, sygnatur i numerów: pisma Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zawiadamiającego o możliwości naruszenia dyscypliny finansów publicznych, postanowienia Zastępcy Rzecznika wszczynającego postępowanie wyjaśniające oraz wniosku Zastępcy Rzecznika o ukaranie), zaś uzasadnienie orzeczenia MKO nie zawierało podpisu przewodniczącego składu orzekającego. Tego typu dane są informacjami publicznymi, dotyczą bowiem działań podejmowanych przez organy publiczne w ramach przyznanych im prawem kompetencji, co wynika z art. 93, art. 94, art. 97 ust. 1, art. 109 i nast. u.o.n.d.f.p.

Skarżąca zaznaczyła również, że zgodnie z art. 134 ust. 2 i art. 137 ust. 3 u.o.n.d.f.p. orzeczenie wydane w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych podpisują przewodniczący i członkowie składu orzekającego, zaś uzasadnienie orzeczenia co do zasady podpisuje przewodniczący składu orzekającego. Wynika stąd, że podpisy stanowią integralną część orzeczenia, bez której dany dokument może stanowić co najwyżej projekt rozstrzygnięcia. Dokument przekazany skarżącej w dniu [...] lutego 2019 r. (orzeczenie z uzasadnieniem) nie zawierał żadnych podpisów, natomiast w dniu [...] marca 2019 r. przekazano skarżącej skan sentencji orzeczenia z podpisami członków Komisji, lecz bez uzasadnienia.

Uwzględniając powyższe skarżąca podkreśliła, że żądanie udostępnienia ww. dokumentu w pełnym zakresie jest zasadne wobec brzmienia art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p. Przepis ten mówi bowiem o udostępnianiu nie tylko treści, ale i postaci dokumentów urzędowych, co oznacza, że wnioskodawca może domagać się zapoznania go nie tylko z merytoryczną treścią wydanego w sprawie wyroku, ale też z jego postacią czyli papierowym nośnikiem, na którym wyrok ten został sporządzony.

Dalej skarżąca wywodziła, że orzeczenie MKO zawiera informacje o osobie pełniącej funkcję publiczną (Zastępcy Dyrektora jednostki publicznej) mające związek z pełnieniem tej funkcji, a zatem nie ma tu zastosowania ograniczenie zawarte w art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. Zastępca Dyrektora NCBR jest stanowiskiem kierowniczym w instytucji publicznej, którego sprawowanie wiąże się z szerokimi kompetencjami, w tym podejmowaniem decyzji dotyczących wydatkowania środków publicznych. Nie jest to stanowisko o charakterze usługowym ani pomocniczym. Bez wątpienia zawarte w orzeczeniu MKO dane osobowe obwinionego (imię i nazwisko, zajmowane stanowisko, nazwa zatrudniającej go instytucji), jak również informacje dotyczące okoliczności popełnionego czynu (np. wartość zamówienia publicznego, z którym wiąże się stwierdzone naruszenie, data zatwierdzenia przez obwinionego wniosku o wszczęcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, nazwa wybranego wykonawcy) mają związek z pełnieniem przez tę osobę funkcji publicznej, tj. zajmowaniem stanowiska Zastępcy Dyrektora, tym samym nie mieszczą się w sferze prywatności tej osoby. Wyjątkiem jest adres zamieszkania obwinionego, który jednak nie jest objęty żądaniem skarżącej. Oznacza to, że zgodnie z art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. ww. informacje nie podlegają anonimizacji.

Skarżąca podkreśliła, że w sytuacji gdy we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazała imię i nazwisko osoby, której może dotyczyć wnioskowane orzeczenie, obowiązkiem organu było zweryfikowanie, czy jest to osoba pełniąca funkcję publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Organ zaniechał takiej weryfikacji chociaż dysponował w tym zakresie wszystkimi potrzebnymi informacjami. Świadczy to o wadliwości stanowiska organu zawartego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. i pozostawaniu w stanie bezczynności.

Odnosząc się do argumentów organu zawartych w ww. piśmie, a dotyczących naruszenia przepisów RODO skarżąca podniosła, że wejście w życie RODO nie dokonało zmian w zakresie zasad dostępu do informacji publicznej. W szczególności ww. akt prawny nie daje żadnych podstaw do odmowy udostępniania informacji publicznej. Przesądza o tym wprost jego art. 86, który stanowi, że dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych mogą zostać ujawnione zgodnie z prawem państwa członkowskiego. Oznacza to, że RODO wprost dopuszcza możliwość udostępniania danych osobowych w sprawach związanych z dostępem do informacji publicznej - każdorazowo odbywa się to na zasadach obowiązujących w prawie państwa członkowskiego. W Polsce takim prawem jest ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Końcowo skarżąca wskazała, że do dnia złożenia niniejszej skargi organ nie udostępnił informacji w żądanym zakresie, jak również nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 u.d.i.p., tym samym pozostaje w bezczynności. Przedstawione okoliczności faktyczne sprawy, jak również powołane w skardze orzecznictwo sądów administracyjnych, pozwalają stwierdzić, że bezczynność ta ma charakter rażący.

W odpowiedzi na skargę MKO wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, że po otrzymaniu skargi organ poddał żądany dokument ponownej analizie i uznał, że zakres informacji zanonimizowanych powinien być węższy. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2020 r. organ przesłał stronie skarżącej żądane orzeczenie z uzasadnieniem zanonimizowane w ograniczonym zakresie. Jednocześnie organ stwierdził, iż udostępnienie wszystkich żądanych danych wiązałoby się z naruszeniem praw osób trzecich i byłoby nieuzasadnione w świetle obowiązującego prawa.

Gdyby bowiem przyjąć, że każdy przewodniczący Komisji orzekającej ma udostępniać orzeczenia zawierające także imiona i nazwiska obwinionych, to w ten sposób można byłoby gromadzić dane o konkretnych osobach, z naruszeniem zasad przewidzianych w u.o.n.d.f.p. Co więcej, orzeczenia uzyskane w trybie u.d.i.p. mogłyby podlegać dalszemu przekazywaniu lub zamieszczaniu w przestrzeni publicznie dostępnej. To z kolei mogłoby prowadzić do naruszenia praw osób wymienionych w tych orzeczeniach, zaś adresata wniosku narazić na zarzuty np. naruszenia dóbr osobistych. Jednocześnie instytucja zatarcia ukarania miałaby w znacznym stopniu charakter iluzoryczny.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej przedstawił stanowisko w odniesieniu do odpowiedzi na skargę. Wskazał w szczególności, iż po wniesieniu skargi w dniu [...] kwietnia 2020 r. Spółka otrzymała od organu drogą e-mailową skan wnioskowanego orzeczenia MKO z dnia [...] stycznia 2018 r. jednakże w dokumencie tym nadal pozostają zanonimizowane dane w zakresie imienia i nazwiska obwinionego. Oznacza to, iż organ potwierdził, że pozostawał w bezczynności, przy czym bezczynność ta nie ustała w odniesieniu do ww. danych osobowych.

Ponadto zaznaczył, iż przekroczenie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy wynosiło niemal rok i nie było niczym usprawiedliwione. Taki termin załatwienia sprawy jest daleki od standardów wynikających z u.d.i.p., która przewiduje 14-dniowy termin na udostępnienie informacji publicznej z możliwością jego przedłużenia maksymalnie do 2 miesięcy. Przekroczenie terminu, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie, jest zatem znaczne i niezaprzeczalne, a nadto nie znajduje jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę bezczynność w tym zakresie nie została w żaden sposób usprawiedliwiona. Okoliczności te świadczą o istnieniu stanu bezczynności kwalifikowanej, tj. takiej, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Odnośnie zakresu podmiotowego wskazać należy, że Międzyresortowa Komisja Orzekająca w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy ministrze w właściwym do spraw finansów publicznych - jako organ pierwszej instancji orzekający w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych (art. 42 ust. 1, art. 46 pkt 2 lit. a u.o.n.d.f.p.) - jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., co nie było w sprawie kwestionowane.

Zakres przedmiotowy ustawy określa pojęcie informacji publicznej, o którym mowa w art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p. W świetle tych przepisów informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA).

W świetle powyższego informacja objęta wnioskiem z dnia [...] lutego 2019r., uzupełnionym w dniu [...] marca 2019 r. stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p. Zgodnie z ww. przepisem udostępnieniu podlega informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych - treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. W świetle ww. przepisu wnioskowane orzeczenie MKO z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt [...] (jego treść i nośnik w formie papierowej) posiada walor informacji publicznej.

Jak wynika z akt sprawy MKO w dniu [...] lutego 2019 r. udostępniła stronie skarżącej komputerowy wydruk projektu ww. orzeczenia, w którym pominięte zostały liczne elementy (szczegółowo wymienione w części sprawozdawczej uzasadnienia), tj. dane osobowe obwinionego, dane dotyczące zajmowanego stanowiska w instytucji publicznej, informacje dotyczące zarzucanego obwinionemu czynu w zakresie naruszenia dyscypliny finansów publicznych, informacje dotyczące czynności postępowania w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, podpisy członków MKO. W dniu [...] marca 2019 r. MKO przekazała skarżącej skan zanonimizowanego orzeczenia z podpisami członków Komisji, jednak bez uzasadnienia.

Następnie, po wniesieniu skargi do Sądu, za pismem z dnia [...] kwietnia 2020r. MKO udostępniła skarżącej orzeczenie z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt [...], w którym anonimizacji poddała wyłącznie dane osobowe osoby wskazanej jako obwiniona, tj. imię i nazwisko oraz adres zamieszkania (przy czym dane w postaci adresu zamieszkania ww. osoby nie były objęte zakresem wniosku o udostępnienie informacji publicznej i ich udostępnienie nie stanowi przedmiotu sporu w niniejszej sprawie).

Uwzględniając powyższe wskazać należy, że zgodnie z art. 13 u.d.i.p. adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej obowiązany jest co do zasady udostępnić informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej, gdy jest jej dysponentem (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.) oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające możliwość jej udostępnienia, określone w art. 5 ust. 1 - 2a u.d.i.p., bądź odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 ust. 1 - 2a u.d.i.p. stosownie do treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej.

Zaznaczenia przy tym wymaga, że organ winien podjąć ww. działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot obowiązany któregokolwiek z ww. działań, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwe jest udostępnienie informacji publicznej w sposób nienaruszający dóbr chronionych w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. - w szczególności poprzez anonimizację danych wrażliwych ze względu na prawo do prywatności. Sposób i zakres dokonanej przez organ anonimizacji nie może jednak niweczyć pożądanego przez stronę rezultatu w postaci uzyskania informacji o konkretnie wskazanych danych publicznych. Ponadto ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na prawo do prywatności nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zatem anonimizacja określonych danych składających się na treść dokumentu jest uzasadniona, gdy czynność ta nie wykracza poza ograniczenia wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i jednocześnie nie pozbawia dokumentu waloru informacyjnego jaki wynika ze złożonego wniosku (por. wyroki NSA z dnia: 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2339/13; z dnia 16 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2531/17; publ. CBOSA).

W niniejszej sprawie strona skarżąca konsekwentnie wnosiła o udostępnienie pełnej treści orzeczenia MKO z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem (z wyjątkiem danych dotyczących adresu zamieszkania osoby wskazanej jako obwiniona), a zatem udostępnienie przez organ ww. dokumentu z pominięciem imienia i nazwiska tej osoby oznacza stan bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku w odnośnym zakresie.

Sąd zważył przy tym, iż skarżąca w podaniu z dnia [...] lutego 2019 r. wskazała imię i nazwisko osoby, której mogło dotyczyć wnioskowane orzeczenie, jednak jak sama podkreślała w skardze - nie mogła mieć pewności, co do tego, że osobą, wobec której zostało wydane ww. orzeczenie jest wskazany z imienia i nazwiska Zastępca Dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w latach 2011 - 2016. Zatem okoliczność powołania we wniosku ww. danych osobowych osoby obwinionej w żaden sposób nie zwalnia organu z rozpoznania wniosku na gruncie u.d.i.p. w pełnym zakresie, a więc również w odniesieniu do imienia i nazwiska obwinionego. Sąd podziela przy tym stanowisko skarżącej, iż w takiej sytuacji obowiązkiem organu było zweryfikowanie czy żądane dane osobowe dotyczą wskazanej osoby, czy jest to osoba pełniąca funkcje publiczne oraz czy wnioskowane informacje mają związek z pełnieniem tych funkcji. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Musi bowiem istnieć ścisły związek między informacją odnoszącą się do osoby pełniącej funkcją publiczną i jej funkcjonowaniem w sferze publicznej. Jeśli organ ustali taki związek, to jest obowiązany udostępnić żądane informacje, w przeciwnym wypadku winien odmówić ich udostępnienia poprzez wydanie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt I OSK 613/19, publ. CBOSA).

W niniejszej sprawie organ nie dokonał stosownej weryfikacji, pomimo tego, że dysponował wszystkimi potrzebnymi informacjami zgromadzonymi w toku postępowania. Świadczy to o wadliwości stanowiska organu i pozostawaniu w stanie bezczynności na dzień orzekania przez Sąd.

Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał MKO do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r., doprecyzowanego wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r., w zakresie imienia i nazwiska osoby wskazanej jako obwiniona w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt [...] - w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Rozpoznając wniosek w ww. zakresie organ powinien w szczególności mieć na względzie treść art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. Winien również zważyć, że RODO nie wyłącza stosowania przepisów u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 86 RODO dane osobowe zawarte w dokumentach urzędowych, które posiada organ lub podmiot publiczny lub podmiot prywatny w celu wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym, mogą zostać przez ten organ lub podmiot ujawnione zgodnie z prawem Unii lub prawem państwa członkowskiego, któremu podlegają ten organ lub podmiot, dla pogodzenia publicznego dostępu do dokumentów urzędowych z prawem do ochrony danych osobowych na mocy niniejszego rozporządzenia. Przepisy RODO nie formułują więc zakazu udostępniania danych osobowych znajdujących się w dokumentach publicznych, lecz mówią o konieczności pogodzenia dwóch wartości, tj. jawności życia publicznego i prawa do prywatności. Na gruncie polskiego ustawodawstwa kolizję tych dwóch interesów rozstrzyga właśnie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Oceniając niniejszą sprawę w pozostałym zakresie Sąd stwierdził, iż MKO dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej (art. 149 § 1 pkt 3 u.d.i.p.). Pomimo upływu terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ nie udostępnił bowiem wnioskowanego orzeczenia MKO z dnia [...] stycznia 2018 r. sygn. akt [...] w formie czynności materialno-technicznej, nie wydał też decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia w trybie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność organ udostępnił stronie skarżącej w formie skanu treść ww. orzeczenia wraz z uzasadnieniem (z wyjątkiem imienia i nazwiska osoby obwinionej). Oznacza to, że stan bezczynności organu ustał przed datą wyrokowania. Brak było zatem podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w pozostałym zakresie stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 u.d.i.p.

Sąd zauważa przy tym, że organ, udostępniając wnioskowany dokument w dniu [...] kwietnia 2020 r., uwzględnił - trafne w istocie - stanowisko skarżącej, iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 1 ust. 2 u.d.i.p., bowiem u.o.n.d.f.p. nie zawiera przepisów określających odmienne zasady i tryb dostępu do orzeczeń organów orzekających w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych dotyczących zakończonych postępowań w sytuacji, gdy o dostęp do dokumentu wnioskuje podmiot nie będący stroną tego postępowania. Do przepisów takich nie należą powoływane przez organ art. 137 ust. 4a oraz art. 153 u.o.n.d.f.p. Wniosek skarżącej podlegał zatem rozpoznaniu w oparciu o przepisy u.d.i.p., co potwierdza w szczególności treść art. 173 ust. 1 i 2 u.o.n.d.f.p.

Stwierdzając stan bezczynności organu Sąd uznał, iż bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a u.d.i.p.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W judykaturze przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Podkreśla się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).

W ocenie Sądu okoliczności sprawy nie potwierdzają stanowiska strony skarżącej, iż bezczynność MKO w zakresie udostępnienia informacji publicznej w postaci ww. orzeczenia miała postać kwalifikowaną. Z akt sprawy wynika, że wobec wpływu wniosku skarżącej z dnia [...] lutego 2019 r. organ podjął czynności w celu jego rozpoznania i za pismem z dnia [...] lutego 2019 r. przesłał zanonimizowaną wersję dokumentu. Następnie, wobec uzupełnienia ww. wniosku przez skarżącą w dniu [...] marca 2019 r., organ pismem z dnia [...] marca 2019 r. przedłużył termin udzielenia odpowiedzi w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. do dnia [...] kwietnia 2019 r. Jako uzasadnienie powyższego organ wskazał, iż oczekuje na opinię Departamentu Prawnego Ministerstwa Finansów w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie przesłał zanonimizowaną kopię orzeczenia (bez uzasadnienia) zawierającą podpisy członków MKO. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. organ przedstawił stanowisko w sprawie. Z powyższego wynika, że organ podejmował działania w celu rozpoznania wniosku i jakkolwiek działania te należy w istocie ocenić jako nieprawidłowe, potwierdzające stan bezczynności na gruncie u.d.i.p., to nie można przyjąć, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie wynikała ona bowiem z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych, lecz była skutkiem błędnej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Błędna interpretacja przepisów prawa nie pozwala uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.

Dokonując powyższej oceny Sąd miał również na względzie okoliczność, że strona skarżąca przez okres niemal roku, nie kwestionowała sposobu rozpoznania przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zatem w istocie organ mógł przyjąć, że odpowiedź udzielona za pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. satysfakcjonuje skarżącą. Dopiero bowiem pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Spółka wniosła do Sądu skargę na bezczynność MKO przedstawiając powołaną wyżej argumentację na jej poparcie. Sąd miał również na uwadze fakt, że w reakcji na skargę organ przesłał skarżącej skan żądanego orzeczenia wraz z uzasadnieniem (za pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r.), w którym anonimizacją objęto jedynie ww. dane osoby wskazanej jako obwiniona.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 - 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (100 złotych) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w stawce minimalnej (480 złotych) Sąd postanowił na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - jak w punkcie 4 sentencji wyroku.