Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. G. o wymierzenie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z [...] września 2025 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych), 2. zasądzić od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz wnioskodawcy – M. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z [...] września 2025 r. M. G. (dalej: "Wnioskodawca") skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ" lub "Minister") grzywien z powodu "niedostarczenia" (sądowi) czterech skarg w ustawowym terminie 15 dni. Przedmiotem orzekania sądu jest wniosek, w części dotyczącej żądania Wnioskodawcy wymierzenia organowi grzywny z tytułu nieprzekazania - w ustawowym terminie - skargi z dnia [...] września 2025 r., na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.

W piśmie z [...] października 2025 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek Minister, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny w całości.

Organ wyjaśnił, że odpowiedź na skargę z [...] września 2025 r. w przedmiocie bezczynności Ministra w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] maja 2025 r., została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem znak: [...] z dnia [...] września 2025 r. – w formie elektronicznej przez ePUAP w dniu [...] października 2025 r. Nieznaczne opóźnienie w przekazaniu wynikło z przyczyn technicznych, tj. braku uprawnień pełnomocnika organu w elektronicznym systemie korespondencji do tworzenia tzw. "paczki administracyjnej" niezbędnego do wysyłki spakowanych akt w postaci elektronicznej (forma elektroniczna w postępowaniu przed sądem administracyjnym została zawnioskowana przez Skarżącego). W dniu uzyskania przez pełnomocnika wskazanego uprawnienia w systemie EZD odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy została wysłana do Sądu za pośrednictwem ePUAP. W dalszej części stanowisko organ podniósł, że zgodnie z orzecznictwem administracyjnym, "zawarte w art. 55 § 1 1 P.p.s.a. określenie, że sąd (...) może orzec" o wymierzeniu grzywny organowi oznacza, że kwestia ta została pozostawiona uznaniu sądu. Zatem sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Jak w konsekwencji należy przyjąć od zasady, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 §2 P.p.s.a w terminie przewidzianym w tym przepisie, dopuszczalne są wyjątki ( tak postanowienie NSA z 19 maja 2017 r., sygn. akt I OZ 825/17). Ponadto organ podkreślił, że przesłanie przez Wnioskodawcę wniosku, zawierającego żądanie wymierzenia czterech grzywien - w zakresie czterech skarg - bez jednoznacznego ustalenia okoliczności przekazania bądź nieprzekazania rzeczonych skarg przez organ - może wskazywać na przesłankę nadużycia prawa.

Z uwagi na powyższe, a także na znikomy stopień naruszenia, nieznaczny czas zwłoki oraz jej przyczynę, brak szkody po stronie wnioskującego, organ wniósł o odstąpienie przez Sąd od wymierzania grzywny i oddalenie wniosku w całości.

W reakcji na przedstawione stanowisko organu - Wnioskodawca w piśmie z [...] listopada 2025 r. - wskazał, że opóźnienie w przekazaniu skargi przez organ jest niekorzystne dla skarżącego, gdyż potencjalnie skutkuje dłuższym oczekiwaniem na rozstrzygnięcie Sądu. Wystąpił także o zwrot wszelkich kosztów sądowych.

Sąd zważył co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania

(art. 54 § 2 p.p.s.a.).

Z kolei w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej (Dz.U z 2022 r., poz. 902, dalej - u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

Jak stanowi zaś art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1024/06 – dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 P.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).

Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.

W ocenie Sądu, wniosek M. G. o wymierzenie Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi z [...] września 2025 r. zasługuje na uwzględnienie.

Organ w piśmie z [...] października 2025 r. przyznał, że przedmiotowa skarga została przekazana sądowi z nieznacznym przekroczeniem terminu - o kilka dni- z przyczyn technicznych. Z ustaleń Sądu wynika, że skarga z [...] września 2025 r., w przedmiocie bezczynności Ministra w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, wpłynęła do Sądu [...] października 2025 r. i została zarejestrowana pod sygn. II SAB/Wa 874/25 (karta nr 7 akt sygn. II SAB/Wa 874/25). Z treści odpowiedzi organu na skargę wynika, że wpłynęła ona do ministerstwa - za pośrednictwem ePUAP - [...] września 2025 r. (karta nr 7 akt sygn. II SAB/Wa 874/25). Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu [...] września 2025 r., tj. z upływem 15 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 u.d.i.p., który stanowi w tym przypadku lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 P.p.s.a. Nie budzi wątpliwości Sądu, że termin ten nie został zachowany, bowiem przedmiotowa skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak wskazano już powyżej dopiero [...] października 2025 r. (drogą elektroniczną).

Nie można uznać, przywołane przez organ problemy techniczne, jako usprawiedliwiające opóźnienie w przekazaniu skargi w ustawowym terminie. Należy bowiem zaznaczyć, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest naczelnym organem administracji rządowej w Polsce, kierującym działem administracji rządowej obejmującym "kultura i ochrona dziedzictwa narodowego", a więc podmiotem który winien być zaznajomiony z procedurami administracyjnymi i przekazywaniem korespondencji za pośrednictwem systemu ePUAP, czy też obsługą systemu Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją (EZD RP) - problemy w tym zakresie są oznaką wadliwych procedur wewnętrznych danej instytucji.

Nie znajduje także uznania Sądu, podniesiony przez organ zarzut, iż wystąpienie przez wnioskodawcę o wymierzenie czterech grzywien z tytułu nieprzekazania przez organ czterech skarg - bez ustalenia faktycznych okoliczności ich przekazania bądź nie - stanowi przesłankę nadużycia prawa. Należy bowiem zaznaczyć, że skarżący w piśmie z [...] września 2025 r. podtrzymał jedynie żądanie wymierzenia grzywny za nieprzekazania skargi z [...] września 2025 r.- tam gdzie zwłoka faktycznie wystąpiła - w pozostałym zakresie wniosek wycofał.

Sąd ustalając wysokość grzywny miał na uwadze, że powyższe opóźnienie nie było efektem złej woli i chęci uchylenia się organu od kontroli sądu administracyjnego, a opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z aktami i odpowiedzią wyniosło 9 dni. Wymierzenie grzywny w kwocie 500 złotych jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się na skutek nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy w ustawowym terminie, a nadto spełni rolę prewencyjną. Ukaranie służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwała NSA o sygn. akt II GPS 3/09 dostępna w CBOSA). Mając powyższe na uwadze uznać należy, że taka wysokość wymierzonej grzywny będzie spełniać wszystkie wymienione powyżej funkcje, przy uwzględnieniu okoliczności, w jakich nastąpiło uchybienie obowiązkom, zapisanym w art. 54 § 2 P.p.s.a.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. orzekł jak w sentencji postanowienia.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji orzeczenia na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.