drukuj    zapisz    Powrót do listy

6329 Inne o symbolu podstawowym 632, Pomoc społeczna, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Uchylono decyzję I i II instancji, II SA/Gl 1379/23 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-01-18, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II SA/Gl 1379/23 - Wyrok WSA w Gliwicach

Data orzeczenia
2024-01-18 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Wojciech Gapiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 374 art. 15h ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 2023 poz 390 art. 24 ust. 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G. F. (F.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 lipca 2023 r. nr SKO.PŚS/41.5/1756/2023/13340 w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta O. z dnia 17 maja 2023 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia 6 lipca 2023 r., nr SKO.PŚS/41.5/1756/2023/13340 utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta O. (dalej "Burmistrz Miasta" lub "organ pierwszej instancji) z dnia 17.05.2023 r. nr [...] w sprawie uznania, że kwoty wypłacone G. F. (dalej "strona" lub "skarżąca") w dniu:

25.08.2022 r. - 1982,30 zł,

23.09.2022 r. - 2 119,00 zł,

25.10.2022 r. - 2 119,00 zł,

25.11.2022 r. - 2 119,00 zł,

21.12.2022 r. - 2 119,00 zł,

25.01.2023 r. - 2 458,00 zł,

24.02.2023 r. - 2 458,00 zł,

24.03.2023 r. - 2 458,00 zł

(razem 17 832,30 zł) są nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi.

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia 24 czerwca 2013 r. nr [...] organ I instancji przyznał stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem strony na czas określony do 13 września 2021 r.

W dniu 4 października 2021 r. Burmistrz Miasta zawiadomił stronę, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji nr [...] z dnia 24 czerwca 2013 r. w związku z treścią art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz.374 ze zm.) – dalej "ustawa COVID19". W dniu 14 października 2021 r. decyzją nr [...] organ pierwszej instancji na podstawie powołanego wyżej przepisu ustawy COVD-19 wydłużył stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 października 2021 r. do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

W związku z przewidywanymi zmianami dotyczącymi przyznawania świadczeń dla osób niepełnosprawnych w trakcie weryfikacji ważności orzeczenia organ I instancji uzyskał informację z Centralnego Systemu Informatycznego Zabezpieczenia Społecznego o wydaniu nowego orzeczenia dla syna strony. W dniu 17 kwietnia 2023 r. strona została wezwana w terminie 10 dni od daty doręczenia wezwania do dostarczenia nowego orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla syna. W odpowiedzi na wezwanie strona dostarczyła w dniu 24 kwietnia 2023 r. do organu nowe orzeczenie o niepełnosprawności syna, które zostało wydane przez Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. w dniu [...] r. W ocenie Burmistrza Miasta datą końcową obowiązywania przedłużonej na podstawie ustawy COVID-19 ważności orzeczenia o niepełnoprawności, na podstawie którego było przyznane stronie świadczenie pielęgnacyjne, był dzień wydania nowego orzeczenia. Organ pierwszej instancji uznał, że decyzja nr [...] z dnia 14 października 2021 r. obowiązywała do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności dla syna strony tj. do dnia [...] r. Organ I instancji stwierdził, że strona składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a także w decyzjach nr [...] i nr [...] została pouczona, że osoba występująca o przyznanie świadczeń rodzinnych (którym jest świadczenie pielęgnacyjne) jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia o wystąpieniu zmian w liczbie członków rodziny, wyjazdu członka rodziny poza granicę Rzeczypospolitej Polskiej, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń oraz że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności należy złożyć w tutejszym organie do 60 dni po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania nowego orzeczenia. Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 2 i 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U z 2023 r., poz. 390 ze zm.) – dalej "u.ś.r.", prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jak stwierdził Burmistrz Miasta nowy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego strona złożyła w dniu 24 kwietnia 2023 r. tj. po terminie 3 miesięcy licząc od dnia wydania nowego orzeczenia pozwalający na przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Zdaniem organu pierwszej instancji strona utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 3 sierpnia 2022 r., ponieważ w terminie 3 miesięcy od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności syna tj. od [...] r. nie złożyła nowego wniosku o przyznanie świadczenia. Tym samym w ocenie organu I instancji wypłacone stronie świadczenia pielęgnacyjne począwszy od dnia 3 sierpnia 2022 r. do dnia 30 marca 2023 r. w łącznej wysokości 17 832,30 zł były świadczeniami nienależnie pobranymi, które podlegają zwrotowi.

W terminowo wniesionym odwołaniu strona wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie decyzji organu I instancji.

Przywołaną na wstępie decyzją Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Kolegium w pełni podzieliło ustalenia i argumenty prawne jakie towarzyszyły organowi pierwszej instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Uznało, że dokonana przez organ pierwszej instancji wykładnia przepisów prawa materialnego, w tym przepisów ustawy COVID-19, była prawidłowa, a strona była prawidłowo pouczona o swoich prawach i obowiązkach. Strona dysponowała nowym orzeczeniem o niepełnosprawności syna od dnia [...] r. i jej obowiązkiem było złożenie nowego wniosku. Ta postawa, zdaniem Kolegium, spełniła dyspozycję z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Świadczenie pielęgnacyjne zostało wypłacone za okres od 3 sierpnia 2022 r. do 31 marca 2023 r. mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do tego świadczenia, a osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Uznając zaskarżoną za prawidłową jednocześnie Kolegium pouczyło stronę o treści art. 30 ust. 9 u.ś.r., zgodnie z którym organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach działając samodzielnie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

- błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących prawa do świadczenia przysługującego skarżącej począwszy od dnia [...] r., a nie jak przyjęto w decyzji od dnia złożenia dokumentacji właściwemu organowi administracyjnemu, potwierdzającego uprawnienie do uzyskania świadczenia rodzinnego, co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w kwestii wypłaty świadczenia rodzinnego na rzecz skarżącej;

- błąd w ustaleniach dotyczących obowiązku złożenia nowego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w obliczu braku zaistnienia okoliczności wskazanych w pouczeniu, a dotyczących zmiany sytuacji rodzinnej lub materialnej członków rodziny co nie ma zastosowania do rodziny skarżącej - przyjęcie, że wniosek został złożony w terminie 60 dni od ustania stanu epidemicznego, albowiem złożony został w kwietniu 2023 r., a stan epidemiczny w Polsce zniesiono w z dniem 1 lipca 2023 r., tym samym złożony został na 3 miesiące przed odwołaniem stanu epidemicznego;

- nieuznania, że okres 3 miesięczny od wydania decyzji nie dotyczy rodziny skarżącej, albowiem nie zachodzi żaden z desygnatów warunkujących złożenie wniosku;

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 30 ust. 2b i 8 u.ś.r. na podstawie których przyjęto, że skarżąca pobierała świadczenia nienależne oraz, że zobowiązana jest do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami;

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędna interpretację art. 15h ustawy COVID-19, tj. poprze przyjęcie, iż dotyczy przedłużenia ważności świadczeń o niepełnosprawności i pominięcie art. 15 h ust. 4 ustawy COVID-19 dotyczącego świadczeń rodzinnych;

- naruszenie art. 6 pkt 16 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.) poprzez błędną interpretację, iż skarżąca pobrała nienależne świadczenie;

- naruszenie przepisów prawa formalnego poprzez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów poświadczających stan zdrowia syna skarżącej co ma istotne znaczenie dla treści wydanego rozstrzygnięcia

- pominięcie kwestii dotyczących obowiązywania przepisów w okresie COVID-19 zwalniających osoby z obowiązku dostarczania dokumentacji dotyczącej ciągłości niepełnosprawności osoby stanowiącej warunek sine qua non wypłaty świadczenia rodzinnego, zwłaszcza, że stan zagrożenia epidemicznego w Polsce odwołano z dniem 1 lipca 2023 r. mocą Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1118);

- sprzeczności w zakresie stosowania pierwszeństwa ustawodawstwa wydanego w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i ciągłości obowiązywania uprawnienia do świadczenia rodzinnego z wyznaczonymi okresami do składania przez interesariuszy dokumentów do uprawnionych do podjęcia decyzji o przyznaniu świadczenia rodzinnego organów administracyjnych;

- wskazania terminu w pouczeniu decyzji o złożeniu stosowanych do właściwego organu administracyjnego dokumentów przez interesariuszy w wyznaczonym terminie, jednak bez podania konsekwencji, następstw, rygoru w przypadku niedopełnienia obowiązku;

- wskazania katalogu zamkniętego okoliczności uzasadniających konieczność ponownego złożenia wniosku o wydanie zasiłku co nie miało i nie ma zastosowania do rodziny skarżącej;

- wzajemnych wykluczenia się, braku logicznego związku w przyjętych przez urząd interpretacji wskazanych w pouczeniu terminów, jak również błędnego rozumienia determinantów warunkujących konieczność złożenia wniosku przez skarżącą z powodu braku zaistnienia okoliczności wskazanych w pouczeniu;

- pominięcie zasad współżycia społecznego jako norm generalnych mających znaczenie dla przedmiotowej sprawy, albowiem, niepełnosprawność dziecka powstała od urodzenia ma stopień znaczny i charakter ciągły i z tego względu wymaga stałej opieki osoby trzecie, w tym przypadku matki dziecka, niezależnie od obowiązujących zasad i reżimu uzyskania uprawnienia do otrzymania świadczenia rodzinnego, zważywszy na fakt, że niepełnosprawny syn skarżącej nie przebywał w żadnej placówce opiekuńczej, a od urodzenia pozostaje pod opieką osób najbliższych, jest osoba leżącą od dziecka, nie mówi, słabo słyszy.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

- uchylenie w całości i wydanie nowej decyzji,

ewentualnie

- uchylenie decyzji i przekazanie organowi niższej instancji do ponownego rozpoznania lub

- przy braku uwzględnienia zasadności wyżej opisanych żądań zwolnienie z obowiązku płacenia odsetek i rozłożenia świadczenia na raty z uwagi na sytuację materialną.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie zgłoszonych zarzutów i wniosków.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.

Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zgodności z prawem decyzji Kolegium z dnia z dnia 6 lipca 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie stwierdzenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy u.ś.r. Kluczową jednak kwestia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy jest wykładnia przepisów ustawy COVID-19 w tym przede wszystkim art. 15h tej ustawy. Działając na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd w składzie orzekającym uznał, ze skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu.

W sprawie jest bezsporne, że okres pobierania przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego, jak i jego zakończenie zbiegły się z wybuchem pandemii wirusa SARS-CoV-2. Orzeczenie o niepełnosprawności syna skarżącej z dnia [...] r. zostało wydane do dnia 19 września 2021 r. Ponieważ w tym czasie działalność wszystkich podmiotów i organów władzy publicznej oraz całego społeczeństwa wymagały przyjęcia odmiennego trybu działania, wszystkie czynności podejmowane przez te podmioty były podejmowane z uwzględnieniem restrykcji związanych ze stanem pandemii. W związku z tym przyjęto ustawę COVID-19, która miała i ma na celu reagowanie na ziszczenie się okoliczności, które w stanie przed pandemią wiązałyby się z wystąpieniem określonych skutków prawnych. Jednym z tych rozwiązań było wydłużenie okresu obowiązywania orzeczeń o stopniu niepełnosprawności osób dotkniętych różnymi schorzeniami, które uregulowano w art. 15h ust. 2 pkt 1 ustawy COVID-19. Powołany przepis stanowi: "Z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności". Sposób sformułowania zacytowanego przepisu dostarcza istotnych wątpliwości, co prowadzi do błędów w procesie jego wykładni. Powołany przepis należy rozumieć następująco. Jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wygasa w okresie trwania pandemii wirusa SARS-CoV-2, ulega ono, z mocy prawa, przedłużeniu do 60. dnia licząc od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, ale nie dłużej niż do momentu wydania nowego orzeczenia. Okres, na jaki ustawodawca przedłużył ważność terminowego orzeczenia, a więc 60 dni tudzież data wydania nowego orzeczenia dotyczy sytuacji, w której odwołano stan zagrożenia epidemicznego lub stanu pandemii. Ponieważ stan epidemii został odwołany w Polsce w dniu 1 lipca 2023 r. od tego dnia zaczął płynąć 60-dniowy termin przedłużenia ważności wydanych wcześniej czasowych orzeczeń o niepełnosprawności. Oznacza to, że orzeczenie o niepełnosprawności wydane na rzecz syna skarżącej z dnia [...] r. było nadal orzeczeniem ważnym tj. nie wygasło ono, pomimo wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] r.

Przedstawione wykładnia art. 15h ust. 2 pkt 1 ustawy COVID-19 wiąże się nie tylko z brzmieniem tego przepisu, ale także celem, jaki przyświecał ustawodawcy. W ocenie Sądu z uwagi na zagrożenie epidemiczne wirusem SARS-CoV-2 ustawodawca "odłożył" w czasie wygaśnięcie omawianego uprawnienia do momentu zakończenia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego. Wydłużenie termin zakończenia obowiązywania orzeczenia do 60 dni, pozwala uprawnionym dać szansę do zachowania ciągłości pobieranego świadczenia w związku z czasowym ograniczeniem orzeczenia i wszcząć właściwe postępowanie w tej materii. Należy uznać, że dotyczy to również sytuacji, w której uprawnionemu uda się szybciej pozyskać orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Zatem w ocenie Sądu to upływ 60. dnia albo szybsze uzyskanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności kończy okres ważności orzeczenia wcześniejszego, który został wydłużony z mocy prawa (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 marca 2022 r. II SA/Po 461/21).

Taka wykładnia ust. 2 pkt 1 ustawy COVID-19 pozwala na uniknięcie pułapki interpretacyjnej w jakiej znalazły się osoby pobierające świadczenia rodzinne w okresie trwania pandemii co do momentu w jakim powinny złożyć wniosek aby nie utracić należnego im świadczenia z uwagi na realizowaną opiekę. Tym samym w ocenie Sądu nie ma i nie było podstaw do uznania, iż skarżąca pobrała nienależnie świadczenia pielęgnacyjne, który uzyskała na mocy decyzji z dnia 24 czerwca 2013 r. przedłużonej następnie decyzją z dnia 14 października 2021 r. Świadczenie pielęgnacyjne pobierane przez stronę w okresie od 3 sierpnia 2022 r. do 30 marca 2023 r. było niewątpliwie świadczeniem należnym, ponieważ stan zagrożenia epidemicznego został odwołany dopiero w dniu 1 lipca 2023 r. Konkludując Sąd zauważa, iż nie można zaakceptować sytuacji, w której skarżąca zostaje pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko dlatego, że nie złożyła wniosku w terminie 3. miesięcy od daty uzyskania nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna i pomimo nie odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w porównaniu z sytuacją, w której skarżąca pobierałaby legalnie świadczenia pielęgnacyjne na podstawie ważnego orzeczenia z dnia [...] r. gdyby nie wystąpiła w 2022 r. o wydanie takiego orzeczenia.

Ponadto sąd wskazuje, że zgodnie z ugruntowana linią orzeczniczą sądów administracyjnych dla uznania wypłaconego świadczenia za nienależnie pobrane, decydujące znaczenia ma nie tylko przesłanka obiektywna powodująca ustanie prawa do świadczenia, ale także świadomość i zamiar osoby pobierającej świadczenie, czy też świadome przedłużanie postępowania, wbrew treści art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19. Obowiązek zwrotu pobranego świadczenia obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze wiedząc, że mu się ono nie należy. Ocena świadomości osoby pobierającej świadczenia musi być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w tym czy zachowanie strony było ukierunkowane na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 104/22, Lex 3339753). Sąd zauważa, że ten aspekt oceny działania skarżącej nie był przedmiotem rozważań orzekających w sprawie organów poza stwierdzeniami dotyczącymi pouczeń jakie znalazły się w decyzjach organu I instancji.

Podsumowując, skoro w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie upłynął jeszcze 60-dniowy termin na złożenie wniosku lub uzyskanie nowego orzeczenia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, orzeczenie o niepełnosprawności wydane dla syna skarżącej w dniu [...] r. było z mocy prawa orzeczeniem ważnym. Na ten czas nie ziściła się żadna przesłanka, która wymagałaby od skarżącej informowania organu pierwszej instancji o jakiejkolwiek zmianie stanu rzeczy, o której mowa w art. 25 ust. 1 u.ś.r. Tym samym, nie ziściła się także żadna przesłanka uzasadniająca uznanie pobranego świadczenia rodzinnego, jako świadczenia nienależnego (art. 30 ust. 2 u.ś.r.). To z kolei prowadzi do wniosku, że wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie będącym istotą postępowania przed tut. Sądem, również nie było zasadne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi. Błędnie dokonana wykładnia przepisu art. 15h ust. 2 pkt 1 ustawy COVID-19 sprawiła, że niezasadnie stwierdzono nienależnie pobrane świadczenia rodzinne w postaci świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 3 sierpnia 2022 r. do 30 marca 2023 r. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I. sentencji wyroku).

Sąd uznał, że skoro nie można było wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego w tym przedmiocie względem skarżącej, gdyż nie ziściła się żadna niezbędna do tego przesłanka, postępowanie administracyjne należało umorzyć w całości na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w wyniku stwierdzenia, że zachodzą wskazane w art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") przesłanki dla umorzenia tego postępowania.



Powered by SoftProdukt