Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 27 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1368/19 w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie z wniosku A. B. o uzupełnienie wyroku w sprawie ze skargi A. B. i C. B. na uchwałę Rady Gminy [..] z dnia 27 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie.

W związku z toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie postępowaniem w przedmiocie wniosku skarżącego A. B. o uzupełnienie wyroku tego Sądu z 4 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1368/19, skarżący pismem z 18 kwietnia 2024 r., uzupełnionym w dniu 20 kwietnia 2024 r., powołując się na art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., złożył wniosek o wyłączenie sędziego WSA w Krakowie Joanny Człowiekowskiej od rozpoznania sprawy, albowiem w jego ocenie Sędzia brała udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, to jest postanowienia z 11 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1368/19, którym umorzone zostało postępowanie ze skargi C. B. na przedmiotową uchwałę. We wniosku o wyłączenie sędziego wskazano, że "należy dostrzec występowanie sytuacji ekwiwalentnej do sytuacji, w której skarżący działałby osobiście od momentu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, to jest od roku 2019, a spowodowane jest to następstwem prawnym, do którego doszło w trakcie postępowania sadowoadministracyjnego". Jak dalej wskazano, w wydaniu postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego ze skargi C B., "całościowo kończącego sprawę" brała udział sędzia Joanna Człowiekowska, która z tego powodu jest wyłączona z mocy ustawy z dalszego orzekania (art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a.).

Sędzia WSA w Krakowie Joanna Człowiekowska w dniu 26 kwietnia 2024 r. oświadczyła, że nie znajduje przesłanek uzasadniających wyłączenie jej od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 p.p.s.a.

Zaskarżonym postanowieniem z 8 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1368/19, Sąd pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy z wniosku skarżącego A. B. o uzupełnienie wyroku, oddalił wniosek.

Skarżący na to postanowienie wniósł zażalenie, podtrzymując argumentację co do zasadności złożonego wniosku o wyłączenie sędziego i dokonując wykładni zwrotu "brała udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia".

Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego WSA w Krakowie Joanny Człowiekowskiej od orzekania.

Wyłączenie sędziego może nastąpić z mocy ustawy bądź na żądanie sędziego lub wniosek strony. Wyłączenie sędziego z mocy ustawy następuje na podstawie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935). Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym przepisie, stosownie do art. 19 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 p.p.s.a., w szczególności nie istnieje okoliczność wskazana przez skarżącego mająca wynikać z art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jakoby sędzia biorąca udział w wydaniu postanowienia WSA w Krakowie z 11 lutego 2020 r. o umorzeniu postępowania sądowego, powinna być wyłączona w sprawie o uzupełnienie wyroku WSA w Krakowie z 4 listopada 2020 r. Ujęty w art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. zwrot "brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia" odnosi się bowiem do sytuacji, gdy sędzia brał udział w postępowaniu przed niższą instancją, a następnie bierze udział w postępowaniu przed wyższą instancją, dotyczącym orzeczenia wydanego w niższej instancji (R. Hauser, M. Wierzbowski [red.] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 8, Warszawa 2023, str. 240). Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie, gdyż sędzia, wobec której złożono wniosek o wyłączenie, orzeka wyłącznie w tej samej niższej instancji. Brak też podstaw do uznania, że postępowanie w sprawie uzupełnienia wyroku jest jakąkolwiek formą kontroli instancyjnej postanowienia o umorzeniu postępowania.

Zatem wskazane przez skarżącego argumenty nie wypełniają dyspozycji art. 18 p.p.s.a., przewidującego wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy. Nie stanowią również przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że sędzia, którego wyłączenia domagał się skarżący, złożyła oświadczenie, że nie znajduje przesłanek uzasadniających wyłączenie jej od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 p.p.s.a. W konsekwencji należy przyjąć, że nie istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej sprawie. W ocenie NSA, prawdziwość złożonego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Skarżący nie wskazał w zażaleniu jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość lub rzetelność oświadczenia sędziego. Nie wyjaśnił też przekonująco, aby fakt wydania przez sędziego postanowienia o umorzeniu postępowania, następnie uchylonego w ramach tak zwanej autokontroli, stanowił okoliczność mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie dotyczącej uzupełnienia wyroku.

NSA podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie.

Z tych względów NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.