Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 11 września 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 11 września 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 112/19 o odrzuceniu skargi I. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy garażu wolnostojącego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 112/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu odrzucił skargę I. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) we [...] z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy garażu wolnostojącego. W pkt II. w/w postanowienia sąd zwrócił skarżącej z kasy WSA we Wrocławiu kwotę 500 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2019 r. skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi ujawnionych na etapie jej wstępnego badania, przez złożenie dwóch jej odpisów. Również zarządzeniem z dnia 18 lutego 2019 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł.

W wydanych zarządzeniach zakreślono termin na ich wykonanie wynoszący 7 dni oraz rygor odrzucenia skargi.

Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższych wezwań (karta 13 akt sądowych), przesyłka zawierająca wezwania została doręczona skarżącej w dniu 13 marca 2019 r.

Przy piśmie z dnia 19 marca 2019 r. skarżąca nadesłała dwa brakujące odpisy skargi oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty od skargi.

Sąd pierwszej instancji uznał, że wykonanie wezwania nie mogło zostać uznane za skuteczne, bowiem nadesłane odpisy skargi różnią się treścią od skargi złożonej za pośrednictwem organu w dniu 25 stycznia 2019 r. Zawierają bowiem inne żądanie skargi. W skardze, która znajduje się w aktach sprawy skarżąca wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania", natomiast w nadesłanych odpisach skargi o "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i umorzenie postępowania".

Brak wystarczającej ilości odpisów, celem ich doręczenia uczestnikom postępowania uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu.

W świetle powyższych ustaleń wobec niezłożenia przez skarżącą w terminie prawidłowych odpisów skargi WSA we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - Ppsa), skargę odrzucił.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła I. P., wnosząc o jego uchylenie i przyjęcie skargi do rozpoznania. Wnosi także o wstrzymanie wykonania postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia na podstawie art. 196 Ppsa.

Skarżąca w/w postanowieniu zarzuca:

- naruszenie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z "art. 134 § 1 pkt 4" Ppsa poprzez uznanie, iż mimo uzupełnienia braku formalnego skargi, nie może jej zostać nadany dalszy bieg, podczas gdy przedłożone odpisy skargi umożliwiają jej rozpoznanie, ewentualnie w razie wątpliwości sądu uzasadniają ponowne wezwanie do przedłożenia odpisów skargi, bądź ich poprawienia.

Skarżąca podnosi, że wskazywana wyżej przez sąd wojewódzki rozbieżność nie dotyczy istoty skargi, a więc zarzutów w niej podniesionych i treści ich uzasadnienia, lecz jedynie wniosków, które i tak są uzależnione od tego, jakich uchybień sąd dopatrzy się w zaskarżonej decyzji.

Do zażalenia skarżąca załącza ponadto dwa oświadczenia J.P. i A. P. o przekazaniu im egzemplarzy skargi, identycznych z treścią oryginału skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 57 § 1 Ppsa skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 47 § 1 Ppsa do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 2 Ppsa).

W myśl art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA) nie ulega wątpliwości, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa, jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 Ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Istotą rozpatrywanej sprawy pozostaje zatem jedynie rozstrzygnięcie czy nadesłane przez skarżącą pisma w odpowiedzi na wezwanie WSA we Wrocławiu mogą zostać uznane za odpis wniesionej do sądu skargi z dnia 29 grudnia 2018 r.

W postanowieniu z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. akt II UZ 48/11 [w:] LEX nr 1163339, Sąd Najwyższy podkreślił, że odpis pisma to jedynie kolejny egzemplarz, który jest zgodny z oryginałem, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to kopia maszynowa, kserokopia, czy wydruk komputerowy. Jak zaznaczył Sąd Najwyższy, podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem.

Istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma (por. postanowienia NSA: z 23 czerwca 2008 r., I OZ 407/08; z 30 czerwca 2009 r., II OSK 927/09, CBOSA). Technika sporządzenia odpisu ma zatem drugorzędne znaczenie (zob. postanowienie NSA z 18 stycznia 2011 r., II OZ 1348/10, CBOSA).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca została prawidłowo wezwana przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej 2 odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedstawiła jednak pisma, które swoją treścią różnią się od treści samej skargi. Pismo, które pod względem treści nie odpowiada oryginałowi, nie może zostać uznane za jego odpis. Zgodność odpisu z oryginałem co do treści obejmuje całą treść pisma, a nie tylko jego istotne elementy konstrukcyjne (postanowienia NSA: z dnia 21 listopada 2017 r., II OZ 1432/17; z dnia 28 sierpnia 2015 r., II OSK 2147/15, CBOSA). Pismo to posiada bowiem inne żądanie skargi. W tej sytuacji trafnie przyjął sąd pierwszej instancji, iż nie można przyjąć, że skarżąca wywiązała się z obowiązku nadesłania odpisów skargi. Nadesłane pismo, mające być odpisem, czyli wiernym odwzorowaniem w dowolnej technice pierwotnie złożonego pisma, nie spełniało tego wymogu. W skardze, która znajduje się w aktach sprawy skarżąca wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania", natomiast w nadesłanych odpisach skargi o "uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i umorzenie postępowania". Podkreślić raz jeszcze wypada w tym miejscu, że odpis pisma to identyczny co do jego treści egzemplarz wykonany w dowolnej technice kopiowania (zob. postanowienie NSA z dnia 20 września 2018 r., II OZ 900/18, CBOSA).

W świetle powyższego stwierdzić należało, że art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, wbrew zarzutom strony wnoszącej zażalenie, został w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowany. Nie jest jednocześnie prawidłowe stanowisko skarżącej, iż odrzucenie skargi bez uprzedniego wezwania strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika do uzupełnienia tego braku formalnego pisma stanowiącego odpis skargi, stanowi naruszenie art. 49 § 1 i 2 i art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa i jest przejawem nadmiernego formalizmu i rygoryzmu. Podkreślenia wymaga, że sąd wojewódzki prawidłowo poinformował stronę o sposobie uzupełnienia dostrzeżonych braków formalnych skargi, skutkach niezastosowania się do wezwania oraz treści przepisów mających istotne znaczenie w aktualnej sytuacji procesowej strony, wyczerpując tym samym obowiązek pouczenia strony. Zarzut wydania zaskarżonego postanowienia z pogwałceniem wskazanych w zażaleniu zasad konstytucyjnych, w szczególności nieuzasadnionego zamknięcia drogi sądowej okazał się zatem nieuprawniony.

Odnosząc się do załączonych do zażalenia oświadczeń uczestników postępowania wskazać należy stronie skarżącej, że z przepisów Ppsa wynika obowiązek przesłania odpisów pism procesowych na adres sądu administracyjnego, a nie na adres pozostałych stron i uczestników postępowania. To zadaniem sądu, a nie strony jest doręczanie odpisów pism uczestnikom postępowania, a świadczy o tym treść art. 47 § 1 Ppsa, dlatego też nie mogły one stanowić żadnego dowodu w niniejszej sprawie.

Wobec zatem prawidłowego uznania przez sąd pierwszej instancji, że nieuzupełnienie przez stronę w wyznaczonym do tego terminie braków formalnych skargi, uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, postanowił jak w sentencji.

Ponieważ skarżąca uiściła wpis sądowy, trafnie w tej sytuacji sąd pierwszej instancji postanowił o jego zwrocie w myśl art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa. Na mocy tej regulacji sąd z urzędu zwraca stronie uiszczony wpis sądowy od pisma odrzuconego lub cofniętego.