Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 14 lipca 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 692/19 w sprawie ze skargi K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. G. kwotę 1227 (jeden tysiąc dwieście dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wyrokiem z 20 września 2019 r., VII SA/Wa 692/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z [...] stycznia 2019 r., nr [...], w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, w dniu 6 marca 2018 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] (PINB) wpłynął wniosek K. G. o "przywrócenie właściwej w warunkach zimowych (nie odwrotnej) cyrkulacji powietrza w moim mieszkaniu [...][...] m. [...], poprzez przebudowę instalacji zewnętrznej, wykonanej przez niefachową firmę K. K.".

Dalej wskazano, że pismem z 20 marca 2018 r. [...] przedłożyło w PINB kopię protokołu z kontroli przewodów kominowych wykonanej w budynku przy ul. [...] w [...], którego – jak wynika z materiałów sprawy – jest zarządcą. W dniu 4 kwietnia 2018 r. K. G. udostępnił swój lokal nr [...] w tym budynku do oględzin, podczas których stwierdzono, że WC oraz łazienka są podłączone do poziomego odcinka wentylacji grawitacyjnej, który przechodzi przez łazienkę, o długości ok. 2,75 m, dalej na zewnątrz w odcinek poziomy o długości ok. 2,60 m oraz odcinek pionowy ponad dach zakończony tzw. turbowentem. W dniu kontroli podłączenia wentylacji w WC oraz w łazience były zasłonięte. Oględziny w lokalu odbyły się z udziałem przedstawiciela zarządcy budynku, zaś mistrzowie kominiarscy nie zostali wpuszczeni przez właściciela lokalu. Podczas oględzin stwierdzono również, że drzwi do WC nie posiadają otworów umożliwiających napływ powietrza, okna w lokalu nie posiadają nawietrzników. Kuchnia, w której znajduje się kuchenka gazowa czteropalnikowa, posiada wentylację grawitacyjną osobną, z treści protokołu wynikać ma, że istnieje ewentualne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia wskutek braku prawidłowej wymiany powietrza w lokalu.

Wobec powyższych ustaleń PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej funkcjonowania wentylacji w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Następnie decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...], organ I instancji nałożył na K. G. obowiązek wykonania określonych czynności niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania przewodów wentylacyjnych w w/w lokalu, zgodnie z protokołem PINB z [...] kwietnia 2018 r. oraz informacją z 29 sierpnia 2018 r. autorstwa mistrza kominiarskiego A. K. w celu doprowadzenia lokalu do stanu zgodnego z prawem, w terminie 30 dni od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, poprzez:

- odsłonięcie podłączeń do wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu WC i łazienki;

- doposażenie drzwi do WC w otwory umożliwiające napływ powietrza;

- doposażenie okien w lokalu w nawietrzaki.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. G.

W wyroku przytoczono dalej, że MWINB powołaną na wstępie decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., K.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2018, poz. 1202 ze zm., uPb) utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego.

Organ odwoławczy przyjął, że w lokalu mieszkalnym odwołującego się podłączenia wentylacyjne łazienki wykonano nieprawidłowo poprzez łączniki poziome, oraz zasłonięto podłączenia do wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniach WC i łazienki, brak jest w drzwiach od WC otworów umożliwiających napływ powietrza, oraz w stolarce okiennej brakuje nawietrzaków. Przedmiotowy stan może być wynikiem nieprawidłowego wykonania łącznika poziomego wentylacji lokalu, co może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia.

Z tych powodów, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2017, poz. 2285 ze zm., rozp. MI 2002), MWINB stwierdził, że powyższe nieprawidłowości, a w szczególności ustalony w opinii kominiarskiej fakt wyposażenia lokalu w hermetyczną stolarkę okienną bez nawiewników, zaburza założenia projektowe układów wentylacyjnych dotyczących realizacji dopływu powietrza zewnętrznego do mieszkań (infiltracja) uniemożliwiając jego napływ, który jest niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania grawitacyjnych przewodów kominowych wentylacyjnych. Za konieczne uznano montaż nawietrzaków o regulowanym stopniu otwarcia, usytuowanych w górnych częściach okien, wskazując ich na techniczne parametry. MWINB argumentował, że brak odpowiedniej wentylacji w lokalu może stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa życia i mienia.

Z przedstawioną wyżej decyzją nie zgodził się K. G., który wniósł na nią skargę (w uzasadnieniu wyroku VII SA/Wa 692/19 oczywiście omyłkowo wskazano, że było to postanowienie organu odwoławczego, s. 4 – uwaga Sądu) do WSA w Warszawie.

W skardze podniesiono, że decyzja MWINB jest obrazą prawa z wielu powodów, a manipulacją jest, że "Mistrzowie kominiarscy nie zostali wpuszczeni przez właściciela lokalu nr [...]". Skarżący wskazuje, że w należącym do niego lokalu nadal prawidłowo działa wentylacja grawitacyjna w kuchni, organ kompletnie zlekceważyć miał treść odwołania. Skarżący przyznaje, że zasłania kratkę wentylacyjną w łazience i w WC, aby ograniczyć zawyżone opłaty za ogrzewanie tych pomieszczeń wynikające z nawiewania zimnego powietrza do lokalu. Nie zostało wyjaśnione, czy wyposażenie lokalu w hermetyczną stolarkę okienną bez nawietrzników jest wadą, czy przeciwnie, zaletą. Skarżący podnosił, że organ II instancji wykazuje troskę o jego bezpieczeństwo, jednocześnie utrzymując w mocy decyzję I instancji, względem której stwierdził w początkowej części uzasadnienia, że "powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego". Skarżący kwestionuje rzetelność informacji mistrza kominiarskiego z 29 sierpnia 2018 r., co do "zwentylowania lokalu na zewnątrz" oraz innych ustaleń przedstawicieli PINB.

W odpowiedzi na skargę, MWINB wniósł o jej oddalenie.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę.

W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki wskazał, że w sytuacji stwierdzenia przez osoby posiadające stosowne uprawnienia zawodowe, niedochowania warunków technicznych w lokalu mieszkalnym, w zakresie zasłonięcia podłączeń do wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniach WC i łazienki, braku wyposażenia drzwi do WC w otwory umożliwiające napływ powietrza o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022 m², a także niewyposażenia okien w urządzenia zapewniające dopływ strumienia powietrza zewnętrznego nie mniejszy niż 20 m³/h na osobę przewidywaną na pobyt stały w projekcie budowlanym (w toku oględzin stwierdzono jedynie wartość 0,3 m³/h), działania organów nie mogły być inne, aby zapobiec zagrożeniu bezpieczeństwa życia, zdrowia i mienia użytkownika lokalu. Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił stanowisko organów, co do konieczności zastosowania w sprawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb. W ocenie tegoż sądu, skarżący nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności lub dowodów, które mogłyby podważać prawidłowość ustaleń dokonanych w toku kontroli i oględzin przeprowadzonych w należącym do niego lokalu mieszkalnym przez przedstawicieli PINB, a także wniosków sformułowanych w informacji mistrza kominiarskiego A. K. z [...] sierpnia 2018 r.

K. G. w piśmie z 5 listopada 2019 r. skierowanym do WSA w Warszawie zajął krytyczne stanowisko wobec wydanego wyroku, zarzucając sądowi pierwszej instancji fałszowanie przebiegu rozprawy, zmanipulowanie twierdzeń w uzasadnieniu tegoż wyroku. Wywodzi, że wykonawcą budynku było Międzyzakładowe Spółdzielcze [...], w innych lokalach nie ma w oknach napowietrzaków. Wyrok, w którym dostrzeżono nieprawidłowość podłączenia ciągu wentylacyjnego, ocenia negatywnie, skoro skutkami działań innych podmiotów ma być obciążony właściciel lokalu.

Skargę kasacyjną od wyroku VII SA/Wa 692/19 wywiódł K. G., reprezentowany przez adwokata, na podstawie art. 173 i art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa – w skardze tej powołano nieaktualny publikator ustawy – uwaga Sądu), zaskarżając powyższy wyrok w całości, któremu zarzucono naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb poprzez nietrafne przyjęcie, że przepis ten dopuszcza nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdy tymczasem skarżący nie wykonywał żadnych robót, których prowadzenie wstrzymano wcześniej, nie dokonał nieprawidłowego podłączania wentylacyjnego łazienki w swym mieszkaniu, przeto nie mógł być adresatem decyzji PINB nakładającej na niego obowiązek wykonania określonych czynności, które dodatkowo w żaden sposób nie mogły usunąć nieprawidłowości wynikających z wadliwego podłączenia wentylacji;

II. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj. art. 3 § 1 i art. 133 § 1 i 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., przejawiające się w tym, że sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o niepełny materiał dowodowy i rozstrzygnął w granicach węższych, niż wyznaczone przez granice sprawy i jej akta, nie dostrzegając trwającego od roku 2016 dialogu między skarżącym a PINB, nieusunięcia przez PINB usterek, które skarżący zgłaszał i nakładania nań obowiązków o szczególnej uciążliwości i niewielkim sensie.

W skardze kasacyjnej rozwijając jej podstawy podnosi się, że organy obu instancji nie dostrzegając wieku i nieporadności K. G., który występował bez pełnomocnika, nie udzielały mu stosownych pouczeń i pomocy, nie wnikały w racje, jakie prezentował w licznych wystąpieniach, odpowiadając na nie rozstrzygnięciami, które traktuje on jako nieżyczliwe i niemerytoryczne.

Z uwagi na powyższe strona skarżąca kasacyjnie wnosi o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W motywach wniesionej skargi kasacyjnej eksponowano, że to K. G. zwrócił się do PINB z interwencją, w związku z wykonaniem zleconych zastępczo firmie budowlanej K. K. przez organ powiatowy, robót budowlanych polegających na wykonaniu szybu wentylacyjnego, kratek wentylacyjnych oraz wentylatorów z czujnikami wilgotności. Interweniujący zwracać miał uwagę na nadmuchiwanie zimnego powietrza do wewnątrz jego lokalu. Eksponuje, że w opiniach kominiarskich zalecono przebudowę podłączeń wentylacyjnych.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie konstatacja sądu wojewódzkiego o zasadności orzeczonych przez organy nakazów jest całkowicie niezrozumiała, gdyż sąd ten nie wskazał na czym oparł to przekonanie, z czego wynika pewność, że zrobienie otworów w drzwiach WC przywróci prawidłową cyrkulację w wadliwym przewodzie, jak też założenie nawietrzników w oknach identycznych w całym budynku ma zredukować wadliwość instalacji. Dodatkowo podkreślono wywód zawarty w wyroku odnośnie odpowiedzialności właściciela całego budynku, co jednak nie przeszkodziło sądowi pierwszej instancji stwierdzić, że nałożenie orzeczonych nakazów na skarżącego kasacyjnie było prawidłowe. Działanie organu skarżący kasacyjnie uznaje za szykanę, w związku z jego uprzednimi interwencjami.

Nadto, w ocenie skarżącego kasacyjnie przywoływanie przez WSA przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb jest swoistym paradoksem, albowiem przepis ten w sprawie nie powinien mieć zastosowania, gdy skarżący żadnych prac nie prowadził, nie nakazywano mu żadnych czynności, ani też rozbiórki, więc nie jest adresatem tej normy, którą sąd uznał za uzasadniającą wydanie zaskarżanych decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa 2010, nr 1, poz. 1).

Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały, stosownie do art. 182 § 2 Ppsa, przeprowadzenia rozprawy.

Skarga kasacyjna została oparta na częściowo usprawiedliwionych podstawach.

A. Podstawa wniesionego środka odwoławczego odnośnie naruszenia przepisów postępowania, a to art. 3 § 1 i art. 133 §1, art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie jest usprawiedliwiona, nadto w skardze kasacyjnej – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa – nie została ona w ogóle uzasadniona. Nie został uzasadniony zarzut naruszenia art. 3 § 1 Ppsa, oddalając skargę WSA w Warszawie sprawował kontrolę działalności administracji publicznej, a dochodząc do wniosku, że skarga nie jest zasadna, zastosował konstrukcję przewidzianą w Ppsa. Zupełnie irrelewantne w tym aspekcie będzie to, czy taki wyrok nie narusza innych przepisów prawa. Sąd wojewódzki wydał wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, to że skarżący kasacyjnie uznaje, iż w postępowaniu administracyjnym nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego, nie dowodzi wszak naruszenia przez sąd wojewódzki przepisu art. 133 § 1 Ppsa. Nie został także uzasadniony zarzut naruszenia art. 134 § 1 Ppsa, z którego wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (to ostatnie zastrzeżenie odnoszące się do skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie nie dotyczy przedmiotowej sprawy). Wyrok oddalający skargę nie naruszył granic sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją MWINB. Reasumując wypadnie stwierdzić, że podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 Ppsa nie jest usprawiedliwiona

B. Uzasadniony jest za to zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb, z którego wynika, że w drodze decyzji organ nadzoru budowlanego nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Wprawdzie w skardze kasacyjnej podniesiono explicite zarzut błędnej wykładni powyżej przywołanego przepisu, ale uzasadnienie tak wskazanej podstawy kasacyjnej wskazuje na to, że w istocie wywodzi się niewłaściwe jego zastosowanie. Podnosi się bowiem w środku odwoławczym, że K. G. nie wykonywał żadnych robót budowlanych, przeto nie mógł być adresatem decyzji nakazowej w odniesieniu do czynności, które nadto miały nie doprowadzić do usunięcia nieprawidłowości wynikających z wadliwego podłączenia wentylacji. Ta argumentacja co do reguły jest trafna, z wyłączeniem rozciągnięcia jej na zasłonięcie otworów wentylacyjnych w pomieszczeniach WC w lokalu skarżącego kasacyjnie.

C. Wypadnie zauważyć, że z mocy art. 51 ust. 7 uPb przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb stosuje się odpowiednio także wtedy, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Na ten aspekt zwrócono uwagę w motywach zaskarżonego wyroku, aczkolwiek – w ocenie Sądu Naczelnego – pominięto prawidłowość ustaleń odnośnie kwestii źródła do wydania decyzji nakazowej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb. Podstawą do wydania decyzji nakazowej w postępowaniu naprawczym prowadzonym przez organ I instancji w trybie przepisów art. 50-51 uPb było ustalenie, że roboty budowlane zostały wykonane "w sposób, o jakim mowa w art. 50 ust. 1", skoro w podstawie prawnej decyzji organu powiatowego powołano się na art. 51 ust. 7 uPb. Art. 50 ust. 1 uPb dzieli się na punkty, określając, że "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach". Wprawdzie w zaskarżonej decyzji, ani w decyzji organu I instancji nie wskazano, który przypadek ujęty w odrębnych punktach art. 50 ust. 1 uPb miał się ziścić, nie uczynił tego także sąd pierwszej instancji, tylko pośrednio z uzasadnienia MWINB przywołującego na s. 3 swej decyzji ustalenia organu I instancji wywnioskować można, że chodziło o stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, zatem o przypadek ujęty art. 50 ust. 1 pkt 2 uPb. Trafnie co do reguły strona skarżąca kasacyjnie eksponuje, że warunkiem podjęcia decyzji nakazowej z art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb jest uprzednie wykonywanie robót budowlanych, choć nie cała jej argumentacja eksponująca brak wykonywania takich robót przez K. G., zasługuje na uwzględnienie. Niesporne bowiem jest, że to skarżący kasacyjnie zasłonił kratki wentylacyjne w pomieszczeniach łazienki i WC.

Zdaniem Sądu w tym składzie do istoty sprawy należy wzięcie pod rozwagę, o jakie uprzednio roboty budowlane chodzi i przez kogo one zostały wykonane. W zaskarżonej decyzji, gdy idzie o wskazanie jakie to roboty budowlane były uprzednio wykonywane, które miały być wszak podstawą do oceny, że zrealizowano je w sposób ujęty w jednym z punktów art. 50 ust. 1 uPb, znajduje się passus, iż tymi robotami ma być "nieprawidłowo wykonany poziomy łącznik wentylacyjny" oraz zasłonięcie podłączeń do wentylacji grawitacyjnej. Takie ustalenie MWINB wymagało w ocenie Sądu rozważenia trafności skierowania do skarżącego kasacyjnie oznaczonych nakazów wykonania robót budowlanych w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem z określeniem terminu ich wykonania, skoro to nie skarżący kasacyjnie wykonywał wszystkie te roboty, które następnie zostały zakwalifikowane, jako zrealizowane w warunkach ujętych w art. 50 ust. 1 uPb.

D. Z treści art. 52 uPb wynika m. in., że to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 51 cyt. ustawy. W judykaturze nie budzi wątpliwości, że w pierwszej kolejności adresatem winien być inwestor, a dopiero w sytuacji, gdy nałożenie nakazu na inwestora z jakichś przyczyn nie jest możliwe, nakaz winien zostać nałożony na właściciela obiektu budowlanego. Natomiast gdy nałożenie nakazu na właściciela z jakichś przyczyn nie jest możliwe, wówczas nakaz winien zostać nałożony na zarządcę obiektu budowlanego (por. motywy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2019 r., II OSK 3190/18, CBOSA.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że problem braku prawidłowej wentylacji w pomieszczeniach łazienki i WC lokalu mieszkalnego należącego do skarżącego kasacyjnie, był spowodowany zagruzowaniem przewodów wentylacyjnych podczas budowy budynku. Nakaz wykonania zwentylowania tych pomieszczeń przez Międzyzakładowe Spółdzielcze [...] wynikać miał z decyzji nakazowej PINB z [...] kwietnia 2005 r., a wykonanie obecnie istniejącego zewnętrznego ciągu wentylacyjnego nastąpiło poprzez zastosowanie przez PINB środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego. Ustalenia te zostały przyjęte w wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z [...] marca 2017 r., [...], wydanego w sprawie z powództwa Międzyzakładowego Spółdzielczego [...] przeciwko K. G. o zapłatę, wyrok ten wraz z jego uzasadnieniem znajduje się w aktach administracyjnych. Tym samym źródłem nieprawidłowości były przede wszystkim roboty budowlane zrealizowane na zlecenie PINB w ramach środka egzekucyjnego w egzekucji obowiązków niepieniężnych, nie zaś wyłącznie działania skarżącego kasacyjnie polegające na zasłonięciu kratek wentylacyjnych w pomieszczeniach WC i łazienki. Na te okoliczności wskazywano w odwołaniu, a organ II instancji je zupełnie pominął. Kwestii tej – nietrafnie – nie dostrzegł także orzekający w sprawie sąd pierwszej instancji.

E. Sąd Naczelny w tym miejscu wyraźnie podkreśla, że od rzeczowej argumentacji strony skarżącej kasacyjnie zawartej w odwołaniu, czy skardze kasacyjnej, a odnoszącej się do okoliczności faktycznych dotyczących wadliwości wykonania zewnętrznego ciągu wentylacyjnego, należy wyraźnie oddzielić te wypowiedzi strony skarżącej kasacyjnie, które nacechowane są subiektywnymi określeniami o charakterze personalnym, łącznie z pomówieniami o przynależności oznaczonych osób – pracowników różnych szczebli administracji nadzoru budowlanego – do "mafii". Sąd ocenia je zdecydowanie krytycznie, ale nawet negatywna ocena takiego działania strony, nie może stać organowi administracji publicznej na przeszkodzie w prawidłowym zastosowaniu norm powszechnie obowiązujących.

F. Niesporne jest, że skarżący kasacyjnie, oprócz zasłonięcia kratek wentylacyjnych, nie prowadził robót budowlanych związanych z zamontowaniem w swoim lokalu mieszkalnym okien o określonej konstrukcji. Także nie on wykonywał ciąg wentylacyjny zewnętrzny do pomieszczeń WC i łazienki w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w [...]. Trafne jest zatem podnoszenie w skardze kasacyjnej pewnej nielogiczności w stanowisku zajętym w zaskarżonym wyroku, wedle którego K. G. ma mieć rację domagając się od PINB, zobowiązania podmiotu odpowiedzialnego za taki stan rzeczy, doprowadzenia instalacji wentylacyjnej tych pomieszczeń do stanu "poprawności". Oto bowiem oddalono skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję nakazową PINB skierowaną wyłącznie do właściciela lokalu mieszkalnego, ze świadomością utrzymywania sytuacji, w której zasadniczy powód – niesprawność instalacji wentylacyjnej zewnętrznej, nadal jest aktualny. Innymi słowy, pozostawienie takiego stanu rzeczy nie likwiduje zasadniczego źródła problemu, a wymagać będzie podjęcia odrębnych działań przez organy nadzoru budowlanego. Takie działanie słusznie może być poczytywane jako niesprawiedliwe, a sądy administracyjne wszak powołane zostały m. in. do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2019 r., poz. 2167).

G. Nałożenie przeto wszystkich nakazów ujętych w decyzji organu I instancji na skarżącego kasacyjnie, poprzez zastosowanie konstrukcji z art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb w tym stanie faktycznym sprawy było nieprawidłowe, a naruszenie cyt. przepisu miało wpływ na wynik sprawy administracyjnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa). W szczególności nietrafne było skierowanie do K. G. nakazu wyposażenia okien w tzw. napowietrzaki, skoro to nie właściciel lokalu wykonywał roboty budowlane związane z wyposażeniem tego lokalu w stolarkę okienną o oznaczonej konstrukcji. Wydając decyzję na podstawie cyt. przepisu, organ nadzoru budowlanego winien mieć na względzie, że jego zastosowanie ma być następstwem wykonania określonych robót budowlanych. Próżno doszukiwać się wskazania, w jaki sposób wykonane przez skarżącego kasacyjnie roboty polegające na zasłonięciu kratek wentylacyjnych, czy też brak wyposażenia przezeń drzwi do pomieszczeń WC w niezbędne otwory wentylacyjne, przy nakazie usunięcia tych nieprawidłowości, korespondować ma z nakazem "doposażenia okien lokalu w napowietrzaki". Kierując zatem taki nakaz wobec określonego podmiotu należy mieć na uwadze także art. 52 uPb i tam zawartą regulację, z której pośrednio wynika odpowiedzialność oznaczonych podmiotów za uprzednio wykonywane przez nie roboty budowlane. Innymi słowy, nakazem z art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb nie można obciążyć skarżącego kasacyjnie w takim zakresie, w jakim to nie on wykonywał, albo to nie z jego zlecenia były wykonywane oznaczone roboty budowlane, w warunkach ujętych w art. 50 ust. 1 uPb, a jest możliwy do ustalenia inwestor tychże robót.

H. Z powyższych względów i uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, działając na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 52 uPb uchylono zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję.

I. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 2 Ppsa.

J. Ponownie rozpoznając odwołanie MWINB weźmie pod rozwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, uwzględniając w szczególności, że tylko zasłonięcie kratek wentylacyjnych do pomieszczeń WC i łazienki przypisać można skarżącemu kasacyjnie. Organ II instancji rozważy także podjęcie innych działań w ramach swych kompetencji, w celu definitywnego załatwienia źródła utrzymywania nieprawidłowego stanu wykonanej wentylacji zewnętrznej do lokalu K. G., biorąc pod uwagę, że zrealizowano ją na zlecenie PINB w ramach wykonania zastępczego obowiązku nałożonego na Międzyzakładowe Spółdzielcze [...].