Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 6 października 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 6 października 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2010 roku sygn. akt I SA/Wa 2144/09 oddalającego skargę W.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2009 roku nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę kasacyjną. 6 1

Wyrokiem z dnia 20 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie zwrotu podania.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie Burmistrza Gminy Brwinów z dnia [...] lipca 2009 r. o zwrocie podań skarżącego. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 sierpnia 2009 r. W dniu 13 października 2009 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie

Skarżący wniósł na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze stwierdził, że nie uchybił terminowi do wniesienia zażalenia.

Oddalając skargę Sąd I instancji podkreślił, że z akt postępowania administracyjnego, zwłaszcza ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bezspornie, że postanowienie Burmistrza Gminy Brwinów z dnia [...] lipca 2009 r. zostało doręczone w dniu 6 sierpnia 2009 r. W związku z tym termin do złożenia zażalenia od tego postanowienia upłynął w dniu 13 sierpnia 2009 r. Tym samym złożenie zażalenia w dniu 13 października 2009 r. – a więc dwa miesiące później – oznacza wniesienie zażalenia z uchybieniem terminu, co z kolei obligowało organ do stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania.

Sąd I instancji wskazał, że skarżący kwestionuje fakt doręczenia z uwagi na nieczytelny podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zgodnie z przepisem art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Z treści tego przepisu nie wynika, że podpis odbiorcy powinien być czytelny oraz zawierać imię i nazwisko. Z wypełnionego w niniejszej sprawie formularza potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że została ona doręczona samemu skarżącemu i nie ma problemu z jednoznaczną identyfikację osoby, która odebrała przesyłkę. Sam nieczytelny podpis skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie może oznaczać automatycznie w przedstawionych powyżej okolicznościach sprawy, że do doręczenia nie doszło. Zresztą nawet sam skarżący faktu doręczenia nie kwestionuje, podając w zażaleniu daty i numery orzeczeń.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 39 i art. 46 k.p.a. poprzez niezastosowanie środka określonego w p.p.s.a. pomimo, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na brak zweryfikowania prawidłowości doręczenia decyzji skarżącemu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzucił także, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niezastosowanie środka określonego w p.p.s.a. wobec okoliczności braku podjęcia działań niezbędnych do dokładnego i obiektywnego wyjaśnienia i rozpatrzenia sprawy. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, a także rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że postanowienie organu I instancji nie zostało skutecznie doręczone, bowiem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje jedynie podpis w formie nieczytelnego zygzaka, podczas gdy przepis § 35 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz.U. z 2004 r., Nr 5, poz. 34 ze zm.) wymaga, aby na przesyłce rejestrowanej został złożony czytelny podpis imieniem i nazwiskiem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu.

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w niniejszej sprawie nie wystąpiły), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma wyjaśnienie czy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki doręczanej w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wymaga dla swojej prawnej skuteczności, aby podpis złożony na tym dokumencie przez osobę odbierającą przesyłkę był czytelnym podpisem imieniem i nazwiskiem? Na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć przecząco. Rację ma Sąd I instancji podkreślając, że zgodnie z przepisem art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia, a zatem z treści tego przepisu nie wynika, że podpis odbiorcy powinien być czytelny oraz zawierać imię i nazwisko. Przepis § 35 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz.U. z 2004 r., Nr 5, poz. 34 ze zm.) stanowi, że potwierdzenie odbioru przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego powinno zawierać czytelny podpis odbiorcy i datę odbioru. Rozporządzenie to zostało wydane z upoważnienia ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe, która określa zasady wykonywania działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług pocztowych w obrocie krajowym lub zagranicznym. Cytowane rozporządzenie ma zapewnić pewne zasady doręczania przesyłek przez operatora publicznego, nie oznacza to jednak, że zasady te należy bezpośrednio przenosić na grunt postępowania administracyjnego (czy jakiegokolwiek innego postępowania, o ile przepisy je regulujące wyraźnie do tego nie odsyłają). Zasady te stanowią gwarancje poziomu jakości usług świadczonych przez operatora i mają stanowić o jego pewności, gwarantując przejrzystość działań poczty. Trudno jednak przyjąć by przepisy te stanowiły lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego rozszerzając wymagania jakie stawia się zwrotnemu potwierdzeniu odbioru przesyłki przez adresata. Innymi słowy, cytowany przepis rozporządzenia stanowi zasadę, do której stosowania zobligowany jest pracownik poczty dokonujący doręczenia i której zastosowania może wymagać od odbiorcy przesyłki, czyli operator pocztowy wydając przesyłkę rejestrowaną powinien zadbać o to, by została ona w sposób prawidłowy podpisana. Brak czytelnego podpisu nie oznacza jednak, że doręczenia w postępowaniu administracyjnym jest nieskuteczne, bowiem, jak już wyżej wskazano, przepis art. 46 k.p.a. wymaga tylko, by odbierający pismo potwierdził jego odbiór swoim podpisem i datą. Powyższą interpretację potwierdza także przewidziana przez ustawodawcę możliwość doręczenia przesyłek przez pracownika organu czy inny upoważniony organ. Nie sposób przyjąć, by pracownik organu zobowiązany był do stosowania się do zasad doręczania przesyłek określonych w ustawie Prawo pocztowe, która to ustawa z woli ustawodawcy wyraźnie reguluje zasady doręczania przesyłek przez operatora publicznego. W tej sytuacji, zależnie od metody doręczenia przesyłki, rożne byłyby warunki jakie stawia się formie zwrotnego potwierdzenia odbioru dla jego skuteczności, a rozróżnienie takie nie znajduje żadnego uzasadnienia, a ponadto sprzeczne jest z zasadami racjonalnego ustawodawstwa.

Pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Pogląd ten należy uznać za ugruntowany w orzecznictwie sądowym (por. post. NSA z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I FSK 1929/09 i powołane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego, m.in. post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r. sygn. III CZ 51/98, opubl. OSNC 1998; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 555/08, zbiór LEX nr 52569; wyrok WSA w W-wie z dnia 22 maja 2007 r. sygn. III SA/Wa 4015/06, zbiór LEX nr 345902). Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone przeciwdowodem. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym (ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne). W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionuje doręczenia mu przesyłki zawierącej postanowienie organu I instancji, ograniczając się jedynie do niczym nie popartego i nie znajdującego potwierdzenia w aktach sprawy oświadczenia, że poczta sfałszowała datownik. Natomiast organ II instancji, jak również sąd administracyjny nie miały żadnych podstaw, by kwestionować skuteczność doręczania postanowienia. W konsekwencji, organ II instancji zobowiązany był wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a sąd dokonujący kontroli tego rozstrzygnięcia do oddalenia skargi.

W tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej należy uznać za nieuzasadnione. Brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a zatem do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 39, art. 46, art. 7 i art. 77 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Jedynie na marginesie należy zauważyć, że nawet gdyby przyjąć, że zwrotne potwierdzenie odbioru zostało wypełnione nieprawidłowo w zakresie złożonego na nim podpisu adresata, to uchybienia to również nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem sam skarżący nie kwestionuje faktu doręczenia. W tej sytuacji Sąd I instancji również nie byłby uprawniony do uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż tylko naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik postępowania może stanowić podstawę do zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylenia zaskarżonego do sądu aktu.

Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

-----------------------

2

5