Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędzia WSA Alicja Palus, Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Protokolant referent Aneta Szmyt, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę w całości.

Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2016 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "[...] ul. [...] (droga gminna nr [...] klasa [...]) w celu wyznaczenia trasy rowerowej na odcinku od ul. [...] do ul. [...] we W. wraz z przebudową oświetlenia drogowego". Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Od decyzji wniesiono dwa odwołania. W pierwszym zarzucono bezzasadny podział działki nr [...] na działki [...] i [...] (przejętą pod pas drogowy) i nieuzasadnioną rozbudowę chodnika w tym miejscu, przy czym podzielona działka nie jest objęta planem miejscowym.

Skarżący zaś zarzucił naruszenie art. 11a, 11c, 11f, 11i, art. 12 ust. 1 specustawy drogowej poprzez zatwierdzenie podziału nieruchomości i projektu budowlanego obejmującego teren nie objęty planem miejscowym i położony poza pasem drogowym, naruszenie art. 35 ust. 1 p.b. przez zatwierdzenie projektu budowlanego niezgodnego z planem miejscowym oraz zaprojektowanie wiaty przystankowej na działce nr [...] niezgodnie z warunkami techniczno-budowlanymi, ponadto art. 7, 8, 11 i 80 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie przesłanek wywłaszczenia części działki nr [...], a także art. 17 ust. 1 ustawy z uwagi na brak przesłanek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Skarżący kwestionował w szczególności wydzielenie z działki [...] utwardzonego placu i urządzenie tam przystanku autobusowego (wiaty), bez umieszczenia tego w projekcie, co nie było konieczne i prowadzi do nadmiernej ingerencji w prawo własności. Nastąpiło naruszenie słusznego interesu strony.

Dokonując ocen organ na wstępie przytoczył przepisy art. 11b ust. 1, 11d ust. 1 pkt 8 lit. f, g, h i pkt 9 oraz ust. 1 pkt 1-5, art. 12 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1, art. 11f ust. 3 specustawy. Jak stwierdził, w pierwszej instancji nie zostały one naruszone. Do wniosku inwestor dołączył wymagane dokumenty. Następnie organ przytoczył art. 11i ust. 1 i 2 specustawy i art. 35 ust. 1 p.b. Według projektu budowlanego inwestycja obejmuje budowę ścieżki rowerowej o szerokości 2 m i chodnika o szerokości 2 m, co odpowiada wymaganym parametrom (rozporządzenie z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie Dz. U. z 2016 r., poz. 124, rozdziały 8 i 9). Projekt został uzgodniony i sporządzony przez osoby z aktualnymi uprawnieniami. Projekt ten jednak wymagał wyjaśnień projektanta z uwagi na brak w projekcie zagospodarowania terenu zieleni oraz zaznaczenia zatok autobusowych wskazanych w części opisowej (s. 11 pkt 7.1). Wątpliwości te uległy wyjaśnieniu przez projektanta, gdyż na odcinku zatwierdzonym nie przewidziano poboczy gruntowych oraz omyłkowo w opisie podano zatoki, podczas gdy w projekcie zagospodarowania terenu przewidziano jedynie peron przystankowy. W ocenie organu rysunek projektu zagospodarowania rzeczywiście przedstawia linie rozgraniczające inwestycji w sposób jednoznaczny i położenie najważniejszych elementów inwestycji jak zjazdy, kable, słupy oświetleniowe. Nie ma zatem wątpliwości co do przebiegu planowanej inwestycji drogowej.

Stronom zapewniono czynny udział w postępowaniu zgodnie z art. 11d ust. 5 i 6 specustawy.

Zarzuty odwołujących się były bezzasadne.

Konieczność podziału działki nr [...] wynikała z przebiegu inwestycji, zaś organ nie mógł oceniać racjonalności rozwiązań projektowych co do lokalizacji, przebiegu i parametrów inwestycji, chociaż powinien ocenić niezbędność inwestycji (tezy wyroku II OSK 1730/14). W tej ostatniej kwestii organ stwierdził, że projektowana ścieżka rowerowa stanowi przedłużenie już istniejącego odcinka, zaś uwarunkowania terenowe (przebieg pasa drogowego) wymusiły przyjęty przebieg ścieżki.

Odnośnie odwołań organ zauważył, że ustalenia planu miejscowego nie miały znaczenia (art. 11 i ust. 2 specustawy). Projekt nie przewiduje postawienia wiaty przystankowej.

Uzasadnione było nadanie decyzji pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wnioskowana inwestycja realizuje przedsięwzięcie gminy, obejmujące rozbudowę ul. [...] i jej sprawna realizacja leży w interesie społecznym. Stanowi ona zadanie priorytetowe dla realizacji polityki rowerowej i objęta jest programem przewidującym warunki finansowania budżetowego. Inwestycja zasadniczo poprawi bezpieczeństwo ruchu pieszych i rowerzystów przez odizolowanie go od ruchu samochodów. Zrealizowana inwestycja połączy ruch rowerowy z południa miasta z centrum, co spełni oczekiwania społeczności lokalnej. Względy społeczne uzasadniały stosowanie art. 17 ust. 1 specustawy.

W skardze do sądu administracyjnego zawodowy pełnomocnik skarżącego powtórzył dotychczasowe zarzuty. Nadal twierdził, że budowa utwardzonego placu na nieruchomości skarżącego nie ma charakteru inwestycji drogowej, zaś wywłaszczenie na ten cel narusza zasadę proporcjonalności. Przepis art. 12 specustawy jest sprzeczny z art. 2, 32 w zw. z art. 31 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, dlatego wniósł o zastosowanie art. 178 Konstytucji i art. 4 p.p.s.a. przez odmowę stosowania art. 12. Podtrzymał zarzuty naruszenia art. 11a, 11c, 11f i 12 ust. 1 specustawy, art. 35 ust. 1 p.b. oraz art. 7, 8, 11 i 80 k.p.a., a w końcu art. 17 ust. 1 specustawy. Skarżący nie sprzeciwia się budowie ścieżki rowerowej, a jedynie postuluje jej urządzenie na terenie istniejącego pasa drogowego i w granicach obszaru planu miejscowego oraz niedopuszczalność wykorzystania tej inwestycji dla wybudowania dodatkowo zbędnego przystanku autobusowego na jego nieruchomości. Dołączył zdjęcia wykonanej wiaty przystankowej. Uzasadniał zarzut zbędności nowego przystanku w miejscu nasyconym wieloma innymi przystankami. Były możliwości jego usytuowania na nieruchomości gminnej, co jednak zmniejszyłoby jej atrakcyjność i wartość.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ustawy epizodyczne, których konstytucyjności co do zasady nikt nie podważa, ze swej istoty zmierzając do przyspieszenia i ułatwienia w uzyskaniu przez inwestora decyzji, zakładają osiągnięcie szczególnie ważnych dla państwa celów poprzez uproszczenie procedur i wyłączenie określonych uprawnień stron, w tym konstytucyjnych praw i wolności. W szczególności takiemu uproszczeniu i przyspieszeniu ulega dokonywanie wywłaszczenia na cele publiczne związane z realizacją specustawy.

W ustawie o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1496) nastąpiło scalenie kilku procedur przewidzianych w ustawach zwykłych dla osiągnięcia prawnego wyodrębnienia drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 1985 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.). Proces powstawania drogi publicznej nie wymaga już uprzedniego wyodrębnienia własnościowego i ewidencyjnego miejsca jej przyszłego przebiegu, tak samo jak obojętne jest planistyczne przeznaczenie terenu pod inwestycję drogową lub istnienie pasa drogowego (patrz art. 1, art. 11d, ust. 1 pkt 1, 3, 3a, art. 11f ust. 1 pkt 2, 5, 6, art. 11 i ust. 2, art. 12 ust. 1-4, art. 32a specustawy). Wymaga podkreślenia, że ustawa nie określa dopuszczalnego usytuowania drogi publicznej, a więc miejsca realizacji inwestycji drogowej (poza ustawowymi ograniczeniami jej lokalizacji, co nie ma miejsca w nin. sprawie). Miejsce to określa inwestor w wybrany przez siebie sposób, mając zwłaszcza na uwadze funkcjonalność i użyteczność dla przyszłych użytkowników drogi, co przykładowo jak w nin. sprawie związane jest również z koniecznością nawiązania do istniejących lub projektowanych odcinków ścieżki rowerowej poza terenem inwestycji. Projektowana droga musi spełniać przy tym ustawowe kryteria funkcjonalności (art. 5-7 ustawy o drogach publicznych) i posiadać parametry wymagane dla dróg publicznych (warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie Dz. U. z 2016 r., poz. 124). Wbrew ogólnikowym zarzutom skarżącego organ wykazał spełnienie tych kryteriów i parametrów przez przedmiotową ścieżkę. Nie miał racji skarżący, że chodnik lub usytuowany na nim peron przystankowy nie może stanowić przedmiotu inwestycji drogowej, gdy wprost przeciwnie stanowią powołane przepisy. Już wskazano, że lokalizowanie drogi, w tym podanych jej składników, nie jest uzależnione do ustaleń planu miejscowego. Dopuszczalne jest wskazanie terenu przebiegu planowanej drogi na obszarze nie objętym planem miejscowym albo niezgodnie z ustaleniami planu na terenie nim objętym.

Nie budziła zastrzeżeń Sądu argumentacja organu czerpana z orzecznictwa NSA (wyroki II OSK 1730/14 i 2460/14) o bezzasadności zarzutów skarżącego, w których podważał konkretne rozwiązania projektowe lub oznaczenie przebiegu ścieżki. Wbrew tym zarzutom organ omówił ponadto kwestie niezbędności inwestycji i zasadność nadania zezwoleniu rygoru natychmiastowej wykonalności.

Konstytucyjność art. 12 specustawy nie budziła wątpliwości Sądu.

Sposób realizacji zezwolenia nie miał znaczenia przy ocenie zgodności z prawem decyzji. Nie były zasadne podniesione zarzuty procesowe.

Przystanek nie był zbędny, skoro jest wykorzystywany, co udokumentował sam skarżący.

Z tych względów oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.