II SAB/Łd 49/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-04-15	
Data wpływu	2026-02-16	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Michał Zbrojewski /sprawozdawca/
Tomasz Porczyński	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Inspektor Ochrony Środowiska	
Treść wyniku	Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 13 ust. 1, ust. 2; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3, art. 200, art. 205 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi	
Sentencja
Dnia 15 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Porczyński, Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi W. – Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na bezczynność Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowania w zakresie zobowiązania Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia 31 grudnia 2025 roku; 3. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi na rzecz strony skarżącej W. – Z. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR	
Uzasadnienie
Pismem z 5 lutego 2026 r. W. - Z. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., powoływana dalej jako: "strona skarżąca", "Spółka" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi, powoływanego dalej jako: "ŁWIOŚ", "organ" w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wobec jej nieudzielenia w terminie o którym mowa w art. 13 u.d.i.p.

W uzasadnieniu wyjaśniła, że pismem z 31 grudnia 2025 r. wystąpiła do organu z wnioskiem o udostępnienie treści ŁWIOŚ z 25 listopada 2025 r. do prezesa Biura ds. Substancji Chemicznych w sprawie magazynowania na terenie spółki W. - Z. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. polepszacza glebowego "B.". Pismo zostało doręczone organowi 7 stycznia 2026 r. Do chwili wniesienia skargi organ ani nie udzielił odpowiedzi na ww. wniosek ani nie doręczył decyzji administracyjnej odmawiającej udzielenia informacji publicznej. Organ także nie powiadomił o braku możliwości udzielenia informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i konieczności zastosowania trybu określonego w ust. 2.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość i dopełnienie obowiązku udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu wskazał, że w ustawowym terminie nie udostępnił Spółce wnioskowanej informacji, co było niedopatrzeniem wynikającym z dużej liczby spraw prowadzonych przez inspektorów ŁWIOŚ oraz obowiązków i wytycznych wynikających z posiadanych kompetencji. Początek każdego roku (do końca stycznia) w organie jest okresem sprawozdawczym podsumowującym jego roczną działalność. Na inspektorach, oprócz zwykłych czynności kontrolnych, spoczywa obwiązek zewidencjonowania dokumentacji z zakresu przeprowadzonych kontroli w ramach kompetencji w okresie pełnego roku kalendarzowego tj. od 1 stycznia do 31 grudnia i sporządzenia szczegółowych sprawozdań. Organ nie miał zamiaru celowego niedopełnienia obowiązku, czego dowodem jest fakt podpisania przez kierownika jednostki odpowiedzi 20 stycznia 2026 r. i przekazanie pracownikom do wysyłki. Niewątpliwie stanowi to dowód na nieumyślność czynu polegającego na błędzie ludzkim w postaci braku wysyłki przez pracownika prowadzącego sprawę, a nie celowe niedopełnienie obowiązku przez organ. Bezzwłocznie po stwierdzeniu niedotrzymania obowiązku, tj. w dniu otrzymania skargi, organ udostępnił Spółce wnioskowaną informację.

Zarządzeniem z 2 marca 2026 r. wezwano stronę skarżącą do wyjaśnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, czy otrzymała, zgodnie z twierdzeniem organu, pismo organu z 20 stycznia 2026 r. wraz z załącznikiem, nadane 11 lutego 2026 r., stanowiące odpowiedź na wniosek z 31 grudnia 2025 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej pod rygorem uznania, że pismo dotarło zgodnie z twierdzeniem organu administracji. Korespondencja została doręczona 6 marca 2026 r. i pozostała bez odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie koniecznym staje się wyjaśnienie, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2026 r., poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania. W przypadku tego rodzaju sprawy sądowoadministracyjnej skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione przez ustawodawcę od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Stąd też sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w tym trybie na podstawie zarządzenia z 2 marca 2026 r.

Następnie wskazać należy, że stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Wyjaśnić przy tym należy, że z bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (por. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań.

Niniejsza sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).

Konkretyzacja tak kształtującego się konstytucyjnego prawa do informacji publicznej znajduje wyraz w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p.", regulującej zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. W myśl art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, a także organizacje związkowe i organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445) oraz partie polityczne.

Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 oraz stosownie do art. 11 przez wyłożenie lub wywieszenie w miejscach ogólnie dostępnych, jak również przez zainstalowane w miejscach ogólnie dostępnych urządzenia umożliwiające zapoznanie się z tą informacją (pkt 2), wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w "portalu danych" (pkt 4).

Podkreślić przy tym należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).

Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, nie informuje w formie zwykłego pisma, że nie posiada żądanej informacji publicznej bądź, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ewentualnie, że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Łodzi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci treści wystąpienia ŁWIOŚ z 25 listopada 2025 r. do prezesa Biura ds. Substancji Chemicznych w sprawie magazynowania na terenie spółki W. - Z. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. polepszacza glebowego "B.". W okolicznościach niniejszej sprawy bezspornym pozostaje, że ŁWIOŚ jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej, bowiem stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Ponad wszelką wątpliwość wniosek Spółki dotyczył informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p.

Wniosek Spółki z 31 grudnia 2025 r. wpłynął do organu 7 stycznia 2026 r., zatem ustawowy termin ustosunkowania się do niego upływał 21 stycznia 2026 r. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że organ administracji dopuścił się bezczynności, albowiem w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie załatwił go w sposób prawidłowy. Organ nie skorzystał również z możliwości, o których mowa w cytowanym na wstępie rozważań art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zatem Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Spółki z 31 grudnia 2025 r.

Działając zatem w tak zakreślonych normach prawnych i dokonując analizy całokształtu podjętych przez organ działań związanych z wnioskiem Spółki, Sąd uznał, że skarga na bezczynność w chwili jej wniesienia była zasadna, niemniej podkreślić należy, że pismem z 20 stycznia 2026 r., nadanym 11 lutego 2026 r. organ udostępnił Spółce wnioskowaną informację publiczną. Wobec powyższego Sąd uznał, że bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku strony skarżącej ustała po wniesieniu skargi, lecz przed wydaniem orzeczenia.

Wyjaśnić zatem należy, że w sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy.

Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącej Spółki w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenia wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, to jednak wobec załatwienia wniosku przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej Spółki z 31 grudnia 2025 r. (pkt 2 sentencji wyroku). Choć organ dopuścił się bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, to jednak cel skargi został osiągnięty.

Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu w zakresie udostępnienia żądanej informacji publicznej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezczynność organu, choć ewidentna, zbiegła się w czasie, zgodnie z argumentacją organu, z okresem sprawozdawczym podsumowującym roczną działalność organu. Odnosząc się do tak przedstawionego stanowiska, wskazać należy, że rolą organu administracji jest takie zorganizowanie pracy i wewnętrznych procedur, aby terminowo wywiązywać się z nałożonych przepisami prawa obowiązków. Jednakże, co istotne w rozpoznawanej sprawie, organ udostępnił Spółce wnioskowaną informację niezwłocznie po otrzymaniu skargi i z niewielkim przekroczeniem terminu przewidzianego w u.d.i.p., co nie sposób uznać za rażące naruszenie prawa. W sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia wniosku Spółki i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. W postępowaniu organu nie można zatem dopatrzeć się złej woli, czy też próby negatywnego załatwienia wniosku strony. Działanie organu nie zmierzało do celowego pozbawienia wnioskodawcy konstytucyjnego prawa dostępu do informacji. Dlatego nie sposób uznać, że w sprawie wystąpiła bezczynność o charakterze rażąco naruszającym prawo. W związku z tym na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzono, że bezczynność Wójta Gminy Zduny miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1 sentencji wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółki Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Zasądzona kwota obejmuje zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł.

MR