Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr), Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi I. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. znak [...] w przedmiocie przekazania według właściwości I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. M. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych.

Postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. przekazano Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...], według właściwości na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej k.p.a., wniosek I. K. stanowiący żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego i dopuszczenia w/w osoby do sprawy na zasadach strony na podstawie art. 28 k.p.a., w sprawie lokali użytkowych usytuowanych na parterze budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. [...] w [...], zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie wynajętego przez I. K. mieszkania. W uzasadnieniu organ podał, że skarżąca żąda czynności, które nie należą do kompetencji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego określonych w art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego, a poza tym organ ten jest co do zasady organem II instancji.

Na postanowienie to zażalenie złożyła I. K., podnosząc, że w dniu [...] maja 2007 r. złożyła wniosek o rozpatrzenie niezgodności przebudowy lokali usługowych do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który w piśmie z dnia [...] maja 2007 r. stwierdził, że jedynie [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa jako właściciel budynku może żądać wszczęcia postępowania. Zdaniem skarżącej organ stopnia wojewódzkiego powinien jej wniosek potraktować jako odwołanie od pisma z dnia [...] maja 2007 r. Ponadto skarżąca podniosła, że jest osobą niepełnosprawną na wózku inwalidzkim, która ma odpowiednio przystosowane przez Urząd Miejski mieszkanie i w tej sytuacji przeprowadzka nie wchodzi w grę, a jej skargi składane wielokrotnie dotyczą samowoli budowlanych urządzeń wentylacyjnych.

Postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując w uzasadnieniu, że organem właściwym do rozpoznania pisma w I instancji jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, gdyż do niego zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego należy m.in. kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego oraz kompetencje określone w art. 83 ust. 1 w/w ustawy. Organ zwrócił uwagę, że skarżąca domaga się wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 k.p.a. tak w piśmie z dnia 14 czerwca 2007 r. jak i w zażaleniu na postanowienie o przekazaniu wg właściwości.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniosła I. K., podnosząc, że w zakładach usługowych występują nieprawidłowości budowane utrudniające skarżącej przebywanie we własnym mieszkaniu. Skarżąca wniosła aby Sąd "zobligował PINB w [...] do przeprowadzenia postępowania w trybie administracyjnym".

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżone jak i poprzedzające je postanowienie odpowiada prawu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżony akt administracyjny nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc wprawdzie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie może jednak sprawy przekazania akt wg właściwości rozpatrywać merytorycznie, gdyż przedmiotem kontroli sądowej jest jedynie formalny aspekt sprawy, sprowadzający się do przekazania jej do organu właściwego, Sąd może zatem ocenić tylko, czy przekazanie sprawy odpowiada prawu.

Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Jeżeli organowi administracji publicznej, do którego skierowano wniosek o wszczęcie postępowania ustawa nie przyznała kompetencji do jego załatwienia, to stosownie do przepisu art. 65 § 1 w zw. z art. 63 § 1 k.p.a. ma on obowiązek niezwłocznego przekazania wniosku do organu właściwego w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie.

Powyższa regulacja jest skutkiem zasady kontroli z urzędu swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej przez organy administracji publicznej, gdyż od tego czy sprawę załatwia organ właściwy, zależy ważność późniejszych decyzji podejmowanych w sprawie.

Przepisy normujące właściwość organów administracyjnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W przypadku ich naruszenia przy wydawaniu decyzji k.p.a. ustanawia sankcję w postaci stwierdzenia nieważności decyzji, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Przekazanie zatem sprawy do organu właściwego jest zatem nie tylko obowiązkiem organu, ale służy szybkiemu załatwienia sprawy, gdyż w przypadku rozpoznania jej przez organ niewłaściwy, decyzja kończąca sprawę byłaby nieważna, a postępowanie musiałby powtarzać organ właściwy. Organy obu instancji przekazując pismo skarżącej według właściwości do organu stopnia powiatowego nie dopuściły się naruszenia prawa.

Z pisma skarżącej nazwanego odwołaniem wynika, że żąda ona wszczęcia postępowania administracyjnego i dopuszczenia jej do udziału w tym postępowaniu. O rzeczywistej treści żądania zawartego w piśmie złożonym do organu administracji publicznej nie decyduje jego tytuł nadany przez stronę, ale rzeczywista treść pisma. Skarżąca jasno i konkretnie wskazała treść żądania wszczęcia postępowania, potwierdzając je w następnych pismach.

Skarżąca podniosła wprawdzie, że jej pismo, powinno się traktować jako odwołanie od informacji udzielonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że jedynie [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa jako właściciel budynku może żądać wszczęcia postępowania. Organy zasadnie jednak nie uznały pisma za środek odwoławczy, gdyż służy on jedynie od aktów administracyjnych załatwiających sprawę w formie decyzji lub postanowienia, wspominane pismo nie załatwiało zaś żadnej sprawy administracyjnej, prawo administracyjne zaś nie przewiduje wydawania odrębnego aktu administracyjnego, którego przedmiotem byłoby orzekanie o przymiocie strony.

Organy przekazujące sprawę zasadnie oceniły, że podnoszone przez skarżącą zarzuty, jako dotyczące przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego należą do właściwości organów nadzoru budowlanego, artykuł 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi zaś, iż kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego należy do zadań organów nadzoru budowlanego. Do organu stopnia powiatowego jako organu I instancji, należy zatem wszczęcie postępowania w zakresie nieprawidłowości wskazanych przez skarżącą i określenie kręgu podmiotów mających przymiot strony.

Zgodnie z wnioskiem skarżącej zawartym w skardze do Sądu (pomimo jej oddalenia) postępowanie przeprowadzi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], ponieważ skutkiem oddalenia skargi jest zachowanie mocy prawnej postanowienia przekazującego pismo do rozpoznania właśnie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...]. Jak wspomniano na wstępie przedwczesne jest merytoryczne badanie zgłaszanych w skardze zarzutów przez Sąd, gdyż granice sprawy podlegającej kontroli Sądu określa przedmiot zaskarżonych postanowień, a te dotyczyły przekazania sprawy wg właściwości. Dopiero nadanie sprawie biegu przez organ właściwy da podstawę do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia przez organy administracji, efekt tych rozstrzygnięć może zaś być przedmiotem odrębnej skargi do Sądu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 250 ww. ustawy.