II SA/Op 379/14 - Wyrok

Data orzeczenia	2014-10-09	
Data wpływu	2014-07-16	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu	
Sędziowie	Elżbieta Kmiecik
Jerzy Krupiński /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Bogusz	
Symbol z opisem	6120 Ewidencja gruntów i budynków	
Hasła tematyczne	Ewidencja gruntów	
Sygn. powiązane	I OSK 163/15	
Skarżony organ	Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287;   art. 20  ust. 1 i 2, art. 24 ust. 2 i 5; Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant St. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 20 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji z ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.	
Uzasadnienie
Wnioskiem z 30 stycznia 2014 r., M. B., reprezentowana w toku całego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego przez radcę prawnego A. R., powołując się na art. 29 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, zwróciła się do Starosty Głubczyckiego o udzielenie informacji o zmianach dokonanych w ewidencji gruntów począwszy od 1965 r. do dnia złożenia wniosku w zakresie oznaczenia, obszaru, numeru księgi wieczystej oraz imion i nazwisk oraz adresów osób figurujących w ewidencji jako właściciele działek położonych w [...], oznaczonych numerami: A (pow.0,18 ha- podwórko), B (pow.0,12 ha- łąka), C (pow. 0,12 ha - łąka), D (pow. 2,71 ha- rola), E (pow. 0,02 ha - obszar leśny) i F, oraz o sporządzenie i doręczenie kserokopii dokumentów stanowiących podstawę dokonywania zmian dla tych nieruchomości. We wniosku tym wskazała, iż przedmiotowe nieruchomości, objęte były postępowaniami scaleniowymi i stanowią jej własność, jako następcy prawnego poprzednich właścicieli, tj. J. B. i K. O. Dodała również, iż działki o nr D i F zostały objęte postępowaniem w sprawie wymiany gruntów na obszarze wsi [...], przeprowadzonym w oparciu o decyzję z dnia 10 lutego 1965 r., które do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone i nie przyznano właścicielom ekwiwalentu. W pkt 4 wniosku wskazała, że uzyskane informacje zostaną wykorzystane w dochodzeniu roszczeń w postępowaniach administracyjnym, sądowym i egzekucyjnym, dotyczących wykreślonych działek geodezyjnych. Do wniosku dołączyła fotokopię orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 13 lipca 1962 r., nr [...] o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia warunków nabycia gospodarstwa położonego w [...] o powierzchni 6,45 ha, oznaczonego nr [...]; fotokopię orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 13 lipca 1962 r., nr [...], o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia warunków nabycia gospodarstwa położonego w [...] o powierzchni 4,25 ha, oznaczonego nr [...] oraz odpisy postanowień Sądu Rejonowego w Głubczycach o stwierdzeniu nabycia spadku, sygn. akt: [...] i [...] z dnia 31 maja 2005 r., [...] z dnia 26 kwietnia 2005 r., [...] z dnia 29 czerwca 1972 r., oraz postanowienie Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 23 listopada 1990 r., sygn. akt [...], a także fotokopię decyzji z dnia 10 lutego 1965 r. w sprawie wymiany gruntów na obszarze wsi [...].

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, Starosta Głubczycki decyzją z dnia 13 lutego 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm.- zwanej dalej ustawą) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 poz. 267 z późn. zm.- zwanej dalej K.p.a.), odmówił udostępnienia stronie wnioskowanych informacji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że informacje o udostępnienie, których wnosiła wnioskodawczyni, zawarte zostały w operacie ewidencyjnym, który ustawodawca scharakteryzował w art. 24 ustawy. Zgodnie z treścią tego przepisu, informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, co nie oznacza jednak powszechnego do nich dostępu. Organ podkreślił, że zgromadzone w operacie ewidencyjnym informacje mają charakter zarówno przedmiotowy, podmiotowy, jak i podmiotowo-przedmiotowy. Wskazana z kolei zasada jawności dotyczy wyłącznie danych o charakterze przedmiotowym, tzn. informacji nie zawierających danych osobowych podmiotów wskazanych w art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 51 ustawy. W myśl art. 24 ust. 4 i 5 ustawy, bezpośredni dostęp do danych ewidencji gruntów i budynków, zawierających dane osobowe (informacje o charakterze podmiotowym lub podmiotowo-przedmiotowym), zastrzeżony został dla właścicieli, a także osób i jednostek organizacyjnych władających nieruchomościami oraz organów administracji publicznej lub podmiotów realizujących zadania publiczne związane z nieruchomościami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis. W pozostałych przypadkach udostępnienie danych ewidencyjnych jest uzależnione od wykazania przez wnioskującego interesu prawnego. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ podkreślił, że wykazanie interesu prawnego wymaga wskazania przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania dokumentu lub uprawniającego wnioskującego do jego otrzymania. Interes prawny w rozumieniu powyższych przepisów, musi być interesem indywidualnym i konkretnym, a także realnym. Nie może być on zatem, udowadniany zamiarem i okolicznościami, które mogą dopiero wystąpić w przyszłości. Wnioskodawczyni w piśmie z dnia 30 stycznia 2014 r. wniosła o udzielenie informacji o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, tym samym była zobowiązana do wskazania interesu prawnego w ich uzyskaniu. Uzasadniając swoje żądanie wskazała jednak, że informacje objęte żądaniem potrzebne są jej w związku z dochodzeniem roszczeń w postępowaniach administracyjnym, sądowym i egzekucyjnym, dotyczących przedmiotowych nieruchomości, a zatem wykazała jedynie swój interes faktyczny, nie zaś prawny.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. B., domagając uchylenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Zdaniem odwołującej się organ wydający zaskarżoną decyzję błędnie uznał, iż nie wykazała ona interesu prawnego do uzyskania żądanych informacji.

W wyniku rozpoznania odwołania, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia 20 maja 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podzielił stanowisko Starosty Głubczyckiego, odmawiające udostępnienia żądanych dokumentów i podkreślił, że wykazanie interesu prawnego wymaga wskazania przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania dokumentu lub uprawniającego wnioskującego do jego otrzymania. M. B. wnioskując o udostępnienie danych wskazała, że informacje objęte żądaniem będą jej niezbędne w przyszłych postępowaniach administracyjnych, sądowych i egzekucyjnych, a więc jest to jedynie interes faktyczny, nie zaś prawny. Odnosząc się do realiów sprawy organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż przedmiotowe nieruchomości, stanowiące uprzednio własność J. B. i K. O., były objęte wymianą gruntów przeprowadzoną w 1965 r. i 1980 r., czego skutkiem było przejęcie gruntów ekwiwalentnych przez uczestników wymiany. Działki o nr F i D obręb [...] objęte były postępowaniem wymiany gruntów w 1965 r., przeprowadzonym na podstawie ostatecznej decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady w Opolu z dnia 13 marca 1965 r., nr [...]. W przypadku J.B., za działkę nr D o powierzchni 2,71ha, wydzielono grunt ekwiwalentny o powierzchni 2,74 ha w działkach oznaczonych numerami G, H, natomiast K. O. za działkę nr F o powierzchni 2,46 ha przydzielono grunt o powierzchni 2,20 ha obejmujący działki o numerach I i J. Powstała dokumentacja projektu wymiany gruntów została zarejestrowana w 1965 r. w ówczesnej składnicy geodezyjnej Powiatowego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w Głubczycach pod nr [...]. W aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o tym, że wymiana została zakończona decyzją o zatwierdzeniu projektu wymiany. Organ podkreślił, że sporządzona dokumentacja wymiany stanowiła podstawę ujawnienia w 1965 r. nowego stanu własności w operacie ewidencyjnym, prowadzonym dla obrębu [...] (dowód zmian [...]), a następnie także w księgach wieczystych. Stan własności wynikający z tej wymiany był następnie przedmiotem kolejnych postępowań administracyjnych i cywilnoprawnych, które powodowały skutki prawne w zakresie praw własnościowych i określenia przedmiotu tych praw. Działki nr F i D weszły w skład kompleksu gruntów Skarbu Państwa stanowiącego działkę nr K, która na podstawie decyzji Wojewody Opolskiego z 30 listopada 1992 r., nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa - Agencji Nieruchomości Rolnej. Z kolei działki stanowiące przed 1980 rokiem własność J. B. o numerach A, B, C, E i powierzchni ogólnej 0,44 ha, obręb [...], w 1980 roku były objęte postępowaniem scalenia i wymiany gruntów, zatwierdzonym decyzją ostateczną Wojewody Opolskiego z dnia 29 listopada 1980 r., nr [...]. W zamian za działki objęte scaleniem J. B. przyjął ekwiwalent w działce nr L, obręb [...], o powierzchni 0,38 ha. Następnie J. B. i J. B. aktem notarialnym z dnia 19 listopada 1985 r., nr Rep [...] zrzekli się prawa własności działki nr L, obręb [...], zapisanej w księdze wieczystej KW [...], na rzecz Skarbu Państwa. Na podstawie tej umowy działka nr L została odłączona z nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] i dołączona do KW [...], gdzie ujawniono własność Skarbu Państwa. W przeszłości była już podejmowana próba wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady w Opolu z dnia 13 marca 1965 r., nr [...] o scaleniu i wymianie gruntów, która nie przyniosła oczekiwanego przez stronę skutku. Postępowanie zakończone zostało wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Op 513/06. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, w aktualnym stanie prawnym M. B. nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomościami wymienionymi we wniosku. Stanowią one bowiem własność innych podmiotów nabytą w wyniku realizacji postępowań administracyjnych i cywilnoprawnych. Kwestię udostępniania danych z ewidencji gruntów i budynków reguluje art. 24 ust. 4 i 5 ustawy, który wymaga jednak wykazania interesu prawnego w zakresie żądania objętego wnioskiem. W ocenie organu odwoławczego wnioskodawczyni wykazała jedynie swój interes faktyczny związany z dochodzeniem różnego rodzaju roszczeń, dotyczących wymienionych we wniosku nieruchomości. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów, w których strona podkreśla, że nieruchomości wymienione we wniosku stanowią jej własność, organ wyjaśnił, że dowodem świadczącym o prawie własności nieruchomości jest aktualny wpis w dziale II księgi wieczystej, nie zaś dokumenty stanowiące podstawę uprzedniego wpisu do księgi wieczystej – dokonanego w momencie jej założenia. Takimi dokumentami są orzeczenia wydane przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], które strona przedstawiła organowi. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013, poz. 707), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym oraz że prawo wykreślone nie istnieje. Domniemanie to może zostać obalone przez przedstawienie dowodu przeciwnego albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym albo w każdym innym postępowaniu, w którym ocena prawidłowości wpisu ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro zarówno M. B., jak też jej poprzednicy prawni nie są ujawnieni w operacie ewidencji gruntów i budynków jako właściciele oraz strona nie udokumentowała swojego interesu prawnego, mogącego stanowić podstawę do wydania żądanych dokumentów zawierających informacje z ewidencji gruntów i budynków, brak było podstaw do wydania pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia. Ustalenie prawa do gruntu jest czynnością z zakresu prawa cywilnego, która może być dochodzona jedynie w trybie postępowania cywilnego, nie zaś w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów art. 24 ustawy.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosła M. B. Podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 5 ww. ustawy, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.) i procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszoinstancyjnego ewentualnie stwierdzenia nieważności obu wydanych w sprawie decyzji. W uzasadnieniu skargi podtrzymała argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu prawnego, to jest jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Stosownie zaś do przepisu art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenie prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane wyżej kryteria należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zawiera ona uzasadnionych podstaw.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy przez organ stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 z późn. zm., zwanej nadal ustawą). Ustawa ta reguluje, między innymi sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków (art. 1 pkt 3 ustawy).

Do spraw związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów odnosi się przepis art. 20 ustawy. Przepis ten w ust. 1 przewiduje, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

W myśl art. 20 ust. 2 komentowanej ustawy, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części (pkt 1), miejsce zamieszkania lub siedzibę ww. osób (pkt 2), informacje o wpisaniu nieruchomości do rejestru zabytków (pkt 3) i wartość nieruchomości (pkt 4).

W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z definicją legalną z art. 2 pkt 8 ustawy przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przy tym do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez użyte w ustawie pojęcie katastru rozumie się tę ewidencję. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny.

Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (wyroki NSA: z dnia 19 stycznia 1998 r., o sygn. akt II SA 1231/97 publ. w System Informacji Prawnej LEX nr 41277, a także o sygn. akt II SA 1824/95, II SA 1718/95 i II SA 1155/92).

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 937/13 (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej CBOSA) trafnie przyjęto, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w prawomocnych orzeczeniach sądowych, aktach notarialnych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, aktach normatywnych, opracowaniach geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencjach publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Zob. też wyroki: WSA w Kielcach z dn. 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 340/13, z dnia 13 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 575/11, WSA w Lublinie z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt III SAB/Lu 1/13, z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 198/10, WSA w Warszawie z dnia 2 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1884/10, w Krakowie z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 895/09 – publ. w CBOSA.

Wbrew stanowisku skarżącej organy administracyjne prowadzące ewidencje gruntów nie miały zatem obowiązku dokonywać ustaleń jej domniemanych praw właścicielskich, na podstawie przedkładanych przez nią dokumentów, w sytuacji, gdy dokumenty te pozostawały w sprzeczności z treścią ksiąg wieczystych obejmujących sporne nieruchomości i odnosiły się do stanów prawnych istniejących w przeszłości. Zaskarżona decyzja zawiera w tym przedmiocie odpowiedni wywód. Dotyczy to także braku po jej stronie przymiotu władającego. W wyroku NSA z dnia 5 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA 1007/99 wyjaśniono, że przez władającego należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną, ale która ma do tego odpowiedni tytuł prawny pochodzący od właściciela lub wynikający z aktu notarialnego, orzeczenia sądowego lub administracyjnego. Takiego dokumentu strona nie przedłożyła i w toku całego postępowania administracyjnego nie twierdziła, że aktualnie włada spornymi nieruchomościami.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 190/11 (publ. w CBOSA), zwrócono uwagę na to, że ze względu na charakter techniczno-deklaratoryjny ewidencji gruntów poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Odnosi się to też do sytuacji, w której strona – podobnie jak skarżąca - w drodze żądania informacji z ewidencji gruntów zmierza do wykazania przysługującego jej prawa własności nieruchomości objętej ewidencją, co stanowiłoby dla niej osobny tytuł do uzyskania informacji z ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę Głubczyckiego.

Dalej zgodzić się należało z organem odwoławczym, że z powołanych przepisów wynika, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają charakter przedmiotowy (dotyczy to informacji, o których mowa w art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4) oraz podmiotowy (odnosi się to do informacji zamieszczonych w art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2). Charakter informacji ma istotne znaczenie w świetle - określonych w art. 24 ust. 3, 4 i 5 - zasad dotyczących udostępniania informacji przez starostów. Stosownie do art. 24 ust. 5, starosta udostępnia dane z ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane osobowe, na żądanie:

1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędacych organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis;

3) innych podmiotów niż wymienionych w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie.

Informacje, o jakich mowa w art. 20 ust. 1 zawiera operat ewidencyjny, są one jawne a starosta udostępnia je w formach wskazanych w art. 24 ust. 3 ustawy. Udostępnienia tych informacji może żądać każdy, zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy. Istnieje natomiast ograniczenie w udostępnianiu danych osobowych podmiotów, o jakich mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, czyli właścicieli gruntów. Ograniczenie to wynika z treści przepisu art. 24 ust. 5 ustawy. Zgodnie z tym unormowaniem, starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane osobowe, na żądanie innych podmiotów niż wymienione w pkt 1 i 2 (a więc dotyczy to także skarżącej, która nie posiada przymiotu właściciela lub władającego gruntem, o czym była już wyżej mowa), które mają interes prawny w tym zakresie.

Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba stwierdzić, że wniosek M. B. dotyczy podania informacji o zmianach dokonanych w ewidencji gruntów począwszy od 1965 r. do dnia złożenia wniosku w zakresie oznaczenia, obszaru, numeru księgi wieczystej oraz imienia i nazwisk oraz adresów osób figurujących w ewidencji jako właściciele działek położonych w [...], oznaczonych numerami: A, B, C, D, E i F. Wniosek ten skarżąca złożyła celem uzyskania informacji przydatnych jej w przyszłości w dochodzeniu bliżej nie sprecyzowanych roszczeń dotyczących działek geodezyjnych objętych wnioskiem.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż jawne i powszechnie dostępne informacje zawarte w ewidencji gruntów są udzielane w trybie art. 24 ust. 2 ustawy, bez konieczności wykazywania interesu prawnego przez wnioskodawcę. W przypadku informacji o charakterze podmiotowym lub podmiotowo - przedmiotowym, rzeczą wnioskodawcy jest udowodnić, że posiada on interes prawny w uzyskaniu danych z ewidencji gruntów i budynków.

W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie odgrywa zastosowany przez organy art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. W powyższym przepisie unormowano sytuację, gdy z żądaniem o udostępnienie danych z ewidencji gruntów i budynków zawierających dane osobowe ww. podmiotów (np. nazwiska lub nazwy właściciela gruntu) lub o wydanie wypisu z tego operatu ewidencyjnego, zawierającego takie dane osobowe wystąpi inny podmiot niż wymieniony w art. 24 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy. Nie może budzić wątpliwości, że w takiej sytuacji udostępnienie danych nastąpi, jeżeli inny podmiot posiada i wykaże, w postępowaniu dotyczącym udostępnienia danych z ewidencji gruntów, interes prawny w tym zakresie. Warunek wykazania interesu prawnego wynika z tego, że udostępnienie danych obejmuje dane osobowe, czyli informacje podlegającego szczególnej ochronie prawnej. Dane o charakterze podmiotowo–przedmiotowym nie są objęte tym samym zakresem jawności co dane o charakterze wyłącznie przedmiotowym. O tych różnicach świadczy zastrzeżenie z przepisu art. 24 ust. 4 ustawy, zwracające uwagę na treść ust. 5 tego artykułu. Reasumując, informacje zawarte w operacie ewidencyjnym i dotyczące właścicieli nieruchomości są jawne dla podmiotów, o których mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, jeżeli podmioty te będą legitymować się interesem prawnym.

Wniosek M. B. został prawidłowo oceniony przez orzekające organy pod kątem tego, czy posiada ona interes prawny, który pozwalałby na uzyskanie danych z ewidencji gruntów, a więc czy wnioskodawca spełnia warunek wynikający z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. Wbrew zawartym w skardze zarzutom, dokonana subsumcja jest zdaniem Sądu prawidłowa, albowiem skarżąca we wniosku o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych żądała nie tylko danych o charakterze przedmiotowym ale także danych podmiotowych. Tego rodzaju dane nie mają wyłącznie charakteru przedmiotowego, skoro wynikiem udzielenia informacji byłoby przekazanie żądającemu danych osobowych właściciela działki lub działek. Żądanie skarżącej odpowiadało więc hipotezie art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. Ponieważ skarżąca domagała się uzyskania informacji o stanie majątku określonej osoby, to jej wniosek nie mógł zostać rozpatrzony przez organy wyłącznie na podstawie art. 24 ust. 2 i 4 ustawy, czyli z pominięciem wymogu wykazania interesu prawnego. Dlatego jej twierdzenia, że żądała wyłącznie uzyskania danych przedmiotowych a nie podmiotowych nie można uznać za znajdujące oparcia w treści wniosku.

Stanowisko to znajduje w tym zakresie oparcie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Podkreśla się w nim, że na żądanie wszystkich zainteresowanych, w trybie art. 24 ust. 2 ustawy udzielane mogą być tylko informacje o charakterze przedmiotowym, czyli niezawierające danych podmiotowych, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy. Jeżeli żądanie podania informacji dotyczy numerów ksiąg wieczystych nieruchomości, których właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym jest określony podmiot, to dotyczy ono danych o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, czyli w istocie danych osobowych. W tej sytuacji, zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, wnioskodawca powinien wykazać interes prawny w uzyskaniu informacji podmiotowo-przedmiotowej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 546/10, LEX nr 1112662).

Treść przedmiotowego wniosku nie pozwala zakwalifikować żądanych informacji jako jawnych i powszechnie dostępnych w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zatem wniosek strony skarżącej - ze względu na zakres żądań - mógł być rozpatrywany jedynie w trybie art. 24 ust. 5 pkt 3 omawianej ustawy, gdzie udostępnienie informacji jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie. Interes prawny jest kategorią materialnoprawną. Jego wykazanie wymaga wskazania przepisu prawa materialnego zobowiązującego organ do wydania dokumentu lub uprawniającego wnioskującego do jego otrzymania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 560/06, publ. w CBOSA). Tym samym, jeśli podmiot, o którym mowa w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, nie włada gruntem i nie wykazał indywidualnego interesu prawnego uprawniającego go do takiego żądania, organ jest obowiązany odmówić mu żądanych informacji. Skarżąca M. B. nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomościami wymienionymi we wniosku, bowiem stanowią one bowiem własność innych podmiotów, nabytą w wyniku realizacji postępowań administracyjnych i cywilnoprawnych, a jeżeli żądane informacje są jej potrzebne w związku z dochodzeniem roszczeń w postępowaniach administracyjnym, sądowym, egzekucyjnym dotyczących spornych nieruchomości, to zasadnie organy uznały, że skarżąca powołała się jedynie na swój interes faktyczny, a nie prawny.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, podkreśla się również, że właściwym trybem do ujawniania mienia jest tryb cywilnoprawny, uregulowany w art. 913-920 K.p.c., a nie procedura postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1030/09; wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 548/10; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 208/12 - dostępne w CBOSA). Prawidłowo zatem organ odwoławczy wskazał, iż ustalenia prawa do gruntu strona może dochodzić jedynie w trybie postępowania cywilnego, nie zaś w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie przepisów art. 24 ustawy. Nie można dopatrzeć się przy tym naruszenia przywołanych w skardze przepisów art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r., tym bardziej, że w skardze w ogóle nie zawarto argumentacji na czym naruszenie to miało polegać, zwłaszcza w sytuacji, gdy, jak już wskazano, organ nie miał obowiązku ustalania hipotetycznego stanu prawnego nieruchomości na podstawie szczątkowych dokumentów załączonych do odwołania.

W sprawie nie doszło też do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, gdyż ustalony przez organ stan faktyczny w pełni obrazuje treść zebranych w sprawie dokumentów i dla potrzeb omawianej sprawy administracyjnej jakiekolwiek dalsze postępowanie wyjaśniające nie było konieczne.

W tych warunkach pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.