Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zdzienicka- Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.A. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2024 r., nr 2201-IOV-2.4103.194-199.2024/10/04 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia 2019 r. do stycznia 2020 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z 30 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gdańsku, w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 143/25 odrzucił skargę kasacyjną B.A. (dalej: "skarżący"), wskazując, że pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej, poprzez sformułowanie wniosku

o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenia oświadczenia

o zrzeczeniu się rozprawy.

W piśmie z 7 października 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł

o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Uzasadniając złożony wniosek pełnomocnik wskazał, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych nie została awizowana 26 sierpnia 2025 r. ani 3 września 2025 r., a awizo nie zostało pozostawione w siedzibie kancelarii. Pod adresem [...] mieszczą się 4 kancelarie, a korespondencja jest odbierana wspólnie w sekretariacie na bieżąco, w godzinach 8.00-18.00. Korespondencja nigdy nie jest doręczana w piątki (26 sierpnia i 3 września to piątek), nie są też tego dnia doręczane żadne awiza. W związku z powyższym nie jest możliwe aby pozostawiono awizo, ponieważ biuro kancelarii było otwarte w godzinach pracy, a przesyłki są odbierane na bieżąco.

Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań podanych świadków, na okoliczność pracy biura kancelarii i doręczeń przesyłek listowych w piątki, względnie o wezwanie powyższych osób do złożenia oświadczenia na piśmie

w powyższej sprawie. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że problem z rzekomym pozostawieniem awiz przesyłek i konsekwencji ich nieodebrania jest powszechnie znany i dostrzeżony został przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Rozpatrując wniosek pełnomocnika strony o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej Sąd nie stwierdził istnienia takich okoliczności, które przemawiałyby za jego uwzględnieniem.

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać tej czynności.

W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego zachował siedmiodniowy termin, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej oraz złożył oświadczenie

o zrzeczeniu się rozprawy.

Dokonując zatem merytorycznej oceny niniejszego wniosku wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu. Konieczne jest zatem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu.

W orzecznictwie oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu powinno być oceniane

z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Innymi słowy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy.

Należy podkreślić, że w sprawach, w których stronę zastępuje zawodowy pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać

z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego w związku z posiadaną przez nich wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej. Istotą pracy zawodowego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, m.in. poprzez dokonywanie w terminie wszystkich czynności proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się zawodowego pełnomocnika, w tym także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że skutki prawne działań i zaniechań pełnomocnika obciążają zastępowaną przez niego stronę (por. postanowienie NSA z 21 października 2014 r., sygn. akt I GZ 479/14; powołane orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Czynności dokonane przez pełnomocnika wywierają bezpośredni skutek dla osoby mocodawcy w okresie istnienia umocowania, zatem zawinione niedokonanie czynności procesowej przez pełnomocnika nie powoduje ekskulpacji skarżącego. Oznacza to, że zaniedbanie przez pełnomocnika skarżącego czynności koniecznej do zachowania terminu procesowego nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu.

W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Twierdzenia pełnomocnika dotyczące nieprawidłowości w wykonaniu usługi w zakresie awizacji przesyłki pocztowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie znajdują potwierdzenia, zaś okoliczności powołane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione.

Wskazać należy, że z adnotacji umieszczonej w pkt 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 98 akt sądowych) jasno wynika data pierwszej awizacji przesyłki – 26 sierpnia 2025 r. oraz wskazanie miejsca pozostawienia stosownego zawiadomienia tj. oddawcza skrzynka pocztowa. Powyższa data została również umieszczona na kopercie zawierającej przesyłkę z Sądu. Zwrotne potwierdzenie odbioru wskazuje również na datę powtórnej awizacji, co miało miejsce po upływie 7 dni od pozostawienia pierwszego zawiadomienia. Wobec niepodjęcia przesyłki została ona zwrócona do adresata 10 września 2025 r. W konsekwencji przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej została uznana za doręczoną w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 9 września 2025 r.

Ustawodawca w przywołanym przepisie ustanowił domniemanie faktyczne doręczenia pisma, o ile zostaną spełnione warunki w przepisie tym przewidziane. Domniemanie to może być jednak obalone. Taka sytuacja jest dopuszczalna, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne

z rzeczywistością. W doktrynie podnosi się, że obalenie domniemania doręczenia przez awizo jest oczywiście możliwe, jednak nie neguje ono dokonania doręczenia,

a prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z tym doręczeniem w zakresie biegu terminu (por. J. Jodłowski, K. Piasecki (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, Warszawa 1989 r., s. 247). Oznacza to, że jeśli dokonano doręczenia zgodnie z przepisami prawa mimo, że adresat nie został powiadomiony o adresowanym do niego piśmie, może się on uchylić się od negatywnych skutków tego stanu rzeczy, jeżeli uprawdopodobni okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu. Okoliczności takich pełnomocnik strony jednak nie wykazał, a jego twierdzeniom o niedostarczeniu przesyłki przeczy treść zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki. W ocenie Sądu, w kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest niewątpliwie koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić jedynie oświadczenie strony o braku zawiadomienia w skrzynce pocztowej, gdyż nie jest ono wystarczające do obalenia domniemania doręczenia przesyłki w trybie awizo (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

z 24 września 2015 r., sygn. akt II OZ 863/15).

Zdaniem Sądu, podana przez pełnomocnika informacja, że korespondencja jest odbierana w sekretariacie na bieżąco w godzinach 8.00-18.00 nie przystaje do twierdzenia, że korespondencja nigdy nie jest doręczana w piątki. Nie wyjaśniono, aby w piątki biuro kancelarii nie było otwarte, a piątki nie były dniami pracy. Pełnomocnik nie postarał się również o to, aby przedstawić oświadczenia innych użytkowników wspólnoty biurowej, w której znajduje się kancelaria pełnomocnika,

o ewentualnych nieprawidłowościach przy doręczaniu przesyłek pocztowych.

Pełnomocnik na okoliczność uprawdopodobnienia braku winy złożył wniosek

o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków. Powyższy wniosek nie może jednak prowadzić do skutecznego wykazania braku winy w niedochowaniu terminu, albowiem jest to wniosek o przeprowadzenie czynności dowodowej, do której podjęcia nie jest uprawniony sąd administracyjny. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie przewiduje bowiem możliwości przesłuchiwania świadków. Mając świadomość takiego stanu rzeczy pełnomocnik dążąc do uprawdopodobnienia, winien był pozyskać odpowiednie oświadczenia od osób, o których przesłuchanie wnosił. Oświadczenia te mogłyby zostać następnie poddane ocenie w kontekście spełnienia przestanki uprawdopodobnienia.

Sąd zwraca również uwagę, że z treści uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wynika, że pełnomocnik miał świadomość sygnalizowanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich nieprawidłowości w świadczeniu usług przez Pocztę Polską S.A. Nie zostały jednak podjęte czynności organizacyjne w zakresie monitoringu prawidłowości doręczeń. W sytuacji gdy pełnomocnik ma świadomość istnienia problemów z odbiorem awiz ze skrzynki pocztowej, powinien podjąć odpowiednie kroki umożliwiające odbieranie korespondencji z Sądu w inny sposób. Należy mieć na uwadze, że przepis art. 69 § 2 p.p.s.a. daje możliwość doręczania korespondencji sądowej, na wskazany adres skrytki pocztowej. Brak złożenia takiej dyspozycji,

w sytuacji gdy pełnomocnik wiedział o możliwych problemach z odbiorem awiza ze skrzynki pocztowej, należy uznać za brak dochowania należytej staranności. Taki stan rzeczy nie może zatem przemawiać za stwierdzeniem, że pełnomocnik strony

w niezawiniony sposób uchybił terminowi do dokonania czynności procesowej.

Na marginesie należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącego nie był wzywany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik skarżącego uiścił wpis od skargi kasacyjnej na rachunek bankowy Sądu w dniu 18 sierpnia 2025 r.

Mając na uwadze poczynione ustalenia Sąd doszedł do wniosku, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił okoliczności świadczących o braku winy

w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

W związku z tym Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.