Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu części nieruchomości oddala skargę

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] lutego 2012 r.) Starosta P.ski (dalej Starosta albo organ I instancji) działając na podstawie art. 104 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1-2, art. 138 ust. 2, art. 139, art. 140 ust. 1 - 4, art. 142, art. 216 ust. 1, art. 217 ust. 2, art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej ugn) działając jako organ wyznaczony do rozpatrzenia sprawy postanowieniem Wojewody W. z dnia [...] października 2004 r., nr. [...], w pkt I orzekł o zwrocie na rzecz E. Z. w [...] części, A. P. w [...] części, M. P. w [...] części i B. F. w [...] części nieruchomości stanowiącej własność Miasta P., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P.-Stare Miasto w P., położonej w P. przy ul. K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb J, arkusz mapy 23, działki nr 25/324, 25/325, 25/326, 25/327, 25/328, 25/329, 25/330 i 25/331 o łącznej powierzchni 1 001 m2 (dalej zwaną nieruchomością). W pkt II Starosta zobowiązał do zwrotu na rzecz Miasta Poznania: Ewę Z. kwoty 8.186,53 zł, Annę Piasecką kwoty 8.186,53 zł, Marka P. kwoty 8.186,53 zł i Barbarę F. kwoty 8.186,53 zł, łącznie 32.746,12 zł, jako należności określonych w art. 140 ust. 1 i 4 ugn, orzekając jednocześnie o terminie i sposobie uiszczenia powyższej kwoty.

W uzasadnieniu organ I instancji ustalił, że zarządzeniem Naczelnika Dzielnicy P.-Grunwald z dnia 29 maja 1974 r., nr 18/74 (dalej zarządzenie z dnia 29 maja 1974 r.) na podstawie art. 2, art. 5 i art. 22 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz.U. 1972 r., nr 27, poz. 192) oraz §13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 28 sierpnia 1972 r. w sprawie trybu ustalania, rozgraniczenia podziału terenów budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego na obszarze miast i osiedli (Dz. U. 1972, nr 35, poz. 242) wywłaszczono nieruchomość położoną w P. przy ulicy K., oznaczoną jako działka nr [...] (obecnie działki nr [...],[...],[...],[...].[...],[...],[...] i [...]) z arkusza mapy [...] obrębu J, przeznaczając tę nieruchomość na cele budownictwa jednorodzinnego.

Wniosek o zwrot nieruchomości w dniu [...] sierpnia 2000 r., złożył K. P., B. F., E. Z., M. P. i A. M. W dniu [...] października 2009 r. M. P. dostarczył decyzję Prezydenta Miasta P., znak [...] orzekającą o zmianie nazwiska A. M. M. zd. P., na nazwisko P. W dniu [...] maja 2010 r. M. P. dostarczył postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], w którym spadek po K. P. nabyli: B. F. w [...] części, E. Z. w [...] części, A. P. [...] w części i M. P. w [...] części.

Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Poznania pismem z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...] poinformował, że działki [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] w latach 1974-1975 objęte były nieobowiązującym już Ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonym uchwałą Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [...] września 1966 r., nr [...]. Działki te należały do jednostki bilansowej R i znajdowały się na terenie oznaczonym symbolem [...] - urządzenia sportowe /boisko/. W latach 1975-1984 działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] objęte były nieobowiązującym już planem zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonym przez Wojewodę P. w dniu [...] sierpnia 1975 r., stanowiącym integralną część planu zagospodarowania przestrzennego województwa P. zatwierdzonego w dniu [...] października 1977 r. uchwalą nr [...] w P. (Dz. Urz WRN nr 14 z 1977 r. poz.110), którego aktualność została potwierdzona w wykazie aktów prawa miejscowego Dz. Urz. Woj. P. nr 4 z 25.06.1985 r. Działki te zgodnie z planem należały do jednostki strukturalnej C IV, dla której przewidywano jako funkcję podstawową zieleń, a jako funkcję uzupełniającą przemysł i mieszkalnictwo. Zgodnie z rysunkiem planu działki położone były na terenach intensywnego zainwestowania z przewagą funkcji mieszkalnictwa o niskiej intensywności. W latach 1978-1984 działki objęte były planem szczegółowego zagospodarowania przestrzennego "G. 15". Zgodnie z rysunkiem planu działki położone były na terenie oznaczonym symbolem B3 MNz - tereny budownictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy. Pozwolenia na budowę dotyczą wyłącznie budynków w zabudowie szeregowej, odnośnie w/w działek położonych wzdłuż ul. K. Wydział Urbanistyki i Architektury nie ma dokumentacji.

Organ I instancji ustalił, że działka nr [...] stanowi część zagospodarowanego ogrodu przydomowego przy posesji K. nr [...]. Narożnik północno-zachodni zajęty został pod murowane ogrodzenie pojemników na odpady z furtkami. Stanowi on więź gospodarczą z działkami nr [...] oraz [...] i [...]. Pozostała część zajęta została pod zieleń ozdobną oraz utwardzone kostką brukową dojścia i dojazdy do budynku, Granicę północną i zachodnią stanowią ploty ozdobne na podmurówce. Działki nr [...] i [...] stanowią ogrodzone części posesji przed budynkami przy ul. K. nr [...] i [...]. Zajęte zostały pod dojścia i dojazdy do budynku, w pozostałych częściach pod zieleń ozdobną. Granicę północną oraz wschodnią i zachodnią stanowią płoty ozdobne na podmurówce. Na działce nr [...] przy budynku nr [...] znajduje się murowana parterowa dobudówka (wejście do budynku). Działka nr [...] stanowi ogrodzenie przed budynkami przy ul. K. nr [...]. Zajęta została pod dojścia i dojazdy utwardzone do budynków oraz zieleń ozdobną. Przy budynku nr [...] i [...] na działce znajdują się dobudowane do w/w budynków parterowe murowane wiatrołapy o szerokości ok. 1-2 m. Działki nr [...],[...] i [...] stanowią ogrodzone części posesji przed budynkami przy ul. K. nr [...]. Zajęte zostały pod dojścia i dojazdy do budynków oraz zieleń ozdobną. Przy budynku nr [...] dobudowana do w/w budynku została murowana weranda. Podobnie przy budynku nr [...]. Działka nr [...] stanowi część ogrodzonego terenu przy posesji K. nr [...]. Zajęta pod zieleń ozdobną, a w części północnej znajduje się utwardzone kostką brukową dojście i dojazd do budynku. Granicę północno-wschodnią i południową stanowi płot z siatki na podmurówce.

Organ I instancji stwierdził, że w stosunku do nieruchomości położonej w P. przy ul. K., spełnione zostały obie przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 ugn, bowiem w terminach przewidzianych w ww. przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia ani celu tego nie zrealizowano. Niektóre działki, tj. [...] są zabudowane tzw. wiatrołapami, dobudówkami czy werandami na które nie wydano żadnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Chodniki, podjazdy do budynków oraz zieleń zostały urządzone we własnym zakresie przez mieszkańców szeregowców sąsiadujących z przedmiotowymi działkami.

W celu ustalenia czy wartość zwracanej nieruchomości uległa zmianie stosownie do art. 140 ust. 4 ugn zlecono rzeczoznawcy majątkowemu B. W. sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości, wartość nieruchomości według stanu z dnia wywłaszczenia i cen aktualnych oraz wartość według stanu z dnia zwrotu, uwzględniającą działania podjęte na nieruchomości po wywłaszczeniu. W opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej na dzień [...] grudnia 2010 r. (aktualizacja w dniu [...] stycznia 2012 r.), którą organ I instancji uznał jako dowód w sprawie ustalono, że wartość wycenianej nieruchomości, według stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny wynosi [...] zł, natomiast jej wartość według stanu z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny uwzględniającą działania podjęte na niej po nabyciu, wynosi [...] zł. W związku z działaniami prowadzonymi na nieruchomości po jej nabyciu przez Skarb Państwa stwierdzono zwiększenie jej wartości o kwotę [...] zł. Zgodnie ze sporządzonym operatem szacunkowym wartość aktualna nieruchomości wynosi [...] zł.

Odszkodowanie za nieruchomość stanowiącą dawną działkę [...] ustalone w decyzji z dnia [...] maja 1976 r., [...] na rzecz M. i K. P. wyniosło łącznie [...] zł. Kwota ta po zwaloryzowaniu (przy zastosowaniu wskaźnika wzrostu cen i usług konsumpcyjnych Prezesa GUS za okres od 1974 r., do grudnia 2011 r. wynoszącego [...]) oraz denominacji wynosi [...] zł, a w związku ze stwierdzeniem przez rzeczoznawcę majątkowego zwiększenia wartości nieruchomości na kwotę [...] zł wnioskodawcy ostatecznie są zobowiązani do zwrotu [...] zł.

Odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione przez Miasto P. (dalej odwołujący) pismem z dnia [...] lutego 2012 r., w którym zarzucono decyzji z dnia 13 lutego 2012 r. naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 i art. 137 ugn,

2) przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 28, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa.

Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołujący zauważył, że zwracane działki stanowią całość gospodarczą z nieruchomościami zabudowanymi domami jednorodzinnymi. Teren zarządzeniem z 29 maja 1974 r., został zagospodarowany zgodnie z celem na jaki został przejęty na rzecz Skarbu Państwa. Powstanie osiedla mieszkaniowego domów jednorodzinnych związane jest z powstaniem budynków oraz infrastruktury, tj. terenów zielonych, dojazdów do posesji, ulic. Powierzchnia działki zabudowanej domem w zabudowie bliźniaczej na tym terenie wynosiła około [...] m2, zatem musiały powstać tereny służące dojazdom do posesji, tak jak to zakładał plan zagospodarowania przestrzennego. W przeciwnym razie, przy tak małych powierzchniach działek i wąskich ulicach, wjazd na posesję mógłby być bardzo utrudniony. W ocenie odwołującego, materiał dowodowy zebrany w toku postępowania wykazał, że cel przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa został zrealizowany w postaci osiedla domów jednorodzinnych.

Odwołujący wskazał nadto, że organ I instancji naruszył również przepis art. 28 kpa, ponieważ nie uwzględnił jako stron postępowania osób zamieszkujących w nieruchomościach przylegających do nieruchomości objętych żądaniem zwrotu, a wjazdy do ich domów przebiegają przez te działki.

Odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. zostało również wniesione przez E. Cz., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie postanowienia o braku możliwości zwrotu gruntu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r.) Wojewoda Wielkopolski (dalej Wojewoda albo organ II instancji) uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. w całości i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości.

W uzasadnieniu Wojewoda dokonując ustaleń stanu faktycznego sprawy i wykładni znajdujących w niej zastosowanie przepisów podkreślił, że celem wywłaszczenia terenu nieruchomości wraz z terenami przyległymi była realizacja zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Określając dokładnie funkcje wyznaczoną przedmiotowej nieruchomości, w ramach tej zabudowy, Wojewoda wskazał, że celem wywłaszczenia było pozyskanie terenów służących obsłudze planowanych domów jednorodzinnych. Porównanie aktualnej mapy ewidencyjnej z rysunkiem ww. szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów budownictwa jednorodzinnego w rejonie ul. Ścinawskiej w P., prowadzi do wniosku, że plan ten został zrealizowany, a nieruchomość aktualnie pełni wyznaczoną tym planem funkcję. Zatem cel wywłaszczenia został zrealizowany. Nieruchomość została zagospodarowana pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, jako element infrastruktury - służący obsłudze budynków. Znajdują się na niej dojścia i dojazdy do budynków. Zamontowano na niej też przyłącze energetyczne. Realizacji celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy budowa infrastruktury tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych i urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi i inne urządzenia. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące mieszkańcom.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 28 kpa Wojewoda zauważył, że spośród właścicieli nieruchomości przyległych, do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, jedynie E. Cz. ma tytuł prawny do spornej nieruchomości, pozostając dzierżawcą jej części i jako dzierżawca brała udział w niniejszym postępowaniu. Pozostali właściciele nieruchomości sąsiednich nie mają żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, brak zatem podstaw do uznania ich za strony niniejszego postępowania. Ponadto, w sytuacji gdy organ I instancji uchylił zaskarżoną decyzję Starosty i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości, powyższy zarzut stracił na znaczeniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia [...] stycznia 2013 r. M. P. (dalej skarżący) uznał decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. za niesprawiedliwą, powołując się jednocześnie na brzmienie art. 136 ust. 1 i 2 ugn (k. 4 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej (k. 6 akt sądowych).

Pismem z dnia [...] marca 2013 r. o oddalenie skargi wniosła E. Cz. reprezentowana przez radcę prawnego wskazując, że nieruchomość o której zwrot ubiega się skarżący nie powinna nigdy stanowić przedmiotu postępowania zwrotowego. W stosunku do tej nieruchomości nigdy bowiem nie ziściły się przesłanki aktualizujące roszczenie zwrotowe. Powyższa konstatacja dotyczy tak zbędności faktycznej, o której mowa w art. 136 ust. 2 ugn, jak i zbędności opartej na domniemaniu prawnym, wyrażonym w art. 137 w związku z art. 136 ust. 3 ugn. W stosunku do wywłaszczonej nieruchomości nigdy dotąd nie powzięto zamiaru użycia jej na inny cel, niż ten, który został określony w decyzji o jej wywłaszczeniu, co sprawia, że spadkobierca byłych właścicieli nie może żądać zwrotu, powołując się na przepis art. 136 ust. 2 ugn. Przedmiotowa część nieruchomości została wywłaszczona na cele budownictwa mieszkaniowego i cel ten został zrealizowany, co z kolei sprawia, że skarżący nie może żądać zwrotu przedmiotowej części wywłaszczonej nieruchomości, powołując się na przepis art. 136 w związku art. 137 ugn. Dla zrealizowania celu wywłaszczenia, jaki stanowiła budowa osiedla mieszkaniowego, niezbędne były nie tylko tereny, które znalazły się bezpośrednio pod budynkami mieszkalnymi. Równie niezbędne dla realizacji tak określonego celu były (i w dalszym ciągu są) terenu pod infrastrukturę techniczną i społeczną niezbędną dla osiedla mieszkaniowego (k. 44-45 akt sądowych).

Podczas rozprawy odbywającej się dnia [...] marca 2013 r. skarżący zauważył, że o możliwości ubiegania się o zwrot nieruchomości dowiedział się od organu administracji publicznej. Pełnomocnik Miasta P. wniósł o oddalenie skargi podając, że cel wywłaszczenia został w całości zrealizowany. Pełnomocnik uczestniczki postępowania wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 26 marca 2013 r. (k. 48 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2012 r. uchylająca decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. w całości i orzekająca o odmowie zwrotu nieruchomości.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Wojewodę przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań.

Podstawą prawną ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są przepisy rozdziału 6 działu III ugn. Przepisy te stanowią prawną barierę przed przedwczesnym albo pochopnym wywłaszczeniem nieruchomości z punktu widzenia jej niezbędności dla zrealizowania celu wywłaszczenia. O żądaniu zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi art. 136 ust. 3 ugn. Pozostaje ono uzasadnione wówczas, gdy wywłaszczona nieruchomość stosownie do art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei w art. 137 ust. 1 ugn ustawodawca stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Celu wywłaszczenia określonego w decyzji nie należy interpretować rozszerzająco. Zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu trzeba oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości (wyrok NSA z dnia 28.03.2012 r., sygn. akt I OSK 566/11, lex nr 1136711). Stosownie do art. 216 ust. 1 ugn, przepisy rozdziału 6 działu II ugn znajdują odpowiednie zastosowanie do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. 1973 r., nr 27, poz. 192).

W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że zarządzeniem z [...] maja 1974 r. przeznaczono na cele budownictwa jednorodzinnego m. in. nieruchomość położoną przy ul. Ś. – Dz. o łącznej powierzchni [...] m2, w skład której wchodziła dawna działka nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu J, o powierzchni [...] m2. Mocą decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego Geopoz z dnia [...] maja 1998 r., nr [...], zatwierdzony został podział powyższej działki na działki o nr [...]. Obowiązującym w dniu [...] maja 1974 r. planem zagospodarowania przestrzennego w rejonie ul. Ścinawskiej w P. był plan zatwierdzony zarządzeniem Prezydenta Miasta P. z [...] kwietnia 1974 r., nr [...], ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej Miasta P. nr 6 poz. [...] z [...] maja 1974 r. W planie tym działki położone przy ul. K. oznaczone zostały symbolem MN – zabudowa mieszkalna jednorodzinna, a w niewielkiej części jako zieleń uliczna. Na skutek przeprowadzonych przez organ I instancji oględzin nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania ustalono, że działka nr [...] stanowi ogród przydomowy oraz teren zieleni ozdobnej. Znajduje się na niej utwardzone kostką brukową dojście i dojazd do budynku. Na działkach nr [...] znajdują się ogrodzone części przed budynkami, utwardzone dojścia i dojazdy do budynków oraz tereny częściowo porośnięte zielenią niską i wysoką. Na działce nr [...], przed posesją nr [...] znajduje się dobudówka parterowa. Na działce nr [...] postawiono murowany parterowy ganek. Na działce nr [...], na szerokości [...] m dobudowano parterową przybudówkę. Na części działki nr [...] przy budynkach nr [...] i nr [...] postawiono murowane wiatrołapy o szerokości 1-2 m. Przez wymienione nieruchomości poprowadzone zostały przyłącza elektroenergetyczne nn 0,4 kV relacji od linii napowietrznej nn 0,4kV typu Al. 4*50mm2 wzdłuż ul. K. do złącz kablowych zasilających posesje o nieparzystych nr ul. K.

W ocenie Sądu, w zarysowanym stanie faktycznym cel wywłaszczenia został zrealizowany i wobec tego nie zaistniały przesłanki do zwrotu nieruchomości skarżącemu. Dla realizacji celu wywłaszczenia w postaci budownictwa jednorodzinnego niezbędne były nie tylko tereny znajdujące się pod budynkami mieszkalnymi, lecz również funkcjonalnie powiązane z nimi działki umożliwiające korzystanie i użytkowanie budynków mieszkalnych. Jak wskazano w orzecznictwie sądowym, w przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod osiedle mieszkaniowe cel wywłaszczenia uznaje się za zrealizowany nie tylko w razie wybudowania na objętych wywłaszczeniem nieruchomościach budynków mieszkalnych, ale również obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych, a także infrastruktury towarzyszącej, w szczególności terenów zielonych pełniących funkcje rekreacyjne (wyrok NSA z dnia 07.09.2007 r., sygn. akt I OSK 1324/06, lex nr 383797, wyrok WSA w Lublinie z dnia 12.07.2012 r., sygn. akt II SA/Lu 450/12, lex nr 1228992, wyrok WSA w P. z dnia 28.10.2009 r., sygn. akt IV SA/Po 362/09, baza orzeczeń NSA). W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że na nieruchomościach stanowiących przedmiot postępowania znajdują się urządzenia techniczne oraz infrastruktury towarzyszącej niezbędne do korzystania z sąsiednich nieruchomości na których znajdują się budynki mieszkalne. Urządzenia te w ścisły sposób wiążą się z celem dokonanego wywłaszczenia. Zwrot tych nieruchomości spowodowałby brak dostępu mieszkańców domostw do drogi publicznej. Jednocześnie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wypowiedziany w orzecznictwie sądowym pogląd zgodnie z którym nie da się pogodzić z zasadą stabilności porządku prawnego sytuacji, gdy w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli wywłaszczenie miało miejsce kilkadziesiąt lat przed wszczęciem postępowania o zwrot, ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany ale po upływie wskazanych w art. 137 ust. 1 ugn terminów, powodowałoby konieczność wydania decyzji o zwrocie, mimo że nieruchomość jest wykorzystywana zgodnie z celem wywłaszczenia już wiele lat (wyrok NSA z dnia 30.11.2011 r., sygn. akt I OSK 2098/10, lex nr 1149305, wyrok NSA z dnia 03.11.2011 r., sygn. akt I OSK 1924/10, lex nr 1149269). W rozpoznawanej sprawie od kilkudziesięciu lat będące przedmiotem postępowania nieruchomości wykorzystywane są zgodnie z celem wywłaszczenia.

Na aprobatę w ocenie Sądu zasługiwał również podniesiony w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. przez pełnomocnika procesowego uczestniczki postępowania argument dotyczący kształtu, wymiarów i położenia będących przedmiotem postępowania nieruchomości, który uniemożliwiałby skarżącemu jakiekolwiek ich zagospodarowanie (k. 44-45 akt sądowych). Realizacja roszczenia zwrotowego nie prowadziłaby w tym wypadku do osiągnięcia założonego przez ustawodawcę celu zwrotu nieruchomości wywłaszczonej, tylko do powstania konfliktu pomiędzy w latach 70 ubiegłego wieku nabyły od Skarbu Państwa działki budowlane, które ze względu na brak dostępu do drogi publicznej w rozumieniu art. 4 pkt 3a ugn nie spełniały wymogu działek budowlanych.

Przesądzającym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogło być również pismo Zastępcy Dyrektora ds. gospodarki gruntami Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego G. z dnia [...] listopada 1999 r., nr [...], informujące spadkodawcę skarżącego o możliwości ubiegania się o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Pismo to nie wiązało oraz nie zwalniało ani organu I instancji, ani Wojewody od obowiązku samodzielnego ustalenia przesłanek ustawowych od których uzależnione jest dokonanie zwrotu nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.