Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie wydania dodatkowo zalegalizowanej tablicy rejestracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2023r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z [...] lipca 2023r. [...] Starosta W. odmówił A. N. (Skarżącej) wydania dodatkowej zalegalizowanej tablicy rejestracyjnej do oznaczenia bagażnika zakrywającego tylną tablicę rejestracyjną pojazdu.

Decyzja zapadła w rozpoznaniu wniosku Skarżącej z [...] czerwca 2023r. o wydanie dodatkowej tablicy rejestracyjnej dla pojazdu zarejestrowanego na terytorium RP – tj. pojazdu o nr rejestracyjnym [...]

Po ustaleniu, że wskazany we wniosku numer rejestracyjny pojazdu dotyczy naczepy ciężarowej organ I instancji wydał decyzję negatywną. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że dodatkową tablicę rejestracyjną, zgodnie z brzmieniem art. 73 ust. 1 b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023r., poz. 775 ze zm. – dalej powoływanej jako "P.r.d.") oraz definicją pojazdu samochodowego zawartą w art. 2 pkt 33 tej ustawy, można wydać tylko do pojazdu samochodowego, a nie do naczepy.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. N. zakwestionowała poprawność wykładni przepisu art. 73 ust. 1b P.r.d. zaprezentowanej przez organ, wyjaśniając, że celem złożenia wniosku było uzyskanie dodatkowej tablicy rejestracyjnej z uwagi na zamiar podwieszenia do naczepy ciężarowej dodatkowego bagażnika dla wózka widłowego. W przekonaniu Skarżącej taki zespół pojazdów – ciągnik siodłowy, naczepa i bagażnik stanowią większe zagrożenie dla innych uczestników ruchu niż sam pojazd samochodowy z bagażnikiem. Dlatego też ważne jest, aby dodatkowo oznaczyć bagażnik zakrywający tablice rejestracyjna naczepy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze,, decyzją z [...] września 2023r. nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium przytoczyło brzmienie art. 73 ust. 1b P.r.d. i w pełni zaakceptowało stanowisko Starosty, przekonując, że dodatkowa tablica rejestracyjna może służyć jedynie do oznaczenia bagażnika zakrywającego tylna tablicę rejestracyjną pojazdu samochodowego, a naczepa ciężarowa takim pojazdem nie jest w świetle definicji zawartej w art. 2 pkt 52 P.r.d.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji A. N. zarzuciła naruszenie art. 71 ust. 1b P.r.d., polegające na ograniczeniu się organu jedynie do wykładni językowej tej regulacji przy zachodzeniu przesłanek do zastosowania interpretacji funkcjonalnej. Skarżąca w konsekwencji wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że żadna ze stron postępowania nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy. Sprawa została więc rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego zamiast rozprawy zdalnej, jeżeli nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W niniejszej sprawie z uwagi na brak możliwości technicznych wszystkich stron do przeprowadzenia rozprawy zdalnej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku zarządzeniem z 16 stycznia 2024r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi zasady procedury administracyjnej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy dokonania czynności materialno-technicznej w postaci wydania dodatkowej zalegalizowanej tablicy rejestracyjnej.

W tym miejscu odnosząc się do formy rozstrzygnięcia o wniosku Skarżącej z [...] czerwca 2023r. Sąd zwraca uwagę, że stosownie do treści art. 73 ust. 1 P.r.d., Rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. "Rejestracja pojazdu - jak stwierdził NSA - następuje w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa i przepisy wykonawcze uzależniają dokonanie rejestracji. Postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu kończy się wydaniem decyzji administracyjnej i decyzja ta poprzedza czynność materialno-techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic" (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 6/01, Jur 2001, nr 12, s. 34; uch. składu pięciu sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 24/99, ONSA 2000, Nr 2, poz. 54; uch. składu pięciu sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 25/99, ONSA 2000, Nr 2, poz. 55).

W przepisie tym mowa jest zatem o dwóch czynnościach: - dokonaniu czynności rejestracji oraz - wydaniu dowodu rejestracyjnego, zalegalizowanych tablic. Akt rejestracji pojazdu ma cechy decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym, natomiast samo wydanie dowodu rejestracyjnego, tablic jest tylko czynnością materialno-techniczną. Sama ta czynność nie wyznacza sytuacji prawnej jednostki, gdyż zawsze musi być ona poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji osoba ubiegająca się o rejestrację danego pojazdu spełnia wszystkie określone wymagania ustawowe. Takie działania organu autorytatywnie konkretyzują sytuację prawną podmiotu i noszą wszelkie znamiona procesu wydawania decyzji. Wydanie dowodu rejestracyjnego i tablic może nastąpić tylko w razie pozytywnego załatwienia wniosku strony o zarejestrowanie pojazdu, co następuje na tyle jednocześnie, aby decyzja o zarejestrowaniu poprzedziła materialno-techniczną czynność wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. Pogląd taki znajduje także potwierdzenie w art. 71 ust. 1 i 2 P.r.d. Z przepisów tych wynika bowiem, że co do zasady tylko pojazdy zarejestrowane są dopuszczane do ruchu, dokumentem to stwierdzającym jest właśnie dowód rejestracyjny. Zauważyć też trzeba, że podejmowana przez właściwy organ, na podstawie art. 73 ust. 1 P.r.d. czynność wydania zalegalizowanych tablic rejestracyjnych jest nierozerwalnie związana z wydaniem decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu. Wydanie tablic rejestracyjnych, tak jak wydanie dowodu rejestracyjnego, jest prostą konsekwencją rejestracji pojazdu, następuje w toku rejestracji pojazdu i nie stanowi odrębnej sprawy (por. uzasadnienie Uchwały NSA z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. I OPS 3/07).

W rozpatrywanej sprawie występuje jednak inny stan faktyczny i prawny. Mianowicie Skarżąca wystąpiła do właściwego Starosty z wnioskiem o wydanie dodatkowej tablicy rejestracyjnej do oznaczenia bagażnika zakrywającego tylną tablicę rejestracyjną dla pojazdu zarejestrowanego na terytorium RP – korzystając ze wzoru wniosku określonego w załączniku do rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1847 z późn. zm.), który określa szczegółowe warunki i tryb rejestracji pojazdów. Zgodnie z § 8 tego rozporządzenia wniosek taki składa się przy rejestracji pojazdu, a uwzględnienie wniosku wymaga od organu rejestrującego umieszczenia w dowodzie rejestracyjnym dodatkowego znaku legalizacyjnego oraz stosownej adnotacji.

Ponadto zgodnie z art. 73 ust. 1 P.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, zaś do zarejestrowania niezbędne jest przedstawienie odpowiednich dokumentów. W myśl zaś ust. 1b i 1 c ww. art. 73 P.r.d. właściciel albo podmiot, o którym mowa w ust. 2 i 5, będący posiadaczami pojazdu samochodowego zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem motocykla, mogą wnioskować do organu rejestrującego właściwego ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu o wydanie dodatkowej zalegalizowanej tablicy rejestracyjnej do oznaczenia bagażnika zakrywającego tylną tablicę rejestracyjną. Dodatkowa tablica rejestracyjna posiada ten sam numer rejestracyjny co numer rejestracyjny pojazdu samochodowego. W przypadku gdy pojazd samochodowy nie posiada tablic rejestracyjnych zgodnych z przepisami wydanymi na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a, organ rejestrujący wydaje nową decyzję o rejestracji pojazdu wraz z kompletem zalegalizowanych tablic rejestracyjnych z nowym numerem rejestracyjnym dla pojazdu samochodowego i nowym dowodem rejestracyjnym oraz dodatkową zalegalizowaną tablicę rejestracyjną; dodatkową zaś zalegalizowaną tablicę rejestracyjną, o której mowa w ust. 1b, organ rejestrujący wydaje po dokonaniu czasowej rejestracji pojazdu z urzędu lub przy wydaniu dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd samochodowy jest rejestrowany przez ten organ, albo zarejestrowaniu pojazdu samochodowego przez ten organ.

Z powyższej regulacji wynika, że różne są przesłanki wydania tablic rejestracyjnych w następstwie rejestracji pojazdu i wydania dodatkowej tablicy rejestracyjnej. Warto jednak zwrócić uwagę, że organ rejestrujący ma możliwość uwzględnienia wniosku opartego na art. 73 ust. 1b P.r.d. po przeprowadzeniu postępowania właściwego dla dokonania czasowej rejestracji albo rejestracji pojazdu celem poczynienia stosownych adnotacji w dowodzie rejestracyjnym – tj. dokumencie potwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu.

Brak jest wyraźnych wskazań ustawodawcy co do formy w jakiej wniosek o wydanie dodatkowej tablicy rejestracyjnej powinien być załatwiony. Niewątpliwie trzeba założyć, że wniosek o wydanie dodatkowej tablicy rejestracyjnej wszczyna postępowanie administracyjne, które jest odrębne wobec sprawy w przedmiocie rejestracji pojazdu. Czynność wydania tablic rejestracyjnych musi być poprzedzona rozstrzygnięciem przez dany organ, czy w konkretnej sytuacji wnioskodawca spełnia wymagane przepisami warunki. Nie zawsze do konkretyzacji prawnego stosunku administracyjnego jest wymagane rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej. Działanie organu administracji publicznej w indywidualnej sprawie może przybrać formę czynności materialno-technicznej.

W rozpatrywanej sprawie można więc dopuścić podjęcie przez właściwy organ czynności w postaci wydania dodatkowej tablicy rejestracyjnej, jednakże należy się zgodzić z organem rejestrującym, że odmowa wydania dodatkowej tablicy wymagała rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej.

Przechodząc do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, że Starosta odmawiając Skarżącej wydania dodatkowej tablicy rejestracyjnej, przedstawił w uzasadnieniu decyzji ocenę prawną prowadzącą do konkluzji, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony albowiem Skarżąca domaga się wydania tablicy rejestracyjnej dla naczepy (numer rejestracyjny naczepy został wskazany przez Skarżącą we wniosku z [...] czerwca 2023r.) Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną potwierdził prawidłowość takiej oceny.

Organy obu instancji w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć przywołały art. 73 ust. 1 b oraz definicje zawarte w art. 2 pkt. 33 i 52 P.r.d. i wyjaśniły, że dodatkową tablicę rejestracyjną można zamontować wyłącznie na pojeździe samochodowym, a wniosek Skarżącej dotyczy naczepy, która nie stanowi pojazdu samochodowego.

Powyższa argumentacja zaprezentowana dla odmowy wydania dodatkowej tablicy rejestracyjnej budzi poważne zastrzeżenia. Należy zauważyć, że Prawo o ruchu drogowym definiuje zarówno pojazd samochodowy oraz naczepę, jednakże wprowadza też definicję ogólną pojazdu (art. 2 pkt 31) i w dalszych regulacjach wprowadza dopiero podział pojazdów na różne kategorie w zależności od przyjętego kryterium. I tak: przez pojazd rozumie się środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane, z wyjątkiem urządzenia wspomagającego ruch; przez pojazd silnikowy (art. 2 pkt 32) rozumie się pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru, pojazdu szynowego, roweru, wózka rowerowego, hulajnogi elektrycznej, urządzenia transportu osobistego i wózka inwalidzkiego; definicja pojazdu samochodowego (art. 2 pkt 33) określa ten rodzaj pojazdu silnikowego, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25km/h (określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego); naczepa zaś rozumiana jest jako przyczepa (a zatem pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem – art. 2 pkt 50), której część spoczywa na pojeździe silnikowym i obciąża ten pojazd (art. 2 pkt 52). Ustawa definiuje także pojęcie pojazdu członowego (art. 2 pkt 35) uznając go za zespół pojazdów składających się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą. Zespół pojazdów definiowany jest natomiast jako pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po drodze jako całość (art. 2 pkt 49). W ustawie zawarto także definicję: samochodu ciężarowego - jako pojazdu samochodowego przeznaczonego konstrukcyjnie do przewozu ładunków (art. 2 pkt 42) oraz ciągnika samochodowego – jako pojazdu samochodowego przeznaczonego konstrukcyjnie wyłącznie do ciągnięcia przyczepy (art. 2 pkt 42a), przy czym to ostatnie określenie obejmuje zarówno ciągnik siodłowy, jak i ciągnik balastowy.

Pojęcie "pojazdu samochodowego" wprowadzono do ustawy ze względu na możliwe osiągi, formułując to określenie na zasadzie przeciwieństwa wobec pojazdu wolnobieżnego (art. 2 pkt 34 p.r.d.). W ocenie Sądu, posłużenie się zatem w art. 73 ust. 1b P.r.d. określeniem "pojazd samochodowy" oznacza, że przepis ten dotyczy pojazdów innych niż pojazdy wolnobieżne, do których zalicza się np. maszyny rolnicze i budowlane, które z uwagi na konstrukcyjne przeznaczenie nie są dostosowane do ich wyposażania w bagażnik. Zwykła , logiczno-językowa wykładnia przepisu art. 73 ust. 1b P.r.b., zdaniem Sądu nie pozostawia wątpliwości, że przepis ten odnosi się co najmniej do dwóch kategorii pojęciowych: pojazdu silnikowego, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h oraz zespołu pojazdów składającego się z pojazdu samochodowego i naczepy – czy też ciągnika samochodowego postaci ciągnika siodłowego i naczepy. Każdy ciągnik samochodowy, w tym ciągnik siodłowy jest pojazdem samochodowym w rozumieniu art. 2 pkt 33 P.r.d., a oczywistym jest, że bez ciągnika siodłowego (bez pojazdu samochodowego), mając na względzie definicję naczepy (jako pojazdu bez silnika), poruszanie się takiego pojazdu nie jest możliwe. Naczepy są użytkowane w zespole pojazdów, nie mogą samodzielnie poruszać się po drodze, konstrukcyjnie są przystosowane do łączenia z innym pojazdem.

Z przyczyn omówionych powyżej, Sąd doszedł do przekonania, że stanowisko organów obu instancji było błędne, jako oparte na wadliwej wykładni art. 73 ust. 1b P.r.d.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie dotyczące kosztów postępowania, zawarte w punkcie 2 wyroku, uzasadnia przepis art. 200 i 205 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]zł