Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 22 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. D. na mandat karny Straży Miejskiej w Malborku nr Dh 0393097 z dnia 4 lutego 2025 r. w przedmiocie ukarania za wykroczenie zanieczyszczenia drogi publicznej postanawia: odrzucić skargę.

B. D. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pismo "o rozstrzygnięcie niesłusznie nałożonej przez Urząd Miasta Malborka opłaty za parking i odholowanie prawidłowo zaparkowanego auta bez decyzji", wskazując, że wnosi "o umorzenie mandatu za zanieczyszczenie terenu, które nie miało miejsca". Do pisma dołączyła m.in. kopię dyspozycji usunięcia pojazdu z dnia 28 października 2024 r. nr 2/2024, kopię upomnienia z dnia 18 lutego 2025 r. oraz kopię mandatu karnego wystawionego przez Straż Miejską w Malborku nr Dh 0393097 z dnia 4 lutego 2025 r. w wysokości 100 zł za zanieczyszczenie drogi publicznej.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lipca 2025 r. rozdzielono skargi zawarte w wyżej wskazanym piśmie i do odrębnego rozpoznania wyłączono skargę w przedmiocie nałożenia mandatu karnego. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą III SA/Gd 357/25W skardze skarżąca zawarła wniosek o przyznanie pomocy prawnej, który sprecyzowała w formularzu PPF z dnia 6 sierpnia 2025 r. (data nadania), jako wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Postanowieniem z dnia 1 września 2025 r. sygn. akt SPP/Gd 52/25 Sąd odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi wniesionej na mandat karny. Postanowienie nie zostało zaskarżone. Akta sprawy zostały przedłożone sędziemu sprawozdawcy po uprawomocnieniu się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803 – dalej w skrócie jako "k.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia

1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane

w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego

i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków,

inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Tak określony zakres właściwości sądów administracyjnych, wskazuje, że objęta skargą sprawa pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych, to jest nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w wyżej powołanych przepisach.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeśli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła nałożenie na nią przez funkcjonariusza Straży Miejskiej w Malborku mandatu karnego z dnia 4 lutego 2025 r. seria Dh nr 2393097.

W tej sprawie najistotniejsze pozostaje zatem to, że nałożenie przez funkcjonariusza Straży Miejskiej ww. mandatu karnego z dnia 4 lutego 2025 r. seria Dh nr 2393097 nastąpiło w trybie ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 860, dalej również jako "k.p.s.w.") i dotyczyło wykroczenia z art. 91 Kodeksu wykroczeń, to jest zanieczyszczenia drogi publicznej.

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia stanowi w art. 95 ust. 1, że postępowanie mandatowe poza Policją, prowadzą też inne organy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Takim przepisem szczególnym jest art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (t.j.: Dz.U. z 2021 r., poz. 1763 ze zm.), który przewiduje, że straż gminna (a zatem odpowiednio także straż miejska w gminach stanowiących miasta) ma prawo nakładania grzywien w postepowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia. W art. 95 ust. 4 k.p.s.w. zawarto upoważnienie do wydania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji rozporządzenia z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych są uprawnieni do nakładania mandatów karnych. Z rozporządzenia tego wynika, że w ramach zdań jakie wykonuje straż gminna może zostać nałożony mandat karny m.in. za wykroczenie określone w art. 91 Kodeksu wykroczeń.

W art. 1 k.p.s.w. przewidziano, że postępowanie w sprawie o wykroczenia toczy się według przepisów niniejszego kodeksu. Stosownie zaś do art. 9 § 1 k.p.s.w. w sprawach o wykroczenia w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy, z zastrzeżeniem spraw określonych w art. 10. Przy czym art. 10 k.p.s.w. dotyczy właściwości wojskowych sądów garnizonowych. Kwestionowanie mandatu odbywa się zatem albo poprzez jego nieprzyjęcie (art. 97 § 2 k.p.s.w.), co powoduje rozpoznanie sprawy przez sąd powszechny, na skutek wystąpienia przez organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę do sądu z wnioskiem o ukaranie (art. 99 k.p.s.w.). Z kolei art. 101 k.p.s.w. reguluje procedurę postępowania w zakresie zaskarżania prawomocnych mandatów karnych.

Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawach o wykroczenia ustawodawca przewidział właściwość sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Tym samym w niniejszej sprawie skarga została wniesiona w przedmiocie, który pozostaje poza zakresem właściwości sądu administracyjnego. Oznacza to, że wniesienie do sądu administracyjnego skargi na nałożenie mandatu karnego jest niedopuszczalne i powoduje konieczność odrzucenia skargi.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę na mandat karny, z powodu swojej niewłaściwości w tej sprawie.