Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) Sędziowie NSA Olga Żurawska-Matusiak Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J.S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 191/18 ze skargi J.S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania.

W dniu 28 lutego 2019 r. (data prezentaty) J.S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem WSA w Warszawie – skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 191/18 ze skargi J.S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Z akt sprawy wynika, że ww. skarga J. S. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 16 stycznia 2018 r. Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2018 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wa 191/18, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę. Jednocześnie wezwano J. S., który wystąpił w imieniu skarżącego, do nadesłania, w terminie 7 dni, pełnomocnictwa udzielonego przez J. S., z którego wynika uprawnienie do działania w imieniu skarżącego oraz do wskazania, że pełnomocnik spełnia wymogi z art. 35 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej jako "P.p.s.a").

Następnie zarządzeniem z dnia 7 lutego 2018 r. wezwano skarżącego do uzupelnienia braków formalnych skargi przez złożenie jednego jej odpisu, a także wezwano do uiszczenia wpisu od skargi.

Po uzupełnieniu przez skarżącego braków formalnych skargi oraz po jej opłaceniu, postanowieniem z dnia 19 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa. Odpis postanowienia doręczono stronom postępowania przy piśmie z dnia 27 marca 2018 r.

Zarządzeniem z dnia 6 kwietnia 2018 r. sprawę skierowano na termin rozprawy na dzień 28 maja 2018 r., o czym powiadomiono strony. W dniu 28 maja 2018 r. odroczono rozprawę w związku z wnioskiem skarżącego. Kolejny termin rozprawy wyznaczono na dzień 18 września 2018 r.

Na rozprawę w dniu 18 września 2018 r. stawił się J. S. wskazując, że stawił się w charakterze pełnomocnika skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odroczył rozprawę i zobowiązał skarżącego do przedłożenia dowodu, że jest przedsiębiorcą, w rozumieniu art. 35 § 2 P.p.s.a. oraz umowy zawartej pomiędzy nim a J. S., świadczącej o relacji pracowniczej.

Zarządzeniem z dnia 10 października 2018 r. poinformowano skarżącego, że z uwagi na regulację art. 35 § 1 i 2 P.p.s.a. osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca z osobą w stałym stosunku zlecenia nie może być pełnomocnikiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zarządzeniem z dnia 5 listopada 2018 r. sprawę skierowano na termin rozprawy na dzień 6 grudnia 2018 r., o czym powiadomiono strony postępowania.

Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. Sąd postanowił nie dopuścić J. S. do udziału w postępowaniu jako pełnomocnika procesowego skarżącego. Ponadto w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, rozprawę w dniu 6 grudnia 2018 r. odroczono celem rozpoznania wniosku.

Pismem z dnia 13 grudnia 2018 r. (data prezentaty Sądu) J. S. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2018 r. o odmowie dopuszczenia J. S. do udziału w postępowaniu w charakterze pełnomocnika skarżącego.

W tych okolicznościach, skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej, jako: "ustawa").

Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach.

Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (16 stycznia 2018 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (28 lutego 2019 r.) upłynął co prawda ponad rok, jednak należy mieć przy tym na uwadze, że pierwszy termin rozprawy został wyznaczony na dzień 28 maja 2018 r., a zatem w ciągu zaledwie czterech miesięcy od dnia wpływu skargi do Sądu. Zauważyć ponadto należy, że na skutek działań skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny trzykrotnie odraczał terminy rozprawy. W tej sytuacji, okresu oczekiwania na rozpoznanie (zakończenia) sprawy, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę Sądu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.