Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (sprawozdawca) Protokolant: asystent sędziego Piotr Rzekiecki po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Szefa Służby Wywiadu Wojskowego i D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/24 w sprawie ze skargi D. S. na rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2024 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżony rozkaz personalny, a także poprzedzający go rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Szefa Służby Wywiadu Wojskowego na rzecz D. S. 737 (siedemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1986/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. S. na rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby, uchylił zaskarżony rozkaz personalny (pkt 1), a także zasądził od Szefa Służby Wywiadu Wojskowego na rzecz D. S. zwrot kosztów postępowania (pkt 2).

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

D. S. (dalej: "strona", "skarżący") dnia 1 grudnia 2018 r. został mianowany funkcjonariuszem Służby Wywiadu Wojskowego. Na etapie postępowania kwalifikacyjnego przy przyjmowaniu strony do służby, jej Szef odstąpił od weryfikacji w drodze badania psychologicznego, faktu posiadania przez kandydata predyspozycji psychicznych do pełnienia służby.

Dnia 15 kwietnia 2024 r. Szef Służby Wywiadu Wojskowego (dalej: "organ") skierował D. S. na powyższe badanie psychologiczne na podstawie § 8 Zarządzenia nr [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018 r. w sprawie badań psychologicznych. Osoba przeprowadzająca badanie stwierdziła w dokumencie nazwanym opinią psychologiczną, istnienie u strony przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia służby i to przeciwwskazań o charakterze istotnym.

W oparciu o powyższą opinię psychologiczną szef Służby Wywiadu Wojskowego wydał w dniu [...] lipca 2024 r. rozkaz personalny nr [...], którym zwolnił stronę ze służby z dniem 16 sierpnia 2024 r. powołując się na ważny interes służby definiowany przez pryzmat możliwości jej pełnienia wyłącznie przez osoby posiadające ku temu stosowne predyspozycje. W tym zakresie przywołano regulację normy art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 2098, zwana dalej: "ustawa pragmatyczna") i w zestawieniu z konkluzjami opinii psychologicznej organ doszedł do wniosku, że w interesie służby leży, aby tak wyjątkową służbę pełniły wyłącznie osoby posiadające ku temu predyspozycje.

Wskutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Szef Służby Wywiadu Wojskowego wydał w dniu [...] października 2024 r. rozkaz personalny nr [...] którym uchylono wcześniejszy rozkaz w części dotyczącej zwolnienia ze służby określając nową datę zwolnienia na dzień [...] października 2024 r. i utrzymując w mocy skarżony rozkaz w pozostałej części. Podtrzymano też tok rozumowania zaprezentowany w uzasadnieniu wcześniejszego rozstrzygnięcia.

Na powyższy rozkaz personalny skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że organ miał prawną możliwość podjęcia decyzji w powyższym zakresie. Uprawnienie takie wynika wprost z § 8 Zarządzenia nr [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018 r. w sprawie badań psychologicznych (akt został opatrzony klauzulą niejawności - znajduje się w niejawnych aktach administracyjnych niniejszego postępowania). Przywołane Zarządzenie zostało zaś wydane w ramach upoważnienia ustawowego sformułowanego w art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 81, zwana dalej: "ustawa o SKW oraz SWW"). Ta zaś norma prawna odnosi się wprost do materii wykonywania zadań w służbach. Stąd, skoro funkcjonariuszem służby może zostać tylko osoba legitymująca się m.in. predyspozycjami psychicznymi do jej pełnienia, to oczywistym jest, że Szefowie służb mogą a wręcz muszą określać wewnętrzne sposoby weryfikacji posiadania przez funkcjonariuszy, ściśle określonych, unikalnych cech umożliwiających im pełnienie służby. Nadto Zarządzenie to funkcjonuje w służbie wywiadu już od niemal 7 lat i przez cały ten czas nie została skutecznie zakwestionowana możliwość jego wydania w oparciu o przywołany art. 20 ust. 3.

Wobec uznania przez Sąd I instancji, że prawnie dopuszczalnym było poddanie skarżącego weryfikacji pod kątem posiadania przez niego predyspozycji psychicznych do pełnienia służby, kolejną kwestią wymagającą badania była ocena tego, czy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza fakt braku owych predyspozycji po stronie funkcjonariusza. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom organu, dokumentowi obrazującemu badanie psychologiczne strony (na którym to dokumencie organ oparł swoje rozstrzygnięcie), nie sposób przypisać cech opinii psychologicznej. Dokument ten nie posiada bowiem elementów mogących świadczyć o tym, że jego autorem była osoba wykonująca zawód psychologa. Mało tego – nie zawiera nawet elementów pozwalających na jakąkolwiek identyfikację osoby która go sporządziła.

W niniejszej sprawie Sąd administracyjny został pozbawiony możliwości weryfikacji kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu. Nie mogąc ustalić tego, czy omawiany dokument został sporządzony przez osobę uprawnioną tj. posiadającą wykształcenie psychologiczne, nie może w konsekwencji ustalić tego, czy istnieje podstawa faktyczna do wydania skarżonego rozstrzygnięcia. Omawianych wątpliwości nie mogą skutecznie rozwiać zapewnienia organu artykułowane zarówno w rozstrzygnięciu jak i odpowiedzi na skargę, że skarżony rozkaz personalny został sporządzony przez psychologa. Wątpliwości tych nie rozwiewa również oświadczenie znajdujące się na karcie 100 akt administracyjnych. W postępowaniu sądowym to wyłącznie Sąd jest uprawniony do weryfikacji dowodów zebranych w sprawie przez organ. Żaden inny podmiot, a zwłaszcza organ czy jego pracownik, nie mogą w tym obowiązku wyręczyć Sądu. Stąd zapewnienia organu i jego pracownika, nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wbrew sugestiom organu, braku opatrzenia omawianej opinii psychologicznej elementami umożliwiającymi weryfikację jej pochodzenia, nie może skutecznie usprawiedliwić norma art. 39 ustawy o SKW oraz SWW. Przepis ten wiąże bowiem konieczność ochrony konkretnych danych, ale wyłącznie z wykonywaniem celów realizowanych przez SKW i SWW (celów do realizacji których zostały powołane owe służby o czym świadczy odwołanie do "zadań" czy "czynności operacyjno-rozpoznawczych"), a nie z prowadzeniem polityki kadrowej czy postępowania kwalifikacyjnego dla obecnych czy przyszłych funkcjonariuszy. Niezależnie od powyższego, brak opatrzenia spornej opinii elementami pozwalającymi na identyfikacje jej autora, pozostaje w jawnej sprzeczności z obowiązkami sformułowanymi przez prawodawcę w § 12 ust. 2 pkt 6 oraz obowiązkami związanymi z poufnością opinii psychologicznej i materią jej przechowywania, a określonymi w Zarządzeniu nr [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018 r. w sprawie badań psychologicznych tj. Zarządzeniu stanowiącym podstawę skierowania funkcjonariusza na badanie psychologiczne. To zaś dodatkowo świadczy o tym, że organ procedując w sprawie nie zebrał w sposób pełny materiału dowodowego na którym się oparł przy orzekaniu.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zostały wniesione dwie skargi kasacyjne.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Szef Służby Wywiadu Wojskowego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

- na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie o SKW oraz SWW w postaci błędnej wykładni art. 39 ustawy o SKW oraz SWW poprzez uznanie, że ochrona form i metod działania Służby Wywiadu Wojskowego odnosi się tylko do czynności operacyjno-rozpoznawczych i nie obejmuje innych sfer ustawowej działalności Służby i jednocześnie niezastosowania art. 40 ust. 1 ww. ustawy poprzez uznanie, że osoba niebędąca funkcjonariuszem udzielająca niejawnie pomocy SWW nie może realizować w ramach tej formy współpracy również czynności w obszarach realizowanych przez Służbę w innych niż związane z zadaniami stricte operacyjno-rozpoznawczymi, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego:

1. niedostrzeżenia, że ocena ta prowadzi do obrazy i niezastosowania prawa materialnego w postaci art. 40 ust. 2 i 6 ustawy o SKW oraz SWW, a w konsekwencji złamania ustanowionego tam zakazu ujawnienia danych o osobie udzielającej pomocy przy wykonywaniu zadań operacyjno-rozpoznawczych (sui generis) nawet jeżeli konkretna czynność nie była realizowana w ramach zadań operacyjno-rozpoznawczych i nie nosiła cech i znamion działania tego rodzaju;

2. zanegowania możliwości własnoręcznego podpisania opinii psychologicznej w sposób inny niż wprost identyfikujący i chroniący dane psychologa wykonującego badanie i sporządzającego tę opinię, czyli jako zgodnie z nadanym pseudonimem "Ekspert" z jednoczesnym opatrzeniem jej odręcznym podpisem (parafą) psychologa (w sytuacji gdy nadrzędne do § 12 ust. 2 pkt 6 Zarządzenia Szefa SWW nr [...] z dnia [...] października 2028 r. w sprawie badań psychologicznych przepisy art. 40 ust. 2 i 6 ustawy o SKW oraz SWW zakazują ujawnienia danych), a co za tym idzie uznania niemożności anonimizowania i nieujawniania jej danych osobowych (przy realizowaniu zadań innych niż operacyjno-rozpoznawcze) - co w konsekwencji skutkowało błędnym uznaniem sporządzenia opinii psychologicznej z brakami cech i elementów autentyczności opinii psychologicznej, co w uznaniu Sądu pozbawiło opinię waloru dowodowego pomimo również tego, że treść i formuła opinii wskazują, że została sporządzona przez osobę wykonująca zawód psychologa, zgodnie z zasadami wykonywania zawodu psychologa i przy użyciu właściwych narzędzi i metod;

3. uznania, że w realiach zakazu, o którym mowa w art. 40 ust. 2 i 6 ustawy o SKW oraz SWW niemożliwym jest przyjęcie oświadczenia organu (oraz pracownika wykonującego zawód psychologa i sprawującego merytoryczny nadzór nad psychologami pracującymi i współpracującymi ze Służbą Wywiadu Wojskowego) potwierdzającego kwalifikacje zawodowe osoby sporządzającej opinię psychologiczną stanowiącą istotny środek dowodowy, w sytuacji gdy nie zachodzą przesłanki uwalniające zakaz, o których mowa art. 43 ust. 4 ustawy o SKW oraz SWW;

4. uznania, że osoba udzielająca pomocy Służbie na zasadzie art. 40 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW niezwiązanej z czynnością operacyjno-rozpoznawczą powinna i może ujawnić swoje dane wbrew zakazowi z art. 40 ust. 2 i 6 ustawy o SKW oraz SWW.

- na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego w postaci:

1. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku niemożliwego do wykonania wskazania co do dalszego postępowania, polegające na zobligowaniu organu do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez spersonalizowanie opinii psychologicznej danymi identyfikującymi osobę udzielającą SWW pomocy w sposób niejawny, co w konsekwencji byłoby sprzeczne z przepisami art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 2 i ust. 6 ustawy oraz art. 43 ust. 4 ustawy o SKW oraz SWW i ustanowionymi tam zakazami;

2. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku zarzutu naruszenia przez organ obowiązków związanych z poufnością opinii psychologicznej i materią jej przechowywania określonych w Zarządzeniu Szefa SWW nr [...] z dnia [...] października 2028 r. w sprawie badań psychologicznych, co w nieuargumentowanej ocenie Sądu miało wpływ na niezebranie przez organ w sposób pełny materiału dowodowego.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie i oddalenie skargi w całości co do istoty, gdyż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a istota sprawy jest wystarczająco wyjaśniona, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Jednocześnie organ wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Jednocześnie skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł D. S., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.

1) § 8 zarządzenia nr [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018 r. w sprawie badań psychologicznych w brzmieniu zmienionym zarządzeniem nr [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia 24 listopada 2020 r. i art. 20 ust. 3 ustawy o SKW oraz SWW, w zw. z art. 45 ustawy o SKW oraz SWW, § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1487, zwane dalej: "rozporządzenie w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego") i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 listopada 2017 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. poz. 2140, zwane dalej: "rozporządzenie w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w SWW") w zw. z art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 3 tej ustawy, a także w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 93 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) i art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (Dz. U z 2019 r. poz. 102 z późn. zm., zwana dalej: "ustawa o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologa") oraz art. 10 ust. 2 lit. a Kodeksu etycznego psychologa poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż na podstawie § 8 ww. zarządzenia Szefa SWW dopuszczalne było wydanie polecenia kierującego skarżącego (skierowania) na badanie psychologiczne w celu ustalenia posiadania predyspozycji psychicznych do pełnienia służby, podczas gdy w niniejszej sprawie Sąd I instancji winien był odmówić zastosowania § 8 ww. zarządzenia wydanego na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o SKW oraz SWW, ponieważ prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzi do przyjęcia, że niedopuszczalne było wydanie przez Szefa SWW polecenia kierującego (skierowania) skarżącego na badanie psychologiczne w celu ustalenia posiadania predyspozycji psychicznych do pełnienia służby, gdyż:

- w art. 45 ustawy o SKW oraz SWW zawarte jest odesłanie do stosowania ustawy pragmatycznej w zakresie dotyczącym służby funkcjonariuszy SWW, z której to ustawy pragmatycznej i aktów prawnych wydanych na jej podstawie nie wynika dla Szefa SWW uprawnienie do kierowania funkcjonariuszy SWW na badanie psychologiczne w celu ustalenia predyspozycji psychicznych do pełnienia służby,

- z art. 3 ustawy pragmatycznej, ani żadnego innego przepisu tej ustawy i aktów wykonawczych nie wynika, aby warunkiem bycia funkcjonariuszem SWW było posiadanie predyspozycji psychicznych do pełnienia służby - taka instytucja nie jest znana ustawie pragmatycznej,

- wydane na podstawie ustawy pragmatycznej - rozporządzenie w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego w § 10 ust. 1 przewiduje możliwość skierowania funkcjonariusza na badanie psychologiczne wyłącznie w przypadku zmiany charakteru służby funkcjonariusza na służbę związaną z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych, analityczno-informacyjnych lub mianowania na stanowisko służbowe wymagające szczególnych predyspozycji, nie zaś w celu badania predyspozycji psychicznych do pełnienia służby, a dodatkowo

- skoro ww. badanie psychologiczne zgodnie z § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego może być przeprowadzone wyłącznie przez psychologa pełniącego służbę w SWW, tj. żołnierza lub funkcjonariusza SWW, ale już nie pracownika SWW, to również ten argument uzasadnia przyjęcie, iż niedopuszczalne było skierowanie skarżącego na badanie psychologiczne w celu ustalenia predyspozycji psychicznych do pełnienia służby i przeprowadzenie tego badania przez osobę inną niż pełniąca służbę w SWW, której dane zostały zanonimizowane, co oznacza, że ów "rzekomy psycholog" jest osobą udzielającą pomocy SWW przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, o czym stanowi art. 40 ust. 1 zd. 2 ustawy o SKW oraz SWW, albowiem tylko w przypadku tej kategorii osób służba nie mogła ujawnić danych osoby nawet w dokumencie opatrzonym klauzulą tajności, dlatego organ posługując się osobą, która udziela pomocy SWW przy ww. czynnościach uczynił z tęgo badania czynność operacyjno-rozpoznawcza, tym bardziej, że organ nie dokonał anonimizacji danych w przypadku psychologa - funkcjonariusza, który miał potwierdzić "profesjonalizm i rzetelność" tej nieznanej osoby (co słusznie Sąd I instancji zanegował), a status "rzekomego psychologa" jako osoby udzielającej pomocy przy czynnościach operacyjno-rozpoznawczych z całą pewnością potwierdziłaby dokumentacja księgowa wskazująca źródło sfinansowania wynagrodzenia wypłaconego za to badanie - zapewne z funduszu operacyjnego,

- zgodnie z § 9 rozporządzenia w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w SWW nawet w toku postępowania kwalifikacyjnego do służby w SWW - wbrew temu co zdaje się z tego właśnie przepisu ww. rozporządzenia wywiódł Sąd i Instancji - przeprowadzenie badania psychologicznego zostało przewidziane jako fakultatywne nie zaś obligatoryjne (inaczej niż ma to miejsce w przypadku ustalania zdolności fizycznej i psychicznej do służby przez właściwą komisję lekarską), a dodatkowo jako przeprowadzane w celu ustalenia, czy kandydat posiada szczególne umiejętności lub predyspozycje wymagane na danym stanowisku, nie zaś w celu ustalenia posiadania predyspozycji psychicznych do pełnienia służby.

- brak było dobrowolnej zgody skarżącego na przeprowadzenie badania psychologicznego, o czym stanowi art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów oraz art. 10 ust. 2 lit. a Kodeksu etycznego psychologa, bowiem swobodę działania skarżącego w tym zakresie wyłączał istniejący po jego stronie obowiązek wykonania zadania postawionego przez Szefa SWW (wobec polecenia/skierowania na badanie) powiązany z obawą o próbę pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej w razie jego niewykonania, a także brak informacji o celu (istnienie przeciwskazań psychologicznych do dalszej służby w SWW) i możliwych skutkach przeprowadzonego badania (tj. zwolnienia ze służby w SWW), co oznaczało niedopuszczalność przeprowadzenia tegoż badania, do którego również nie miały zastosowania przepisy art. 12 ust. 2 i 3 ww. ustawy wyłączające wymóg uzyskania dobrowolnej zgody na badanie, s akceptacja dopuszczalności zwolnienia funkcjonariusza ze służby z powodu braku posiadania predyspozycji psychicznych do pełnienia służby stanowi obejście przepisu art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej, z uwagi na to, że ustawa ta nie określa wobec kandydata do służby i funkcjonariusza SWW wymogu posiadania predyspozycji psychicznych do pełnienia służby (jako odrębnego warunku bycia funkcjonariuszem SWW) w przeciwieństwie do zdolności fizycznej i psychicznej do służby, który stanowi jedyna i wyłączna podstawę do zwolnienia funkcjonariusza w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań psychologicznych do dalszego pełnienia służby w SWW na podstawie badania psychologicznego przeprowadzonego w toku orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do służby przez właściwa wojskowa komisie lekarska, dlatego też istotne w niniejszej sprawie było posiadanie przez skarżącego orzeczenia o zdolności do służby w SWW w grupie I i II.

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 39 ust. 1, art. 40 ust. 1 i 2 w zw. z art. 43 ust. 4 ustawy o SKW oraz SWW w zw. z § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - w następstwie błędnej oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - wskazań dla organu co do dalszego postępowania, których wykonanie będzie stanowiło naruszenie ww. przepisów prawa, podczas gdy wyrażone w uzasadnieniu wyroku wskazania dla organu co do dalszego postępowania nie mogą prowadzić do naruszenia przez organ przepisów prawa;

2) art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. w zw. z § 8 zarządzenia nr [...] Szefa SWW w sprawie badań psychologicznych i art. 20 ust. 3 ustawy o SKW oraz SWW, w zw. z art. 45 ustawy o SKW oraz SWW, § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego i § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w Służbie Wywiadu Wojskowego w zw. z art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 3 tej ustawy, a także w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 93 ust. 2 Konstytucji RP i art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów oraz art. 10 ust. 2 lit. a Kodeksu etycznego psychologa poprzez wyrażenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oceny prawnej polegającej na tym, iż § 8 ww. zarządzenia Szefa SWW mógł stanowić podstawę do wydania polecenia skierowania (skierowania) skarżącego na badanie psychologiczne w celu ustalenia predyspozycji psychicznych do pełnienia, bez wyjaśnienia przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy powszechnie obowiązującego prawa, twierdzeń Sądu wyrażonych w toku dokonywania oceny prawnej, powodując, że ta ocena prawna jawi się jako dowolna, a także wymagająca czynienia założeń wobec wskazanych braków, co skutkuje tym, iż jej kontrola instancyjna nie jest możliwa, podczas gdy przeprowadzenie tej oceny prawnej przez Sąd I instancji, przy uwzględnieniu ww. przepisów prawa i ich wyjaśnieniu doprowadziłoby Sąd I instancji do odmiennej, prawidłowej oceny prawnej, w której następstwie Sąd I instancji odmówiłby zastosowania w niniejszej sprawie ww. przepisu aktu wewnętrznego Szefa SWW;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 i art. 24 § 3 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwana dalej: "k.p.a.") poprzez pominięcie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu istotnej w sprawie kwestii, że przeprowadzenie niniejszego postępowania przez organ nastąpiło z rażącym naruszeniem zasady bezstronności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez wydanie rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby przez związanego stanowiskiem piastuna organu Zastępcę Szefa SWW - przed rozpoznaniem w drodze postanowienia wniosku o wyłączenie osoby będącej piastunem organu przez właściwy organ przełożony w rozumieniu art. 17 k.p.a. - wyłącznie w celu załatwienia osobistych lub politycznych porachunków, co zostało szczegółowo uzasadnione w niejawnym piśmie skarżącego, a także poszerzone w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wnioskach dowodowych skarżącego i w piśmie z dnia 20 września 2024 r.;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez niezgodne z ww. przepisami przyjęcie przez Sąd I instancji, że wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia ze służby może być oparte na opinii "rzekomego psychologa" niepełniącego służby w SWW wydanej po przeprowadzeniu badania bez uzyskania w tym celu dobrowolnej, świadomej zgody skarżącego i przy braku podstaw prawnych do skierowania (tym samym wydania polecenia) skarżącego na to badanie, a także wobec braku informacji o celu (ustalenie istnienia przeciwskazań psychologicznych do dalszego pełnienia służby) i skutkach tego badania (zwolnienia ze służby!), a także przeprowadzeniu tego badania jeden dzień po wcześniejszym badaniu psychologicznym z dnia 16 maja 2024 r., które skarżący przeszedł w związku ze swoją sprawą rodzinną, podczas gdy, Sąd I instancji powinien był przyjąć, że dokument nazwany przez organ opinią psychologiczną jest sprzeczny z prawem i jako taki w ogóle nie może stanowić dowodu w tej sprawie, nie zaś tylko wymaga uzupełnienia o dane dotyczące osoby, która go sporządziła, tym bardziej, że udostępnienie danych osoby udzielającej pomocy SWW przy realizacji czynności operacyjno-rozpoznawczych stoi w sprzeczności z art. 40 ust. 2 i 43 ust. 4 w zw. z art. 39 ustawy o SKW oraz SWW;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że dokument datowany na 4 czerwca 2024 r., pozyskany w sposób sprzeczny z prawem, po uzupełnieniu danych osoby, która go sporządziła, będzie mógł stanowić opinie psychologiczna, uzasadniającą nieuwzględnienie wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa przede wszystkim z powodu braku miarodajności i celowości przeprowadzania badania psychologicznego w odstępstwie krótszym niż 12 miesięcy od poprzedniego badania, co wyraźnie stwierdził organ w uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2024 r., podczas gdy w niniejszej sprawie "rzekomy psycholog" przeprowadził badanie już w dniu następnym po długotrwałym badaniu psychologicznym przeprowadzonym wobec skarżącego w dniu 16 maja 2024 r. w jego sprawie rodzinnej, a o co powinien był zapytać profesjonalista - psycholog i stwierdzić brak możliwości przeprowadzenia badania wobec skarżącego z uwagi na zbyt krótki, bo jednodniowy odstęp czasu pomiędzy badaniami, co podnosił pełnomocnik skarżącego w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako okoliczność przemawiającą i świadczącą o braku profesjonalizmu osoby przeprowadzającej badanie psychologiczne wobec skarżącego w dniach 17-18 maja 2024 r., a także o tym, iż tak sporządzona opinia psychologiczna nie może być uznana za fachową, logiczną i kompletną jako niezawierającą użytych metod i przebiegu badania, podczas gdy Sąd I instancji za błędne i bezpodstawne powinien uznać przyjęcie, iż dopuszczalne było ustalenie istotnej dla sprawy administracyjnej okoliczności wymagającej wiadomości specjalnych poza postępowaniem administracyjnym i zastąpienie nim dowodu z opinii biegłego psychologa, o którego dopuszczenie i przeprowadzenie bezskutecznie wnioskował skarżący.

Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie rozkazu personalnego Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2024 r. nr [...] oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Szefa Służby Wywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r., zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, a także rozpatrzenie sprawy na rozprawie.

Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, D. S. wniósł o jej oddalenie, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej.

Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.

Na wstępie należy podkreślić, iż przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest zwolnienie ze służby mianowanego funkcjonariusza Służby Wywiadu Wojskowego ze względu na ważny interes służby definiowany przez pryzmat możliwości jej pełnienia wyłącznie przez osoby posiadające ku temu stosowne predyspozycje.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Szefa Służby Wywiadu Wojskowego stwierdzić należy, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 39 ustawy o SKW oraz SWW poprzez jego błędną wykładnię i "uznanie, że ochrona form i metod działania Służby Wywiadu Wojskowego odnosi się tylko do czynności operacyjno-rozpoznawczych i nie obejmuje innych sfer ustawowej działalności służby i jednocześnie niezastosowania art. 40 ust. 1 ww. ustawy poprzez uznanie, że osoba niebędąca funkcjonariuszem udzielająca niejawnie pomocy SWW nie może realizować w ramach tej formy współpracy również czynności w obszarach realizowanych przez służbę w innych niż związane z zadaniami stricte operacyjno-rozpoznawczymi".

Zaznaczyć należy, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Powołany został fragment przepisu: " (...) w związku z wykonywaniem swoich zadań (...)" - co pozwala domyślać się, że chodzi o błędną wykładnię art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW. Jak wynika z pełnej treści tego przepisu "w związku z wykonywaniem swoich zadań SKW i SWW zapewniają ochronę środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy tych służb". Zatem po pierwsze wskazane służby mają obowiązek zapewnić ochronę środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy tych służb. Jak się wydaje rozumienie tego zakresu przepisu nie budzi wątpliwości strony skarżącej kasacyjnie. Po drugie zapewnienie owej ochrony ma pozostawać w związku z wykonywaniem swoich zadań przez SWW. Nie budzi wątpliwości, że SWW jest podmiotem wykonującym zadania państwa i na jego rzecz. Zatem nie mają i nie mogą mieć innych zadań niż te, które zostały im przekazane wyraźnie na podstawie ustawy. Zadania te wynikają jednoznacznie z normy zadaniowej zawartej w art. 6 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o SKW oraz SWW. Co więcej zadania te z zastrzeżeniem ust. 3, są realizowane poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (art. 6 ust. 2). Sama działalność SWW na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może być prowadzona wyłącznie w związku z jej działalnością poza granicami państwa, a realizacja czynności, o których mowa w art. 29, art. 31 ust. 1, art. 33 ust. 1 oraz art. 34 ust. 1 dopuszczalna jest wyłącznie za pośrednictwem SKW albo Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, odpowiednio do ich kompetencji (art. 6 ust. 3). Organ w żaden sposób nie wykazał, aby skierowanie, sporządzenie i przedłożenie badania psychologicznego dotyczącego D. S. było związane w jakikolwiek sposób z wykonywaniem wspomnianych zadań poza granicami państwa lub pozostających w związku z działalnością SWW poza granicami państwa. Nie zostało ewentualnie także wykazane, że w związku z wykonywaniem tych zadań chodzi o ochronę tożsamości - danych identyfikujących funkcjonariusza SWW tj. biegłego, który sporządził opinię psychologiczną (dotyczy jednak to funkcjonariusza tej służby, a nie osoby niebędącej takim funkcjonariuszem). Ochrona środków, form i metod realizacji zadań, zgromadzonych informacji oraz własnych obiektów i danych identyfikujących funkcjonariuszy SWW musi zatem pozostawać "w związku", a więc w pewnej relacji, zależności, powiazaniu z realizowanymi przez tę służbę zadaniami. Możliwość ochrony (kamuflażu), o której mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o SKW oraz SWW, jest możliwa dlatego, że zachodzi określony stan faktyczny tj. wykonywanie wskazanych w ustawie zadań, z którym zapewnienie pozostaje w związku funkcjonalnym.

Dodać należy, że w granicach zadań, o których mowa w art. 6 ust. 1, funkcjonariusze SWW wykonują czynności: 1) operacyjno-rozpoznawcze; 2) analityczno-informacyjne (art. 26 ustawy o SKW oraz SWW).

W konsekwencji stwierdzić należy, że zastosowanie art. 40 ust. 2 i 6 ustawy o SKW oraz SWW będzie miało miejsce tylko wtedy, gdy służba korzysta z pomocy osoby niebędącej funkcjonariuszem SWW przy wykonywaniu swoich zadań w zakresie czynności analityczno-informacyjnych lub operacyjno-rozpoznawczych. Natomiast ujawnienie danych o osobie udzielającej SKW i SWW jest zabronione wyłącznie w przypadku udzielania przez nią pomocy przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych. Tymczasem organ w najmniejszym zakresie nie powołuje się na fakt, iż przedmiotowa opinia sporządzona została w warunkach udzielania przez osobę (biegłego) w warunkach udzielania przez nią pomocy przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, ani nawet analityczno-informacyjnych.

Zgodzić się należy z Szefem Służby Wywiadu Wojskowego jedynie w tym, że w niniejszej sprawie w ogóle nie ma zastosowania art. art. 43 ust. 4 ustawy o SKW oraz SWW.

Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenie przepisów prawa procesowego art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Po pierwsze wskazać należy, że uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza jeszcze naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Po drugie bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art.153 p.p.s.a. Otóż przepis ten odnosi się do związania organów administracyjnych oceną prawną zawartą w wyroku. Naruszenie przez sąd administracyjny art. 153 p.p.s.a. przejawia się w tym, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie respektuje oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych przez ten sąd we wcześniejszym orzeczeniu. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji dokonywał jej kontroli po raz pierwszy, a więc nie mógł naruszyć wcześniejszej oceny prawnej w rozumieniu art.153 p.p.s.a., gdyż jej nie było. Przepis art. 153 p.p.s.a. dotyczy granic związania sądu i organu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego toku postępowania, zawartą w wyroku sądowym wydanym poprzednio w danej sprawie. Przepis ten zatem mógłby być naruszony jedynie w przypadku przekroczenia tych granic albo nie wykonania owych wskazań (wyrok NSA z 28 lipca 2016r., sygn. akt I OSK 2137/14).

Jednocześnie w art. 45 ustawy o SKW oraz SWW wyraźnie wskazano, że Służbę funkcjonariuszy SKW i SWW, określa ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (ustawa pragmatyczna).

Ponieważ w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z funkcjonariuszem SWW i rozkazem personalnym o jego zwolnieniu do służby, to podstawowe znaczenie będzie miała właśnie wspomniana ustawa pragmatyczna. Na co zresztą zasadnie wskazuje skarżący kasacyjnie

Przede wszystkim należy podkreślić, iż zaskarżony rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby został wydany na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy pragmatycznej tj. z powołaniem się na ważny interes służby definiowany przez pryzmat możliwości jej pełnienia wyłącznie przez osoby posiadające ku temu stosowne predyspozycje.

Ustawa ta określa w art. 3 wymagania względem funkcjonariuszy SWW (w tym posiadanie zdolności psychicznej do pełnienia służby). Przyjęcie kandydata do służby w SKW albo SWW następuje po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego obejmującego m.in. ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby w SKW lub SWW (art. 5 ust. 1 pkt 4), a w przypadku kandydata ubiegającego się o przyjęcie do służby w SKW albo SWW na stanowisko wymagające szczególnych umiejętności lub predyspozycji, postępowanie kwalifikacyjne może być rozszerzone o czynności mające na celu sprawdzenie przydatności kandydata do służby na takim stanowisku, w tym o przeprowadzenie badania psychofizjologicznego (art. 5 ust. 2). Ustalanie zdolności fizycznej i psychicznej do służby dokonuje komisja lekarska (art. 4 ust. 2). Komisja lekarska może skierować funkcjonariusza na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (art. 4 ust. 2b). Przepis ten reguluje także kwestie związane z środkiem zaskarżenia orzeczenia komisji lekarskiej oraz podmiotami kierującymi na badania do komisji lekarskiej (art. 4 ust. 3a i ust. 4). Sam funkcjonariusz może być skierowany do komisji lekarskiej z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby (art. 18 ust. 1 pkt 1) oraz jest obowiązany poddać się badaniom zleconym przez komisję lekarską, w tym również badaniom specjalistycznym, psychologicznym i dodatkowym (art. 18 ust. 1a).

Podzielić należy zarzut skargi kasacyjnej wniesionej przez D. S. związany z naruszenie prawa materialnego, tj. § 8 zarządzenia nr [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018 r. w sprawie badań psychologicznych w brzmieniu zmienionym zarządzeniem nr [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia 24 listopada 2020 r. i art. 20 ust. 3 z którego jednoznacznie wynika, że Szefowie SKW i SWW, każdy w zakresie swojej właściwości, w drodze zarządzeń niepodlegających ogłoszeniu, określają sposoby, metody i formy wykonywania zadań w służbach w zakresie nieobjętym innymi przepisami. Znowu należy podkreślić, iż chodzi o określenie w takim akcie sposobu, metody lub formy wykonywania zadań, które realizuje służba, a nie o badania psychologiczne funkcjonariusza pozostającego w służbie mające określić jego profil osobowościowy, umiejętności psychofizyczne, czy też poziom funkcji zawodowych lub emocjonalno-społecznych.

Zasadnie także wskazano w skardze kasacyjnej, że kwestie z tym związane regulują: rozporządzenie w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w SWW oraz rozporządzenie w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego. Zgodnie z § 8 rozporządzenia w sprawie postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w SWW zdolność fizyczną i psychiczną kandydata ustala wojskowa komisja lekarska, do której kieruje kandydata Szef SWW. Natomiast z § 9 powołanego rozporządzenia wynika, że kandydat może być fakultatywnie poddany badaniu psychologicznemu w celu ustalenia, czy posiada on szczególne umiejętności lub predyspozycje wymagane na stanowisku, o które się ubiega.

Jednocześnie oczywiście możliwe jest przebadanie funkcjonariusza SWW pozostającego w służbie. Jak wynika z treści § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego można skierować funkcjonariusza na badania psychologiczne w przypadku zmiany charakteru służby funkcjonariusza na służbę związaną z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych, analityczno-informacyjnych lub mianowania na stanowisko służbowe wymagające szczególnych predyspozycji. Zgodnie zaś z § 10 ust. 3 tego rozporządzenia takie badanie psychologiczne może być przeprowadzone wyłącznie przez psychologa pełniącego służbę w SWW, tj. żołnierza lub funkcjonariusza SWW, ale już nie przez pracownika SWW. Tymczasem jak wynika z całokształtu materiału dowodowego badanie psychologiczne będące podstawą do zwolnienia funkcjonariusza w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone na podstawie wskazanych wyżej podstawach prawnych. Zresztą tylko komisja lekarska jest ustala zdolność do służby, a to stanowi podstawę do zwolnienia ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską (art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej), albo może stanowić podstawę zwolnienia ze służby w przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na badania, o których mowa w art. 18 ust. 1a, lub niepoddania się im, albo w przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niestawienia się na obserwację w podmiocie leczniczym, w przypadku wyrażenia zgody przez funkcjonariusza, chyba że skierowanie do komisji lekarskiej nastąpiło na wniosek funkcjonariusza (art. 19 ust. 2 pkt 8 ustawy pragmatycznej).

W konsekwencji bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy są zarzuty naruszenia art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów oraz art. 10 ust. 2 lit. a Kodeksu etycznego psychologa.

Jednocześnie jako zasadny ocenić należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP, gdyż podjęte przez organ administracyjny w niniejszym postępowaniu działania nie realizują zasad i spełniają standardów wynikających z tych przepisów, a tym samym nie wykazał on spełnienia przesłanki z art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy pragmatycznej tj. zaistnienia ważnego interesu służby w zwolnieniu skarżącego ze służby.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna i na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz także poprzedzający go rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...].

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zostało wydane w oparciu o przepis art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.