drukuj    zapisz    Powrót do listy

6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw, Ubezpieczenie społeczne, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS, Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, II GSK 321/06 - Wyrok NSA z 2007-01-25, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II GSK 321/06 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2007-01-25 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Edward Kierejczyk /przewodniczący/
Jan Grabowski
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1193/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-07-11
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk Sędziowie Jan Grabowski NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1193/06 w sprawie ze skargi G. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 1 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2006 r, sygn. akt III SA/Wa 1193/06, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2004 r. nr [...]. Sąd określił również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 31 stycznia 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 grudnia 2004 r. nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami upomnienia. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że brak było podstaw do umorzenia przedmiotowej należności w oparciu o ważny interes zobowiązanego, istnieje możliwość jej egzekucji z otrzymywanego przez niego świadczenia rentowego, posiadanych nieruchomości oraz samochodu przedstawiającego wartość licytacyjną. W ocenie organu umorzenie należności byłoby przedwczesne wobec wynoszącego 10 lat terminu jej przedawnienia.

W wyniku skargi G. Z. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 769/05 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz określił, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Sąd uznał, że ani Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ani ZUS nie są organami właściwymi do rozpatrzenia w drugiej instancji sprawy umorzenia należności z tytułu składek, gdyż organem tym jest Minister Polityki Społecznej.

Prezes ZUS działając na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w dniu 1 lutego 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił G. Z. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy wraz z kosztami upomnienia i odsetkami. W uzasadnieniu decyzji organ powtórzył argumenty z decyzji, której nieważność stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 sierpnia 2005 r. Decyzja Prezesa ZUS z dnia 1 lutego 2006 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi złożonej przez G. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł on o utrzymanie w mocy wyroku tego Sądu z dnia 19 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 769/05. Ponadto w uzasadnieniu skargi skarżący opisał bardzo szczegółowo historię swojej choroby.

Zdaniem Sądu, kluczową kwestię którą, należało przesądzić była ta, czy zastępca dyrektora ZUS Oddział w Ł. - M. G.-K., posiadająca upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, udzielone jej przez dyrektora Oddziału ZUS w Ł. - M. O., była osobą upoważnioną do wydania decyzji w imieniu tego Zakładu. W ocenie Sądu, dyrektor Oddziału ZUS w Ł., będąc upoważnioną przez Prezesa zgodnie z art. 268 a k.p.a., nie mogła udzielić swemu zastępcy pełnomocnictwa do wydawania decyzji w imieniu Zakładu. Sąd stwierdził, że by czynności podejmowane w imieniu Zakładu były skuteczne, zastępca Dyrektora Oddziału musiałaby posiadać upoważnienie samego Prezesa ZUS, jako jedynej osoby personifikującej organ. Ponieważ takiego upoważnienia, wyrażonego w trybie art. 268 a k.p.a. nie ma, zastępca Dyrektora Oddziału nie mogła wydać i podpisać decyzji w imieniu ZUS.

Sąd powołał się na brzmienie art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. z którego wynika, że decyzje indywidualne w kwestii umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wydaje Zakład. Uprawnionym do reprezentowania Zakładu jest Prezes ZUS a zatem decyzja administracyjna o umorzeniu lub odmowie umorzenia składek względem ZUS powinna być odpowiednio sygnowana jego podpisem.

Ponadto Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 123 u.s.u.s. w sprawach uregulowanych w cytowanej ustawie stosuje się przepisy k.p.a. z wyjątkiem sytuacji, gdy ustawa stanowi inaczej. Sąd zauważył, że w ustawie brak odesłania do innych aktów prawnych, w związku z czym procesową regułą będzie stosowanie przepisów k.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z dyspozycją art. 268 a k.p.a. organ administracji publicznej może upoważniać w formie pisemnej pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Sąd uznał, iż takie upoważnienie organu musi posiadać również zastępca osoby kierującej jednostką organizacyjną organu. Na skutek udzielonego w trybie art. 268 a k.p.a. upoważnienia, pracownik organu administracji publicznej działa tylko w jego imieniu, natomiast nie uzyskuje przymiotu organu administracji publicznej. Jeżeli upoważnienie ma pochodzić bezpośrednio od organu, to nie dojdzie do skutecznego udzielenia upoważnienia substytucyjnego przez pracownika, który działa jedynie w imieniu organu, bowiem takie upoważnienie nie będzie upoważnieniem organu administracji publicznej. Zdaniem Sądu, zastosowanie w przedmiotowej sprawie normy art. 268 a k.p.a. jest tym bardziej uzasadnione, ze względu na to, że w ustawie o ubezpieczeniach społecznych nie ma innego uregulowania kwestii udzielania upoważnień pracownikom przez Prezesa ZUS do działania w imieniu Zakładu.

W ocenie Sądu § 3 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 80, poz. 914) pozostaje w sprzeczności z brzmieniem art. 268 a k.p.a., co należy uznać za niedopuszczalne, gdyż przepisem zamieszczonym w akcie wykonawczym został zmieniony przepis ustawowy.

W świetle dokonanych ustaleń Sąd przyjął, iż decyzja Zakładu w I instancji została wydana przez osobę nie legitymującą się prawidłowym upoważnieniem i wobec tego dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Wobec takiego rozstrzygnięcia Sąd odstąpił od badania zasadności zarzutów podniesionych w skardze.

W skardze kasacyjnej ZUS zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi.

Wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj. art. 268 a K.p.a. w związku z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 80, poz. 914 ze zm.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że Sąd I instancji niesłusznie stwierdził, że § 3 ust. 2 pkt 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych stoi w sprzeczności z art. 268a K.p.a. i nie może stanowić podstawy do upoważnienia przez Prezesa Zakładu dyrektorów Oddziałów do udzielania pełnomocnictw do wydawania decyzji dla zastępców dyrektorów.

Organem właściwym w pierwszej instancji do wydawania decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek jest Zakład, a nie Prezes Zakładu. A zatem

Sygn. akt II GSK 321/06

Prezes Zakładu, stosownie do art. 5 § 2 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jest organem administracji publicznej II instancji.

Organ stwierdził także, że § 3 ust. 2 Statutu Zakładu nie stoi w sprzeczności z art. 268a k.p.a., bowiem odnosi się do wewnętrznej regulacji kompetencji organów Zakładu, a nie kompetencji organu administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na tej podstawie, że decyzję z dnia 20 grudnia 2004 r. podpisała osoba nieupoważniona do wydania decyzji za ten organ, a więc decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Powyższa decyzja została podpisana przez zastępcę Dyrektora Oddziału ZUS działającego na podstawie upoważnienia udzielonego mu przez Dyrektora tego Oddziału. Z kolei Dyrektor Oddziału ZUS uzyskał umocowanie do udzielenia takiego upoważnienia na podstawie upoważnienia Prezesa ZUS wydanego na podstawie § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS. Sąd I instancji odmówił zastosowania w sprawie przepisu § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 80, poz. 914 ze zm.). Przepis ten przyznaje Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kompetencje do upoważniania osób wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (statutu ZUS), w tym dyrektorów oddziałów ZUS do udzielania przez nie upoważnień innym pracownikom ZUS do podejmowania decyzji w imieniu ZUS, w określonych sprawach. Zdaniem Sądu I instancji przepis § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS jest sprzeczny z art. 268a k.p.a., ponieważ z przepisu art. 268a k.p.a. wynika, że jedynie organ może upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych. Sąd konfrontując § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS z treścią art. 268a k.p.a. doszedł do przekonania, że przepis statutowy stanowi niedozwoloną ingerencję w materię ustawową, ponieważ modyfikuje określony w art. 268a k.p.a. zakres kompetencji do udzielania upoważnień do działania w imieniu organu, w tym do wydawania decyzji administracyjnych. W konkluzji Sąd stwierdził, że w tej sprawie podstawą do udzielenia upoważnienia do wydawania decyzji w imieniu ZUS powinien być przepis art. 268a k.p.a., a nie przepis § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS, a więc zastępca Dyrektora Oddziału ZUS mógłby podpisać decyzję administracyjną, gdyby miał upoważnienie pochodzące bezpośrednio od Prezesa ZUS.

W skardze kasacyjnej powołano się na naruszenie prawa materialnego i procesowego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wskazując przepisy prawne, które - zdaniem ZUS - zostały w ten sposób naruszone. Osią tych zarzutów jest stwierdzenie, że Sąd I instancji bezpodstawnie uznał Prezesa ZUS za organ administracji publicznej. Takie uzasadnienie zarzutów naruszenia przez Sąd art. 268a k.p.a. i § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS polega na nieporozumieniu, ponieważ Sąd, wspomniał, co prawda, o decyzji wydanej przez Prezesa ZUS po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże stwierdzenie to nie miało istotnego wpływu na treść wyroku sądowego. Jak już wyżej powiedziano, wyrok został oparty przede wszystkim na ustaleniu, że pierwsza decyzja ZUS została wydana przez osobę nieupoważnioną, a więc była dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Skoro jednak wnoszący skargę kasacyjną w podstawach skargi wskazał przepisy prawne według niego naruszone i stwierdził w uzasadnieniu, że jego zdaniem § 3 ust. 2 statutu ZUS nie stoi w sprzeczności z art. 268a k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga, mimo ewidentnych wad z punktu widzenia wymagań określonych w art. 174 i art. 176 p.p.s.a., nadaje się do merytorycznego rozpatrzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji co do tego, że należało odmówić zastosowania w tej sprawie przepisu § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS, ponieważ przepis ten jest sprzeczny z art. 268a k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji przyjął błędną podstawę do badania legalności § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS. Przeprowadził jego ocenę wyłącznie z punktu widzenia zgodności z art. 268a k.p.a. Nie wziął natomiast pod uwagę tego, że statut ZUS mający rangę rozporządzenia, ma umocowanie ustawowe - został wydany na podstawie przepisu art. 74 ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej u.s.u.s.). Każdy akt normatywny wykonawczy powinien być oczywiście niesprzeczny ze wszystkimi obowiązującymi aktami ustawodawczymi.

Rozporządzenie, które znajduje bezpośrednio oparcie w ustawie i służy jej wykonaniu jest uzupełnieniem ustawy i może regulować takie same sprawy, w których stanowi się ustawy. Przepisu art. 268a k.p.a. nie można wobec tego traktować jako jedynego, powszechnie i bezwzględnie obowiązującego wzorca udzielania upoważnień do działania w imieniu organu administracji publicznej. Dopuszczalne są bowiem i istnieją w tym zakresie różne rozwiązania, pozwalające na dekoncentrację wykonywania kompetencji organów, szczególnie potrzebną w rozbudowanych strukturach administracji publicznej. Rzecz więc w tym, aby ta dekoncentracja mniej lub bardziej zinstytucjonalizowana, albo nawet oparta na doraźnych i jednostkowych aktach upoważniających, miała odpowiednie

Sygn. akt II GSK 321/06

podstawy normatywne. Badając legalność (zgodność z ustawą) upoważnienia określonego w § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS należałoby odwołać się do jego relacji z treścią art. 74 ust. 5 u.s.u.s. Przepis art. 74 ust. 5 tej ustawy stanowi, że minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego nadaje, w drodze rozporządzenia, statut Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, w którym określa w szczególności:

1) strukturę organizacyjną Zakładu oraz zakres rzeczowy działania centrali i terenowych jednostek organizacyjnych Zakładu,

2) tryb funkcjonowania i kompetencje organów Zakładu.

W przepisie art. 92 ust. 2 Konstytucji RP określono wymagania, jakie powinno spełniać upoważnienie ustawowe: poza określeniem organu właściwego do wydania rozporządzenia i zakresu spraw przekazanych do uregulowania muszą się w nim znaleźć wytyczne dotyczące treści aktu.

W art. 74 ust. 5 u.s.u.s. określono organ właściwy do wydania rozporządzenia i podstawowy zakres spraw przekazanych do uregulowania. Mieści się w nim określenie kompetencji organów Zakładu. Nie określono natomiast wprost wytycznych, wskazujących kierunki merytorycznych rozwiązań wchodzących w zakres aktu wykonawczego. W piśmiennictwie prawniczym, w szczególności zaś w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego nie budzi jednak wątpliwości teza, że ten ostatni element upoważnienia nie musi być zawarty w treści przepisu upoważniającego. Wystarczy, że istnieje możliwość jego zrekonstruowania na podstawie innych przepisów ustawy zawierającej przepis upoważniający do wydania rozporządzenia (np. wyrok TK z dnia 29 listopada 2004 r, K. 7/04, OTK ZU 2004, nr 10 (A), poz. 109). Wytyczne dotyczące treści rozporządzenia nie muszą być też nazbyt szczegółowe. Skoro bowiem rozporządzenie jest funkcjonalnym uzupełnieniem ustawy, to ustawa powinna pozostawić organowi upoważnionemu pewną samodzielność w unormowaniu materii, której rozporządzenie dotyczy. Istotne jest, aby podmiot wydający rozporządzenie potrafił prawidłowo odczytać intencje ustawodawcy (patrz: M. Żabicka - Kłopotek: Wytyczne jako element upoważnienia do wydania rozporządzenia, Przegląd Sejmowy nr 3 (74) z 2006 r., s. 40 -41).

Z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (art. 66 - 79a) wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu. ZUS wykonuje swoje podstawowe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych. W ramach prowadzonej działalności posługuje się środkami prawnymi właściwymi organom administracji publicznej, a więc przede wszystkim wydaje decyzje administracyjne (art. 66 ust. 4). Z przepisów ustawy określających podmiotowość publicznoprawną ZUS - u oraz zakres i sposób wykonywania podstawowych jego zadań wynika konieczność daleko posuniętej, wewnętrznej dekoncentracji kompetencji do działania w charakterze organu administracji publicznej. Jeżeli dodatkowo uwzględni się skalę działania ZUS mierzoną liczbą ubezpieczonych i liczbą pracowników zajmujących się załatwianiem ich spraw, to trudno byłoby uznać za racjonalne takie rozwiązanie, które wymaga aby Prezes ZUS udzielał bezpośrednio każdemu pracownikowi zajmującemu się załatwianiem spraw ubezpieczonych upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Zakładu.

Mając to wszystko na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny wyraża pogląd, że przepis art. 74 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych spełnia wymagania określone w art. 92 ust. 2 Konstytucji RP, a przepis § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r., w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych został wydany na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie. Stanowi więc właściwą podstawę prawną do udzielania, w sposób w tym przepisie określony, pracownikom ZUS upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Zakładu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis § 3 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS nie jest też sprzeczny z art. 268a k.p.a. Sąd ! instancji dopatrując się takiej sprzeczności wyszedł z błędnego założenia, że jedyną osobą personifikującą ZUS jako organ administracji publicznej jest Prezes ZUS. W konsekwencji w myśl art. 268a k.p.a., tylko Prezes ZUS może upoważnić pracowników do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Zakładu. Prezes ZUS kieruje działalnością Zakładu i reprezentuje Zakład na zewnątrz (art. 73 ust. 1 u.s.u.s.). Z tego przepisu nie wynika jednak, że wyłącznie Prezes może udzielać innym pracownikom upoważnień do działania w imieniu Zakładu, ponieważ ustawa stanowi w art. 75 ust. 5, że kompetencje organów Zakładu określa statut Zakładu. Tym samym dopuszcza możliwość ograniczenia kompetencji Prezesa jako piastuna organu na rzecz innych pracowników Zakładu. Prezes ZUS udzielając Dyrektorowi Oddziału upoważnienia, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 statutu nie upoważnia go do działania w swoim imieniu (imieniu Prezesa) lecz w imieniu Zakładu jako organu. Nie zezwala więc Dyrektorowi Oddziału na udzielenie "subupoważnienia" niedopuszczalnego w świetle art. 268a k.p.a. Dyrektor Oddziału staje się, na podstawie upoważnienia udzielonego przez Prezesa, podmiotem personifikującym ZUS jako organ, a nie pełnomocnikiem Prezesa ZUS. Upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu ZUS udzielone pracownikowi przez Dyrektora Oddziału działającego w imieniu ZUS niewątpliwie nie jest sprzeczne z treścią art. 268a k.p.a.

Już tylko na marginesie należałoby odnieść się do kwestii podnoszonej przez Sąd w zaskarżonym wyroku i przez ZUS, dotyczącej określenia organu administracyjnego, wydającego decyzję w trybie przewidzianym w art. 83 ust. 4-6 u.s.u.s. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tym organem jest ZUS, a nie Prezes Zakładu. Zwrot "stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy" zawiera jedynie wskazanie podmiotu, do którego należy zaadresować wniosek, a nie organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie tego wniosku. Stanowisko to znajduje wyraźne potwierdzenie w treści art. 66 ust. 4 oraz 83 ust. 4, 6 i 7 ustawy. W szczególności w art. 83 ust. 6 i 7 u.s.u.s. kompetencje do rozpatrzenia "odwołania" czyli wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznano Zakładowi, a nie Prezesowi Zakładu. Sąd I instancji wypowiadając się w kwestii organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powinien zwrócić również uwagę na to, że w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. zastosowano taki właśnie środek odwoławczy, a nie odwołanie. Założono więc, że sprawa będzie ponowne rozpatrywana przez ten sam organ - ZUS. Inną natomiast sprawą jest, kto w imieniu Zakładu wydaje tę ponowną decyzję. Z przepisu art. 83 ust. 4 u.s.u.s. wynikałoby, że powinien to być Prezes ZUS. Jednakże również i w tym zakresie dopuszczalna jest dekoncentracja kompetencji decyzyjnych na podstawie omawianego § 3 ust. 2 statutu ZUS.

W konkluzji należy stwierdzić, że z powodów wyżej przedstawionych skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.



Powered by SoftProdukt