Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 5 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.), Asystent sędziego Beata Drożdż, Protokolant, w składzie następującym: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2025 roku sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 marca 2025 roku nr 100/2025 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego M. J. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia 19 marca 2025 r. nr 99/2025 Dyrektor Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Radomsku (dalej: Kierownik lub organ I instancji) z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027), wydaną na skutek wniosku M. J. (dalej: skarżący).

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 3 czerwca 2024 r. skarżący za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2024, ubiegając się o przyznanie płatności bezpośrednich: podstawowego wsparcia dochodów (PWD) i płatności redystrybucyjnej (RED) oraz wsparcia dochodów związanego z produkcją roślin strączkowych na nasiona (P STR), a także przejściowego wsparcia krajowego – uzupełniającej płatności podstawowej (UPP). Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności m.in. do działki rolnej: 1) D położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej powierzchni 0,58 ha z uprawą TUZ; 2) G położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o deklarowanej powierzchni 0,50 ha z uprawą łubin wąskolistny na nasiona. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Kierownik odmówił przyznania płatności wskazując m.in., że powierzchnia deklarowana do płatności PWD wyniosła 2,85 ha, zaś powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wyniosła 2,32 ha. Kierownik ustalił, że "Podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2024. Przy ustalaniu powierzchni stwierdzonej dokonano analizy położenia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku, względem położenia tych działek na powierzchniach niekwalifikujących się do płatności tzn. leżących poza wektorowym obszarem MKO (maksymalnym obszarem kwalifikowanym). Obszar kwalifikowalny do płatności odpowiada powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, obliczony na podstawie dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Działka G została zadeklarowana na powierzchni 0,50 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano 0,50 ha a stwierdzono powierzchnię 0,00 ha. Stwierdzono, że powierzchnia deklarowana do płatności jest większa niż powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wyznaczonego dla działki ewidencyjnej. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki G do płatności o 0,50 ha. Działka D została zadeklarowana na powierzchni 0,58 ha, na działce ewidencyjnej o numerze [...] podano 0,58 ha a stwierdzono powierzchnię 0,55 ha. Stwierdzono, że działka rolna wyrysowana przez Wnioskodawcę podczas składania wniosku poprzez eWniosekPlus przekracza granice obszaru kwalifikowanego do płatności. Stwierdzono zatem zawyżenie zgłoszonej powierzchni dla działki D do płatności o 0,03 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności wynosi zatem 0,53 ha". Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 22,84% co skutkowało odmową przyznania każdej z wnioskowanych płatności .

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, że działka rolna G, położona na działce ewidencyjnej nr [...], była i jest w dalszym ciągu użytkowana rolniczo nawet w większej powierzchni niż podano we wniosku o dopłaty (0,50 ha). Na działce obsiany był w 2024 r. łubin wąskolistny. Pracownicy obsługujący sprawę wykluczyli ją tymczasem całkowicie z dopłat.

W związku z tym pracownik Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego w dniu 6 marca 2025 r. dokonał analizy w systemie LP1S zasadności modyfikacji danych referencyjnych dla działki nr [...] i stwierdził, że powierzchnia użytkowana działki jest wyznaczona prawidłowo i brak jest podstaw do jej modyfikacji. W informacji o weryfikacji MKO w ramach odwołania od decyzji z dnia 6 marca 2025 r. w polu dodatkowe uwagi wyjaśniono, że "Nie uznano powierzchni deklarowanej - 0,50ha (łubin wąskolistny na nasiona) jako kwalifikującej się do płatności. Nie potwierdzono użytkowania rolniczego działki rolnej G przez cały czas (zgodnie z przedstawioną informacją beneficjenta z odwołania). MKO działki [...] uznano za prawidłowe.

Ponadto na podstawie publicznie dostępnej internetowej platformy mapowej "Mapy Google" https://www.google.com/maps ustalono, że w październiku 2024 r. wykonano panoramiczny widok drogi przylegającej do działki rolnej G (Street View) co pozwoliło na zobrazowanie stanu spornej działki rolnej.

Organ II instancji stwierdził w związku z tym, że zaskarżoną decyzję należy utrzymać w mocy. Wyjaśnił, iż maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) to, wyznaczony dla każdej działki ewidencyjnej obszar gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności, swoim zakresem obejmujący: grunty orne, uprawy trwałe i trwałe użytki zielone, również w przypadku, gdy stanowią one systemy rolno-leśne na danym obszarze. Wskazał, że państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska zobowiązane są (art. 68 rozporządzenia 2021/2116) do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Zintegrowany system kontroli opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych, dane z ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (MKO). Powyższych ustaleń dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Wobec powyższego przy weryfikacji deklarowanych powierzchni kwalifikującej się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej (GIS) w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez ARiMR. Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa. Przeprowadzane z kolei kontrole administracyjne wniosków płatności obszarowych, mają na celu stwierdzenie czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat tzw. powierzchni maksymalnej (powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza - MKO).

W wyniku przeprowadzanych kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 2021/2116, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. Wynika z powyższego, że kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w odwołaniu organ stwierdził, że nie znajduje ona potwierdzenia w przedstawionym powyżej stanie faktycznym. Pozyskany w oparciu o internetową platformę mapową "Mapy Google" materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, że działka rolna G nie była użytkowana w 2024 r. rolniczo przez cały czas i nie była na niej prowadzona uprawa łubinu wąskolistnego na nasiona. Skład i stopień rozwoju roślinności na przedmiotowej działce zastany w październiku 2024 r. nie potwierdza zarówno wysiania łubinu wąskolistnego, jak również, aby został dokonany zbiór deklarowanej uprawy. Uznać zatem należy, że dane dotyczące powierzchni maksymalnego obszaru kwalifikowanego dla działki ewidencyjnej nr [...], jakie zastosował organ I instancji są prawidłowe i wiążą również organ II instancji.

W skardze na tę decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w celu ponownego rozpoznania sprawy oraz o przywrócenie wymogów warunkujących przyznanie płatności w ramach wymienionych decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 3 czerwca 2024 r. złożył za pośrednictwem aplikacji eWniosek Plus wniosek o przyznanie płatności na rok 2024 w ramach interwencji w formie płatności bezpośrednich (podstawowego wsparcia dochodów (PWD) i płatności bezpośrednich (RED), wsparcia dochodów związanego z produkcją do roślin strączkowych na nasiona (P STR), przejściowego wsparcia krajowego (uzupełniającej płatności podstawowej (UPP), płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW). We wniosku tym zgłosił działkę rolną G, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], o powierzchni 0,50 ha, która to działka obsiana była zgodnie z deklaracją we wniosku uprawą łubin wąskolistny na nasiona. Działka ta była obsiana przez innego rolnika M. K., zam. B. , [...] P, z którym pomagają sobie na zasadzie wymiany niektórych usług związanych z produkcją roślinną. M. K. przeprowadził na wspomnianej działce rolnej G, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] zabiegi agrotechniczne takie jak orka, przedsiewne talerzowanie oraz siew agregatem uprawowo-siewnym, a skarżący zbalował mu siano na jego trwałych użytkach zielonych w ramach wymiany usług rolniczych. Działka ta jak widać na zdjęciach wykonanych przez pracownika Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego znajduje się pośrodku lasu (otoczona z każdej strony wysokim lasem iglastym i liściastym). Ocena użytkowania działki rolnej G przez pracownika Wydziału GIS Biura Kontroli na Miejscu Łódzkiego Oddziału Regionalnego w dniu 6 marca 2025 r. nie odzwierciedla uprawy z przed ponad blisko roku jaka została obsiana wiosną 2024 r. na polu. Zdjęcia jakimi się posłużono pozyskane w oparciu o internetową platformę mapową "Mapy Google" z października 2024 r., czyli dwa miesiące po zbiorze, również nie odzwierciedlają rośliny jaka była na polu, przez cały okres wegetacji od wczesnej wiosny 2024 do końca lipca 2024. Skarżący nie zgadza się również z sugestią jakoby działka ta nie była użytkowana rolniczo w 2024 r. przez cały czas i że nie była na niej prowadzona uprawa łubinu wąskolistnego na nasiona. Uprawa ta (łubin wąskolistny na nasiona) nie była pryskana przez cały okres wegetacji żadnymi środkami ochrony roślin i niestety uprawa ta została zachwaszczona poprzez nagromadzenie się osypujących nasion chwastów oraz innych pochodzących z leśnego runa na wierzchniej warstwie gleby.

Skarżący podkreślił, że był ogromnie zaskoczony odmową przyznania płatności, mimo że przeprowadził wszystkie zabiegi związane z użytkowaniem działki rolnej G. Jego zdaniem nie było ku temu podstaw.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że działania kontrolne zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz przy zachowaniu należytej staranności i obiektywizmu. Szczegółowo opisano te zasady w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Podkreślono, że kontrola na miejscu dotycząca działki oznaczonej we wniosku o przyznanie płatności literą "G" została przeprowadzona przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i akredytacje, wymagane przepisami krajowymi i unijnymi. Kontrolerzy działali zgodnie z metodyką oceny upraw, zatwierdzoną przez właściwe instytucje, a ustalenia dokonane w terenie zostały szczegółowo udokumentowane. Szczegółowo opisano te zasady w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Organ zauważył, że to na wnioskodawcy - zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu wynikającą z powołanych w obu decyzjach przepisach o płatnościach bezpośrednich - spoczywa obowiązek wykazania, iż spełnił wszystkie warunki niezbędne do uzyskania wsparcia. W toku postępowania rolnik nie przedstawił wiarygodnych dowodów, które mogłyby podważyć ustalenia dokonane przez kontrolerów ani nie udokumentował jednoznacznie, że na działce "G" znajdowały się uprawy zadeklarowane we wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.

Skarga była zasadna.

Kontroli Sądu poddano decyzję o odmowie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich: podstawowego wsparcia dochodów (PWD) i płatności redystrybucyjnej (RED) oraz wsparcia dochodów związanego z produkcją roślin strączkowych na nasiona (P STR), a także przejściowego wsparcia krajowego – uzupełniającej płatności podstawowej (UPP). Podstawę prawną tej decyzji stanowiły m.in. przepisy art. 25 ust. 1 , art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 i art. 37 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm., dalej: ustawa o Planie Strategicznym). Zgodnie z ich treścią, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (art. 25 ust. 1), płatność redystrybucyjna jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha (art. 27 ust. 1), płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów (art. 27 ust. 2), płatności związane z produkcją są przyznawane rolnikowi do: powierzchni użytków rolnych będących w posiadaniu tego rolnika, na których uprawia w plonie głównym rośliny strączkowe na nasiona, rośliny pastewne, ziemniaki skrobiowe, buraki cukrowe, pomidory, chmiel, truskawki, len lub konopie włókniste (art. 29 ust. 1 pkt 1); przejściowe wsparcie krajowe jest przyznawane w formie: 1) uzupełniającej płatności podstawowej; 2) płatności niezwiązanej do tytoniu (art. 37 ust. 1), przejściowe wsparcie krajowe jest przyznawane rolnikowi, jeżeli spełnia warunki określone w art. 25 ust. 1. Do przyznawania uzupełniającej płatności podstawowej przepis art. 25 ust. 2 stosuje się odpowiednio (art. 37 ust. 1 i 2).

Skarżący wnosił o przyznanie płatności do działki o łącznej powierzchni 2,85 ha, w tym działki G z deklarowaną powierzchnią 0,50 ha z uprawą łubin wąskolistny na nasiona. Organ nie uznał tej działki jako kwalifikującej się do płatności, gdyż nie stwierdził jej rolniczego użytkowania.

Ustaleń tych dokonano w ramach kontroli administracyjnej, co wynika ze stwierdzenia zawartego na s. 2 decyzji I instancji oraz wyjaśnień przedstawionych w decyzji II instancji oraz przepisów powołanych jako jej podstawa prawna – art. 100 ust. 1, 2 i 3 ustawy o Planie Strategicznym. Zgodnie z tymi przepisami, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w zakresie przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym przepisów dotyczących udzielania zamówień publicznych, spełniania warunków przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej oraz zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną określonych w postanowieniach Planu, wytycznych instytucji zarządzającej, regulaminie naboru wniosków o przyznanie pomocy oraz umowie o przyznaniu pomocy i pomocy technicznej albo decyzji o przyznaniu pomocy (ust. 1). Kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność (ust. 2). Kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność obejmują elementy, których sprawdzenie jest niezbędne w celu przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej, a których kontrola jest uzasadniona i możliwa w ramach kontroli administracyjnych, i mogą obejmować w szczególności weryfikację: 1) poprawności i kompletności informacji podanych w tych wnioskach; 2) terminowości złożenia tych wniosków; 3) zgodności z warunkami przyznania i wypłaty pomocy i pomocy technicznej; 4) kwalifikowalności kosztów; 5) racjonalności kosztów; 6) prawidłowości poniesionych kosztów i dokonanych płatności; 7) zrealizowania zobowiązań związanych z przyznaną pomocą i pomocą techniczną.

W sprawie nie przeprowadzono kontroli na miejscu w rozumieniu art. 100 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym, zgodnie z którym kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie, czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej.

Zgodnie z art. 2 pkt 15 i 16 ustawy o Planie Strategicznym, kontrola administracyjna – to kontrola administracyjna, o której mowa w pkt 1.A ppkt (i) załącznika I do rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/127 z dnia 7 grudnia 2021 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 o przepisy dotyczące agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczania rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 20 z 31.01.2022, str. 95), zwanego dalej "rozporządzeniem 2022/127"; a kontrola na miejscu - kontrola na miejscu, o której mowa w pkt 1.A ppkt (i) załącznika I do rozporządzenia 2022/127.

Na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym zostały wydane Wytyczne w zakresie zasad przeprowadzania kontroli na miejscu w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (z dnia 29 czerwca 2023 r. - https://www.gov.pl), zgodnie z którymi kontrola na miejscu powinna obejmować przede wszystkim elementy, które nie zostały zweryfikowane podczas kontroli administracyjnej (IV pkt 3). Kontrolę na miejscu realizuje się dwiema metodami (IV pkt 8): 1) metodą inspekcji terenowej polegającą na kontroli podmiotu kontrolowanego, w ramach której czynności kontrolne wykonywane są: a) bezpośrednio w siedzibie podmiotu kontrolowanego, b) w miejscu realizacji operacji, c) w miejscu prowadzenia przez podmiot kontrolowany działalności rolniczej lub pozarolniczej, d) na działkach rolnych lub jednostkach gruntu nierolniczego – ze wskazaniem na fizyczny pomiar w terenie z wykorzystaniem właściwych narzędzi pomiarowych, o których mowa w sekcji IV.1.2; 2) metodą FOTO polegającą na fotointerpretacji ortofotomap, którym towarzyszą szybkie wizytacje w terenie, przy czym kontrola metodą FOTO jest realizowana na zwartych obszarach obejmujących na ogół od jednej do kilku gmin lub grupę obrębów, lub fragment obrębu. Kontrola na miejscu może być uzupełniona dodatkowymi dowodami znajdującymi się w dyspozycji podmiotu przeprowadzającego kontrolę lub dostarczonymi przez podmiot kontrolowany na wniosek podmiotu przeprowadzającego kontrolę (IV pkt 9). Aspekty użytkowania gruntów/pokrycia terenu mogą być weryfikowane za pomocą komputerowej interpretacji zobrazowań satelitarnych lub zdjęć lotniczych lub zdjęć pozyskanych za pomocą BSP z bieżącego roku. Interpretacja działek rolnych będzie zwykle przeprowadzana przy użyciu co najmniej jednego zdjęcia. Oprócz obrazów VHR, do analizy mogą być wykorzystywane obrazy HR. Zaleca się również korzystanie z danych pozyskiwanych z satelitów programu Copernicus. ARiMR do weryfikowania niektórych warunków przyznania i wypłaty pomocy oraz realizacji zobowiązań może wykorzystywać aplikację do zdjęć geotagowanych. ARiMR za pomocą aplikacji może zlecać wykonanie zdjęć wnioskodawcom lub beneficjentom (IV pkt 12).

W tej sprawie nie ma śladów takiej kontroli – co nie oznacza, że nie było takiej potrzeby. Sąd stwierdza, że istniała potrzeba weryfikacji użytkowania gruntów/pokrycia terenu, bo to była okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy, której ustalenie stanowi element "stania na straży praworządności", do czego organ jest zobowiązany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym. Organ mógł to uczynić albo metodą inspekcji terenowej – w miejscu prowadzenia działalności rolniczej, albo metodą FOTO, z towarzyszącą jej wizytacją w terenie, w tym w sposób określony w cz. IV pkt 12 wytycznych, np. poprzez zlecenie wykonania zdjęć wnioskodawcy.

Organ tego nie uczynił, ograniczając się do zdjęcia działki z Mapy Google (Street View) z października 2024 r., co Sąd uważa za niewystarczające z kilku powodów. Po pierwsze, Sądu nie przekonuje, że zdjęcie przedstawiające widok drogi przylegającej do działki G pozwala – jak twierdził organ – na zobrazowanie stanu działki rolnej, a po drugie, nawet jeśli – to nie można zapominać, że zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego uprawa została zebrana w lipcu, a wcześniej była zachwaszczona, a więc zdjęcie z października może nie oddawać obrazu rzeczywistego stanu rzeczy. Pojawia się więc pytanie, jak na tej podstawie organ mógł wyciągnąć wnioski co do tego, czy łubin był, czy nie był wysiany i zebrany. Dokonane na podstawie zdjęcia z Google Mapy twierdzenie organu, jakoby "skład i stopień rozwoju roślinności na przedmiotowej działce zastany w październiku 2024 r. nie potwierdza zarówno wysiania łubinu wąskolistnego, jak również, aby został dokonany zbiór deklarowanej uprawy" nie możne być, zdaniem Sądu, uznane za wiarygodne.

Tym samym, organ nie udowodnił, do czego jest zobowiązany na podstawie art. 80 k.p.a., że nie ma podstaw do przyznania płatności, a ustaleń w tym zakresie mógł i powinien dokonać za pomocą kontroli w terenie.

Na celowość jej przeprowadzenia wskazuje dodatkowo treść odpowiedzi na skargę, w której organ stwierdził (nie wiadomo, na jakiej podstawie), że kontrola taka została przeprowadzona ("kontrola na miejscu dotycząca działki oznaczonej we wniosku o przyznanie płatności literą "G" została przeprowadzona przez osoby posiadające stosowne uprawnienia i akredytacje, wymagane przepisami krajowymi i unijnymi"). Jak już wspomniano, nie ma jednak jej śladu w aktach, w związku z czym za gołosłowne Sąd uważa stwierdzenie, że "kontrolerzy działali zgodnie z metodyką oceny upraw, zatwierdzoną przez właściwe instytucje, a ustalenia dokonane w terenie zostały szczegółowo udokumentowane".

W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu jako wydana z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy o Planie Strategicznym i art. 80 k.p.a.).

W ponownie prowadzonym postępowaniu materiał dowodowy należy uzupełnić o adekwatne dowody obrazujące sposób użytkowania działki i pokrycie terenu. Skarżący może też zgłosić wniosek o przesłuchanie świadka, o którym pisał w skardze i którego przyprowadził na rozprawę, ale z przyczyn określonych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd nie mógł go przesłuchać. Jest to natomiast możliwe w postępowaniu administracyjnym, gdzie żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 k.p.a.), przy czym organ administracji publicznej może nie uwzględnić tylko takiego żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

Na wniosek skarżącego Sąd zasądził na jego rzecz zwrot kosztów postępowania w wysokości obejmującej wpis od skargi (art. 205 § 1 p.p.s.a.).

a.kr