IV SA/Gl 1193/15 - Wyrok

Data orzeczenia	2016-05-24	
Data wpływu	2015-12-31	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Beata Kozicka
Bożena Miliczek-Ciszewska /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Sygn. powiązane	I OSK 2449/16	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2012 nr 0 poz 270;  art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 nr 0 poz 267;  art. 61a par. 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2015 nr 0 poz 163;  art. 54 ust. 1; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Bożena Miliczek – Ciszewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej skierowania do Domu Pomocy Społecznej oddala skargę.	
Uzasadnienie
Prezydent Miasta C. decyzją nr [...] z dnia [...] r. (dalej "decyzja z dnia [...] r.") skierował D.S. do domu pomocy społecznej dla osób somatycznie chorych. Stroną postępowania i adresatem powyższej decyzji była wyłącznie D.S. Decyzja jest ostateczna.

W dniu 17 sierpnia 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. (dalej "organ" lub "Kolegium") wpłynął wniosek J.S. (dalej "wnioskodawca" lub "skarżący"), reprezentowanego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu podniesiono, że ta decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa ze względu na niepowiadomienie wnioskodawcy o toczącym się postępowaniu w sprawie skierowania jego matki do domu pomocy społecznej oraz zaniechanie czynności ustalenia osób zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej przed wydaniem decyzji o skierowaniu do DPS.

Kolegium – działając na podstawie art. 61a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej "k.p.a.") oraz art. 54 ust 1 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163; dalej "ustawa") postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazano, iż wnioskodawca nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia żądania stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

W zażaleniu wnioskodawca nie zgodził się z podaną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania: "że wniosek o stwierdzenie nieważności został wniesiony przez osobę niebędącą stroną, gdyż wnioskodawca – Pan J.S. - nie był stroną postępowania zakończonego wnioskowaną do unieważnienia decyzją, adresatem tej decyzji była wyłącznie D.S.". Przedstawił wykładnię art. 61a § 1 k.p.a. i art. 28 k.pa., a następnie odniósł powyższe do okoliczności sprawy. Wywiódł, że wnioskodawca posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. i w konsekwencji jest stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania, argumentację zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności, treść postanowienia z dnia [...] r. i zarzuty zażalenia. Następnie przytoczył art. 61a § 1 i art. 157 § 2 k.p.a. Wskazał na obowiązek ustalenia, czy osoba występująca o stwierdzenie nieważności decyzji posiada przymiot strony; wyjaśniając, że zastosowanie art. 61 a § 1 k.p.a. może mieć miejsce na etapie wstępnego badania wniosku.

Kolegium podtrzymało stanowisko, że wnioskodawcy w niniejszym postępowaniu nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż nie był stroną postępowania zakończonego decyzją, której unieważnienia żąda; ani też decyzją tą nie nałożono na niego żadnego obowiązku. Decyzja z dnia [...] r. nie rozstrzygała w przedmiocie opłat za pobyt matki w DPS – jej adresatem była wyłącznie D.S., jako osoba wymagająca zapewnienia jej opieki, której nie mogła uzyskać w miejscu zamieszkania. D.S., jako mająca interes prawny wynikający z przepisów ustawy, była stroną postępowania zwykłego i tylko ona ma legitymację do wszczęcia postępowań nadzwyczajnych, mających na celu wzruszanie decyzji ostatecznych. Organ zauważył, że świadczenie z art. 54 ustawy ma charakter zindywidualizowany i nie jest skierowane jako pomoc świadczona rodzinie.

Kolegium podkreśliło, że wnioskodawca był natomiast stroną

w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt matki w DPS. W trakcie tego postępowania oświadczył, że nie zobowiązuje się do żadnej pomocy na jej rzecz. Organ

pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. ustalił wnioskodawcy odpłatność

za pobyt matki w domu pomocy społecznej w wysokości 400,30 zł za okres

od 27 lipca 2015 r. do 31 lipca 2015 r., następnie od 1 sierpnia 2015 r. w wysokości

2.481,83 zł miesięcznie. Po rozpatrzeniu odwołania decyzja powyższa została

przez Kolegium utrzymana w mocy decyzją nr: [...]. z dnia [...]r.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu Kolegium wyjaśniło, że obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej przez zstępnych (dzieci), pomimo związania z umieszczeniem osoby zainteresowanej w tym domu, stanowi przedmiot innej sprawy, rozstrzyganej w oparciu o odrębną od art. 54 ustawy podstawę prawną i odrębne przesłanki. Brak jest natomiast podstawy prawnej uzasadniającej dopuszczenie ustawowo zobowiązanych do partycypowania w kosztach pobytu osoby korzystającej z domu pomocy społecznej, do współdecydowania o umieszczeniu w domu pomocy społecznej. Umieszczenie w domu pomocy społecznej jest wyłącznie zależne od zaistnienia warunków z art. 54 ust. 1 ustawy oraz od zgody samego zainteresowanego.

Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, że wnioskodawca zasadnie został uznany za podmiot, któremu nie służą prawa strony, a zatem z jego wniosku nie mogło być wszczęte postępowanie nadzorcze.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia [...]r. i postanowienia je poprzedzającego, zobowiązanie organu odwoławczego do wydania w zakreślonym terminie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący motywował swoje żądania zarzucając brak należytego zinterpretowania art. 28 na gruncie ustawy, czego skutkiem była bezzasadna odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego. Podkreślił też lakoniczność uzasadnienia rozstrzygnięcia. Odwołując się do dorobku judykatury wskazał, że postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby (wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1059/10; zarówno ten wyrok jak i następne powołane orzeczenia – jeżeli nie zaznaczono inaczej - są dostępne w bazie internetowej orzeczeń NSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługującej jej praw (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 310/05).

Wskazał, że wydanie decyzji w sprawie skierowania matki do DPS wpłynęło na powstanie obowiązku skarżącego do ponoszenia kosztów pobytu w DPS (decyzja konkretyzująca ich wysokość jest pochodną decyzji o skierowaniu) i ograniczyło jego prawo do swobodnego dysponowania swoim dochodem. Skarżący powinien więc mieć realny wpływ – jako strona – na decyzję w przedmiocie umieszczenia w DPS, również poprzez zapewnienie innej formy opieki. W rzeczywistości nie wiedział nawet że takie postępowanie się toczyło.

Zaakcentowano poglądy prezentowane w judykaturze (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1137/14 oraz WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 261/15 i z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 482/15), iż w postępowaniu o skierowanie i umieszczenie osoby w DPS, wszystkie osoby zobowiązane do ponoszenia opłat za pobyt, są stronami postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełnym zakresie podtrzymując stanowisko i argumentację prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest legalność dokonanej przez organ odwoławczy odmowy - ze względów podmiotowych - wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony i dalszej części wywodu Sąd będzie się do wskazanej relacji odwoływał. Zachodzi natomiast konieczność odniesienia się do stanu prawnego sprawy.

Stosownie do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony, zatem podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a., bowiem przepisy regulujące zasady postępowania nadzorczego na jego użytek nie dają innej definicji strony, aniżeli zawartej w art. 28. Zgodnie z nim, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Podmiot występujący z wnioskiem o wszczęcie postępowania - każdego, zwykłego czy nadzorczego - musi legitymować się interesem prawnym.

Przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej.

Od interesu prawnego dającego prawa strony należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest chroniony przez obowiązujące normy prawne. W przypadku bowiem interesu faktycznego dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu. Interes faktyczny w postępowaniu administracyjnym może mieć więc każdy, kto ze względu na swoją rzeczywistą sytuację lub subiektywne przekonanie, jest zainteresowany rozstrzygnięciem danej sprawy administracyjnej. Z pojęcia strony postępowania administracyjnego zostały jednak wykluczone podmioty, które mogą wykazać się jedynie posiadaniem interesu faktycznego w takim, a nie innym rozstrzygnięciu.

Interes prawny wynika z przepisów prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie, stanowią podstawę wydania decyzji, co jeśli idzie o postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, że żądający wszczęcia tego postępowania musi wykazać, że z przepisów, na których oparta była decyzja, może on swój interes prawny wywieść (por wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2229/13, LEX nr 1676017).

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. jest możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje bowiem automatycznie skutku w postaci jego wszczęcia. I tak, żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego, gdy zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. z podania w sposób oczywisty wynika, że wnioskujący o stwierdzenie nieważności nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu.

Zatem osoba, która składała wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji musi wykazać swój interes prawny w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Jak wyżej wywiedziono interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego, na którym oparta jest ta decyzja - na podstawie którego formułuje się uprawnienia i obowiązki określonego podmiotu. Tylko taki przepis prawa, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym.

Te teoretyczne rozważania prowadzą do konieczności przeanalizowania treści przepisu prawa materialnego, z którego strona wywodzi interes prawny umożliwiający jej żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., mocą której Prezydent Miasta C. skierował D.S. do domu pomocy społecznej dla osób somatycznie chorych.

Skarżący twierdził, że w sprawie zachodzi taka sytuacja, że wydanie decyzji o skierowaniu matki do DPS wpłynęło na powstanie jego obowiązku ponoszenia kosztów pobytu matki w DPS i ograniczyło jego uprawnienie do dysponowania dochodem. Zgodnie bowiem z art. 60 ustawy umieszczenie w domu pomocy społecznej jest odpłatne, a art. 61 ust. 1 ustawy formułuje katalog podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat – skarżący należy do podmiotów wchodzących do tego zbioru. Wydanie decyzji o skierowaniu matki do DPS, w realiach sprawy przesądziło o obowiązku ponoszenia przez skarżącego kosztów pobytu; kwestią przyszłości było jedynie ustalenie tych kosztów.

Sąd stwierdza, że wskazane przepisy nie są przepisami prawa materialnego, które stanowiłyby podstawę prawną do wydania decyzji, co do której został sformułowany wniosek o stwierdzenie nieważności. Znajdują one zastosowanie w innym postępowaniu, prowadzonym w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt matki skarżącego w DPS. Sąd nie kwestionuje okoliczności, iż skarżący może wywodzić swój interes prawny z art. 61 ust. 1 ustawy, ale w innym postępowaniu. Nie jest to bowiem przepis prawa, na którym oparta była decyzja objęta żądaniem stwierdzenia nieważności.

Decyzja z dnia [...] r. została wydana na podstawie art. 54 ust. 1 w związku z art. 59 ust. 1 ustawy. Art. 54 ust. 1 ustawy stanowi, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Natomiast zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy (w części, w której znalazł zastosowanie w sprawie prowadzonej w trybie zwyczajnym), decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

W tym miejscu stwierdzić trzeba, że stroną postępowania i adresatem powyższej decyzji była wyłącznie D.S. (matka skarżącego) bowiem to D.S. była osobą spełniającą wymogi określone w art. 54 ust. 1 ustawy i wyrażającą wyraźną wolę – chęć pobytu w opisanej w decyzji placówce.

Art. 54 ust. 1 ustawy przesądził o legitymacji procesowej i interesie prawnym D.S., bowiem z niego wynikało uprawnienie do domagania się skierowania do domu pomocy społecznej. Uprawnienie takie mogło służyć tylko osobie spełniającej przesłanki w tym przepisie przewidziane, a takie spełnia matka skarżącego. Do niej zatem zasadnie była skierowana decyzja z dnia [...] r.; matka skarżącego była adresatem tej decyzji jako osoba wymagająca zapewnienia jej opieki, której nie mogła uzyskać w miejscu zamieszkania. To ona, jako mająca interes prawny wynikający ze wskazanego przepisu prawa materialnego, była stroną postępowania zwykłego i to matka skarżącego miała legitymację do wszczęcia postępowań nadzwyczajnych, mających na celu wzruszenie decyzji ostatecznej.

Ten przepis nie daje natomiast podstaw do kwalifikowania skarżącego jako strony w postępowaniu w przedmiocie skierowania jego matki do domu pomocy społecznej. Ustawodawca nie przewidział żadnych uprawnień dla osób bliskich ubiegającego się o skierowanie, do formułowania mających oparcie w prawie, skierowanych do organu żądań określonego zachowania – co do wszczęcia, czy zakończenia rozstrzygnięciem tego rodzaju postępowań. Skierowanie jest prawem wyłącznie służącym osobie o to skierowanie się ubiegającej, a nie innym podmiotom, nawet osobom najbliższym ubiegającego się o skierowanie (por. przywołany wyżej wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2229/13). Przepis prawa materialnego jest w tym zakresie jasny, czytelny i stanowczy.

Sąd stwierdza, że ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości ingerowania osób bliskich w działania podejmowane przez zainteresowanego w związku z ubieganiem się o skierowanie do domu pomocy społecznej. Ma to znaczenie ochronne, gdyż zawarcie w przepisie możliwości zablokowania takiej inicjatywy i jej realizacji przez osoby bliskie, mogłoby prowadzić do pokrzywdzenia osoby wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Dobro osoby wymagającej szczególnej ochrony ustawodawca ocenił jako oczywiście ważniejsze niż względy finansowe, którymi mogłyby się kierować osoby bliskie. Doświadczenie życiowe pozwala stwierdzić, że osoby wymagające wskazanej pomocy nie składają wniosków o skierowanie w przypadkach, gdy konieczna opieka jest świadczona przez bliskich w sposób należyty. Nie sposób przyjąć, że osoba ubiegająca się o pomoc chętnie opuszcza swój dom ze względu na kaprys, czy zamiar dokuczenia rodzinie. Taka decyzja (osoby posiadającej rodzinę), ma najczęściej – patrząc w ludzki sposób – wymiar często wręcz dramatyczny, oznaczający konieczność pożegnania się ze swoim środowiskiem i wieloletnim miejscem zamieszkania.

Dlatego nie sposób podzielić poglądu, że ewentualne obowiązki w zakresie partycypacji osób bliskich w kosztach pobytu w domu pomocy społecznej osoby skierowanej, dają podstawę do odkodowania tego przepisu w sposób oczywiście sprzeczny z jego brzmieniem i wywodzenia z tego przepisu statusu strony w stosunku do wszystkich osób zobowiązanych do ponoszenia opłat.

Obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej stanowi przedmiot innej sprawy administracyjnej, opartej na innym przepisie prawa materialnego, mającej własne podmiotowe i przedmiotowe przesłanki ustawowe, wynikające z treści tego odrębnego przepisu. Okoliczność, iż ustawodawca wyraźnie inaczej ukształtował stronę podmiotową obydwu postępowań oraz zaakcentowana wyżej hierarchia wartości mają znaczenie przesądzające; tamują możliwość modyfikowania treści art. 54 ust. 1 ustawy za pomocą metod wykładni systemowej i pozajęzykowej, w sposób niweczący językowe znaczenie przepisu.

Inaczej rzecz ujmując brak podstaw do twierdzenia, że stroną w postępowaniu o skierowanie do domu pomocy społecznej jest osoba bliska skierowanego tylko z tego względu, że ta osoba może być zobowiązana do ponoszenia kosztów pobytu skierowanego w domu pomocy. Stoi temu na przeszkodzie odrębność postępowań i odmienne ukształtowanie ich stron podmiotowych, jak i cel przepisu (art. 54 ust. 1 ustawy) mający umożliwić osobie niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, zapewnienie sobie całodobowej opieki. Przy przyjęciu odmiennej interpretacji ochrona tej osoby mogłaby zostać zniweczona z powodów wyłącznie fiskalnych, którymi kierowałyby się osoby bliskie. Z powodów wyżej omówionych zaakceptowana przez Sąd językowa wykładnia przepisu jest jedyną wykładnią nie pozostająca w kolizji z przyjętą przez prawodawcę hierarchią wartości.

Tym samym jeszcze raz przyjdzie stwierdzić, że poddany procesowi interpretacji art. 54 ust. 1 ustawy winien być rozumiany w ten sposób, że w postępowaniu w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej, toczącego się z wniosku osoby ubiegającej się o to skierowanie, tylko ta osoba jest stroną; legitymuje się mającym oparcie w tym przepisie prawa materialnego, interesem prawnym. Inne osoby, które mogą zostać zobowiązane – w wyniku odrębnego postępowania – do ponoszenia opłat za pobyt skierowanego w domu pomocy społecznej, mają wyłącznie interes faktyczny i nie służy im przymiot strony w postępowanie w przedmiocie skierowania.

Sąd nie znalazł również żadnego, znajdującego oparcia w prawie, uzasadnienia dla twierdzenia, że w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej, przymiot strony miałby dodatkowo służyć osobom bliskim skierowanego, ponoszącym opłaty za jego pobyt, ze względu na - podnoszone przez skarżącego - godzenie decyzji w sprawie skierowania do DPS w jego prawem chronione interesy, z powodu powiązania tej decyzji z obowiązkami opłatowymi.

Sąd stwierdza, że przyjęcie poglądów prezentowanych w skardze prowadziłaby do zakwestionowania powszechnie akceptowanego założenia racjonalności prawodawcy. Nie sposób bowiem uznać, że prawodawca uznaje za stronę postępowania w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej wyłącznie osobę wnioskującą o skierowanie - mając jedynie na względzie jej wolę i sytuację faktyczną w zakresie relewantnym prawnie; a jednocześnie umożliwia domaganie się w postępowaniu nieważnościowym zniweczenia celu regulacji zwartej w art. 54 ust. 1 przez osoby bliskie, z powodów fiskalnych. Gdyby wolą prawodawcy było uwzględnienie interesów faktycznych natury finansowej osób bliskich w postępowaniu w sprawie skierowania do DPS, to strona podmiotowa w tym postępowaniu zostałaby inaczej ukształtowana. Interesom tym nadano by walor prawny i nie byłoby potrzeby wszczynania postępowań nadzwyczajnych w celu ochrony tych interesów. Jednakże prawodawca woli takiej nie wyraził i rozstrzygnął konflikt pomiędzy interesem faktycznym osób bliskich a interesem osoby wymagającej pomocy, w sposób wyżej przedstawiony; przydając jedynie ostatniemu z tych interesów walor prawny.

Tym samym Sąd podzielił pogląd prezentowany przez organ, iż skarżący jako syn osoby skierowanej do DPS nie ma przymiotu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie skierowania matki do domu pomocy społecznej.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że stwierdzenie braku przymiotu strony nie wymagało w analizowanym przypadku przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, a więc wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. Brak przymiotu strony nie wymagał prowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż podlegał ustaleniu wyłącznie w oparciu o odkodowanie przepisów prawnych; był na tyle oczywisty, że uzasadniał wydanie postanowienia na podstawie art. 61a k.p.a. Tym samym zaskarżone postanowienie nie uchybia prawu.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.