Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. E., M. H. i M. A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1710/18 odrzucające skargę M. A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1710/18 na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę M. A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik skarżącej M. A. S. nie nadesłał w wyznaczonym terminie pełnomocnictwa (lub jego wierzytelnego odpisu) do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi.

Zażalenie na to postanowienie złożyli A. E., M. H. i M. A. S., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych skargi i odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia tych braków; § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277 ze zm.) w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a. poprzez brak wyszczególnienia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dwóch pism sądowych; a także § 2 ust. 1 tego rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a. poprzez doręczanie jedną przesyłką (w jednej kopercie) pism sądowych dotyczących różnych spraw.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że pismem z dnia 18 października 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej przesłał do akt sprawy do [...] Urzędu Wojewódzkiego notarialny odpis wniosku o wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego do M. M. S. (wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski) oraz odpis pełnomocnictwa od M. A. S., czyli dokumenty, o które wzywał Sąd Wojewódzki. Tym samym w ocenie wnoszącej zażalenie nie było podstaw do wezwania do uzupełnienia braków skargi w tym zakresie.

Ponadto podniesiono, że organ prowadził postępowanie zainicjowane wnioskiem M. M. S., Z. R. H., A. E. oraz J. C.-E. z dnia 12 grudnia 2008 r. o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP w ten sposób, że pomimo formalnego podziału na osiem spraw, prowadzone były jedne akta. W tej sytuacji pełnomocnik M. A. S. uznał, że - skoro otrzymał jedną kopertę z wezwaniem - to wezwanie dotyczy jednej sprawy, ale obydwóch majątków (S., D.). Uważał, że odpowiada na jedno wezwanie (jedna koperta) dotyczące obu majątków. Pełnomocnik skarżącej zaznaczył, że odpowiedział na wezwanie, adresując kopertę, jak i potwierdzenie nadania "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie", "skarga S., D., odp. na wezwanie sądu z 18.09.2018 r." i jego intencją była odpowiedź na wezwanie zarówno co do majątku S., jak i D.. Zwrócono także uwagę na brak na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dokładnego wyszczególnienia, że korespondencja dotyczy dwóch wezwań dotyczących dwóch osobnych spraw sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 cytowanej ustawy, który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę.

W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 tej ustawy, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.

W niniejszej sprawie A. E., M. H. i M. A. S., reprezentowani przed adw. S. B., złożyli skargę do Sądu Wojewódzkiego na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Bezsporne w sprawie jest, że do skargi nie zostało dołączone pełnomocnictwo uprawniające adwokata S. B. do działania w imieniu skarżącej M. A. S.

Wyjaśnić należy, że obecne brzmienie art. 46 § 3 p.p.s.a. wprowadzone zostało przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Aktualne brzmienie nie nasuwa natomiast żadnych wątpliwości co do tego, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. postanowienie NSA z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I OZ 906/18).

W tej sytuacji nie mogą zostać uwzględnione twierdzenia zawarte w zażaleniu dotyczące braku podstaw do wezwania do nadesłania pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu z uwagi na przedłożenie poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do akt administracyjnych sprawy. Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie oryginału bądź poświadczonej kopii pełnomocnictwa procesowego upoważniającego go do działania w imieniu skarżącej M. A. S. przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone adresatowi w dniu 25 września 2018 r., zatem termin na jego wykonanie upływał w dniu 2 października 2018 r. Pomimo upływu tego terminu, nie zostało wykonane, czego autor zażalenia nie kwestionuje.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę nie można także podzielić zarzutu zawartego w zażaleniu dotyczących braku możliwości doręczania jedną przesyłką (w jednej kopercie) pism sądowych dotyczących różnych spraw.

Podkreślić wypada, że zgodnie z art. 65 § 2 p.p.s.a. do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy rozdziału 4 w dziale III p.p.s.a. nie stanowią inaczej. Wobec tego odpowiednie zastosowanie przy doręczaniu pism mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1222 ze zm.; dalej: rozporządzenie MS z 12 października 2010 r.), wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 131 § 2 k.p.c. Z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona. Na stronie adresowej przesyłki umieszcza się napis: "Polecona - za potwierdzeniem odbioru". Do przesyłki dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia (ust. 2).

Wbrew twierdzeniom autora zażalenia praktyka wysyłania przez Sąd w jednej przesyłce korespondencji dotyczącej kilku spraw, znajdujących się na tym samym etapie postępowania i do tego samego adresata nie budzi wątpliwości. Jest to zrozumiałe działanie mające na celu potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie wskazuje się, że dla prawidłowości dokonania w taki sposób doręczenia jest wymagane, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I GZ 131/18 oraz z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1320/16).

Warunki powyższe zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Z akt sprawy oraz sprawy o sygnaturze I SA/Wa 1711/18 wynika, że obie sprawy zostały zainicjowane skargami A. E., M. H. i M. A. S., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata S. B. W obu sprawach w odniesieniu do skarżącej M. A. S. nie zostały dochowane warunki formalne skargi - nie zostało dołączone do skargi pełnomocnictwo ani jego wierzytelny odpis. Wezwania do uzupełnienia braków skarg zostały wysłane w jednej przesyłce. Podkreślenia wymaga, że fakt otrzymania obu wezwań nie został zakwestionowany w zażaleniu. W terminie 7 dni od doręczenia przedmiotowej przesyłki do Sądu wpłynęło jednak jedynie pismo z dnia 27 września 2018 r. stanowiące odpowiedź na jedno wezwanie - w sprawie I SA/Wa 1711/18. O intencjach autora tego pisma świadczy jednoznacznie oznaczenie sygnatury akt w nagłówku pisma, zwłaszcza biorąc pod uwagę brak jakichkolwiek innych danych (mogących wskazywać na to, że pismo zostało wystosowane w odniesieniu do innej sprawy niż ta wskazana w nagłówku) zarówno w treści pisma, jak też na kopercie.

Zastrzeżeń Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi także zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej rzeczone wezwania. W rubryce "Rodzaj przesyłki" w sposób wyraźny zaznaczono, że przesyłka dotyczy dwóch odrębnych spraw sądowych - podano dwie sygnatury. Ponadto określono charakter pism znajdujących się w kopercie - wezwanie o pełnomocnictwo i postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, a także odpis odpowiedzi organu na skargę. Dodać warto, że także na załączonej do zażalenia kopii koperty zostały wyszczególnione obie sygnatury. W tej sytuacji nie są usprawiedliwione twierdzenia autora zażalenia odnoszące się do niewłaściwego oznaczenia zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Rodzaj przesyłki został określony na tym dokumencie w sposób czytelny.

W konsekwencji powyższego uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzucił skargę M. A. S. Zatem zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.