II OSK 807/15 - Wyrok

Data orzeczenia	2016-12-15	
Data wpływu	2015-03-31	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Andrzej Wawrzyniak
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Teresa Zyglewska	
Symbol z opisem	6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz	
Hasła tematyczne	Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo	
Sygn. powiązane	II SA/Gl 1174/14	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2016 nr 0 poz 23;  art. 7, 77 par 1, 84 par 1, 107 par 3, 145 par 1 pkt 4, 151; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2016 nr 0 poz 290;  art. 3 pkt 20, 28 ust 2, 12 , 34 ust 1; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2016 nr 0 poz 718;  art. 184; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity	
Sentencja
Dnia15 grudnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. k. z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1174/14 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę kasacyjną	
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1174/14 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o pozwoleniu na budowę - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Katowice z dnia [...] października 2013 r. nr [...] (pkt 1), orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku (pkt 2) oraz zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej spółki kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3).

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydent Miasta Katowice decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce [...] sp. k. z siedzibą w N. pozwolenia na budowę VII/III - kondygnacyjnego budynku biurowo - usługowego z nadbudówką techniczną, garażem zamkniętym podziemnym I - kondygnacyjnym, realizacją wjazdu od ul. [...] i pochylnią do garażu podziemnego oraz skrzynką przyłączeniową gazową przy ul. [...] w K., na działkach nr [...] i [...].

W dniu 17 stycznia 2013 r. do Prezydenta Miasta Katowice wpłynął wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. o wznowienie, w oparciu o art. 145 § 1 ust. 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) postępowania administracyjnego dotyczącego ww. pozwolenia na budową a następnie o uchylenie wydanej w przedmiotowej sprawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Katowice. Spółka [...] wskazała, że jest właścicielem budynku usługowego [...] na działkach sąsiednich o nr ewid. [...] i [...].

Prezydent Miasta Katowice, po wznowieniu przedmiotowego postępowania postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 145 § 1 i 151 § 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, w trybie określonym w art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., może wystąpić tylko strona, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, zaś wniosek złożony w niniejszej sprawie nie pochodzi od podmiotu będącego stroną (w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm., obecnie: Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.; dalej jako: Prawo budowlane). Wyjaśnił, że ustalając strony postępowania zakończonego ostatecznie decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. organ początkowo uwzględnił także [...] sp. z o.o., a to z racji występującego przesłaniania w strefie oddziaływania projektowanego obiektu. Doprowadzenie jednak przedmiotowego projektu budowlanego do zgodności z § 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm., obecnie: Dz. U. z 2015 r., poz. 1422; dalej jako: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych) spowodowało, że zakres oddziaływania projektowanego obiektu zawęził się do będącej w posiadaniu inwestora działki nr [...] oraz działki nr [...]. Tym samym nieruchomość pozostająca w użytkowaniu wieczystym dotychczasowej strony w postępowaniu, czyli [...] sp. z o.o., znalazła się poza obszarem oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, co spowodowało, że spółka ta utraciła status strony w przedmiotowym postępowaniu. Przedstawione w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe, polegające na ukształtowaniu bryły budynku w sposób nienaruszający praw właścicieli, użytkowników i władających terenami sąsiednimi, potwierdzone zostały wynikami załączonej do projektu analizy wzajemnego przesłaniania.

Wojewoda Śląski, po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w K., decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ uznał, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał, że przedstawiony przez inwestora projekt budowlany został sprawdzony pod kątem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta Katowice z dnia [...] czerwca 2007 r. i jest zgodny z tymi ustaleniami, również w zakresie wymogu nienaruszania praw właścicieli, użytkowników i władających sąsiednimi terenami. Zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie znajduje zatem potwierdzenia. Zdaniem organu prawidłowa była też ocena materiałów zgromadzonych w trakcie przedmiotowego postępowania. Przedłożone przez inwestora opracowanie dotyczące analizy wzajemnego przesłaniania potwierdza, że zakres oddziaływania projektowanego obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie obejmuje nieruchomości, której użytkownikiem wieczystym jest [...] sp. z o.o. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zbyt małej ilości nowo projektowanych miejsc postojowych wyjaśnił, przewidziana ilość 15 miejsc spełnia zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jako zabezpieczająca teoretycznie obsługę aż 600 m2 powierzchni użytkowej budynku, podczas gdy wg projektu faktyczna powierzchnia użytkowa obiektu wynosi 425,58 m2. Za bezzasadny uznano również zarzut naruszenia aktualnie obowiązujących przepisów i norm technicznych, wobec oświadczenia projektanta o zgodności projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie posiadają w tym zakresie kompetencji do kontroli projektu budowlanego, a całkowita odpowiedzialność w tym zakresie spoczywa na autorze.

Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. Zarzuciła organowi naruszenie:

1) przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 78 w zw. z art. 75 i art. 84, art. 75, art. 77 i art. 80, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 k.p.a.;

2) przepisów prawa materialnego: § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przywołanym na wstępie wyrokiem uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Sąd stwierdził, że kluczowe dla oceny, czy danemu podmiotowi służy status strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jest ustalenie, czy i w jakim zakresie oddziaływanie projektowanego obiektu wykracza poza teren nieruchomości, na której ma on być zlokalizowany. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy nie przeprowadziły takich rozważań a ich ocena, iż nieruchomość należąca do skarżącej spółki nie leży w sferze oddziaływania projektowanego 7-pietrowego budynku, jest co najmniej przedwczesna. Sąd podkreślił, że w trwającym kilka lat postępowaniu (zarówno administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym) w przedmiocie udzielenia inwestorom pozwolenia na budowę przez cały czas skarżąca spółka traktowana była, wówczas zdaniem Sądu prawidłowo, jako strona postępowania. Stan taki trwał do [...] listopada 2012 r., kiedy to organ pierwszej instancji wydał jednocześnie dwa akty: postanowienie zmieniające krąg stron postępowania i eliminujące z tego kręgu m.in. skarżącą spółkę, oraz decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, którą w konsekwencji wydanego postanowienia doręczono jedynie inwestorowi. Tym samym do [...] listopada 2012 r. organ pierwszej instancji uznawał skarżącą spółkę za stronę postępowania, a zmienił zdanie wydając wspomniane postanowienie i nie doręczając decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w dniu [...] listopada 2012 r. Sąd zwrócił uwagę, że z decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej nie wynika, co zmieniło się w ciągu godzin od [...] do [...] listopada 2012 r. i spowodowało tak diametralną zmianę podejścia organu. Wskazał, że za przyczynę taką nie można uznać wspomnianego w postanowieniu zmieniającym krąg stron przedłożenia przez inwestora poprawionego projektu budowlanego, ponieważ - jak stwierdził organ w ww. postanowieniu - zmiana w projekcie dotyczyła jedynie dostosowania obiektu do wymogów § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

W ocenie Sądu organ pierwszej instancji nie uzasadnił w sposób dostateczny tezy, iż skarżącej spółce nie przysługiwał status strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę. Fakt bowiem, iż inwestycja jest zgodna z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w żaden sposób nie przesądza, czy właścicielom sąsiedniej nieruchomości przysługiwał czy nie przysługiwał status strony. Także argument wynikający z analizy przesłaniania dowodzi, że organ rozważał tylko takie ewentualne oddziaływanie obiektu na znajdujący się na sąsiedniej działce budynek należący do [...] sp. z o.o. Poza tym organ nie wskazał, czy analizę tę, stanowiącą podlegający ocenie środek dowodowy, rozważył i jakie konkretne płynące z niej wnioski zaakceptował.

W konkluzji Sąd uznał stanowisko organu pierwszej instancji za co najmniej przedwczesne, sformułowane bez należytego zbadania okoliczności i bez ich dogłębnej oceny. Podkreślił, że ocena zakresu i stopnia oddziaływania zamierzenia budowlanego na otoczenie nie może sprowadzać się wyłącznie do badania zachowania warunków technicznych realizacji inwestycji, ale winna odnosić się również do badania szeregu innych kwestii w świetle obowiązujących przepisów. Zdaniem Sądu o ile istnieje realna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, to osoby legitymujące się tytułem prawnym do działek położonych na tak wyznaczonym "obszarze oddziaływania obiektu" są stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę i należy im zagwarantować prawo do czynnego udziału w postępowaniu.

Sąd krytycznie ocenił też argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej. Jego zdaniem argumentacja organu, iż nieruchomość nie leży w zakresie oddziaływania obiektu, analogicznie jak w przypadku decyzji pierwszoinstancyjnej nie jest wystarczająca i nie spełnia wymogów prawidłowego formułowania uzasadnień. Jedynym wskazanym przez organ dowodem w tej mierze jest bowiem analiza wzajemnego przesłaniania przedłożona przez inwestora, której jednak organ nie ocenił pod względem jej formalnej zgodności z prawem, nie wskazał jakie tezy i wnioski są w niej zawarte, nie ustosunkował się też, podobnie jak organ pierwszej instancji, do wniosku skarżącej spółki o powołanie biegłego.

Na koniec Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy rozważą, czy skarżącej spółce przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę, której to decyzji jej nie doręczono ograniczając w dacie jej wydania dotychczasowy krąg stron i w zależności od wyprowadzonych wniosków podejmą właściwe czynności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] sp. k. z siedzibą w N. (wcześniej pod firmą: [...] sp. k.). Wyrok zaskarżyła w całości i zarzuciła Sądowi pierwszej instancji:

1) naruszenie prawa materialnego przez:

a) błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego - poprzez przyjęcie, że należyte zakreślenie obszaru oddziaływania obiektu wymaga każdorazowo ustalenia wszelkich możliwych form oddziaływania jakiegokolwiek obiektu na jakiekolwiek otoczenie, a nie tylko rzeczywiście możliwych przejawów oddziaływania konkretnego obiektu na teren znajdujący się w jego otoczeniu, a w szczególności tych, które wskazywane są przez uczestnika (skarżącego) w postępowaniach przed organami pierwszej i drugiej instancji oraz przed sądem administracyjnym;

b) błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - poprzez przyjęcie, że nieruchomość pozostająca w użytkowaniu wieczystym uczestnika (skarżącego) znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który zamierza wznieść skarżący kasacyjnie, podczas gdy w rzeczywistości oddziaływanie projektowanego obiektu, po jego przeprojektowaniu, ogranicza się jedynie do nieruchomości, na której obiekt ma zostać wzniesiony;

2) naruszeniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 75 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 i art. 34 Prawa budowlanego - poprzez nieuznanie stanowiącej załącznik do projektu budowlanego "analizy wzajemnego przesłaniania" za element, którego dołączenia do wniosku o pozwolenia na budowę może żądać organ architektoniczno-budowlany z racji specyfiki i charakteru obiektu i który tym samym włączony zostaje w poczet materiału dowodowego, stając się dowodem, który może zostać dopuszczony w postępowaniu administracyjnym i rozpatrzony przez organ;

b) art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 i nast. oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego - poprzez przyjęcie, jakoby organ architektoniczno-budowlany, przy udziale osób posiadających uprawnienia budowlane, nie był władny samodzielnie ocenić projektu budowlanego, w tym "analizy wzajemnego przesłaniania", i przyjęcie, jakoby ocena taka wymagała zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii;

c) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. - poprzez przyjęcie, jakoby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie zawierały niezbędnych elementów uzasadnienia decyzji administracyjnej, podczas gdy uzasadnienia tych decyzji wszystkie konieczne elementy zawierają, jak też posiadają one cechy "dobrego uzasadnienia decyzji", tj. logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem oraz jego treścią, brak wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z tym rozstrzygnięciem, ścisłość i dokładność wywodów, ich zwięzłość i prostotę ujęcia oraz kompletność motywów, jakimi organy kierowały się przy podejmowaniu decyzji;

d) art. 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia wyroku, które odpowiadałoby przepisom prawa, w szczególności niewskazanie w uzasadnieniu, które zarzuty skargi Sąd rozważył, a których rozważanie pominął, i które z nich uznał za zasadne, jak też dlaczego odmówił słuszności prezentowanemu przed Sądem stanowisku organu administracyjnego.

Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który go wydał, a także zasądzenie od uczestnika (skarżącego) na rzecz skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto postawione na wstępie zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.

Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Analiza uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia jak i zarzutów skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że istota sporu z niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy spółce [...] przysługiwał przymiot strony w sprawie o udzielenie [...] sp. k. pozwolenia na budowę budynku biurowo–usługowego z nadbudówką techniczną, garażem zamkniętym podziemnym i infrastrukturą, opisaną w decyzji. Organy architektoniczno-budowlane uznały bowiem, że spółce przymiot taki nie przysługuje, albowiem po dokonanych zmianach w projekcie architektoniczno-budowlanym, zmniejszeniu liczby kondygnacji i wysokości planowanej inwestycji w żaden sposób nie oddziałuje ona na nieruchomość sąsiednią pozostająca w użytkowaniu wieczystym [...] sp. z o.o., w tym przede wszystkim nie wprowadza ograniczenia w sposobie zagospodarowania tej działki, co jest warunkiem uznania właściciela (użytkownika wieczystego lub zarządcę) takiej nieruchomości za stronę w świetle art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane.

Sąd pierwszej instancji stanowiska tego nie podzielił uznając, że organy administracji rozstrzygnięcie to wydały przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Z takim stanowiskiem Sądu wojewódzkiego, co do zasady, należy się zgodzić.

Nie może przede wszystkim ujść uwadze, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę zostało wszczęte wnioskiem inwestora z dnia 16 marca 2012 r. Jak wynika z akt sprawy spółka [...] została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i w tej dacie, do dnia [...] listopada 2012 r., przymiot strony tego podmiotu nie był kwestionowany. Wnioskowana inwestycja nie tylko bowiem ograniczała sposób zagospodarowania działki będącej w jej użytkowaniu wieczystym, ale wręcz naruszała postanowienia § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wobec zmiany bryły projektowanego budynku postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. Prezydent Miasta Katowice zmienił krąg stron postępowania uznając, że skarżąca utraciła przymiot strony. Rozstrzygnięcie to, postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., a zatem przed wydaniem rozstrzygnięcia przez organy administracji w niniejszej sprawie, zostało wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jego nieważności, a zatem rozstrzygnięciem, które wywołało skutki ex tunc. Powyższe oznacza, że pozbawienie skarżącej spółki przymiotu strony nastąpiło dopiero na etapie doręczania decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę. Oczywiście nie można wykluczyć, co do zasady, że dany podmiot został wadliwie zawiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego i dopuszczony do niego w charakterze strony. Taka sytuacja nie uniemożliwia weryfikacji wadliwego działania organu administracji na dalszym etapie, jednakże rozstrzygnięcie takie winno być szczegółowo uzasadnione. Prawidłowe przyznanie prawa do udziału w postępowaniu może tego przywileju pozbawić jedynie w razie zmiany sytuacji faktycznej lub prawnej w sprawie. Rację ma Sąd pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie organ nie wskazał przyczyn, dla których uznał, że skarżąca spółka taki przymiot utraciła. Nie może stanowić uzasadnienia takiej oceny, co trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji fakt, że inwestor zmienił bryłę projektowanego budynku doprowadzając go do zgodności z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Uszło bowiem uwadze organów administracji, iż posiadanie przymiotu strony również w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie jest związane z naruszeniem interesu prawnego podmiotu, któremu przymiot ten jest przyznawany, ale z jego posiadaniem. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni je podziela. I tak m.in. w wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2619/14 (LEX nr 2106702) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane i przepisów odrębnych. W innym orzeczeniu z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1552/14 (LEX nr 2114322) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 28 k.p.a., jak też art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane przy badaniu legitymacji procesowej wnioskodawcy lub innych osób nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny danej osoby, a jedynie to, czy interes taki jej przysługuje.

W świetle powyższych rozważań podkreślenia wymaga, czego nie dostrzegł autor skargi kasacyjnej, że bez znaczenia dla ustalenia, czy [...] sp. z o.o. posiada przymiot strony w niniejszej sprawie, jest fakt, czy planowana inwestycja narusza rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, w szczególności § 13. Sam fakt, że planowany obiekt powoduje ograniczenie dostępu naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nawet jeśli jest ono zgodne z warunkami technicznymi, uzasadnia twierdzenie, że właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego pozwalający na jego udział w takim postępowaniu. Natomiast fakt ograniczenia tego dostępu wynika z przedstawionej do akt sprawy analizy nasłonecznienia. Jedynie na marginesie wskazać należy, że spółka [...] kwestionowała treść ww. analizy m.in. w zakresie ustaleń co do wysokości przesłaniania. Zdaniem skarżącej spółki wyliczenia te zostały dokonane niezgodnie ze sposobem wynikającym z § 13 rozporządzenia. Inwestor, zdaniem [...] nie uwzględnił także, że część okien w budynku skarżącej spółki jest wysunięta w stronę nowoprojektowanego budynku. W związku z tym faktem co do tej części budynku zwiększa się wysokość przesłaniania. Okoliczności te niewątpliwie winny zostać wyjaśnione przez organy administracji, tym bardziej, że ani analiza nasłonecznienia, ani uzasadnienie zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji nie zawiera żadnej oceny ww. kwestii. Rację ma zatem Sąd pierwszej instancji wskazując, że organ administracji nie ocenił przedłożonej analizy pod względem jej zgodności z prawem.

Trafne są również spostrzeżenia Sądu pierwszej instancji co do tego, że organ administracji nie odniósł się do wniosku o powołanie dowodu z opinii biegłego. Wprawdzie organ administracji winien ustosunkować się do wszelkich wniosków strony, jednakże powyższa wada w niniejszej sprawie pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organy architektoniczno-budowane zatrudniają pracowników wyspecjalizowanych w dziedzinie Prawa budowlanego, którzy w ramach posiadanych kompetencji są uprawnieni do oceny rzetelności przedłożonej analizy nasłonecznienia. Ewentualne wątpliwości mogą być również rozstrzygnięte poprzez wydanie opinii uzupełniającej w określonym zakresie. Żadną miarą nie można zatem zarzucić organom naruszenia przepisów postępowania polegającego na niedopuszczeniu dowodu z opinii biegłego. Nieodniesienie się zatem do takiego wniosku nie mogło skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji przez Sąd pierwszej instancji.

Rację ma w tej sytuacji skarżąca kasacyjnie wskazując na naruszenie art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 i art. 34 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, z tym, że uchybienie to pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia Sądu.

Należało przyznać także rację skarżącej kasacyjnie co do tego, że wprawdzie ustalenie obszaru oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 omawianej ustawy winno być poprzedzone analizą wszelkich przepisów prawa materialnego i procesowego, jednakże organ winien uwzględnić przede wszystkim zarzuty zawarte we wniosku, w tym wypadku o wznowienie postępowania. Nie będzie natomiast wadą mającą wpływ na wynik sprawy niedokonanie analizy innych niż podane przez wnioskodawcę przepisów, jeżeli żaden z nich w okolicznościach danej sprawy nie wprowadza ograniczenia co do sposobu zagospodarowania działki sąsiedniej. Trafnie zatem zauważył autor skargi kasacyjnej, że Sąd pierwszej instancji wskazując, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., jednocześnie nie wykazał, że naruszenie takie mogło mieć potencjalny, istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem nie zauważyć, że Sąd wojewódzki również nie wskazał przepisu, który mógłby w okolicznościach tej sprawy stanowić podstawę do przyjęcia, że planowana inwestycja oddziałuje na nieruchomość sąsiednią ograniczając sposób jej zagospodarowania.

Konkludując, rację ma skarżąca kasacyjnie twierdząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem uzasadnienie wyroku nie zawiera elementu, jakim jest wyjaśnienie podstawy prawnej w omówionym zakresie. Uchybienie to jednak, tak jak poprzednie, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, a zatem nie mogło skutkować jego uchyleniem.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Pomimo częściowych wad uzasadnienia wyroku, wskazanych wyżej, rozstrzygnięcie to odpowiada prawu. Słusznie bowiem Sąd stwierdził, że przedwcześnie organy administracji, po wznowieniu postępowania, odmówiły uchylenia decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Rzeczą organów ponownie rozpoznających sprawę będzie ocena analizy nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku posadowionym na nieruchomości pozostającej w użytkowaniu wieczystym [...] sp. z o.o. z uwzględnieniem wskazanych przez tę spółkę zarzutów. Jedynie ustalenie, w wyniku takiej oceny, że przedmiotowa inwestycja w żadnym stopniu nie wpływa na nieruchomość sąsiednią (a nie w stopniu naruszającym przepisy prawa) powoli na wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Odmienne ustalenie winno prowadzić do uznania, że wnioskującej spółce przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, co uzasadnia twierdzenie, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W takiej sytuacji rzeczą organu będzie przeprowadzenie postępowania w zakresie zgodności przedmiotowej decyzji z przepisami prawa i wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 151 § 1 pkt 2 lub art. 151 § 2 k.p.a.

Wobec powyższego, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.