Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta K. a Prezydentem Miasta I. przez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku dłużnika alimentacyjnego Ł.L. o uchylenie decyzji administracyjnych w sprawie świadczeń alimentacyjnych wierzycielki J.M. postanawia oddalić wniosek.

PISMEM Z 7 PAŹDZIERNIKA 2025 R. BURMISTRZ MIASTA K. WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU O WŁAŚCIWOŚĆ ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A PREZYDENTEM MIASTA I. W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPOZNANIA WNIOSKU DŁUŻNIKA Ł.L., DALEJ: ZAINTERESOWANY, O UCHYLENIE DECYZJI ADMINISTRACYJNYCH W SPRAWIE ŚWIADCZEŃ ALIMENTACYJNYCH WIERZYCIELKI J.M., DALEJ: UPRAWNIONA.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że wniosek zainteresowanego został złożony w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej: k.p.a., w związku z czym wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej należy złożyć – w myśl art. 148 § 1 k.p.a. – do organu, który wydał decyzję w pierwszej instancji. W ocenie wnioskodawcy tym samym organem właściwym pozostaje Prezydent Miasta I. Argumentował, że ustawodawca nie przewidział badania aktualnego miejsca zamieszkania osoby uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych, która przesądza o właściwości miejscowej organu, co wskazuje na konieczność uznania, że organem właściwym jest organ, który wypłacił świadczenia alimentacyjne.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta I. wskazał, że organem właściwym w sprawie jest organ miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, która obecnie nie zamieszkuje w I. W ocenie Prezydenta zmiana miejsca zamieszkania uprawnionej powoduje zmianę właściwości miejscowej organu rozpatrującego wniosek o uchylenie decyzji. Zaznaczył przy tym, że sąd uchylił z mocą wsteczną obowiązek alimentacyjny zainteresowanego. Zdaniem Prezydenta tym samym zainteresowany utracił podstawy do żądania załatwienia sprawy w drodze administracyjnej i postanowieniem z 11 września 2025 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, a postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z 29 października 2025 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Rozpoznając wniosek Burmistrza Miasta K., należy wyjaśnić, że przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość, gdyż żaden organ nie uważa się za właściwy.

Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z 11 września 2025 r. Prezydent Miasta I. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie świadczeń alimentacyjnych. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z 29 października 2025 r. Oznacza to, że spór o właściwość w rozpoznawanej sprawie nie istnieje Prezydent Miasta I. uznał się bowiem za właściwy do zbadania i rozpoznania wniosku zainteresowanego. Bez znaczenia przy tym jest, że wydane rozstrzygnięcie było rozstrzygnięciem formalnym i nie polegało na wydaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie zainicjowanej przez zainteresowanego. Wydanie bowiem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego nie może odbywać się z pominięciem przepisów o właściwości organów administracji publicznej.

Z uwagi na powyższe wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlegał oddaleniu.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 i art. 166 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji postanowienia.