Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr 380000/71/279814/2021/RDZ-B7/3/UTRZ w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 28 maja 2021 r. nr [...].

Zaskarżoną decyzją z 30 sierpnia 2021 r. nr 380000/71/279814/2021/RDZ- B7/3/UTRZ, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej ZUS, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oddział w Z. (dalej organ I instancji) z dnia 28 maja 2021 r. nr [...] odmawiającą H. G. (dalej skarżąca) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 marca 2021 r. do dnia 31 marca 2021 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ II instancji powołał art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 31 zq ust 8 w zwz z art. 31zy ust.1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1842 z późn. zm.) dalej powoływana jako ustawa o COVID-19 oraz § 10 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U z 2021r. poz.371 i 713) zwanym dalej - rozporządzeniem w sprawie wsparcia COVID-19 (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji).

Z akt sprawy wynika, że skarżąca w dniu 26 maja 2021 r. zwróciła się do organu I instancji o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od 1 marca do 31 marca 2021 r.

Zdaniem ZUS, skarżąca podała we wniosku RDZ-B7 z 26 maja 2021 r. kod PKD 5610A przeważającej działalności gospodarczej, który nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie płatników składek na dzień 31 marca 2021r. Ponieważ miała zarejestrowaną działalność z kodem nie uprawniającym do zwolnienia z opłacania składek, to nie spełniła warunków do zwolnienia z opłacania składek. W związku z czym Organ I instancji odmówił skarżącej żądanego zwolnienia.

Skarżąca skorzystała z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i w dniu 24 czerwca 2021 r. złożyła od powyższej decyzji odwołanie do organu II instancji.

Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 28 maja 2021 r. powołując się w uzasadnieniu na treść § 10 ust. 2a pkt. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia COVID-19.

Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ZUS stwierdził, że podany przez skarżącą we wniosku z dnia 26 maja 2021 r. kod PKD 56.10.A nie został potwierdzony w otrzymanym wykazie z rejestr REGON na dzień 31 marca 2021 r. Wobec tego organ stanął na stanowisku, że nie przysługuje skarżącej prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 31 marca 2021 r.

Organ II instancji wskazał, że skoro na dzień 31 marca 2021 r. skarżąca nie miała zgłoszonego kodu PKD uprawniającego do zwolnienia z opłacania składek, to podtrzymuje tym samym stanowisko organu I instancji co do powodów odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania ww. składek.

Nadto organ wskazał, że oceny oznaczenia prowadzonej działalności według PKD 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021r., a ustawodawca nie przewiduje w inny sposób sprawdzenia rodzaju przeważającej działalności od tego, który jest wskazany w rejestrze REGON. Zatem jeżeli jako rodzaj prowadzonej przeważającej działalności jest wskazany w rejestrze REGON inny kod PKD niż określony w ustawie to Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma podstawy prawnej do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacenia ww. składek.

Na powyższą decyzję z dnia 30 sierpnia 2021r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarżąca w skardze zarzuciła ZUS:

Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19 w zw z § 10 ust.2a rozporządzenia w sprawie wsparcia COVID-19., na niekorzyść skarżącej poprzez błędną i zawężającą wykładnię, skupiając się na wskazanym w REGON przeważającym PKD prowadzonej działalności gospodarczej, podczas gdy skarżąca faktycznie prowadzi w przeważającej mierze działalność oznaczoną według PKD 2007 numerami 56.10.A a także 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, co daje jej uprawnienia do zwolnienia z opłacania składek.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżąca m.in. podniosła, że organ, wydając zaskarżoną decyzję dokonał błędnej i zawężającej wykładni art. 31 zo-31zx ustawy o COVID 19 w zwz z § 10 ust 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia COVID-19, na niekorzyść skarżącej skupiając się na wskazanym w REGON przeważającym PKD prowadzonej działalności gospodarczej, podczas gdy skarżąca faktycznie prowadzi w przeważającej mierze działalność oznaczoną według PKD 2007 numerami 56.10.A a także 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, co daje uprawnienia do zwolnienia z opłacania składek. Wobec powyższego, wydana decyzja pozostaje w sprzeczności z ratio legis ustawy COVID 19.

Nadto skarżąca wskazała, że kluczowe w przedmiotowej sprawie jest wyjaśnienie pojęcia "przeważającej działalności" na gruncie art. 31 zo-31zx ustawy o COVID 19 w zwz. z § 10 ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia COVID-19, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji.

Zdaniem skarżącej organ administracji dokonał błędnej interpretacji przywołanych przepisów, ponieważ ustawa o COVID-19 uzależniła przyznanie zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek od faktu prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej według określonego w rozporządzeniu wykonawczym kodu PKD. Zatem ograniczenie zwolnienia ze składek w zależności od przeważającej działalności określonej kodem PKD wskazanej w rejestrze REGON, zamiast od faktycznie prowadzonej działalności stanowi wykroczenie poza delegację ustawową oraz jest nieuprawnione. Zdaniem skarżącej zważyć należy, że przepisy art. 31 zo-31zx ustawy o COVID-19 mają na celu pomoc przedsiębiorcom, którzy ograniczyli prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca na dzień składania wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek prowadziła działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.10.A (działalność gastronomiczna). Powyższa działalność stanowiła główne źródło dochodu skarżącej.

Skarżąca podniosła, że organ ograniczył się wyłącznie do sprawdzenia wiodącego kodu PKD wskazanego w CEDIG. Powyższe rozstrzygnięcie jest skutkiem nieprawidłowej interpretacji przepisów ustawy o COVID-19 odwołującej się wyłącznie do jej literalnego brzmienia, zamiast do intencji ustawodawcy wprowadzającego przedmiotową regulację.

Zdaniem skarżącej przyznanie zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek wyłącznie z oparciem o sam fakt wpisania w rejestrze PKD danego kodu bez zbadania faktycznie prowadzonej działalności jest niewystarczające. Na poparcie swego stanowiska przywołała szereg orzeczeń sądów administracyjnych.

Końcowo skarżąca wskazała, że na dzień składania wniosku RDZ-B7 z dnia 26 maja 2021r. zatrudniała wyłącznie kucharzy i kelnerów za wyjątkiem jednego pracownika biurowego co potwierdza fakt prowadzenia przez nią w przeważającej mierze działalności oznaczonej kodem PKD 56.10.A.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosząc o oddalenie skargi jako bezzasadnej i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Nadto organ II instancji wskazał, że ustawodawca nie przewiduje sprawdzenia rodzaju prowadzonej działalności w inny sposób jak tylko przez sprawdzenie w rejestrze REGON kodu PKD wpisanego jako rodzaj prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej przez wnioskodawcę, który na dzień 31 marca 2021r. w rejestrze REGON miał wpisany kod PKD 74.10.Z, który nie uprawniał do zwolnienia z ww. składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne (por. art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).

Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, p.p.s.a.), lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.),.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.

Podstawą prawną wydanej w sprawie decyzji przez organ jest art. 31 zq ust 7 w zw. z art. 31 zy ust.1 ustawy o COVID-19, oraz § 10 ust 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia COVID-19 (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) ) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ustawa o s.u.s. Możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek wynika z przepisów ustawy o COVID-19., we wspomnianym wyżej przepisie art. 31zy ust 1 ustawy o COVID-19 ustawodawca zawarł delegację dla Rady Ministrów która, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, może określić inne okresy zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3, dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objąć tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. W niniejszej sprawie zastosowanie ma Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wsparcia COVID-19.

Tymczasem przesłankę zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 marca 2021 r. do 31 marca 2021 r., stosownie do § 10 ust. 2 pkt. 2a rozporządzenia stanowi w szczególności, by płatnik składek prowadził, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności określonymi kodami wymienionymi w tym przepisie (m.in. kodem 56.10.A). Oznacza to, że jeżeli skarżący, jako płatnik składek w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy o sus, prowadził działalność gospodarczą i był to przeważający rodzaj działalności uprawniający do zwolnienia, to okoliczność ta nie może zostać pominięta przy ocenie wniosku o wsparcie złożonego w ww. zakresie. Rozporządzenie nakazuje bowiem badać rodzaj przeważającej działalności płatnika tj. działalności gospodarczej, która doznała ograniczeń.

Na mocy art. 123 ustawy sus w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy. Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Również na gruncie art. 180 k.p.a. w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca we wniosku RDZ-B7 z 26 maja 2021 r. o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek RDZ-B7 za miesiąc marzec 2021 r. wskazała, że na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 56.10A. – działalność gastronomiczna.

Natomiast organ powołując się na Rejestr REGON, stwierdził, że na dzień 31 marca 2021 r. z bazy GUS wynika informacja, że skarżąca prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 74.10.Z, który nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek,. Skarżąca zaś tylko wpisała we wniosku na formularzu RDZ-B7, że na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła przeważającą działalność objętą kodem PKD 56.10.A.,

Z ustaleń organu wynika zatem, że występuje rozbieżność pomiędzy, oświadczeniem skarżącej a wpisem w bazie GUS.

Spór w sprawie dotyczy tego, czy organ, rozpoznając wniosek skarżącej w zakresie prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej, powinien oprzeć się wyłącznie o kod PKD zawarty w rejestrze REGON, dotyczący przeważającej działalności gospodarczej, czy też zbadać faktyczną przeważającą działalność gospodarczą określoną przez kod PKD wpisany przez skarżącą w złożonym wniosku.

W związku z czym istotne znaczenie ma również to, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku w sprawie prawa zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek następuje w ramach postępowania administracyjnego, tj. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a więc ustaleniu istotnych i niezbędnych, z punktu widzenia załatwienia sprawy, okoliczności faktycznych sprawy. Tak więc prawidłowość tego rodzaju postępowania, tj. właściwa ocena spełnienia przez konkretnego wnioskodawcę kryteriów (przesłanek) przyznania zwolnienia, regulowana przepisami k.p.a., ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny zgodności z prawem wydanego w ramach tego postępowania rozstrzygnięcia.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na regulację art. 7 k.p.a., która zobowiązuje organy administracji publicznej, aby w toku postępowania stały na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacji wyrażonej w przepisie art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych (wyrok NSA z 19 maja 2021 r., III OSK 420/21, LEX nr 3180675). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych (wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 251/21, LEX nr 3206275). Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego – o czym stanowi art. 80 k.p.a. - organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona.

Elementy składowe decyzji administracyjnej wyznaczone zostały w art.107 § 1 k.p.a. Decyzja ma zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, bowiem przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska (wyrok WSA w Gdańsku z 14 września 2021 r., I SA/Gd 434/21, LEX nr 3244209). W szczególności decyzje niekorzystne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (wyrok WSA w Poznaniu z 26 sierpnia 2021 r., II SA/Po 916/20, LEX nr 3216205). Jak wynika z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Według ugruntowanego w orzecznictwie stanowiska, z istoty samego uzasadnienia wynika, że powinno ono wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc powinno w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim, a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących, dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym (wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2021 r., I SA/Kr 773/21, LEX nr 3210194).

Ponadto, odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a. Uzasadnienie decyzji powinno umożliwiać kontrolę poprawności jej rozstrzygnięcia, w tym również przez sąd administracyjny, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści.

W decyzji z dnia 30 sierpnia 2021 r. organ podtrzymując swoje stanowisko w sprawie przywołał wcześniej zastosowane uzasadnienie, nie wyjaśnił, dlaczego jest dla niego wiążący jest wpis skarżącej w rejestrze REGON.

Zgodnie z art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Choć w powyższej ustawie brak definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", to w art. 46 zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. W myśl § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 2009 z późn. zm.) wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Stosownie do treści § 9 ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

Wobec powyżej cytowanych przepisów pojęcie "przeważającej działalności" należy odczytywać w znaczeniu wynikającym z przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę. Należy zaznaczyć, że podmiot uprawiony do otrzymania ulgi, to płatnik składek prowadzący na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

W rezultacie, opierając odmowę zwolnienia z opłacania składek wyłącznie w oparciu o zapis uwidoczniony w rejestrze REGON, organ dokonał błędnej wykładni §10 ust. 2 i 2a rozporządzenia covidowego.

Należy raz jeszcze podkreślić, że zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej, a ZUS takim organem jest, prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Realizowanie powyższych zasad jest tym bardziej konieczne, w sytuacji wdrażania nowych, uzasadnionych stanem pandemii przepisów oraz ich częstych zmian.

W konsekwencji stwierdzić należy, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, poprzez niezebranie pełnego materiału dowodowego w sytuacji, gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia, czy skarżąca faktycznie, zgodnie z przepisem w marcu 2021 r. wykonywała jako przeważającą, bądź jako wyłączną, działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 56.10.A, który to kod uprawnia do skorzystania z prawa do omawianego zwolnienia. Sąd dostrzega, że realizacja przez ZUS zadań wynikających z ustawy o COVID 19 czy rozporządzenia covidowego, nakłada na organ dodatkowe obowiązki. Jednak przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w podanym zakresie jest niezbędne i konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i nie wymaga ono przeprowadzenia skomplikowanych i pracochłonnych czynności dowodowych.

Wskazać również należy, że sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem jej zgodności z prawem i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając tego przyczyny. Taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zaś zarzuty skargi okazały się zasadne.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą wykładnie prawa zaprezentowaną przez sąd, oceni zaoferowane przez skarżącą dowody z uwzględnieniem faktu, że to na skarżącej ciąży obowiązek obalenia domniemania wynikającego z wpisu REGON w marcu 2021 r. i wykazania rodzaju prowadzonej przez nią w tym miesiącu przeważającej działalności.

W kontekście przywołanych wyżej przepisów procesowych Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zgromadzony materiał dowodowy (znajdujący się w aktach) jak i uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji wydanej w kontrolowanej sprawie narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na jej wynik.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy skarżącej organy będą zobowiązane uwzględnić stanowisko przedstawione w niniejszym wyroku i wydać rozstrzygnięcie odpowiadające wymogom wyznaczonym art. 107 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.