Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości -skargę oddala-

Przedmiotem skargi D.M. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014r., nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.), zwanej dalej "k.p.a. oraz art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2014r., poz. 518), zwanej dalej "ustawą" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] Starosta [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w R., gm. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1035, będącej własnością D.S.M. c. M.i R. zam. R. [...], poprzez udzielenie "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w K., ul. [...], zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez działkę napowietrznej linii elektroenergetycznej 220 kV S.W. - punkt nacięcia C. – A., w tym na podwieszenie przewodów linii elektroenergetycznej nad ww. działką. Obszar zajęcia gruntu pod pas technologiczny linii dla działki nr 1035 wynosi 0,1709 ha.

Od powyższej decyzji odwołała się D.M. Nie zgodziła się z decyzją Starosty [...] wskazując, że wybudowana linia elektroenergetyczna zmniejszy wartość rynkową jej działki, którą chce przeznaczyć pod zabudowę. Zdaniem odwołującej za wybudowaną linię elektroenergetyczną powinna otrzymać godziwe odszkodowanie.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2014r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda [...] wyjaśnił, że z treści art. 124 ust. 1 ustawy, będącego podstawą prawną wydanej decyzji wynika, że udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne, zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić w celu realizacji celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie zaś, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ustawy powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

Przedmiotowa sprawa dotyczy inwestycji objętej decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji "Budowa elektroenergetycznej linii napowietrznej 220 kV S.W. - punkt nacięcia linii C.-A." na terenie gmin S., Gmina [...], która stała się ostateczna w dniu [...] września 2013r. Wyżej wymieniona decyzja Wójta Gminy [...] obejmuje między innymi działkę ewidencyjną nr 1035, położoną w obrębie R., gm. [...] Działka nr 1035 objęta jest księgą wieczystą nr KW [...], w której prawo własności wpisane jest na rzecz D.S.M. c. M. i R.

Organ rozstrzygający sprawę w trybie art. 124 ustawy nie weryfikuje wydanej już decyzji o lokalizacji inwestycji, ani też nie kieruje się regułami obowiązującymi w postępowaniu o wydanie takiej decyzji. Oceniając zaś rokowania, stosownie do przepisu art. 124 ust. 3 ustawy, organ stwierdził, że zostały przeprowadzone ich prawidłowo. Przepisy ustawy wprawdzie nie określają prawnej formy prowadzenia rokowań, jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, jako przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zgody na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia, co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych.

W aktach sprawy znajduje się korespondencja pomiędzy wykonawcą inwestycji "A" Sp. z o.o., a D.M., dotycząca prowadzonych rokowań i braku zgody właścicielki działki nr 1035 na zaproponowane warunki oraz realizację inwestycji. Wykonawca inwestycji kierował pisma do właścicielki nieruchomości w sprawie zgody na przeprowadzenie inwestycji od [...].12.2013 r. (protokół z negocjacji) do [...].01.2014 r. i tej zgody nie uzyskał. W dniu [...].07.2013 r. inwestor przeprowadził wizję terenową w celu okazania przebiegu trasy projektowanej linii elektroenergetycznej i nie uzyskał zgody właścicielki na ww. inwestycję. D.M. w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] kwietnia 2014 r. w ramach wszczętego na wniosek "A" S.A. z siedzibą w K. postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poinformowała, że nie wyraża zgody na budowę linii elektroenergetycznej za odszkodowanie proponowane przez ww. spółkę.

W sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej został określony zarówno zakres przewidywanych prac, przebieg inwestycji, jak i obszar zajęcia nieruchomości pod inwestycję, zgodnie ze szkicem sytuacyjnym, stanowiącym załącznik do decyzji. Ponadto w sentencji decyzji zobowiązano inwestora do przywrócenia nieruchomości zajętej pod inwestycję do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji. Wskazał również, że jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie odpowiadające wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Odszkodowania w tych sprawach ustalane są przez starostów w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Na marginesie organ wyjaśnił, że w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego w postępowaniu sądowym może być ustanowione ograniczone prawo rzeczowe jakim jest służebność przesyłu To od właściciela gruntu zależy wybór roszczeń, które chce dochodzić z tytułu wzniesienia urządzeń przesyłowych na jego gruncie.

Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła D.M. Podała, że działka oznaczona nr 1035 jest jedyną działką, jaką posiada. Działka ta ma dostęp do drogi i położona jest blisko zabudowań. Po wybudowaniu na niej spornej inwestycji działka ta straci na wartości i w przyszłości nie zostanie przekształcona na budowlaną. W razie wykorzystania działki należącej do skarżącej pod budowę spornej inwestycji należy jej się godziwe odszkodowanie. Kwota 3. 000, 00 zł zaproponowana przez inwestora nie zadowala jej. Skarżąca ma inne plany dotyczące przeznaczenia nieruchomości i czuje się pokrzywdzona wydaną decyzją.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny uprawniony jest do badania zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, to znaczy ustalenia czy organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały właściwe przepisy prawa w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny sprawy (art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1263) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270).

Sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 p.p.s.a.

Ustalenia stanu faktycznego nie budzą zastrzeżeń i nadają się do wyrokowania.

Skarżąca zarówno w odwołaniu jak i w przedmiotowej skardze wskazywała na szczególne niedogodności związane z budową linii napowietrznej, która przecina jej działkę nr 1035 w połowie powodując, że cała działka traci możliwość wykorzystania jej w przyszłości jako działka budowlana. W chwili obecnej jest to działka rolna. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło zgodnie z ostateczną decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Uciążliwość inwestycji zdaniem skarżącej mogłaby być usunięta gdyby poprowadzono linię energetyczną, która przecinałaby jej działkę w innym miejscu. Tak zaplanowana inwestycja uzyskałaby akceptację skarżącej.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie rodzaj i charakter inwestycji określiła decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego. W tym przypadku jest to budowa linii napowietrznej, zatem rozważenie stopnia uciążliwości i prowadzenie rokowań może odbywać się w granicach przewidzianego w decyzji lokalizacyjnej rodzaju inwestycji.

W tych warunkach stanowisko skarżącej w tym postępowaniu nie może mieć przesądzającego o rozstrzygnięciu znaczenia.

Unormowania zawarte w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami są szczególnym rodzajem wywłaszczenia, polegającym na ograniczeniu prawa własności, o jakim mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia ochrony konstytucyjnego prawa własności.

Interes inwestora realizującego inwestycję celu publicznego jak i słuszny interes skarżącego, którego prawo własności zostało ograniczone zgodnie z warunkami decyzji lokalizacyjnej, pozwalają na zastosowanie przepisów art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Każdy z etapów procesu realizacyjnego stanowi autonomiczną, w zakresie orzekania, procedurę, w ramach której zapadają rozstrzygnięcia wynikające z przepisów prawa materialnego, regulujących daną fazę realizacji przedsięwzięcia.

Na obecnym zaś etapie istotne było wyłącznie to, że kwestionowana decyzja zakreśla obszar, w którym te prace będą wykonywane oraz że jej podjęcie poprzedzają właściwie przeprowadzone rokowania.

Ustalenie miejsca i sposobu realizacji inwestycji w tym granic terenu niezbędnego do realizacji tej inwestycji nastąpiło w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji pn. "Budowa elektroenergetycznej linii napowietrznej 220KV S. – punkt nacięcia linii C. – A.".

Decyzja ta wiąże organ wydający decyzję o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości. Z tej przyczyny Starosta [...] nie mógł ingerować w treść jej rozstrzygnięcia, a tym samym ustalenie innego przebiegu linii napowietrznej. Prawidłowo zatem organy obu instancji oceniły, że na obecnym etapie postępowania prowadzonego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. brak jest podstaw do ustalenia nowego przebiegu linii napowietrznej, a tym samym do uwzględnienia oczekiwań skarżącej.

Ograniczenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n. może nastąpić jedynie zgodnie z planem miejscowym a w przypadku jego braku zgodnie z decyzją lokalizacyjną. Zaś udzielenie takiego zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem, w celu uzyskania zgody na wykonywanie prac wymienionych w ust. 1 art. 124 cyt. ustawy.

W przedmiotowej sprawie przeprowadzone zostały w sposób prawidłowy rokowania. Organy obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie. Zdaniem Sądu ocena decyzji wydanej na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mogła uwzględnić okoliczności podnoszonych przez skarżącą, które dotyczą okoliczności dotyczących decyzji lokalizacyjnej, która nie może być podważana w procedurze wydawania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wykonywania inwestycji.

Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.