II GSK 2253/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-04-16	
Data wpływu	2021-10-12	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Wojciech Kręcisz /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk	
Symbol z opisem	6037 Transport drogowy i przewozy	
Hasła tematyczne	Kara administracyjna	
Sygn. powiązane	VI SA/Wa 2517/20	
Skarżony organ	Inspektor Transportu Drogowego	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 174 pkt 1 i 2, art. 176; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 572; art. 7a § 1; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2019 nr 0 poz 2140; art. 39j ust. 4 pkt 1 i pkt 2, art. 39k ust. 3 pkt 1 i pkt 2; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 nr 0 poz 1268; art. 13 ust. 1 pkt 2; Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.	
Publikacja w u.z.o.	ONSAiWSA z 2025 r. nr. 6 poz. 87	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia del. WSA Wojciech Sawczuk Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2517/20 w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 września 2020 r. nr BP.501.979.2019.0161.RZ9.8528 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. R. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 675 (sześćset siedemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.	
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2517/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 września 2020 r. nr BP.501.979.2019.0161.RZ9.8528 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpił R. R., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 39j ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym regulującego częstotliwość przeprowadzania przez zawodowych kierowców badań lekarskich poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że uzyskane przez kierowcę przed 60-tym rokiem życia orzeczenie lekarskie uprawniające do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego na okres 5 lat ulega automatycznemu skróceniu do dnia upływu 30 miesięcy liczonych od dnia 60 urodzin kierowcy i tym samym powoduje konieczność uzyskania przez kierowcę nowego orzeczenia lekarskiego, podczas gdy taka wykładnia skutkuje nieuprawnioną ingerencją organu w uprawnienia uprzednio nabyte przez kierowcę, a prawidłowa wykładnia powyższego przepisu powinna prowadzić do jednoznacznego wniosku, że przepis ten nie stanowi o skracaniu okresu uprawnień, które zostały przez kierowcę uprzednio nabyte na okres 5 letni zgodnie z ustawowymi przesłankami, a jednie o częstotliwości badań lekarskich, którym powinien zostać poddany kierowca zawodowy w zależności od wieku, po upływie ważności dotychczasowych badań;

2) art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39f ust. 1, art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym – wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że kierowca J. Ł. w dniu 22 stycznia 2019 r. wykonywał przewóz drogowy nie posiadając ważnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, gdyż wydane mu orzeczenie lekarskie nr [...] o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy uprawnionego do prowadzenia pojazdów kategorii C i C+E wydane z okresem ważności do dnia 23 maja 2020 r. ulegało "automatycznemu skróceniu" i utraciło swoją ważność z chwilą upływu 30 miesięcy od dnia ukończenia przez kierowcę 60 roku życia (tj. dnia 20 lipca 2018 r.) i po tej dacie, mimo uprzedniego wydania orzeczenia lekarskiego na okres 5 lat i nabycia uprawnień na okres 5 lat, kierowca powinien wykonać kolejne badania lekarskie oraz uzyskać nowe orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co doprowadziło do nałożenia na zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie wykonującym przewóz drogowy sankcji karnej w wysokości 1000,00 zł,

3) art. 39k ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym regulującego częstotliwość przeprowadzania przez zawodowych kierowców badań psychologicznych poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że uzyskane przez kierowcę przed 60-tym rokiem życia orzeczenie psychologiczne uprawniające do wykonywania zawodu na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego na okres 5 lat ulega automatycznemu skróceniu do dnia upływu 30 miesięcy liczonych od dnia 60 urodzin kierowcy i tym samym powoduje konieczność uzyskania przez kierowcę nowego orzeczenia psychologicznego, podczas gdy taka wykładnia skutkuje nieuprawnioną ingerencją organu w uprawnienia uprzednio nabyte przez kierowcę, a prawidłowa wykładnia powyższego przepisu powinna prowadzić do jednoznacznego wniosku, że przepis ten nie stanowi o skracaniu okresu uprawnień, które zostały przez kierowcę uprzednio nabyte na okres 5 letni zgodnie z ustawowymi przesłankami, a jedynie o częstotliwości badań psychologicznych, którym powinien zostać poddany kierowca zawodowy w zależności od wieku, po upływie ważności dotychczasowych badań,

4) 39a ust. 1 pkt 4, art. 39f ust. 1 i 2, art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym – wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że kierowca J. Ł. w dniu 22 stycznia 2019 r. wykonywał przewóz drogowy nie posiadając ważnego orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, gdyż wydane mu orzeczenie psychologiczne nr [...] o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy uprawnionego do prowadzenia pojazdów kategorii C i C+E wydane z okresem ważności do dnia 23 maja 2020 r. ulegało "automatycznemu skróceniu" i utraciło swoją ważność z chwilą upływu 30 miesięcy od dnia ukończenia przez kierowcę 60 roku życia (tj. dnia 20 lipca 2018 r.) i po tej dacie, mimo uprzedniego wydania orzeczenia psychologicznego na okres 5 lat i nabycia uprawnień na okres 5 lat, kierowca powinien wykonać kolejne badania psychologiczne oraz uzyskać nowe orzeczenie o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co doprowadziło do nałożenia na zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie wykonującym przewóz drogowy sankcji karnej w wysokości 1.000,00 zł,

5) art. 11 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 3 w zw. z art. 15 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i 3, ust. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i w zw. z lp. 4.4 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym – wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że kierowca J. Ł. w dniu 22 stycznia 2019 r. wykonywał przewóz drogowy nie posiadając ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii wymaganego dla danego rodzaju pojazdu lub zespołu pojazdów, gdyż wydane mu orzeczenie lekarskie nr [...] o braku przeciwwskazań zdrowotnych oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy uprawnionego do prowadzenia pojazdów kategorii C i C+E z okresem ważności do dnia 23 maja 2020 r. uległy "automatycznemu skróceniu" i utraciły swoją ważność z chwilą upływu 30 miesięcy od dnia ukończenia przez kierowcę 60 roku życia (tj. w dniu 20 lipca 2018 r.), co tym samym skutkowało analogicznym skróceniem okresu ważności dokumentu prawa jazdy i doprowadziło do nałożenia na zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie wykonującym przewóz drogowy sankcji karnej w wysokości 500,00 zł;

2. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 pkt a) i pkt c) p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych przez organ, w przypadku gdy w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, podczas gdy liczne wątpliwości interpretacyjne przepisów ustawy o transporcie drogowym regulujące częstotliwość odbywania badań lekarskich i psychologicznych przez kierowcę po 60 roku życia, uzasadniały zastosowanie przez Sąd I instancji przyjaznej stronie interpretacji i rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi Skarżącego w całości, mimo istnienia przesłanek do uchylenia w całości decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 września 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 maja 2019 r. o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2.500,00 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie odnoszącym się do wykonywania transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii wymaganego dla danego rodzaju pojazdu lub zespołu pojazdów stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – wobec ich prawidłowości – przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion przypisanych stronie deliktów, a w konsekwencji nałożenie na stronę – jako zarządzającego transportem – kary pieniężnej w wysokości 2.500 zł. Zwłaszcza, że organy administracji publicznej zasadnie – zdaniem Sądu I instancji – przyjęły, że wraz z ukończeniem przez kierowcę kontrolowanego pojazdu 60 roku życia zaczęły wobec niego obowiązywać inne zasady i terminy przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych, co wobec daty urodzenia kierowcy w relacji do daty przeprowadzenia kontroli uzasadniało wniosek, że posiadane przez niego orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne utraciły swoją aktualność w dniu 20 lipca 2018 r. i w tej też właśnie dacie traciły swoją ważność uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C+E, co znajdowało swoje odzwierciedlenie w treści stosownego wpisu w dokumencie prawa jazdy okazanym do kontroli w dniu 22 stycznia 2019 r.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Zwłaszcza, że – co trzeba podkreślić – ocena zasadności, a co za tym idzie skuteczności zarzutów zmierzających do podważenia zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie może pomijać, nie dość, że znaczenia konsekwencji wynikających z art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a. oraz określonych tymi przepisami prawa koniecznych wymogów, którym w relacji do celu powinny odpowiadać stawiane na ich podstawie zarzuty oraz korespondujące z nimi ich uzasadnienie (por. w tej mierze np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15 oraz wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2735/15 oraz wyroki NSA z dnia: 11 października 2022 r., sygn. akt II GSK 581/19; 4 sierpnia 2022 r., sygn. akt II FSK 187/20; 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18; 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09), to również, że w przypadku skargi kasacyjnej będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia, czytelność formułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym wniesieniem tego pisma (jak w przypadku skargi czy też zażalenia), ale także, jeżeli nie przede wszystkim, z jego treścią (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/17). W tym też kontekście podkreślenia i zarazem przypomnienia wymaga, że konsekwencją zasady dyspozycyjności, o której mowa była na wstępie jest to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać granic zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, albowiem te wyznaczają zarzuty skargi kasacyjnej, a nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków, uzupełnianie, konkretyzowanie, uściślanie lub interpretowanie niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, czy też nadawanie im innego znaczenia niż wynika to z ich treści i towarzyszącej im argumentacji, czy też stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych i domniemywanie tym samym intencji wnoszącego skargę kasacyjną (zob. np. wyroki NSA z dnia: 14 października 2022 r., sygn. akt III OSK 5181/21; 6 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 1542/20; 29 października 2020 r. sygn. akt I GSK 285/18; 16 lipca 2020 r. sygn. akt I GSK 611/20; 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II FSK 2031/18; 17 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1695/13).

Operując w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi, z perspektywy przedstawionych uwag wprowadzających trzeba stwierdzić, że zgodności z prawem zaskarżonego nie podważają zarzuty z pkt 1) ppkt 1 – ppkt 5 petitum skargi kasacyjnej, na gruncie których strona skarżąca wymienia, jako naruszone przepisy art. 39j ust. 4 pkt 1 i pkt 2, art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 39f ust. 1 i ust. 2, art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b), art. 39k ust. 3 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy oraz przepisy art. 11 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 15 ust. 1, ust. 2 pkt 2 – 4 ustawy o kierujących pojazdami.

Wobec tego, że – jak wynika z konstrukcji tych zarzutów – strona skarżąca zmierza do wykazania błędnej wykładni (co odnosi się do art. 39j ust. 4 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 39k ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy o transporcie drogowym) oraz niewłaściwego zastosowania pozostałych przepisów prawa, których naruszenie podnosi, wymaga przypomnienia – albowiem nie jest to bez znaczenia – że błędna wykładnia prawa materialnego, to wadliwe zrekonstruowanie normy prawnej z konkretnego przepisu (przepisów) prawa, wyrażające się w mylnym zrozumieniu jego (ich) treści (w tym, poprzez wadliwą klaryfikację znaczeń), a przez to w wadliwym ustaleniu jego (ich) sensu normatywnego przez sąd administracyjny I instancji, co – aby zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię mógł być rozpatrzony – wymaga wykazania na czym dokładnie polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia merytorycznej polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej, a więc innymi słowy wymaga przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z dnia: 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1925/21; 6 listopada 2020, sygn. akt II GSK 742/20; 13 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1445/15). Zarzut zaś niewłaściwego zastosowania prawa materialnego zakłada potrzebę wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na ustalony stan faktyczny sprawy albo dlaczego, ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być w sprawie zastosowany, co innymi słowy polega na zarzuceniu błędu subsumcji (niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego przez sąd administracyjny, rozumiane jest więc, jako sytuacja polegająca albo na bezzasadnym tolerowaniu błędu subsumcji popełnionego przez organ administracyjny, albo wręcz przeciwnie, na bezzasadnym zarzuceniu organowi popełnienia takiego błędu).

Odwołując się do przyjmowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozumienia błędu wykładni oraz koniecznych wymogów, które muszą spełniać zarzuty błędnej wykładni prawa materialnego stawiane na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a. – i abstrahując już nawet od deficytów uzasadnienia zarzutów błędnego rozumienia art. 39j ust. 4 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 39k ust. 3 pkt 1 i pkt 2 ustawy o transporcie drogowym – trzeba przede wszystkim stwierdzić, że nie jest nieprawidłowe stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika (s. 12 oraz s. 13 uzasadnienia kontrolowanego wyroku), że wraz z ukończeniem przez kierowcę kontrolowanego pojazdu 60 roku życia obowiązywały wobec niego inne już zasady i terminy przeprowadzania badań lekarskich i psychologicznych.

Z przywołanych przepisów prawa odpowiednio wynika bowiem, że badania lekarskie oraz badania psychologiczne kierowców wykonujących przewóz drogowy są przeprowadzane do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat – co 5 lat, zaś po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia – co 30 miesięcy. Jeżeli w tym też kontekście podkreślić, że przepisy art. 39j ust. 1 oraz art. 39k ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wprost stanowią, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim oraz psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, to wobec konwencji językowej użytej przez ustawodawcę dla potrzeb ich redakcji – w tym wobec systematyki wewnętrznej art. 39k i art. 39j tej ustawy – za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że nie bez powodu mają one charakter ius cogens, albowiem ich ustanowienie jest motywowane – jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć – potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa przewozu osób i rzeczy w transporcie drogowym. Wobec imperatywnego charakteru przepisów art. 39j ust. 1 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 39k ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym oraz wobec celu ich ustanowienia – uzasadnionego, co trzeba podkreślić w odpowiedzi na zarzuty niewłaściwego zastosowania wskazywanych przez stronę przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami, także znaczeniem konsekwencji wynikających z dyrektywy 2006/126/WE w zakresie odnoszącym się do spełniania minimalnych wymagań dotyczących fizycznej i psychicznej zdolności do kierowania przez kierowców pojazdami używanymi do przewozu osób lub rzeczy, co zostało odpowiednio odzwierciedlone w regulacji krajowej (art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami) – nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że orzeczenie lekarskie oraz orzeczenie psychologiczne z dnia 23 maja 2015 r., którymi w dacie przeprowadzenia kontroli legitymował się kierujący pojazdem miałyby zachowywać swoją aktualność do wyznaczonej nimi daty kolejnych badań – a mianowicie do dnia 23 maja 2020 r. – w sytuacji, gdy w dniu 20 stycznia 2016 r. kierujący pojazdem ukończył 60 rok życia. Twierdzenie tego rodzaju pozostaje bowiem w jaskrawej wręcz opozycji do treści, funkcji oraz celów wymienionych przepisów prawa, które wprost i jednoznaczne oraz bez żadnych zastrzeżeń stanowią – co ponownie trzeba podkreślić – że badania lekarskie oraz badania psychologiczne kierowców wykonujących przewóz drogowy są przeprowadzane po ukończeniu przez kierowcę 60 roku życia – co 30 miesięcy.

Za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne uzyskane przez kierowców wykonujących przewóz drogowy przed datą ukończenia przez nich 60 roku życia nie mogą zachowywać swojej aktualności do wyznaczonych nimi i determinowanych okresem 5 lat dat kolejnych badań, a więc dłużej niż wynika to z imperatywnych przepisów art. 39j ust. 1 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 39k ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, albowiem sprzeciwia się temu treść wymienionych przepisów prawa oraz cele ich ustanowienia motywowane potrzebą zapewnienia spełniania minimalnych wymagań dotyczących fizycznej i psychicznej zdolności do kierowania przez kierowców pojazdami używanymi do przewozu osób lub rzeczy. Siłą rzeczy, orzeczenia te tracą swoją aktualność wyznaczoną wskazaną perspektywą czasową, która wraz z ukończeniem przez kierowcę 60 roku życia ulega z mocy prawa – oraz wobec jego bezpośredniego działania – skróceniu do okresu 30 miesięcy.

Propozycję strony skarżącej odnośnie do rozumienia wymienionych przepisów prawa trzeba więc uznać za oczywiście błędną. Zwłaszcza, że w istocie rzeczy prowadziłaby ona – w sytuacji uznania jej za zasadną, co w świetle przedstawionych argumentów należy jednak z całą mocą wykluczyć – do pozbawienia przepisów art. 39j ust. 1 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 39k ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym jakiegokolwiek waloru normatywnego, a co za tym idzie do zniweczenia ich funkcji oraz celów ich ustanowienia.

W świetle powyższego, za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że wydając w dniu 5 czerwca 2015 r. kierującemu kontrolowanym pojazdem prawo jazdy kategorii BCE nr [...], uprawniony organ administracji nie bez powodu i nie bez uzasadnionych podstaw określił datę ważności uprawnień kategorii C+E do dnia 20 lipca 2018 r., co – jak wynika z pisma tego organu z dnia 25 maja 2020 r. – było motywowane treścią oraz znaczeniem konsekwencji wynikających art. 39j ust 4 ustawy o transporcie drogowym.

W korespondencji do przedstawionego podejścia do rozumienia przepisów art. 39j ust. 1 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 39k ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym trzeba więc stwierdzić, że nie mogą być uznane za zasadne zarzuty niewłaściwego zastosowania tych przepisów prawa, ani też zarzuty niewłaściwego zastosowania przepisów art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 39f ust. 1 i ust. 2, art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 92a ust. 2 i lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy oraz niewłaściwego zastosowania przepisów art. 11 ust. 1 pkt 2, art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i ust. 3 w związku z art. 15 ust. 1, ust. 2 pkt 2 – 4 ustawy o kierujących pojazdami.

Zwłaszcza, gdy – i niezależnie już nawet od deficytów konstrukcji, zwłaszcza zaś deficytów uzasadnienia tychże zarzutów, aż nadto wyraźnie widocznych na tle przyjmowanego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a powyżej przedstawionego, rozumienia niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz koniecznych wymogów, które zarzut tego rodzaju musi spełniać – podkreślić, że ocena zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który sama strona skarżąca uznaje za prawidłowy (zob. np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 940/22).

W związku powyższym, stanowiska o niewłaściwym zastosowaniu wymienionych przepisów prawa, jako wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji, z całą pewnością nie może uzasadniać – stanowiąca wspólny mianownik twierdzenia o ich naruszeniu – teza, że wydanie w dniu 5 czerwca 2015 r. kierującemu kontrolowanym pojazdem prawo jazdy kategorii BCE nr [...] z określeniem daty ważności uprawnień kategorii C+E do dnia 20 lipca 2018 r. było błędnym działaniem organu wynikającym z omyłki pisarskiej (zob. s. 7, s. 10, s. 12, s. 13 skargi kasacyjnej). Teza ta nie jest uprawniona. Z przywołanego powyżej pisma z dnia 25 maja 2020 r. nic takiego bowiem nie wynika. Co więcej, potwierdza ono – co trzeba podkreślić w opozycji do stanowiska strony skarżącej – że określenie daty ważności uprawnień kategorii C+E do dnia 20 lipca 2018 r. było motywowane treścią oraz znaczeniem konsekwencji wynikających art. 39j ust 4 ustawy o transporcie drogowym. Nie sposób jest więc twierdzić – zwłaszcza, że wobec przedmiotu rozpatrywanej sprawy oraz jej granic, wniosku przeciwnego nie uzasadnia fakt, że przywołane powyżej orzeczenie lekarskie z dnia 23 maja 2015 r. z wyznaczonym w nim terminem kolejnego badania na dzień 23 maja 2020 r. stanowiło podstawę wydania, w dniu 23 stycznia 2019 r. (a więc już po dacie przeprowadzonej kontroli) prawa jazdy z datą ważności uprawnień kategorii C+E do dnia 23 maja 2020 r. – że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy – którego prawidłowości skarga kasacyjna nota bene nie podważa na gruncie zarzutów z pkt 2 art. 174 p.p.s..a – miałoby dojść do nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzuca strona skarżąca.

Jakkolwiek oczywiście faktem jest – co trzeba również podnieść w odpowiedzi na te zarzuty – że istnieje ścisła dystynkcja między pojęciem "uprawnienia do kierowania pojazdem" oraz pojęciem "prawa jazdy", które nie są – co oczywiste i co znajduje swoje potwierdzenie w jednoznacznym podejściu judykatury do tej kwestii (zob. wyrok TK z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13 oraz wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1686/15) – pojęciami tożsamymi, to jednak wobec przedstawionego powyżej rozumienia przepisów art. 39j ust. 1 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 39k ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym – w tym wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, które w korespondencji do dyrektywy 2006/126/WE w odniesieniu do kategorii C, CE, C1, CE, D, DE, D1, D1E uzależniają przedłużenie ważności dokumentu prawa jazdy oraz możliwości korzystania z uprawnień do kierowania pojazdami tych kategorii od spełniania wymagań natury medycznej, a mianowicie wymagań dotyczących fizycznej i psychicznej zdolności do kierowania pojazdami, co jest motywowane potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa przewozu osób i rzeczy – ponownie trzeba podkreślić, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne uzyskane przez kierowców wykonujących przewóz drogowy przed datą ukończenia przez nich 60 roku życia nie zachowują swojej aktualności do wyznaczonych nimi i determinowanych okresem 5 lat dat kolejnych badań, a więc dłużej niż wynika to z przywołanych przepisów prawa, albowiem na ich podstawie – oraz wobec ich bezpośredniego działania – tracą swoją aktualność wyznaczoną tak wskazaną perspektywą czasową, która wraz z ukończeniem przez kierowcę 60 roku życia ulega skróceniu do okresu 30 miesięcy.

Nie ma wiec podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się przesłanki przypisanych stronie skarżącej, jako osobie zarządzającej transportem, naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym – w zakresie odnoszącym się do wykonywania transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada ważnego prawa jazdy odpowiedniej kategorii wymaganego dla danego rodzaju pojazdu lub zespołu pojazdów – a w konsekwencji nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 2.500 zł. Zwłaszcza, gdy wobec treści przepisów art. 39j ust. 1 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 39k ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym oraz ich funkcji i celów ich ustanowienia oraz wobec znaczenia konsekwencji wynikających z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c) i art. 7c tej ustawy oraz z postanowień art. 2 pkt 1 i art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 1071/2009 r. za uzasadniony należałoby również uznać wniosek, że ich adresatem jest także zarządzający transportem definiowany, jako osoba posiadająca wymagane kompetencje zawodowe oraz zatrudniona i wyznaczona przez przedsiębiorcę do zarządzania w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.

Wobec jednoznacznej treści przepisów art. 39j ust. 1 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 39k ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym – i abstrahując już nawet od tego, że czynność wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C+E do dnia 20 lipca 2018 r. w dokumencie prawa jazdy wydanym kierującemu kontrolowanym pojazdem w dniu 5 czerwca 2015 r., nie stanowiła przedmiotu skargi do sądu administracyjnego, o której jest mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – w odpowiedzi na zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. (pkt 2. ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej) trzeba stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie nie pozostawały wątpliwości, które w zakresie odnoszącym się do normy prawnej rekonstruowanej z przywołanych przepisów prawa (a jeszcze ściślej rzecz ujmując, co do ich treści oraz co do klaryfikacji znaczeń słów i zwrotów, którymi na ich gruncie operuje ustawodawca) nie podlegałyby rozstrzygnięciu (usunięciu) w drodze reguł wykładni. Stąd też właśnie w art. 7a § 1 k.p.a. jest mowa o "wątpliwościach pozostających", a więc takich które miałyby "pozostawać" wobec braku możliwości ich usunięcia przez stosowną interpretację. Jeżeli wobec treści, funkcji oraz celu ustanowienia wymienionego przepisu prawa podkreślić również, że – wbrew oczekiwaniom formułowanym w skardze kasacyjnej – nie nakazuje on rozstrzygania sprawy na korzyść strony, to zarzut jego naruszenia trzeba uznać za tym bardziej niezasadny.

W rekapitulacji przedstawionych argumentów należało więc stwierdzić, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają zgodności z prawem zaskarżonego wyroku, albowiem nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

-----------------------

14