Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. J. i E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 322/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. J. i E. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2018 r. sygn. akt VIII SA/Wa 322/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. J. i E. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego.

Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji uzasadnił nieuiszczeniem przez skarżące wpisu sądowego od skargi, stosownie do art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W tym zakresie Sąd wyjaśnił, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 kwietnia 2018 r. pismem z dnia 8 maja 2018 r. pełnomocnik E. M. i M. J. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 14 maja 2018 r., jednakże nie zostało wykonane, gdyż po sprawdzeniu w rejestrze dochodów budżetowych Sądu nie został zidentyfikowany należy wpis.

Działający w imieniu skarżących pełnomocnik złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucając postanowieniu naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a., wskazano, że wbrew twierdzeniom Sądu skarżące nie zostały wezwane do uiszczenia wpisu od skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W kontrolowanym postępowaniu zastosowanie przez Sąd I instancji przywołanego przepisu nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, uwzględniając, że pełnomocnikowi ustanowionemu przez stronę skarżącą został doręczony odpis zarządzenia z dnia 24 kwietnia 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu i w wyznaczonym 7-dniowym terminie zarządzenie to nie zostało wykonane, pomimo pouczenia o skutkach prawnych takiego zaniechania.

W treści zażalenia jej autor wskazał, że skarżące (E. M. i M. J.) nie zostały wezwane do uiszczenia wpisu od skargi, co jednakże nie łączyło się z jakimkolwiek szczegółowym wyjaśnieniem, z jakich powodów Sąd nie mógł w sprawie zastosować dyspozycji art. 220 § 3 p.p.s.a. Okoliczność przywołania przez autora zażalenia pięciu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego – biorąc pod uwagę ich wspólną treść - może dawać podstawy do uznania, że zdaniem pełnomocnika skarżących w rozpatrywanej sprawie zaistniała kwestia związana z niekompletnością przesyłki, w której znajdować się miało wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. Orzeczenia te nie zostały jednakże opatrzone jakimikolwiek uwagami lub komentarzem nawiązującym do konkretnych ustaleń faktycznych łączących się z powołaniem się przynajmniej na to, której przesyłki sądowej dotyczą zastrzeżenia strony, jakiego rodzaju postać zastrzeżenia te przybierają oraz z jakich powodów to działaniu Sądu I instancji należy przypisywać opisaną w tychże zastrzeżeniach wadliwość. Odstąpienie od wyjaśnienia powyższych podstaw powoduje, że odniesienie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do wskazanego wyżej zagadnienia i nadanie mu charakteru spornego nie jest w rozpoznawanej sprawie dopuszczalne, albowiem byłoby oparte na przyjęciu przez Sąd wyłącznie określonych domniemań względem zaistnienia wadliwości kontrolowanego postępowania sądowego. Jest to tym bardziej niezasadne, jeżeli się zważy, że strona skarżąca jest reprezentowana w postępowaniu przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), co rodzi powinność, by zastrzeżenia względem prawidłowości działania Sądu I instancji były w takim przypadku formułowane w sposób odpowiedni, a więc nie wymagający czynienia przez Sąd określonych założeń wstępnych i domniemań odnośnie do intencji strony postępowania i treści składanego środka odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny w tym miejscu zobowiązany jest zauważyć, że zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczania pism przez pocztę w postępowaniu sądowym stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (art. 65 § 2 p.p.s.a.), a więc przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222). Dla prawidłowego doręczenia pisma przez pocztę istotne jest, żeby pismo zostało wysłane jako list polecony za potwierdzeniem odbioru (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), a do przesyłki został dołączony formularz potwierdzenia odbioru, w którym winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki (§ 2 ust. 4, wzór formularza potwierdzenia odbioru). Jak się przyjmuje w orzecznictwie sądowym, przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki".

W aktach sądowych niniejszej sprawy znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki sądowej z dnia 8 maja 2018 r. (k. 13), z którego wynika, że przedmiotowa przesyłka zawierała trzy pisma: wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz odpis odpowiedzi na skargę. Pisma sporządzono na oddzielnych drukach (k. 10, 11 i 12). Własnoręczny podpis odbiorcy (pracownika kancelarii) na druku odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych na potwierdzeniu odbioru pism. W tym zakresie poświadczenie odbioru ma walor dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą.

Nawet gdyby przyjąć, że w określonym przypadku, niezależnie od powodów takiego stanu rzeczy, odebrana przesyłka posiadała zawartość inną aniżeli wskazana w formularzu potwierdzenia odbioru, to profesjonalny pełnomocnik, do którego taka niekompletna przesyłka została skierowana, powinien podjąć odpowiednie czynności w celu doprowadzenia do prawidłowego doręczenia mu przesyłki sądowej. Profesjonalny pełnomocnik procesowy posiada właściwe rozeznanie odnośnie do zasad obowiązujących przy doręczeniach, praktyki sądowej związanej z doręczaniem kilku pism procesowych jedną przesyłką, czy też wreszcie możliwych problemów, jakie taka forma korespondencji może rodzić. Niezachowanie reguł należytej staranności przez odbiorcę przesyłki, będącego podmiotem świadczącym profesjonalne usługi prawne, nie daje podstaw do stwierdzenia, że odebrany przez tenże podmiot dokument procesowy jest pozbawiony swej prawnej skuteczności (por. postanowienie NSA z dnia 18 lipca 2017 r. sygn. II OZ 740/17), co odnosić należy także do ocenianego przypadku wezwania pełnomocnika E. M. i M. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie z dnia 8 lutego 2018 r. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że zaskarżone postanowienie stanowi nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu, gdyż wniosek ten nie dostrzega faktycznych powodów niepoddania kwestionowanego aktu administracyjnego kontroli sądu administracyjnego, który wobec braków (fiskalnych i formalnych) skargi złożonej przez pełnomocnika skarżących wezwał go do ich uzupełnienia, wyznaczając stronom czas na zastosowanie się do przewidzianych wymagań procesowych. Kierowanie się przez sąd administracyjny zasadą formalizmu procesowego nakierowane jest na ochronę interesu strony postępowania, co jednakże nie może oznaczać, że w określonym przypadku działanie sądu nie będzie mogło być sprzeczne z interesem strony, gdy sąd uwzględniając wszystkie okoliczności badanego przypadku uzna, iż strona lub działający w jej imieniu pełnomocnik w sposób zawiniony nie dopełnili wymagań, od których uzależnione było traktowanie czynności procesowej jako prawidłowo podjętej.

W tych warunkach, wobec stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że strona skarżąca nie wykazała, by wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 220 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.