Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 9 maja 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Windak Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2806/15 w sprawie ze skargi E. S. i P. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. i P. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. Wójt Gminy Stare Babice na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał E. i P. S. rozbiórkę budynku jednorodzinnego w szkielecie drewnianym omurowanym cegłą o wymiarach 6 x 6 m, połączonego z garażem w konstrukcji murowanej o wymiarach 4 x 4 m, hydroforni murowanej i szczelnego zbiornika na ścieki na działce nr [...].

Upomnieniami z dnia 26 lutego 2002 r. oraz z dnia 5 kwietnia 2007 r. wezwano zobowiązanych do wykonania ww. rozbiórki. W dniu 30 października 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Warszawski Zachodni wystawił tytuł wykonawczy, a postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nie uwzględnił zarzutów zgłoszonych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. W dniu 1 marca 2011 r. organ egzekucyjny wystawił kolejny tytuł wykonawczy.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Warszawski Zachodni na podstawie art. 26 § 4, art. 119 § 2 oraz art. 121 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) nałożył na E. i P. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 39.821,60 zł i zobowiązał ich do wykonania obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym z dnia 1 marca 2011 r.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanych od powyższego postanowienia – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Jak podkreślił organ odwoławczy, na etapie postępowania egzekucyjnego nie mógł odnieść się do zarzutów dotyczących ostatecznej decyzji Wójta Gminy Stare Babice z dnia [...] grudnia 1996 r.

Skargę na powyższe postanowienie złożyli E. i P. S., zarzucając mu naruszenie art. 124 § 2 i art. 107 § 3 K.p.a. oraz wskazując na toczące się wobec decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r. postępowania w trybie art. 155 i art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 17 lipca 2013 r. skarżący uzupełnili skargę.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1075/13 oddalił ją, jednakże rozstrzygnięcie to uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 października 2015 r. sygn. akt II OSK 20/14 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zdaniem Sądu kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się do zarzutu skarżących, że w sprawie została nałożona na nich grzywna w celu przymuszenia po raz drugi.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skarżonym wyrokiem oddalił skargę. Wskazując na stan faktyczny sprawy oraz powołując się na art. 7 § 2, art. 119 § 1, art. 121 § 5 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Sąd pierwszej instancji, realizując zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, iż zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a., bowiem jego uzasadnienie zbyt ogólnikowo odnosi się do kwestii obliczenia wysokości nałożonej grzywny, jednak uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, prawidłowo organy przyjęły kwotę 3.829 zł jako cenę 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał 2011 r., co jest zgodne z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (Dz. Urz. GUS z 2012r. poz. 9). Przedmiotem decyzji nakazującej rozbiórkę był budynek mieszkalny o pow. 6 x 6 m2 połączony z garażem o wymiarach 4 x 4m2 co daje łączną powierzchnię zabudowy podlegającą rozbiórce – 52 m2. Tak więc iloczyn powierzchni zabudowy objętej nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego wynosi 39.821,60 zł (765,80 zł x 52 m2). Upływ czasu od dnia wystawienia tytułu wykonawczego do chwili zastosowania środka egzekucyjnego wynika z kolei z zaniechania skarżących.

Odnośnie postanowienia z dnia [...] października 2007 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym nałożono na skarżących grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 8.000 zł, Sąd pierwszej instancji wskazał, że uwzględniając zażalenie w trybie art. 132 § 2 K.p.a., organ postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. uchylił własne postanowienie z dnia [...] października 2007 r. Nawet jeśli zatem przyjąć za prawdziwe twierdzenia strony skarżącej, iż w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia organ II instancji nie był w posiadaniu postanowień "[...]" to okoliczność ta wobec powyższych faktów pozostaje bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego aktu. Tym samym nieprawdziwy okazał się być zarzut, że w sprawie została już nałożona na skarżących grzywna w celu przymuszenia. Kontrolowane postanowienie nie jest dotknięte kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Z kolei postępowania wszczynane w celu zmiany (art. 155 K.p.a.) czy też wygaśnięcia (art. 162 K.p.a.) decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r., dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym nie stanowią przesłanki negatywnej dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym stosowania środków egzekucyjnych. Decyzja ostateczna wiąże swą treścią organy egzekucyjne.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył P. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia jedynie na części materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, a także nieodniesienie się do twierdzeń skarżącego, iż grzywna w celu przymuszenia została nałożona na niego już po raz kolejny,

2. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 132 § 1 K.p.a. poprzez niedostrzeżenie, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Warszawski Zachodni, wydając postanowienie z dnia [...] października 2007 r. poprzez błędną wykładnię przepisu art. 132 § 1 K.p.a., w sposób wadliwy uchylił postanowienie z dnia [...] października 2007 r., gdyż zgodnie z prawidłową wykładnią przepisu art. 132 § 1 K.p.a., na podstawie przedmiotowego przepisu niedopuszczalne jest wydanie decyzji kasacyjnej, która ogranicza się do uchylenia zaskarżonej decyzji ani też decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania,

3. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 121 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez oddalenie skargi, podczas gdy postanowienie organu administracji z dnia [...] marca 2013 r., a także utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego z dnia [...] maja 2012 r. obarczone są wadą polegającą na nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w trybie określonym w tym przepisie po raz kolejny, bez podstawy prawnej, gdyż poprzednio wydane postanowienie z dnia [...] października 2007 r. zostało uchylone w trybie przepisu art. 132 § 1 K.p.a. postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2007 r. w sposób wadliwy, niezgodny z konstrukcją i prawidłową wykładnią, stosowanego przepisu.

Wskazując na powyższe podstawy kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając wniesioną w sprawie skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, stwierdzić trzeba, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skarżących do wykonania ciążącego na nich obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym z dnia 18 czerwca 2003 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego postanowieniem tegoż organu z dnia [...] października 2007 r. Tym samym, argumentacja strony skarżącej, że grzywna nałożona kontrolowanym w niniejszej sprawie postanowieniem jest kolejną grzywną, co jest niedopuszczalne w świetle art. 121 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest bezzasadna. Nie mają przy tym znaczenia przyczyny wydania postanowienia z dnia [...] października 2007 r. ani to, jak stwierdza autor kasacji, że "skarżący nie przypomina sobie, by składał zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2007 r.". Postanowienie to jest bowiem ostateczne i wywołuje skutki prawne w nim określone, w tym przypadku nastąpiło uchylenie postanowienia z dna [...] października 2007 r. Nie zostało również wykazane w sprawie, aby zostało ono usunięte z obrotu prawnego w którymś z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego, czy też w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Nie mogą być natomiast na obecnym etapie postępowania badane podstawy wydania postanowienia w trybie art. 132 § 1 K.p.a., bowiem zakres ten wykracza poza granice rozpoznania niniejszej sprawy wyznaczonej przede wszystkim przez zaskarżone rozstrzygnięcie.

Z przyczyn powyższych, jako niezasadne należało ocenić wszystkie zarzuty kasacji, nawiązujące do powyższej argumentacji, tj. naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. (zarzut 1), naruszenia art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 132 § 1 K.p.a. (zarzut 2) oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 124 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 132 § 1 K.p.a. (zarzut 3).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną skargę kasacyjną.