Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 29 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: Sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę

III SA/Po 332/16

Uzasadnienie.

Dyrektor ZUS postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 1 kpa oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 27 § 1 pkt. 9, art. 33 § 1 pkt. 1, 4, 7 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm. ) odmówił x przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r.

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że na podstawie powyższych tytułów wykonawczych organ wszczął egzekucję i dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego – wynagrodzenia za pracę zostały doręczone skutecznie zobowiązanej w dniu [...]r. Tytuły wykonawcze zawierały pouczenie o prawie do wniesienia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. x poprzez pełnomocnika wniosła pismami nadanymi w dniu [...] r. o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów dotyczących egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. W jej ocenie nie wniosła ona zarzutów w terminie, gdyż organ wprowadził ją w błąd – na kopercie oznaczono tylko numer pierwszego tytułu wykonawczego [...] wobec czego strona nie zapoznała się z całością zawartości koperty pozostając w przekonaniu, że zawiera ona tylko ten tytuł wykonawczy. Ponadto uchybienie terminu miało wynikać z błędnej podstawy prawnej podanej w pouczeniu odnośnie 7 dniowego terminu na złożenie zarzutów.

Zdaniem organu I instancji, w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do przywrócenia terminu z powodu braku przesłanek z art. 58 kpa. Uchybienie terminu nastąpiło z winy strony, gdyż doszło do skutecznego doręczenia jej wszystkich spornych tytułów wykonawczych. Zobowiązana nie zapoznała się z całą zawartością koperty, co stanowi podstawę do przypisania jej winy w uchybieniu terminowi. Ponadto organ wskazał, że przedmiotowe tytuły wykonawcze są zgodne ze wzorem tytułu wykonawczego stanowiącym załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia [...] r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej ( Dz. U. z dnia 20 maja 2014 r. ). Tytuły wykonawcze zawierały wobec tego prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 7 dni.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie :

- art. 58 § 1 kpa poprzez niezasadne przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów

- art. 107 § 3 kpa poprzez niewykazanie faktów uznanych za udowodnione i dowodów na których oparł się organ

- art. 8 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu dłużniczki

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady obiektywizmu i jednostronne rozpatrzenie materiału dowodowego.

Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. W ocenie pełnomocnika zobowiązanej, nie wniosła ona zarzutów w terminie, gdyż organ wprowadził ją w błąd – na kopercie oznaczono tylko numer pierwszego tytułu wykonawczego [...], wobec czego strona nie zapoznała się z całością zawartości koperty pozostając w przekonaniu, że zawiera ona tylko ten tytuł wykonawczy. Opis koperty nie zawierał wobec tego jej całej zawartości, co miało być błędem organu. Skarżąca podkreśliła, że w czasie gdy otrzymała przesyłkę od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jej pracodawca poinformował ją o zajęciu wynagrodzenia na podstawie tytułu wykonawczego. Nie informowano jej natomiast o kwocie zajęcia. Z uwagi na fakt, że tytuł wykonawczy o numerze . [...]opiewał na kwotę [...] zł , skarżąca nie wnosiła zastrzeżeń do zajęcia. Dopiero [...] r. dowiedziała się, że jej wynagrodzenie zostało zajęte na kwotę przekraczającą [...] razy należność wskazaną w tytule wykonawczym o numerze[...]

Ponadto uchybienie terminu miało wynikać z błędnej podstawy prawnej podanej w pouczeniu odnośnie 7 dniowego terminu na złożenie zarzutów, bowiem art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie precyzuje terminu do wnoszenia zarzutów, a jedynie podaje ich zakres. Pouczenie o środkach zaskarżenia winno być jasne i czytelne.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 144 kpa oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że strona nie spełniła przesłanek z art. 58 kpa dotyczących przywrócenia terminu. Otrzymała ona kopertę ze wszystkimi tytułami wykonawczymi zawierającymi prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 7 dni. Z własnej winy nie zapoznała się z całą zawartością koperty i bez znaczenia jest to, że na kopercie był oznaczony tylko jeden tytuł wykonawczy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu x wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji, zarzucając im naruszenie :

- art. 58 § 1 kpa poprzez niezasadne przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów

- art. 107 § 3 kpa poprzez niewykazanie faktów uznanych za udowodnione i dowodów na których oparł się organ

- art. 8 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu dłużniczki

- art. 7, art. 77, art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady obiektywizmu i jednostronne rozpatrzenie materiału dowodowego.

W ocenie skarżącej nie wniosła ona zarzutów w terminie, gdyż organ egzekucyjny wprowadził ją w błąd – na kopercie oznaczono tylko numer pierwszego tytułu wykonawczego [...] wobec czego strona nie zapoznała się z całością zawartości koperty, pozostając w przekonaniu, że zawiera ona tylko ten tytuł wykonawczy. Opis koperty nie zawierał wobec tego jej całej zawartości, co miało być błędem organu egzekucyjnego. Skarżąca podkreśliła, że w czasie gdy otrzymała przesyłkę od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jej pracodawca poinformował ją o zajęciu wynagrodzenia na podstawie tytułu wykonawczego. Nie informowano jej natomiast o kwocie zajęcia. Z uwagi na fakt, że tytuł wykonawczy o numerze[...].opiewał na kwotę [...]zł , skarżąca nie wnosiła zastrzeżeń do zajęcia. Dopiero [...] r. dowiedziała się, że jej wynagrodzenie zostało zajęte na kwotę przekraczającą [...] razy należność wskazaną w tytule wykonawczym o numerze [...]Tego samego dnia skarżąca zasięgnęła porady prawnej w niniejszej sprawie i w trakcie tego spotkania okazało się, że koperta zawiera nie jeden, a [...]tytułów wykonawczych. Ponadto, w ocenie skarżacej tytuł wykonawczy w pouczeniu wskazuje na art. 33 u.p.a.e., ale przepis ten nie dotyczy terminu do wniesienia zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania oraz procedowania organu przed wydaniem decyzji.

Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ), dalej p. p. s. a., w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według powyższych przepisów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia stanowi art. 58 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2), przy czym przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

Z powołanej regulacji wyraźnie wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.wyrok NSA z 28 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1257/11, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największej staranności. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Obowiązkiem wnoszącego prośbę o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie. Strona powinna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia.

Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie, który wskazuje na niemożliwość dokonania danej czynności z powodu przeszkód niemożliwych do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym terminie.

Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, strona skarżąca powinna stosowną argumentacją uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie było podstaw do przyjęcia, że strona wykazała istnienie przesłanki z art. 58 kpa.

Na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia [...] r. organ wszczął egzekucję i dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego – wynagrodzenia za pracę zostały doręczone skutecznie zobowiązanej w dniu [...] r. ( były to okoliczności bezsporne ). Tytuły wykonawcze zawierały pouczenie o prawie do wniesienia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

x poprzez pełnomocnika wniosła pismami nadanymi w dniu [...] r. o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów dotyczących egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o [...] z dnia [...]r. W jej ocenie, nie wniosła zarzutów w terminie, gdyż organ wprowadził ją w błąd – na kopercie oznaczono tylko numer pierwszego tytułu wykonawczego [...], wobec czego skarżąca nie zapoznała się z całością zawartości koperty, pozostając w przekonaniu, że zawiera ona tylko ten tytuł wykonawczy. Ponadto, uchybienie terminu miało wynikać z błędnej podstawy prawnej podanej w pouczeniu odnośnie 7 dniowego terminu na złożenie zarzutów.

Zdaniem Sądu argumentacja skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jako osoba należycie dbająca o własne interesy winna zapoznać się z całą zawartością koperty, której odbiór pokwitowała. Bez znaczenia jest opis zawartości koperty, gdyż ma on charakter jedynie informacyjny. Wszelkie uchybienia strony w tym zakresie stanowią o konieczności przyjęcia tezy o jej winie polegającej na niezachowaniu należytej staranności przy odbiorze i analizowaniu przesyłki otrzymanej przez organ egzekucyjny.

Niezasadny był przy tym zarzut o nieprawidłowym pouczeniu polegającym na podaniu art. 33 u.p.a. Wskazać bowiem należy, że przedmiotowe tytuły wykonawcze były sporządzone ściśle według wzoru wynikającego z przepisów prawa. Poza tym, rolą pouczenia jest przede wszystkim wskazanie prawidłowego trybu zaskarżenia danego aktu. W pouczeniu zawartym w każdym kwestionowanym tytule wykonawczym stwierdzono, że zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W pouczeniu tym wskazano zatem prawidłowy środek zaskarżenia, termin do jego wniesienia oraz właściwy organ. Bez znaczenia dla oceny prawidłowości pouczenia jest zatem wskazanie art. 33 u.p.e.a., który faktycznie reguluje zakres przedmiotowy zarzutów jako środka zaskarżenia. Pouczenie wskazywało na prawidłowy tryb zakwestionowania przez skarżącą przedmiotowych tytułów wykonawczych, a jej zaniechanie w zakresie skorzystania z tego trybu prowadziło do niekorzystnych dla niej skutków procesowych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), oddalił skargę.