drukuj    zapisz    Powrót do listy

6110 Podatek od towarów i usług, Podatkowe postępowanie Podatek od towarów i usług, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, Oddalono skargę, III SA/Wa 1088/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-14, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SA/Wa 1088/22 - Wyrok WSA w Warszawie

Data orzeczenia
2022-09-14 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Kamil Kowalewski
Radosław Teresiak /przewodniczący/
Włodzimierz Gurba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 685 art. 87 ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 273
Dyrektywa Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), asesor WSA Kamil Kowalewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2020 r. oddala skargę

Uzasadnienie

L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Skarżąca", "Podatnik", "Spółka, "Strona") pismem z 21 kwietnia 2022 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIAS", "Dyrektor IAS", "organ zażaleniowy", "organ drugiej instancji") z [...] marca 2022 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za kwiecień 2020 r.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

1.1. Dnia 14 lipca 2020 r. Skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego P. korektę deklaracji podatkowej VAT-7 za kwiecień 2020 r. z wykazaną kwotą do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w wysokości 218.215 zł. Termin zwrotu przypadał 14 września 2020 r.

Powyższa deklaracja VAT-7 została przesłana zgodnie z właściwością miejscową do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (zwanego dalej "NUS", "organ pierwszej instancji", "Naczelnik US"). W związku ze złożoną deklaracją VAT-7 za kwiecień 2020 r. NUS rozpoczął czynności sprawdzające dotyczące podatku od towarów i usług za ten okres.

W toku czynności sprawdzających przeprowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P. ustalono, że znaczący wpływ na ukształtowanie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz na kwotę do zwrotu ma transakcja z podmiotem Z. sp. z o. o. udokumentowana fakturą z 27 kwietnia 2020 r. na kwotę netto 2.438.980,65 zł, VAT (23%) 560.965,55 zł, której przedmiot został opisany jako "permanent make up pigment-eyebrow". Ponadto, ustalono, że Skarżąca i Z. sp. z o.o. są spółkami powiązanymi osobowo. W Skarżącej większościowym wspólnikiem oraz prezesem zarządu jest R.A., a kapitał Spółki wynosi [...] zł. W Z. sp. z o. o. jedynym wspólnikiem oraz prezesem zarządu jest Z.A., a kapitał Spółki wynosi [...] zł.

Wskazano również, iż Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej "NUCS") wszczął kontrolę celno-skarbową za kwiecień 2020 r., w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług.

W trakcie prowadzonych czynności sprawdzających, organ pierwszej instancji przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji podatkowej VAT-7 za kwiecień 2020 r. postanowieniem: z [...] sierpnia 2020 r. do 29 stycznia 2021 r. Spółka nie wniosła zażalenia na postanowienie; z [...] stycznia 2021 r. do 30 lipca 2021 r. Spółka nie wniosła zażalenia na postanowienie; z [...] lipca 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. Spółka nie wniosła zażalenia na postanowienie.

Postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., NUS przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 218.215 zł, wykazanej w deklaracji podatkowej VAT-7 za kwiecień 2020 r., do 30 czerwca 2022 r.

1.2. Pismem z 30 grudnia 2021 r. Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 274b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j., Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm., dalej jako "O.p.") w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j., Dz.U. z 2021 r., poz. 685, ze zm., dalej jako "u.p.t.u.") poprzez wprowadzenie do obrotu prawnego wadliwego i nieskutecznego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, tym samym dokonanie bezpodstawnego przedłużenia ww. terminu po jego upływie pomimo braku ku temu przesłanek;

- art. 120, art. 121 § 1 i art. 124 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania do organów podatkowych poprzez rozstrzyganie wszelkich wątpliwości dotyczących ustalonego stanu faktycznego na niekorzyść Skarżącej, w oparciu o ustalenia poczynione wobec innych podmiotów gospodarczych, bez wykazania zasadności przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwianiu sprawy;

- naruszenie art. 125, art. 139 § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie szybkości postępowania obowiązującej organ, a tym samym niezakończone postępowania w ustawowym terminie ani po jego wielokrotnym przedłużeniu, pomimo że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do zakończenia w tym dokonania przedmiotowego zwrotu.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie NUS do niezwłocznego wydania postanowienia co do istoty sprawy.

1.3. Postanowieniem z [...] marca 2022 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji z [...] grudnia 2021 r.

W ocenie organu zażaleniowego w niniejszej sprawie występowały okoliczności, które uzasadniały konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, a podjęte postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nie było dowolne i nieuzasadnione w świetle regulacji art. 87 ust. 2 u.p.t.u. W ocenie organu drugiej instancji, postanowienie z [...] grudnia 2021 r. nie narusza art. 274b § 1 w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., jak również wbrew argumentacji zażalenia, w wyniku prowadzenia postępowania w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nie doszło do naruszenia zasad postępowania podatkowego.

DIAS wskazał, iż każdorazowo termin zwrotu nadwyżki podatku VAT za kwiecień 2020 r. był skutecznie przedłużany, a wszystkie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku doręczone zostały przed upływem tego terminu i do chwili obecnej pozostają w obrocie prawnym.

Pismem z 14 czerwca 2021 r., NUCS poinformował, że kontrola celno-skarbowa jest na etapie gromadzenia materiału dowodowego, a obecne ustalenia nie pozwalają na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia. W związku z trwającą kontrolą celno-skarbową z uwagi na brak wystarczających dokumentów oraz niezbędnych ustaleń, pozwalających jednoznacznie stwierdzić, iż zwrot wykazany w złożonej deklaracji jest zasadny przedłużono termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2020 r. do 30 czerwca 2022 r.

Z informacji uzyskanej od NUCS wynika, że pozyskany dotychczas materiał dowodowy w przedmiotowej kontroli celno-skarbowej wskazuje na możliwe zaistnienie nieprawidłowości w rozliczeniu przez Spółkę podatku VAT. Spółka w kwietniu 2020 r. wystawiła fakturę sprzedaży towaru na rzecz jednego z krajowych kontrahentów. Wartość sprzedaży została podana w EUR. Ustalono, że w rejestrze sprzedaży i w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2020 r. kwoty z faktury nie zostały rozliczone w PLN tylko w EUR. Tym samym podatek należny z tytułu w/w sprzedaży został zaniżony. Ponadto w kwietniu 2020 r. Spółka rozliczyła fakturę zakupu towaru od Z. sp. z o.o., która nie uregulowała swojego zobowiązania podatkowego wynikającego m.in. z deklaracji VAT-7 za kwiecień 2020 r. Spółka należność wynikającą z tej faktury zakupu oraz kolejnej, wystawionej przez Z. sp. z o.o. w maju 2020 r. na łączną kwotę 6.052.504.05 EUR uregulowała poprzez podpisanie 20 maja 2020 r. "Umowy odnowienia" oraz wystawienie weksla - zobowiązanie do zapłaty w terminie do 31 grudnia 2021 r.

DIAS wskazuje, że obie spółki są powiązane osobowo: w Spółce w kontrolowanym okresie prezesem zarządu był R.A., a od 2 lipca 2021 r. Z.A. (ojciec). W Z. sp. z o.o. w okresie kontrolowanym i obecnie prezesem zarządu jest Z.A..

W toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej podjęto czynności weryfikacji rozliczenia transakcji z dostawcami i odbiorcami towarów do/od Spółki, w wyniku których ustalono, że rozliczenia wzajemnych należności i zobowiązań w wielu przypadkach opierały się o tzw. umowy datio in solutum. Umowy te swoim zakresem obejmowały podmioty krajowe i zagraniczne oraz dotyczyły wierzytelności wynikających z innych umów datio in solutum. W związku z powyższym, organ kontrolny kierował do Strony wezwania do udzielenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów związanych z rozliczeniami z tytułu zakupów i sprzedaży w kontrolowanym okresie.

Spółka po otrzymaniu wezwań wielokrotnie składała wnioski o przedłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi, powołując się na sytuację epidemiczną i wprowadzone obostrzenia, zwolnienie lekarskie Z.A., braki w personelu, wyjazd osoby zarządzającej. Także kontrahenci Strony, w tym Z. sp. z o.o., występowali o wydłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi.

W ocenie Dyrektora IAS brak reakcji oraz wielokrotne przedłużanie przez Spółkę terminu odpowiedzi na wezwania organu kontrolnego świadczą o biernej postawie Strony, która nie jest zainteresowana wyjaśnieniem okoliczności faktycznych sprawy. Zdaniem DIAS, prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie zakłada potrzebę jakiejkolwiek postaci współpracy Podatnika z organami podatkowymi, czy chociażby jakiś rodzaj jego aktywności.

Zdaniem organu zażaleniowego ustalenia NUCS nie są ostateczne i pełne, a co za tym idzie mogą ulec zmianie i są aktualne jedynie w dacie wydania skarżonego postanowienia. Zatem dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym byłoby w tej sytuacji przedwczesne. DIAS wskazał, iż protokół kontroli podatkowej lub celno-skarbowej nie przesądza o prawidłowości rozliczenia. Nie ma podstawy prawnej, aby przyjmować, że ustalenia protokołu kontroli są niewzruszalne i gwarantują zwrot podatku VAT. Organy przedłużające termin zwrotu podatku nie mogą prowadzić polemiki ze Stroną co do możliwego wyniku kontroli celno-skarbowej. Niezbędne było natomiast wykazanie konieczności dalszej weryfikacji zasadności zwrotu bez przesądzania jednak o jego zasadności lub nie. W ocenie DIAS powyższe stanowisko jest również zasadne w sytuacji, gdy kontrola nie została zakończona i jest dopiero na etapie dokonywania ustaleń, które w każdej chwili mogą zostać zmienione.

2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona zaskarżyła w całości postanowienie DIAS i sformułowała następujące żądania: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uchylenie postanowienia NUS i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- naruszenie art. 216 § 1 w zw. z art. 274b § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez wydanie zaskarżanego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji przedłużającego termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym tylko na tej podstawie, że w przekonaniu organu drugiej instancji przedłużenie terminu zwrotu zależne jest od wyniku kontroli celno-skarbowej prowadzonej wobec Skarżącej;

- art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 i art. 191 O.p. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego skutkującej uznaniem, że okoliczność przedłużenia zwrotu nadwyżki podatku naliczonego na należnym jest uzasadniona, podczas gdy postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób ograniczający zaufanie obywateli;

- art. 124, art. 217 § 2, art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli i całkowicie powielenie stanowiska organu pierwszej instancji;

- art. 2a O.p. poprzez błędną wykładnię ww. przepisu, a tym samym rozstrzyganie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść Skarżącej;

- art. 87 ust. 2, ust. 2b i ust. 6 u.p.t.u. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż organ może przedłużyć zakreślony termin do zwrotu podatku VAT do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia tego Podatnika w sytuacji, gdy organ wskazuje, iż uzależnia zakończenie kontroli od okoliczności niedotyczących Podatnika, uznając, że podstawą do ponownego przedłużenia terminu zwrotu jest fakt niezakończenia kontroli celno-skarbowej oraz zwrócenia się przez organ podatkowy pierwszej instancji do kontrahenta Skarżącej o potwierdzenie transakcji z nią zawartych, pomimo że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki i okoliczności faktyczne uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT.

2.2. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zasadność swojego stanowiska, zawartego w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

3. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

4. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest, czy istnieją wystarczające przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu podatku.

5. Skarga jest niezasadna. Skarżone postanowienie przekonuje, że są w toku czynności (kontrola celno-skarbowa) wyjaśniające zasadność zwrotu podatku, a organ ma wystarczające przesłanki, aby termin zwrotu podatku przedłużyć. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia przedstawiono budzące wątpliwości okoliczności faktyczne wymagające wyjaśnienia w ramach weryfikacji zasadności zwrotu podatku.

6.1. Wyjaśniając materialnoprawne podstawy orzekania w tej sprawie wskazać należy, że z przepisu art. 87 u.p.t.u. wynika, iż wprowadza on dwie równorzędne zasady dotyczące sposobu postępowania z nadwyżką VAT: otrzymanie jej zwrotu na rachunek bankowy, albo przeniesienie jej na następne okresy rozliczeniowe. Wybór sposobu postępowania pozostawiono podatnikowi. Jeśli podatnik wybierze tzw. zwrot bezpośredni, zasady jego dokonania określa m.in. art. 87 ust. 2 u.p.t.u., określając termin zwrotu i możliwość przedłużenia tego terminu oraz miejsce jego dokonania (np. rachunek bankowy).

Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

W świetle zatem art. 87 ust. 2 u.p.t.u. przedłużenie ww. terminu zwrotu jest możliwe, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji (sprawdzenia). Rozwiązanie to ma służyć zabezpieczeniu interesów budżetu Państwa i unikaniu dokonywania zwrotów, które w wyniku późniejszych działań administracji podatkowej (jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego) mogłyby okazać się nienależnymi. Przepis art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. nie zawiera konkretnych przesłanek nakazujących weryfikację zasadności zwrotu. Wystarczy więc powzięta przez organ podatkowy wątpliwość co do zasadności zwrotu (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 grudnia 2015r. sygn. akt III SA/Wa 2384/15; orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl").

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się ponadto, że niebagatelne znaczenie przy prawidłowej wykładni art. 87 ust. 2 zdanie 2 u.p.t.u. ma okoliczność, iż ewentualny zwrot VAT uwarunkowany jest merytorycznym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych i prawnych, a następnie rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej prawidłowego określenia wysokości tego podatku i z tej zależności merytorycznej (rachunkowej) wynika również celowościowa wykładnia ww. przepisu, określająca chronologię i sposób zakończenia postępowania w sprawie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług. Taka interpretacja wynika również z tego, że w u.p.t.u. przyjęto szczególny sposób rozliczenia VAT, oparty na metodzie fakturowej, co sprawia, iż bez sprawdzenia prawidłowości deklaracji, w sytuacji powzięcia wątpliwości, nie sposób sprawdzić czy zwrot jest zasadny. Za stanowiskiem tym przemawia też systemowa wykładnia art. 87 u.p.t.u., który w ust. 6 możliwość skorzystania przez podatnika z preferencyjnego okresu otrzymania zwrotu różnicy VAT - w terminie 25 dni, ogranicza jedynie do przypadków, gdy zasadność zwrotu nie budzi wątpliwości (por. m.in. wyroki sygn. III SAB/Wa 32/12, sygn. III SA/Wa 1239/10; CBOSA).

Przewidziany w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny.

6.2. W zaskarżonym postanowieniu organ podatkowy decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, iż istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu (por. wyrok NSA z 11 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 2127/13). Chodzi natomiast o sytuacje, gdy istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (por. wyrok z 11 kwietnia 2014r., I FSK 610/13; CBOSA).

Przepisy art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w omawianym zakresie znajdują oparcie w treści art. 273 Dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE seria L z 2006r. Nr 347/1 ze zm.), zgodnie z którym państwa członkowskie mogą, poza obowiązkami wymienionymi w tytule Xl tej dyrektywy, nakładać inne obowiązki, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego poboru VAT i zapobieżenia oszustwom podatkowym. Procedura dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku jest zatem dopuszczalna, a jej celem jest przede wszystkim ochrona interesów budżetowych Skarbu Państwa przed próbą wyłudzenia nienależnych nadwyżek podatku naliczonego nad należnym.

Przykładem akceptowania potrzeby zapobiegania nadużyciom podatkowym i skutecznego ich eliminowania jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2007r. sygn. akt U 6/06, w którym Trybunał, mając na względzie zasadę neutralności podatku VAT wynikającą z ww. Dyrektywy 112, ale równocześnie uwzględniając konieczność zapewnienia właściwej kontroli rozliczania przez podatników tego podatku – podkreślił, że orzecznictwo ETS wyraźnie chroni interes państw członkowskich w zapobieganiu próbom niewłaściwego wykorzystywania prawa do odliczania podatku należnego. Z tego powodu Trybunał uznał, że "przy kształtowaniu treści przepisów mających zapewnić kontrolę prawidłowości rozliczeń w podatku od towarów i usług, konieczne jest uwzględnienie z jednej strony wymogów płynących z zasady neutralności podatku VAT, z drugiej zaś – ochrony interesu finansowego Skarbu Państwa". Podkreślenia przy tym wymaga, że przedłużenie terminu dokonania zwrotu nie narusza konstytucyjnych zasad wyrażonych w art. 2 Konstytucji RP oraz art. 217 Konstytucji RP. Kwestia ta była przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 13 października 2008r. (K 16/07, OTK-A 2008, nr 8, poz. 136) wskazał, że brak jest podstaw do stwierdzenia niekonstytucyjności art. 87 ust. 2 u.p.t.u.

Należy również wskazać, że prawodawca przewidział formę ochrony, czy też wynagrodzenia podatnikowi niesłusznego wstrzymania zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w przypadku gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku, organ wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. W przypadku zatem niesłusznego przedłużenia terminu organ podatkowy ponosi konsekwencje wadliwej oceny zasadności zwrotu. Spełniony został zatem wymóg ustawowego uregulowania spornego zagadnienia, a ponadto zrównoważone zostały interesy stron, to jest podatnika i fiskusa, co oznacza, że spełnione zostały fundamentalne względy praworządności w zakresie wprowadzenia możliwości przedłużenia terminu do zwrotu podatku.

Gwarancję ochrony interesów podatnika stanowi też regulacja art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w której przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu.

Z instytucji złożenia zabezpieczenia Skarżąca nie skorzystała.

7. 1. Przenosząc na grunt niniejszej sprawy powyższe poglądy orzecznicze, które Sąd podziela i uznaje za własne, wskazać należy, że Spółka w rozpoznanej sprawie złożyła deklarację wykazując kwotę zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym za kwiecień 2020 r. w kwocie 218.215 zł.

Skarżone postanowienie zostało wydane w wyniku utrzymania w mocy czwartego z kolei postanowienia NUS (na pierwsze trzy postanowienia Spółka się nie żaliła) przedłużającego termin zwrotu podatku. W sprawie doszło do skutecznego przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki VAT za ww. okres rozliczeniowy. Podjęte przez organy podatkowe obu instancji postanowienia były zgodne z wykładnią przedstawioną w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2016 r. sygn. akt I FPS 2/16. Zachowana została ciągłość postanowień NUS przedłużających termin zwrotu podatku, ze wskazaniem w nich konkretnych dat kalendarzowych.

Postanowieniem NUS z [...] lipca 2021 r., bezpośrednio poprzedzającym postanowienie NUS wydane w niniejszej sprawie przedłużono termin zwrotu podatku, do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia Spółki, nie później niż do 31 grudnia 2021 r. Kontrolowane w granicach tej sprawy postanowienie NUS wydano [...] grudnia 2021 r. i doręczono 27 grudnia 2021 r., a więc przed wyznaczonym wcześniej terminem.

Ciąg przedłużeń terminu zwrotu podatku za kwiecień 2020 r. nie został przerwany, co umożliwiło ocenę niniejszej sprawy co do jej meritum.

7.2. W skardze Spółka wskazuje na czasochłonność działań organów w toku czynności sprawdzających, a potem kontroli celno-skarbowej i zarzuca znaczne i uporczywe przedłużanie terminu zwrotu podatku oraz wywodzi, że organ nie może przedłużać zwrotu podatku w nieskończoność.

Wyjaśnić tu należy, że w granicach sprawy mieści się jedynie ocena legalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego. W granicach sprawy nie mieści się badanie terminowości kontroli celno-skarbowej ani terminowości zwrotu podatku. Jeżeli Strona uważa, że kontrola celno-skarbowa jest prowadzona przewlekle, czynności podejmowane w tej kontroli są np. dokonywane zbędnie i powielają czynności dowodowe już przeprowadzone albo organ wykazuje się w kontroli bezczynnością może te kwestie uczynić przedmiotem odrębnej skargi dotyczącej bezpośrednio kwestii przewlekłości lub bezczynności kontroli celno-skarbowej lub zwrotu podatku.

Ocena legalności postanowienia przedłużającego termin zwrotu podatku nie może stać się okazją do badania innych spraw, ani w zakresie bezczynności lub przewlekłości kontroli celno-skarbowej ani w zakresie legalności poprzednich postanowień przedłużających termin zwrotu podatku oraz długości terminu w nich wyznaczanego, których to postanowień Spółka przecież nie skarżyła.

8. Rozliczenie podatku za kwiecień 2020 r. jest przedmiotem trwającej od 26 sierpnia 2020 r. kontroli celno-skarbowej. Kontrolami celno-skarbowymi są też objęte kolejne okresy rozliczeniowe od maja do września 2020 r.

Przekonuje Sąd uzasadnienie skarżonego postanowienia wskazujące na konieczność wyczekiwania na ustalenia kontrolne i powstrzymanie się z tego powodu przed zwrotem podatku z uwagi na potrzebę weryfikacji jego zasadności. Zwrócić należy uwagę, że przedłużające się czynności weryfikacyjne są powiązane z brakiem terminowej reakcji Spółki na wezwania organu kontrolującego. Sąd nie ocenia w granicach tej sprawy, czy wyjaśnienie Spółki powodów nie przekazywania organowi kontrolującemu żądanych informacji i dokumentów w wyznaczanym terminie (sytuacja epidemiczna, zwolnienia lekarskie, wyjazdy zarządu) było usprawiedliwione. Faktem jest jednak, że w listopadzie i grudniu 2021 r. Spółka występowała o wydłużenie terminu na przekazanie żądnych wyjaśnień. NUS przedłużający termin zwrotu podatku o kolejne pół roku (do czerwca 2022 r.) musiał więc brać pod uwagę dotychczas dość bierną postawę Spółki i brak terminowej reakcji na wezwania w toku kontroli celno-skarbowej.

Także kontrahenci Strony, w tym Z. sp. z o.o., występowali o wydłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwania organu kontrolującego.

Trwanie kontroli celno-skarbowej jest zatem ważnym argumentem organu przemawiającym za potrzebą przedłużenia terminu zwrotu podatku, ale nie jest to – wbrew temu co wywodzi Spółka – argument jedyny.

9. 1. Dotychczasowe ustalenia kontrolne wskazują na możliwe zaistnienie nieprawidłowości w rozliczeniu przez Spółkę podatku VAT. Spółka w kwietniu 2020 r. wystawiła fakturę sprzedaży towaru na rzecz jednego z krajowych kontrahentów. Wartość sprzedaży została podana w EUR. Ustalono, że w rejestrze sprzedaży i w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2020 r. kwoty z faktury nie zostały rozliczone w PLN tylko w EUR. Organ ma więc podstawy, aby przypuszczać, że podatek należny z tytułu tej sprzedaży został zaniżony.

9.2. Jeszcze w toku czynności sprawdzających ustalono, że znaczący wpływ na ukształtowanie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz na kwotę do zwrotu ma transakcja z podmiotem Z. Sp. z o.o. udokumentowana fakturą z 27 kwietnia 2020 r. na kwotę netto prawie 2,5 mln zł, której przedmiot został opisany jako: "Permanent make up pigment-eyebrow". Z ustaleń organów wynika, że Z. nie uregulowała swojego zobowiązania podatkowego wynikającego m.in. z deklaracji VAT-7 za kwiecień 2020 r., a więc za miesiąc, w którym Spółka wykazała ten zakup.

9.3. Z dotychczasowych ustaleń kontrolnych wynika, że należności wynikającej z wyżej omówionej faktury z zakupu, a także faktury kolejnej, wystawionej przez Z. sp. z o.o. w maju 2020 r. na łączną kwotę 6.052.504,05 EUR Spółka faktycznie nie uregulowała do czasu wydania skarżonego postanowienia NUS. Uregulowanie należności nastąpiło poprzez podpisanie 20 maja 2020 r. "Umowy odnowienia" oraz wystawienie weksla - zobowiązanie do zapłaty w terminie do 31 grudnia 2021 r. Organy mają więc powody, aby oczekiwać na to, czy faktycznie dojdzie do zapłaty weksla w umówionym terminie i czy będą miały miejsce realne rozliczenia za fakturę stanowiącą główną podstawę generowania zwrotu podatku za kwiecień 2020 r.

Nadto organy ustaliły, że rozliczenia wzajemnych należności i zobowiązań Spółki w wielu przypadkach opierały się o tzw. umowy datio in solutum.

9.4. Na powyższe wątpliwości co do stanu faktycznego nakładają się powiązania osobowe Spółki i Z. sp. z o.o. oraz wymienność funkcji zarządczych w kręgu rodziny (ojciec i syn).

10. 1. W świetle okoliczności, mających potwierdzenie w aktach sprawy, jak również przy uwzględnieniu motywów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należało uznać, że organy podatkowe wydając postanowienie o przedłużeniu zwrotu VAT działały prawidłowo, mając na względzie przede wszystkim treść art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Z dotychczasowych ustaleń faktycznych wyłaniają się takie okoliczności, które mogą rzutować na prawidłowość rozliczenia podatku za kwiecień 2020 r. i wymagają dalszej, dogłębnej weryfikacji, także w oczekiwaniu na aktywizację się Spółki i Z. w wyjaśnianiu stanu faktycznego sprawy.

Zdaniem Sądu działania organów podatkowych wskazują, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, że były one ukierunkowane na zbadanie, w określonym trybie, wątpliwości co do zadeklarowanego przez Spółkę zwrotu VAT. Nie oznacza to istnienia okoliczności, które mają charakter konkretnych dowodów świadczących o nieprawidłowościach w rozliczeniu, czy konkretnych zarzutów, które można postawić Podatnikowi. Na takim etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Powinien też uwzględniać okoliczności dowodowe, którymi dysponuje na danym etapie. O tym, czy rozstrzygnięcie organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu VAT jest zasadne, decydują wszystkie podane przez ten organ wątpliwości. Nie chodzi zatem o wykazanie w trybie postanowienia o przedłużeniu zwrotu, że zwrot nadwyżki VAT naliczonego nad należnym jest niezasadny, ani że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu, lecz wykazanie jedynie istnienia uzasadnionych okoliczności przemawiających za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu.

Podkreślenia wymaga, że przy podejmowaniu rozstrzygnięć o przedłużeniu terminu zwrotu podatku możliwie jest również kierowane się nie tylko tymi danymi, które rodzą wątpliwości z uwagi na specyfikę danej sprawy, ale także tymi, które zazwyczaj, z powodu notoryjnie znanych okoliczności, nasuwają wątpliwości co do zasadności zwrotu. Sama formalna poprawność deklaracji, faktury i/lub innych dokumentów przedłożonych przez podatnika wnioskującego o zwrot, nie wyklucza automatycznie wątpliwości co do zasadności zwrotu.

10.2. Na stronie 3 skargi wyjaśniono, że "Skarżąca ma świadomość, iż jej weryfikacja była konieczna, jednakże nie wykazano żadnych faktycznych nieprawidłowości." Zdaniem Spółki "Organ nie może przedłużać przedmiotowego terminu w nieskończoność nie podejmując przy tym żadnych nowych działań. Brak jest dalszych podstaw, aby podważać prawo Skarżącej do wskazanego zwrotu podatku". Skarżąca zarzuca też, że "organy podatkowe nie wskazują, że Skarżąca mogła posługiwać się nierzetelnymi fakturami, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organy natomiast wskazują na powiązania kontrahentów i tylko na tej podstawie odmawiają prawa do zwrotu podatku VAT. Należy wskazać, iż powyższa okoliczność nie została udowodniona; pomimo tego stała się podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia". Spółka twierdzi, że "materiał dowodowy zgromadzony nie wskazuje na to, że Skarżąca mogłaby posługiwać się fikcyjnymi fakturami; organy także nie podnoszą tej kwestii, a mimo tego zasłaniają się niezakończoną kontrolą oraz nieprzewidywalnym jej wynikiem."

Wbrew argumentacji Skarżącej, kontrolowane przez Sąd postanowienia organów obu instancji nie są i nie mogą być wyrazem stanowiska, że zwrot nadwyżki VAT nie powinien być dokonany i jest już obecnie podważony.

Skarżone postanowienie nie musi wykazywać i analizować konkretnych nieprawidłowości w rozliczeniu podatkowym spółki, popierając to zebranymi dowodami. Do tego służy decyzja, jeżeli organ dojdzie do wniosku, że wynik rozliczenia podatkowego jest inny niż deklarowany, także w zakresie istnienia i wysokości zwrotu podatku.

Skarżone postanowienia organów należy postrzegać jako instrument zapobiegający dokonywaniu niezasadnych zwrotów, który powinien mieć zastosowanie tylko do czasu wyjaśnienia zasadności deklarowanego przez podatnika zwrotu. Instrument ten organy obu instancji w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wykorzystały zgodnie z prawem, a Dyrektor IAS wydając zaskarżone postanowienie w sposób należyty i zgodny z prawem, mając także na względzie zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponownie rozpatrzył sprawę, odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów.

Specyfika badanego postępowania jest taka, że DIAS sam nie prowadzi żadnych czynności weryfikacyjnych ani nie zajmuje się weryfikacją zasadności zwrotu podatku; jest to zdanie NUS i NUCS. Tym samym oceniając zasadność przedłużenia terminu zwrotu podatku DIAS musi bazować na dotychczasowych ustaleniach organów podatkowych i na tej bazie faktycznej sformułować swoje stanowisko co do przedłużenia terminu zwrotu podatku. Nie można więc czynić zarzutu DIAS, że opiera się zasadniczo na ustaleniach faktycznych organu pierwszej instancji.

11. 1. Zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji, a w szczególności Dyrektor IAS wydając zaskarżone postanowienie wykazał, że zaszły przesłanki do zastosowania przepisu art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. Wskazano bowiem, na czym polegały wątpliwości, które spowodowały dalsze sprawdzanie zasadności zwrotu VAT. Te wątpliwości przedstawiono odwołując się do dotychczasowych ustaleń faktycznych dokonanych w toku czynności sprawdzających i kontroli celno-skarbowej.

Tym samym zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku.

Przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie można wykładać, w taki sposób, który uniemożliwiałby spełnienie celu tego przepisu - umożliwienie organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku, do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt I FSK 610/13, CBOSA).

Podnieść też trzeba, że przepis art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku zwrotu podatku na rachunek podatnika po upływie terminu wskazanego w art. 87 ust. 2 i 6 u.p.t.u., jeżeli podjęte przez organ czynności, nie pozwalają na stwierdzenie zasadności zwrotu podatku. Organ nie ma obowiązku zwrotu podatku, tylko dlatego że został wykazany w deklaracji podatkowej. Ma prawo sprawdzić każdy wykazany w deklaracji podatkowej zwrot podatku.

W ocenie Sądu, okolicznością uzasadniającą dodatkową weryfikację zasadności zwrotu podatku jest również brak możliwości zweryfikowania zasadności zwrotu w terminie określonym w art. 87 ust. 2 i ust. 6 u.p.t.u. W niniejszej sprawie, jak już wyżej podniesiono, dalsza weryfikacja zasadności zwrotu podatku była związana z tym, że podjęte czynności zmierzające do zweryfikowania zasadności zwrotu nie dały jeszcze rezultatu.

W realiach niniejszej sprawy materiał dowodowy, którym dysponował organ pozostawał niekompletny i niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Z tych względów istniała uzasadniona konieczność przeprowadzania dalszej weryfikacji zwrotu podatku. Jak już wskazano gramatyczna wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie pozostawia wątpliwości, że do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług wystarczą wątpliwości organu.

W sytuacji braku wystarczających dowodów, które mogłyby potwierdzić lub zaprzeczyć prawidłowościom rozliczenia dokonanego przez Skarżącą, organ podatkowy zasadnie uznał, że konieczna była dalsza weryfikacja zasadności tego zwrotu. Postępowanie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazać zasadność tego zwrotu. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało w przedmiotowej sprawie spełnione.

11.2. Zarówno Dyrektor IAS, jak i Naczelnik US w wydanych w granicach rozpoznanej sprawy postanowieniach wyjaśniły, dlaczego konieczne jest przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki VAT, powołując się na obowiązujące przepisy i wskazując okoliczności mające odzwierciedlenie w aktach sprawy. Oceny organów podatkowych były spójne i logiczne, a przede wszystkim wszechstronne.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie występowały okoliczności, które uzasadniały wymóg dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu nadwyżki podatku. Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż organ pierwszej instancji był w posiadaniu informacji wskazujących na konieczność weryfikacji zasadności zwrotu VAT wykazanego przez Skarżącą, a w terminie dla tego zwrotu, wynikającym z poprzednio wydanego postanowienia, organ przeprowadzający postępowanie nie dysponował jeszcze kompletnym materiałem dowodowym, które mógłby zweryfikować prawidłowość dokonanego przez Spółkę rozliczenia.

Zaskarżone postanowienie zawiera wystarczające uzasadnienie ze wskazaniem okoliczności, które przesądziły o konieczności przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku VAT. Skarżąca nie podważyła twierdzenia organu, że w świetle całości tych okoliczności wniosek o zwrot różnicy podatku wymaga dodatkowej weryfikacji. W tym stanie rzeczy organ prawidłowo zastosował art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w związku z ust. 2b i ust. 6 u.p.t.u. oraz prawidłowo zastosował art. 274b § 1 O.p.

12. 1. Sąd stwierdza, że zarzuty skargi skierowane pod adresem postanowienia Dyrektora IAS utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika US z [...] grudnia 2021 r. nie mogły być uznane za zasadne.

Oba postanowienia odpowiadają prawu, a ich uzasadnienia, spełniają wymogi art. art. 216 § 1, art. 217 § 2, art. 210 § 4 i art. 124 O.p. w związku z art. 219 O.p. Kierując się m.in. art. 191 O.p. wskazano w nich bowiem w sposób wystarczający, że istniały podstawy faktyczne i prawne do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki VAT, powołując się na istniejące wątpliwości co do zasadności zwrotu nadwyżki VAT, czyli wymóg ustawowy, wynikający z art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. Postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. jest chybiony.

Zasada legalizmu (art. 120 O.p.) nie została naruszona. Nie naruszono też zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. To, że ocena dokonana przez organ podatkowy różni się od tej przedstawianej przez Skarżącą nie może stanowić podstawy do formułowania zarzutów o naruszeniu obowiązujących zasad prowadzonego postępowania podatkowego, w tym określonej w art. 121 § 1 O.p. zasady zaufania do organów podatkowych. Chybione są też zarzuty naruszenia pozostałych przywołanych w skardze zasad ogólnych postępowania podatkowego (art. 121 § 2, art. 122, art. 124 O.p.).

12.2. Sąd nie zgadza się z zarzutem, że organ podatkowy naruszył art. 2a O.p.

Wskazany przepis może być zastosowany wówczas, gdy w sprawie wystąpiły nie dające się usunąć wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego. Skarżąca nie wskazuje jednakże tego rodzaju wątpliwości. Skarżąca powołuje się tu na zasadę neutralności VAT oraz regułę tzw. dobrej wiary. Ponownie jednak należy wskazać, że skarżone postanowienie nie odmawia Spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego i nie twierdzi, że faktury zakupowe były "puste". Organ nie musi udowadniać okoliczności, której nie podnosi, a z uwagi na specyfikę postępowania przedłużeniowego zwrotu podatku nawet nie może podnosić.

W rozpoznanej sprawie nie zaistniały takie wątpliwości prawne, których nie dałoby się usunąć w drodze wykładni, bo nie można do nich zaliczyć sytuacji, gdy organ dokonuje wykładni przepisu ustalając sposób jego rozumienia, ale wynik tego procesu nie jest korzystny dla strony skarżącej. Naruszenie zasady in dubio pro tributario byłoby natomiast aktualne wówczas, gdyby wyniki wykładni doprowadziły do wyłonienia kilku hipotez interpretacyjnych, z których żadna nie byłaby przekonująca, a mimo to organ wybrałby opcję niekorzystną dla podatnika. Innymi słowy, naruszenie wspomnianej zasady to nierespektowanie w takich warunkach wyboru przez podatnika hipotezy interpretacyjnej (spośród kilku możliwych) najbardziej dla niego korzystnej (szerzej: B. Brzeziński, O wątpliwościach wokół zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, PP nr 4/2015, s. 17 i n.).

Takich dylematów prawnych w niniejszej sprawie Sąd nie dostrzega.

13. Sąd zauważa, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą musi być świadomy, że organy mogą i w pewnych sytuacjach są wręcz zobligowane, dbając o bezpieczeństwo finansowe państwa, do weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Nie należy tego postrzegać jako działanie nadzwyczajne i wyjątkowe.

Dostrzeżenia wymaga, że kwota jednorazowego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest bardzo wysoka (wynosi ok. 218 tys. zł), co dodatkowo uzasadnia ostrożność organu i celowość starannego zbadania podstaw zwrotu, jeszcze przed jego dokonaniem.

Taka weryfikacja wymaga czasu, co pociąga za sobą przedłużenie terminu zwrotu. Przedsiębiorca winien brać pod uwagę, że ustawodawca wprowadził do systemu prawnego art. 87 ust. 2 u.p.t.u. po to, aby organy mogły z tych uprawnień korzystać, nawet gdy te działania jawią się mu jako dolegliwe.

Nadto, jako ewentualną rekompensatę dla podatnika z tytułu przedłużenia terminu zwrotu ustawodawca przewidział w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wypłatę podatnikowi należnej kwoty powiększonej o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. Obecne oprocentowanie w wysokości opłaty prolongacyjnej, jeżeli tylko porównać je do oprocentowania komercyjnego w bankach można uznać za godziwą rekompensatę.

14.1. Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części.

14.2. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.

15. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.



Powered by SoftProdukt