Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi R. M. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz R. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez R.M. (dalej: Skarżący) jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Organ) z [...] lutego 2018 r., nr [...], którym odmówiono przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] października 2017 r. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie pomocy na "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych".

W piśmie z [...] lutego 2018 r., nr [...] Organ poinformował Skarżącego o odmowie przyznania pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1469); dalej: "rozporządzenie" Agencja nie przyznaje pomocy, jeżeli przyznano mniej niż 30 punktów na podstawie kryteriów wyboru.

Następnie wskazano, że na podstawie danych z wniosku i dokumentów złożonych w dniu [...] października 2017 r. oraz informacji zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, operacja za kryteria wyboru określone w § 14 ust. 2 rozporządzenia uzyskała następującą liczbę punktów:

za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 1 – 5,20 punktów,

za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 2 – 0,00 punktów,

za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 3 – 0,00 punktów,

za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 4 – 20,00 punktów,

za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 5 – 0,00 punktów.

Mając zatem na uwadze, że Skarżącemu przyznano mniej niż 30 punktów Organ, na podstawie § 15 ust. 3 rozporządzenia odmówił przyznania pomocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzucono naruszenie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z § 14 ust. 3 rozporządzenia. Skarżący wyjaśnił, że we wniosku wskazał, iż posiada dwie działki znajdujące się na obszarze Natura 2000, tj. działkę o numerze [...] - 7,52 ha oraz działkę nr [...] - 5,34 ha obie położone w obrębie C. W związku z powyższym łączna ilość TUZ położonych na obszarze Natura 200 wynosiła 12,86 ha. Zatem za kryterium wskazane w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Organ powinien przyznać łącznie 12,86 pkt, a suma wszystkich punktów dla wniosku winna wynieść 32,86.

Tymczasem Organ przyznał wnioskowi jedynie 25,20 punktów, nie uwzględnił zaś działki nr [...].

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Według art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1- 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); dalej: "p.p.s.a.", akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu, jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd stwierdza czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd, zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, sąd uznał, że narusza ono przepisy prawa materialnego oraz, że przy jego wydawaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Stosownie do przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562, z późn. zm.) w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14 tej ustawy, podmiot właściwy w sprawie o przyznanie pomocy informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.

Jednocześnie w art. 35 ust. 2 ustawy zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonym dla aktów lub czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc w trybie art. 52 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący niewątpliwie dochował wymogów wskazanych w art. 27 ust. 2 ustawy co do obowiązku przedstawienia dowodów oraz wyjaśnienia okoliczności istotnych z punktu widzenia spełnienia kryteriów wyboru operacji. Wobec treści powołanych wyżej przepisów wydany akt, podlegający ocenie w wyniku złożenia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, winien zatem zawierać ustalenia zarówno faktyczne jak i ich ocenę prawną w zakresie pozwalającym na ich weryfikację w tym specyficznym postępowaniu. Zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy nie zawiera jednak żadnej analizy wskazanych przez skarżącego w piśmie z [...] grudnia 2017 r. dokumentów, które, w ocenie wnioskodawcy, potwierdzają fakt posiadania dwóch działek ewidencyjnych stanowiących użytki ekologiczne o numerach [...] oraz [...] w obrębie ewidencyjnym "C.", położonych na obszarze Natura 2000, na których znajdują się trwałe użytki zielone.

Należy wskazać, iż zgodnie z § 14 ust. 3 rozporządzenia ustalając spełnienie kryteriów określonych w ust. 2 pkt 1-3 uwzględnia się grunty wchodzące w skład gospodarstwa posiadanego przez rolnika w dniu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, biorąc pod uwagę dane zawarte w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 9a ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2017 r. poz. 1853) system identyfikacji działek rolnych zawiera informacje, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. d rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48). W art. 5 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 640/2014 wskazano, iż państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie ustalają, czy mają zastosowanie przepisy dotyczące (...) obszarów Natura 2000 (...).

Mając zatem na względzie, iż to na Agencji ciążył obowiązek dopilnowania, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny, skarżący zasadnie wskazał na naruszenie § 14 ust. 3 rozporządzenia, z uwagi na to, że w latach 2015-2017 prawidłowo zgłaszał we wnioskach o dopłaty bezpośrednie położenie obu spornych działek na obszarze Natura 2000. Podkreślenia wymaga bowiem, iż w dostarczonej przez Biuro Powiatowe ARiMR w [...] wraz z wnioskiem spersonalizowanym Informacji dotyczącej działek deklarowanych do płatności na lata 2016 i 2017 skarżący został poinformowany o umiejscowieniu spornych działek na obszarach Natura 2000 (k. 7 akt sądowych). Istotne jest również, iż w ramach autouzupełnienia wniosku skarżący w dniu [...] listopada 2017 r. złożył zaświadczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., który jest organem odpowiedzialnym za monitorowanie obszarów Natura 2000, potwierdzające, że w świetle przedłożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o posiadanych działkach ewidencyjnych miejsce realizacji projektu zlokalizowane jest częściowo w obrębie obszarów Natura 2000: D. i O. (k. 24-33 akt adm.). Ponadto, fakt lokalizacji spornych na działek na obszarach Natura 2000 wynika choćby z ogólnodostępnych portali geodezyjnych takich jak np. System Informacji Przestrzennej Starostwa Powiatowego w S.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie narusza art. 27 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. poprzez brak rozpoznania materiału dowodowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, za uzasadniony. Uzasadnienie zaskarżonego aktu charakteryzuje się daleko idącym poziomem ogólności w zakresie odnoszącym się do zindywidualizowanej oceny znaczenia oraz charakteru elementów istotnych z punktu widzenia oceny spełnienia kryteriów określonych w § 14 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy PROW kładzie wyraźny nacisk na precyzyjne, szczegółowe i zrozumiałe wyjaśnienie, czemu w ramach danego działania wniosek skarżącego nie został skierowany do uzyskania pomocy, tym bardziej, że odmowa przyznania pomocy skutkuje prawem zaskarżenia tego aktu do sądu administracyjnego. Ocena taka musi odnosić się zatem do twierdzeń wnioskodawcy wskazanych w uzupełnieniu wniosku, w tym również do konkretnych przedłożonych dokumentów.

Brak należytego uzasadnienia odmowy przyznania pomocy przez instytucję pośredniczącą narusza zasadę praworządności. Odmowa przyznania pomocy powinna zawierać wyjaśnienie wszystkich okoliczności, które zadecydowały o takim a nie innym rozstrzygnięciu oceny. Beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, winien uzyskać ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą.

Konkludując sąd stwierdził, że z wyłożonych wyżej przyczyn rozstrzygnięcie organu nastąpiło w sposób naruszający prawo, co skutkuje koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ARiMR. Ponownie rozpoznając sprawę, organ ma obowiązek uwzględnić stanowisko sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.