Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2020r. przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2020r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania oraz o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oddala skargę

Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P., postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 roku, pozostawił bez rozpatrzenia podanie o umorzenie postępowania oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dnia [...] lipca 2018 roku sporządzone i złożone przez radcę prawnego W. Z. w imieniu Spółki A Organ wyjaśnił, że radca prawny, pomimo wezwania, nie przedłożył pełnomocnictwa do działania w imieniu strony postępowania.

Spółka skorzystała z prawa do wniesienia zażalenie. Zażądała uchylenia postanowienia. Zarzuciła bezzasadne zastosowanie art. 169 §1 i §4 ustawy – Ordynacja podatkowa wskazując na pełnomocnictwo szczególne z dnia [...] lipca 2018 roku sporządzone na druku PPS-1 i podpisane przez J. M., jako prezesa zarządu Spółki A W ocenie strony podanie było wolne od jakichkolwiek braków formalnych.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 roku, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że na dzień składania wniosku przez radcę prawnego Spółka posiadała organ uprawniony do jej reprezentowania w formie Zarządu jednoosobowego. Prezesem zarządu Spółki A był J. M., zatwierdzony na tę funkcję postanowieniem Sądu Rejonowego P. - [...] z dnia [...] listopada 2016 roku. J. M. zmarł w dniu [...] czerwca 2018 roku. Zmiany w Krajowym Rejestrze Sądowym w zakresie organu upoważnionego do reprezentowania Spółki dokonane zostały postanowieniem Sądu Rejonowego P. - [...] z dnia [...] października 2018 roku. Funkcje prezesa zarządu objął I. R.. W tym stanie rzeczy organ uznał, że w dniu [...] lipca 2018 roku zarówno J. M., jak i I. R. nie mogli udzielić jakiegokolwiek pełnomocnictwa do reprezentowania strony postępowania.

Spółka A reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Strona zażądała

uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego.

Kwestionowanym rozstrzygnięciom Skarżąca zarzuciła:

- naruszenie art. 138a i nast. ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez wadliwe zastosowanie, tj. zakwestionowanie prawidłowego umocowania pełnomocnika do działania w sprawie, w sytuacji, gdy przepisy nie przyznają organowi takiej kompetencji, a nadto w sytuacji gdy umocowanie nie było wadliwe,

- naruszenie art. 169 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, tj. zaniechanie wezwania bezpośrednio strony do potwierdzenia czynności pełnomocnika, a w ostateczności do uzupełnienia braku formalnego pisma w postaci braku podpisu pod odwołaniem osoby legitymowanej, jeśliby nawet uznać, iż pełnomocnictwo było wadliwe.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Kwestię braków podania, o których mowa w art. 169 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2019, poz. 900 ze zm.), należy rozumieć szeroko. Dotyczą one nie tylko istotnych elementu treści pisma, jak podpis, data, uzasadnienie, precyzyjne określenie żądania, ale także kwestii umocowania do działania w imieniu strony. Wskazane braki podlegają usunięciu na wezwanie organu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Jeśli podanie sporządził i wniósł podmiot działający w imieniu strony, to dla wywołania skutków prawnych określonych treścią żądań zawartych w podaniu konieczne jest wykazanie umocowania do działania w imieniu strony. Organ prowadzący postępowanie obowiązany jest z urzędu badać, czy podmiot podejmujący w tym postępowaniu działania na rzecz strony, posiada należyte umocowanie do działania w jej imieniu. W postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa nie znajduje zastosowania regulacja, która pozwala na dopuszczenie tymczasowo do podjęcia naglącej czynności procesowej osoby niemogącej na razie przedstawić pełnomocnictwa; umocowanie do działania w imieniu strony musi być potwierdzone przedstawieniem pełnomocnictwa już przy pierwszej

czynności (Stachurski Wojciech. Art. 138(o). W: Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany. System Informacji Prawnej LEX, 2020).

Sąd nie podziela stanowiska skarżącej Spółki, która podnosi, że organ "zakwestionował prawidłowe umocowanie pełnomocnika do działania w sprawie".

Organy trafnie uznały, że podanie z dnia [...] lipca 2018 roku wniesione przez radcę prawnego W. Z. w imieniu Spółki A posiadało braki, które nie zostały usunięte na prawidłowo doręczone wezwanie.

Analiza dokumentów włączonych do akt administracyjnych ujawnia, że dokument pełnomocnictwa przedłożony przez radcę prawnego W. Z. nie został sporządzony przez osobę uprawnioną do działania za organ skarżącej Spółki i mógł być dokumentem sfałszowanym.

Do takich wniosków prowadzi porównanie treści dokumentu pełnomocnictwa z treścią odpisu skróconego aktu zgonu, treścią danych identyfikacyjnych osoby z Urzędu Skarbowego we W. oraz treścią informacji odpowiadających pełnemu odpisowi z Krajowego Rejestru Sądowego.

Z treści wskazanych powyżej dokumentów wynika, że J. M. (PESEL [...]), czyli osoba wskazana w treści pełnomocnictwa oraz wskazana w Krajowym Rejestrze Sądowym, jako osoba pełniąca funkcje prezesa zarządu Spółki A, nie mogła w dniu [...] lipca 2018 roku złożyć podpisu na dokumencie pełnomocnictwa, albowiem w tym dniu już nie żyła. J. M. zmarł bowiem w dniu [...] czerwca 2018 roku.

Ujawnienie faktu, że przedstawiony dokument pełnomocnictwa nie mógł zostać podpisany przez osobę wskazaną na dokumencie pełnomocnictwa, a według danych z Krajowego Rejestru Sądowego pełniąca funkcję organu skarżącej Spółki było okolicznością wystarczającą do zastosowania rygoru pozostawienia podania bez rozpatrzenia w rozumieniu art. 169 §1 i §4 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Posługiwanie się takim dokumentem pełnomocnictwa wyklucza i zamyka jakiekolwiek dalsze rozważania na temat kwestii istnienia umocowania do działania w imieniu strony postępowania. Przyjmowanie przeciwnego stanowiska pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą praworządności (art. 120 ustawy – Ordynacja podatkowa).

Posłużenie się opisanym powyżej dokumentem pełnomocnictwa dowodzi braku upoważnienia do działania w imieniu strony.

W ocenie Sądu nie może być mowy o naruszeniu przepisu art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa, gdy organ przyjmuje ustalenie, że podmiot działa bez umocowania strony, jeśli na wezwanie organu do usunięcia braków formalnych podania przedstawia on dokument pełnomocnictwa, o którym wiadomo, że nie podpisał go mocodawca. Stwierdzenie faktu posłużenia się takim dokumentem pełnomocnictwa kończy postępowanie wyjaśniające w zakresie badania kwestii umocowania do działania w imieniu strony postępowania. We wskazanych okolicznościach zbędne jest dążenie do pozyskania potwierdzenia od strony postępowania dla czynności podejmowanych przez podmiot posługujący się dokumentem pełnomocnictwa, co do którego wiadomo, że tego dokumentu nie mógł podpisać mocodawca. Posługiwanie się takim dokumentem pełnomocnictwa automatycznie aktualizuje koniecznością pozostawienia podania bez rozpatrzenia – art. 169 §1 i §4 w związku z art. 120 ustawy – Ordynacja podatkowa.

Zarzuty skargi wskazujące na możliwość pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu są całkowicie nieuzasadnione, a do tego wykraczają poza granice sprawy procesowej/wpadkowej, jaką jest badanie umocowania do działania w imieniu strony postępowania. Wbrew zarzutom formułowanym przez autora skargi w rozpoznawanej sprawie brak podania nie dotyczył korzystania przez stronę z prawa do złożenia odwołania od decyzji.

Autor skargi, radca prawny, argumentuje i dokumentuje protokołem ze Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników skarżącej Spółki, że od dnia [...] czerwca 2018 roku funkcje prezesa zarządu Spółki A pełnił I. R..

W tym stanie rzeczy całkowicie niezrozumiała jest argumentacja skargi, w części której autor skargi sugeruje, że w kontrolowanej sprawie z uwagi "na brak osoby umocowanej do reprezentowania Spółki jedynym prawidłowym krokiem organu powinno być zawieszenie postępowania celem ustanowienia kuratora".

Sąd wyjaśnia, że dowody załączone do skargi jednoznacznie potwierdzają, że pozostawienie bez rozpatrzenia podania o umorzenie postępowania oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dnia [...] lipca 2018 roku nie mogło skutkować naruszeniem prawa do brania czynnego udziału w postępowaniu przez skarżącą Spółkę. W kontrolowanej sprawie nie miała miejsca sytuacja, że Spółka A. "nie mogła prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów"

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.), skarga podlegała oddaleniu.