Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 16 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 297/19 odrzucające skargę N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 297/19, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), dalej: "ppsa", odrzucił skargę N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, a także nakazał zwrócić skarżącej spółce uiszczony wpis od skargi. Sąd stwierdził, że skarżąca spółka pomimo wezwania nie nadesłała brakujących trzech odpisów skargi oraz nie złożyła dokumentu (lub jego uwierzytelnionego odpisu) wykazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. W ocenie Sądu niewykonanie wezwania przez skarżącą spółkę uzasadniało zatem odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył profesjonalny pełnomocnik N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy Przewodniczący Wydziału nie wydał zarządzenia o wezwaniu pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, wypisu z rejestru przedsiębiorców – KRS, w związku z czym nie było podstawy do wzywania strony skarżącej do uzupełnienia takiego braku;

- art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 33 § 1 ppsa, przez wadliwe określenie przez Przewodniczącego Wydziału liczby stron postępowania i wynikającego stąd błędnego ustalenia liczby odpisów skargi jakie należało złożyć, a tym samym wymogów formalnych skargi.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że Sąd przyjął automatycznie taki sam krąg uczestników postępowania jaki został podany w odpowiedzi na skargę. Tym samym za uczestnika postępowania został uznany m.in. Zarząd Dróg i Mostów w L., a więc jednostka budżetowa Gminy L., niemająca osobowości prawnej, w której decyzje wydawane przez jej pracowników wydawane są z upoważnienia Prezydenta Miasta L., a zatem organu, który wydał w postępowaniu administracyjnym decyzję jako organ pierwszej instancji. W związku z powyższym w ocenie pełnomocnika strony skarżącej Zarząd Dróg i Mostów w L. nie może być uczestnikiem postępowania w niniejszej sprawie, nawet jeżeli w postępowaniu administracyjnym był uznany – błędnie – za stronę.

Odpowiedź na zażalenie wniósł pełnomocnik uczestnika postępowania – M. Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w L. wnosząc o jego oddalenie jako oczywiście bezzasadnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 47 § 1 ppsa do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 ppsa jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 ppsa, uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu. W myśl natomiast art. 49 § 1 ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 ppsa jest art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, który w przypadku nieuzupełnienia przez skarżącego w terminie braków formalnych skargi wprowadza sankcję w postaci jej odrzucenia. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 28 § 1 ppsa, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Art. 29 ppsa nakłada jednak na przedstawicieli ustawowych lub organy albo osoby, o których mowa w art. 28, obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. A zatem obowiązek ten należy traktować jako dodatkowy wymóg formalny skargi złożonej w imieniu osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową. Brak natomiast wykazania takiego umocowania do działania przez pełnomocnika reprezentującego osobę prawną podlega uzupełnieniu na wezwanie Sądu w trybie art. 49 § 1 ppsa z sankcją określoną w art. 58 § 1 pkt 3 ppsa.

Z akt sprawy wynika, że Sąd wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 27 maja 2019 r., pismem z 28 maja 2019 r. (k. 12) wezwał pełnomocnika skarżącej spółki do usunięcia w terminie 7 dni od odebrania wezwania braków formalnych skargi przez złożenie 3 odpisów skargi oraz złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, wypisu z rejestru przedsiębiorców - KRS, wskazując jednocześnie w wezwaniu, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Z powyższego, wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej, wynika, że Przewodniczący Wydziału w dniu 27 maja 2019 r. wydał zarządzenie, na druku zarządzenia wstępnego, zaznaczając punkty, które mają zostać wykonane przez Sąd przez tzw. pogrubienie czcionki (k. 1-2). Świadczy o tym fakt, że wszystkie kwestie dotyczące danej sprawy i objęte brakami w przedmiotowej sprawie na formularzu zarządzenia wstępnego napisane zostały pogrubioną czcionką, dotyczy to pkt I, II a, IV d, IV i , VIII i IX. Ponadto na dole zarządzenia pracownik sekretariatu uczynił adnotację, że pkt IV d, i, IX wykonano 28 maja 2019 r. Tym samym nadinterpretacją ze strony pełnomocnika strony skarżącej jest twierdzenie, że wydanie zarządzenia wymagało odręcznego zakreślenia konkretnych punktów na druku zarządzenia, mimo że niektóre punkty zostały odręcznie zakreślone. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 ppsa przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, gdyż Przewodniczący Wydziału w dniu 27 maja 2019 r. wydał zarządzenie o wezwaniu pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, wypisu z rejestru przedsiębiorców – KRS (pkt IV i zarządzenia). Przy czym niezależnie od kwestii istnienia zarządzenia w niniejszej sprawie bezsporne jest, że pełnomocnik strony skarżącej pismem z 28 maja 2019 r. został wezwany do uzupełnienia w wyznaczonym terminie barków formalnych skargi, a zatem wymóg wezwania określony w art. 49 § 1 ppsa został zrealizowany. W sprawie istotne jest również, że przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, odpis odpowiedzi na skargę i zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi odebrał osobiście pełnomocnik strony skarżącej – P. S. w dniu 3 czerwca 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 14) i w zakreślonym w wezwaniu terminie został uiszczony jedynie wpis od skargi. Natomiast nie wykonano wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie jej brakujących odpisów oraz złożenie dokumentu (lub jego uwierzytelnionego odpisu) wykazującego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Okoliczności tej nie kwestionuje również strona skarżąca w złożonym zażaleniu.

Trafnie przyjął więc Sąd pierwszej instancji, że strona skarżąca w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braków formalnych skargi, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa.

Odnosząc się natomiast do zarzutu wadliwego określenia przez Przewodniczącego Wydziału liczby stron postępowania i wynikającego stąd błędnego ustalenia liczby odpisów skargi jakie należało złożyć, wskazać należy, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 ppsa). Natomiast zgodnie z art. 33 § 1 ppsa osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Z akt niniejszej sprawy wynika, że stronami postępowania sądowoadministracyjnego są: N. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (strona skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika), Wojewoda [...] (organ administracji) oraz C. Sp. z o.o. w W., Zarząd Dróg i Mostów w L., P. S.A. Oddział L. (...), Wspólnota Mieszkaniowa P. w L., Wspólnota Mieszkaniowa P. w L., M. Sp. z o.o. Spółka komandytowa z siedzibą w L. (reprezentowana przez pełnomocnika) – uczestnicy postępowania. Wskazani powyżej uczestnicy postępowania brali udział w postępowaniu administracyjnym, została im również doręczona zarówno decyzja organu pierwszej instancji zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca inwestorowi pozwolenia na budowę jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2019 r., nr [...]. Przy czym zaznaczyć należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym nie jest kwestia legitymacji procesowej stron czy uczestników postępowania, a jedynie ocena legalności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Tak więc skoro pełnomocnik strony skarżącej w dniu 25 kwietnia 2019 r. złożył osobiście skargę wraz z trzema odpisami, to domaganie się przez Sąd pierwszej instancji kolejnych trzech odpisów skargi dla pozostałych uczestników postępowania – było zasadne. Niezależnie od powyższego, przyjmując nawet, jak chciałaby tego strona skarżąca, że Zarząd Dróg i Mostów w L. został błędnie uznany za uczestnika postępowania, to w dalszym ciągu brak byłoby dwóch odpisów skargi dla pozostałych uczestników postępowania, do nadesłania których pełnomocnik strony skarżącej został w określonym terminie wezwany przez Sąd. Tym samym strona skarżąca również w tym przypadku nie wykonałaby nałożonego na nią obowiązku, co skutkowałoby także zastosowaniem sankcji odrzucenia skargi.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji zgodne jest z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której Sąd stwierdził, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników – choćby jednego – zgodnie z art. 47 § 1 ppsa jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.