Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2502/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w Warszawie na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie

Pismem z dnia 30 września 2014 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w Warszawie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy nr [...] z dnia [...] r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi – [...] Sp. z o.o. [...] S.K. z siedzibą w Warszawie – pozwolenia na budowę budynku wielofunkcyjnego [...] z garażem podziemnym, składającego się z funkcji biurowej i domu handlowego o funkcji usługowo- handlowej wraz z infrastrukturą wjazdami na działkę, z przebudową istniejących części podziemnych (z możliwością etapowania inwestycji) na działce nr ew. [...], cz. [...], cz. [...], z obrębu [...] przy ul. [...] w Warszawie. Skarga zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniony tym, że wykonanie decyzji doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, bowiem wybudowanie obiektu objętego zaskarżoną decyzją uniemożliwi późniejsze, w przypadku uwzględnienia skargi, doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodności z prawem.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie przedstawiła argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania zaskarżonej decyzji, powołując jedynie ustawową przesłankę powstania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił ponadto, że zaskarżona decyzja nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków, ponieważ nie jest ona jej adresatem. Sąd argumentował, że w razie stwierdzenia nieprawidłowości w wykonaniu decyzji, odpowiednie obowiązki nakładane są na inwestora, którym nie jest skarżąca. W uzasadnieniu postanowienia oceniono, że tak skonstruowany wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia dokonanie oceny, czy i jakie negatywne dla skarżącej skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w Warszawie. W zażaleniu tym skarżąca kwestionowała zasadność ustaleń dokonanych przez Sąd pierwszej instancji. W szczególności podniosła, że Sąd błędnie uznał, że z wnioskiem o wstrzymanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę może wystąpić wyłącznie strona, na którą decyzja ta nakłada obowiązki. W zażaleniu wskazano również, że skarżąca obszernie wykazała, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków.

Pismem procesowym z dnia 23 marca 2015 r. uczestnik postępowania- [...] Sp. z o.o. [...] S.K. z siedzibą w Warszawie wniosła o oddalenie zażalenia i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2015 r. W piśmie tym uczestnik postępowania zgodził się z argumentacją zawartą w rzeczonym postanowieniu oraz zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała istnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania( § 3 ).

Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy zauważyć, że z konstrukcji przepisu, dopuszczającego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez Sąd wynika, że to na wnioskującym spoczywa ciężar wykazania, iż w przypadku odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu wystąpić może niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne, co potwierdza liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. w sprawach o sygn. akt II OZ 550/07, II OZ 802/06, II OZ 788/06, II OZ 166/06, II OZ 113/06, II FZ585/06, II FZ 598/06, II FZ 666/06, FZ 250/04). Co do zasady nie wystarczy zatem powołanie się na treść przepisu. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., tak więc przepisu § 3 tego artykułu nie należy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej.

Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza ogólnego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje.

W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji słusznie ocenił, że skarżąca nie wykazała dostatecznie, że w sprawie zaistniała konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na możliwość nastąpienia negatywnych skutków wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienia wystąpienia tych przesłanek nie stanowią powołane we wniosku w sposób lakoniczny okoliczności. W orzecznictwie wskazuje się, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowywania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W niniejszej sprawie, ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

Należy wskazać, że co prawda realizacja każdej decyzji o pozwoleniu na budowę zmienia istniejący stan rzeczy i może powodować trudne do odwrócenia skutki faktyczne i prawne, jednakże analizą objęte są wyłącznie argumenty podane przez stronę, powinny więc być one przekonujące, rzetelne i wiarygodne. Skarżąca, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podniosła jednak przede wszystkim zarzuty dotyczące jej prawidłowości, a nie argumenty przemawiające za wstrzymaniem jej wykonania. Wymaga podkreślenia, że Sąd na etapie sprawy, w którym następuje rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku jest zatem niedopuszczalne.

Istotnym jest, że to inwestor, realizując inwestycję na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji, gdy decyzja ta jest przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego, podejmuje ryzyko, iż w razie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego zobowiązany będzie do wykonania nakazów organów nadzoru budowlanego, mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nawet do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. Powyższe okoliczności nie uzasadniają jednakże wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.