Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi S. K. i I. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji. oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] odmawiającą wydania decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa na własność Województwa [...] nieruchomości oznaczonych jako działki o numerach ewidencyjnych: [...] położonych w gminie C., w obrębie G.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 73 ust. l ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 z poz. zm.) – odmówił stwierdzenia nabycia z dniem l stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Województwo [...] własności opisanych na wstępie działek, wskazując w uzasadnieniu swego stanowiska, że przedmiotowe grunty nie leżą w granicach pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] i w dniu 31 grudnia 1998 r. nie były zajęte przez tę drogę.

Od decyzji tej odwołanie wniósł S. K. twierdząc, że fragmenty wskazanych wyżej działek, przylegające do drogi publicznej, zostały włączone do jej pasa drogowego, choć nie było to związane z poszerzeniem jezdni. Stanowisko swoje strona uzasadniała okolicznością, że na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku przesunięto granice pasa drogowego w głąb nieruchomości wnioskodawcy i ustabilizowano nowe znaki graniczne. Obecnie po obu stronach drogi istnieje więc podwójny szpaler drzew, przy czym młodsze drzewa ograniczają władanie nieruchomością wnioskodawcy, bo stoją mniej więcej w linii nowej granicy. Ponadto odwołujący podnosił, że również w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości przylegających do drogi [...], w tym w księgach o numerach Kw nr [...] i Kw [...] zostało dokonane sprostowanie obszarów nieruchomości, który to fakt potwierdzała treść zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] stycznia 1983 r.

Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. l w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa, na podstawie powołanej wyżej podstawy prawnej nastąpiło zatem, jeżeli - we wskazanym dniu - spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego organ odwoławczy podniósł, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że działki nr [...], objęte księgą wieczystą KW Nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły własność S. K. i I. K. na prawach wspólności ustawowej, natomiast działki nr [...] ( z której powstała działka nr [...]), objęte księgą wieczystą KW Nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły własność S. K.

Działki te nie były również we wskazanym wyżej dniu zajęte, w żadnej części, pod drogę (posiadającą w ewidencji gruntów nr [...]), która na podstawie uchwały Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16), została zaliczona do kategorii dróg krajowych jako droga nr [...] relacji [...]. Obecnie droga ta stanowi drogę wojewódzką - na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071).

Uzasadniając powyższe stanowisko Minister powołał się na dowód w postaci operatu technicznego, wykonanego przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w G., który to operat znajdował się w aktach sprawy. Z dokumentu tego – zdaniem organu - wynikało że przedmiotowe działki, na dzień 31 grudnia 1998 r., nie znajdowały się w granicach pasa drogowego w/w drogi publicznej.

Skoro zatem żadna część przedmiotowych działek nie była zajęta pod drogę publiczną, to tym samym organ uznał, że nie było podstaw do przejęcia prawa własności - w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1989 r.

Przedstawiona wyżej decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli S. i I. K.

Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucili organom naruszenie art. 7, 77§ 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi oraz w piśmie procesowym uzupełniającym ją (pismo z dnia

1 marca 2009 r.) podniesiono tożsamą argumentację, jak w odwołaniu. Skarżący podnosili zatem, że na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku odłączono z przedmiotowych działek ich części przylegające do drogi nr [...], przy czym to odłączenie miało cyt. "wymiar faktyczny i prawny". W "wymiarze faktycznym" ustabilizowano nowe znaki graniczne i posadzono nowy szereg drzew. Natomiast w "wymiarze prawnym" – sprostowano obszary nieruchomości wykazane w ich księgach wieczystych a także dokonano odpowiednich zmian w ewidencji gruntów - w stosunku do działki nr [...] stanowiącej drogę.

Zdaniem skarżących organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę nie uwzględnił powyższej okoliczności, czym naruszył art. 80 k.p.a.

Jednocześnie podnoszono, że nie danie wiary argumentacji skarżących winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji a brak ten stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a.

Zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. skarżący upatrywali w nieuwzględnieniu w postępowaniu odwoławczym wniosku o przeprowadzenie oględzin na przedmiotowym gruncie a także w lakoniczności stanowiska organu, powołującego się na dowód z operatu technicznego. W piśmie procesowym skarżący twierdzili, że cyt. "wykrojenie" z nieruchomości przyległych do drogi skrawków terenu wynikać miało także ze szkiców polowych wchodzących w skład operatu, na których to szkicach dostrzegali dwa rzędy znaków granicznych, po każdej stronie drogi, oraz dwa rzędy drzew.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, choć z częścią zarzutów podniesionych przez skarżących należy się zgodzić. Dotyczy to lakoniczności i zbyt dużej ogólności zaskarżonej decyzji. Zawarte w niej jednak rozstrzygnięcie jest w rzeczywistości zgodne z prawem a zatem, biorąc pod uwagę treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), który pozwala Sądowi na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego tylko w sytuacji, gdy to naruszenie mogło mieć wpływ - i to istotny - na wynik sprawy, Sąd zobligowany był w tej sprawie do oddalenia skargi.

Zasadniczą podstawą rozstrzygnięcia w niniejszym stanie faktycznym był dowód z dokumentów składających się na zawartość operatu technicznego sporządzonego przez Wojewódzkie Biuro Geodezji a zatem przez jednostkę wyspecjalizowaną w kwestii ustalania powierzchni działek, przebiegu ich granic i sporządzania map.

Na uwagę zasługuje przy tym dokument nazwany "notatka służbowa", sporządzony w dniu 2 maja 2007 r. w którym to dokumencie geodeta uprawniony okazał przebieg granic drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscowości G. Dokument ten podpisał geodeta i Kierownik Rejonu Dróg Wojewódzkich. W ocenie Sądu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie ma powodów by wątpić w rzetelność powyższej dokumentacji. Skarżący nie przedstawili bowiem dokumentacji geodezyjnej, która podważała by materiały znajdujące się w aktach sprawy a tym samym stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Skarga zasadza się w swej istocie na twierdzeniu, że na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku odłączono z przedmiotowych działek ich części przylegające do drogi nr [...] i te pasy gruntu wchodzą obecnie w skład pasa drogowego. Jako dowód tych działań skarżący wskazywali na treść zawiadomienia z Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] stycznia 1983 r.

Zauważyć w tym miejscu należy treść w/w dokumentu istotnie dowodzi, że w 1983 r. dokonano na tym obszarze sprostowania obszarów szeregu działek, w tym części gruntu stanowiącego własność S. i I. K., objętego księgą wieczystą Kw [...] poprzez odłączenie z niego obszaru o powierzchni [...] ha, stanowiącego działkę nr [...] dopisania jej do księgi wieczystej Kw [...] urządzonej dla działki nr [...] cz. położonej w G., której właścicielem jest Skarb Państwa. Godzi się w tym miejscu zaakcentować, że przedmiotowa droga publiczna stanowi właśnie działkę geodezyjną o numerze geodezyjnym [...].

Z akt sprawy i z twierdzeń skarżących nie wynika, by powyższe zmiany powierzchni obszarów (a zatem i granic) były przedmiotem zaskarżenia.

Treść odwołania i skargi dowodzi, że skarżący nie rozumieją znaczenia prawnego dokonanych zmian w 1983 r. W dalszym ciągu bowiem strony traktują odłączony wówczas grunt jako swoją własność. Tymczasem skutek sprostowania w 1983 r. obszarów działek jest taki, że należy traktować, iż pierwotnie wpisany do księgi wieczystej obszar był wpisany w sposób wadliwy a dopiero na skutek sprostowania jest on prawidłowy. Zatem najprawdopodobniej owe dwa rzędy drzew i podwójne znaki graniczne (dawne i aktualne ), których dopatrują się na planach skarżący wynikają właśnie z faktu przesunięcia granic w na początku lat 80-tych.

Skoro zatem w tamtym okresie czasu sprostowano obszar działek skarżących w księdze wieczystej, czyli dokonano zmian w dziale I księgi w którym znajduje się opis nieruchomości a sprostowanie to – jak wyżej wyjaśniono - polegało na odłączeniu z księgi pewnego obszaru gruntu z nieruchomości skarżących i dołączeniu go do działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa i będącej ową drogą, na gruncie zaś naniesiono nowe znaki graniczne, to treść postanowienia prostującego opis nieruchomości i wytyczenie na gruncie nowych znaków granicznych dowodzą, że granica nieruchomości przebiega wg nowych znaków. Ponieważ taki stan rzeczy zaistniał w 1983 r. a zatem przed 1989 r. to należało uznać, że grunt odłączony od nieruchomości skarżących nie stanowił nigdy ich własności (był tylko początkowo błędnie tak wpisany) a więc tym samym na dzień 31grudnia 1998 r. również nie stanowił ich własności.

Odnosząc się do dokumentu jakim jest wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr [...] w którym wskazuje się jako właściciela z jednej strony Skarb Państwa w udziale [...] a z drugiej strony wymienia się też szereg osób fizycznych trzeba podnieść, że odpis z rejestru gruntów nie stanowi o tytule prawnym i nie dowodzi, kto jest właścicielem gruntu. Zresztą – jak słusznie w tym wypadku skarżący podkreślają – zapis ten jest zupełnie niezrozumiały. Można jedynie przypuszczać, że został on dokonany błędnie, omyłkowo a ponadto, że nie został zmieniony z okresu sprzed wyżej wspomnianego sprostowania.

Kwestie te są jednak dla sprawy obojętne, bowiem – jak wspomniano wyżej – dokumenty z ewidencji gruntów nie mają mocy dowodowej w kwestiach dotyczących prawa własności nieruchomości. Te kwestie mogą być dowodzone jedynie w oparciu o treść ksiąg wieczystych i dokumenty, na podstawie których prawo zostało nabyte.

Na zakończenie należy też wyjaśnić, że w odwołaniu skarżący nie składali wniosku o przeprowadzenie dowodu z oględzin tylko oświadczyli, że istnienie podwójnego szpaleru drzew można stwierdzić dokonując oględzin nieruchomości. Wniosek formalny o przeprowadzenie takiego dowodu nie był jednak składany.

Jeżeli obecnie skarżący stoją na stanowisku, że poza aktualnie wytyczonymi granicami pozostaje część terenu, który stanowi ich własność, to powinni w trybie postępowania o rozgraniczenie ustalić przebieg - wg nich - prawidłowej granicy. Jeśli okaże się, iż granica ta przebiega w odmienny sposób niż to obecnie jest wykazane i cześć drogi wojewódzkiej będzie wchodziła w skład tego obszaru, to istnieje możliwość wystąpienia w dalszej kolejności z wnioskiem o wznowienie niniejszego postępowania administracyjnego.

Ustalony jednak przez organ przebieg granicy nieruchomości skarżących na dzień 31 grudnia 1998 r., nie wskazuje na to, by część gruntu stanowiącego własność stron wchodziła w skład pasa drogowego drogi publicznej.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.