drukuj    zapisz    Powrót do listy

6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych, Ochrona środowiska, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Oddalono skargę kasacyjną, I OSK 943/23 - Wyrok NSA z 2026-04-14, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I OSK 943/23 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2026-04-14 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Agnieszka Miernik
Karol Kiczka
Krzysztof Sobieralski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1652/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-21
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2409 art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 2
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 741 art. 1 ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2026 poz 143 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Dawid Nowotka po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Burmistrza Nałęczowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1652/22 w sprawie ze skargi Burmistrza Nałęczowa na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2022 r. nr DNI.tr.602.148.2022 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1652/22, oddalił skargę Burmistrza Nałęczowa, zwanego dalej "Burmistrzem" lub "skarżącym kasacyjnie", na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 czerwca 2022 r., nr DNI.tr.602.148.2022, w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych.

Od wyroku Sądu I instancji Burmistrz wniósł skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości, Burmistrz podniósł obie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, to jest: art. 6 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 2 pkt 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409 ze zm.), zwanej dalej "u.o.g.r.l.", polegającą na błędnym przyjęciu, że Minister może pominąć istotne powody, dla których określone grunty powinny zostać przeznaczone na cele nierolnicze, tylko dlatego, że u.o.g.r.l. obejmuje tego rodzaju grunty szczególną ochroną, w sytuacji gdy, w toku dokonywania oceny, czy przeznaczenie gruntu rolnego klasy od I-III na cele nierolnicze jest uzasadnione, organ nie może tracić z pola widzenia innych wartości, w tym interesu społecznego oraz uprawnień wynikających dla właścicieli z chronionego konstytucyjnie prawa własności, w konsekwencji czego doszło do oddalenia skargi, podczas gdy Sąd I instancji winien uchylić decyzję w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję na skutek niedostrzeżenia nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia przez Ministra postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l. zakończonego wydaniem decyzji z dnia 11 maja 2022 r., nr DNLtr.602.28.2022, (dalej: "Decyzja I") oraz postępowania z wniosku Burmistrza Nałęczowa o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji polegających na niewyjaśnieniu w obu decyzjach zakresu znaczeniowego przesłanek interesu publicznego oraz słusznego interesu strony, co skutkowało podjęciem dowolnego rozstrzygnięcia z przekroczeniem granic uznania administracyjnego;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483), dalej: "Konstytucja RP", poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję pomimo oczywistej niezgodności sposobu przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych z art. 5 Konstytucji RP poprzez błędne uznanie, że Burmistrz Nałęczowa składając wniosek o zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych nie uwzględnił kwestii wynikających z zasady zrównoważonego rozwoju oraz poprzez błędne wskazanie, że zasada ta uniemożliwia wydanie w zaistniałym stanie sprawy pozytywnej dla skarżącego decyzji;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję na skutek niedostrzeżenia nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia przez Ministra postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych polegających na dokonaniu dowolnej, niekompletnej i błędnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, pominięciu słusznego interesu obywateli i strony oraz niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym pominięciu w uzasadnieniu obu decyzji okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art 8 i 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję na skutek niedostrzeżenia nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia przez Ministra postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych polegających na wyraźnym przekroczeniu granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji naruszeniu zasady działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję na skutek nieodniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do zarzutu skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia przez Ministra skutków prawnych wywołanych wydaniem przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzji z dnia 28 sierpnia 1992 r., znak: GZU og 0602/Z-4325/92, wyrażającej zgodę na wyłączenie z rolniczego użytkowania gruntów rolnych, co wskazuje, że Sąd nie dokonał oceny istotnego zarzutu zasługującego na uwzględnienie.

Skarżący kasacyjnie Burmistrz, wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Równocześnie sformułowano wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W sprawie nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i sąd I instancji.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej zostały co prawda oparte na obu podstawach, jednak ich treść dowodzi, że w istocie przedmiotem sporu jest to czy Minister - odmawiając zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych - przekroczył granice uznania administracyjnego, a także czy prawidłowo wyważył interes strony oraz interes publiczny.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że przyjęcie przez prawodawcę określonego przedmiotu ochrony oznacza wprowadzenie szeregu rozwiązań prawnych o charakterze reglamentacyjnym, w oparciu o które organy wykonujące administrację publiczną podejmują działania o charakterze władczym, mające na celu ograniczenie wolności jednostki w określonym obszarze. Wprowadzenie regulacji prawnej powoduje, że dotychczas wolne i nieskrępowane zachowania podmiotów poddane zostały określonym prawnym regułom. Powierzenie określonemu organowi administracji publicznej (tu Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi) kompetencji do wyrażania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na grunty o innym przeznaczeniu niż rolnicze jest konsekwencją przyjęcia w przepisach ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nadal zwanej "u.o.g.r.l.", określonego przedmiotu ochrony, którym jest co do zasady rolnicze wykorzystywanie gruntów rolnych. Tak określony przedmiot ochrony determinuje władczą ingerencję właściwego organu administracji publicznej w sferę wolności wykonywania prawa własności nieruchomości, rozumianej jako możliwość swobodnego jej wykorzystywania na dowolny cel (dowolne przeznaczenie). Określony przedmiot ochrony wyraża aksjologię regulacji ustawowej, którą organ musi uwzględnić w procesie wykładni i stosowania prawa, a w szczególności podejmowania decyzji w granicach uznania administracyjnego.

Podstawę materialnoprawną decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji stanowił art. 7 ust. 2 pkt 1 u.o.g.r.l., a decyzja organu wyrażającego zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na grunty o innym niż rolnicze przeznaczeniu ma charakter uznaniowy. Przy ocenie tego rodzaju decyzji sąd administracyjny musi uwzględnić, że podstawowym zadaniem organu w postępowaniu, którego przedmiotem jest wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III jest ochrona tych gruntów, a nie wspomaganie procesu inwestycyjnego powodującego całkowite ich wyeliminowanie z dostępności dla celów produkcji rolnej.

Minister prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w skardze kasacyjnej, że badanie decyzji uznaniowych odbywa się jedynie pod kątem ich zgodność z prawem, bez ingerencji w celowość ich wydania. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych powinna zmierzać do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie rozstrzygnięcia, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. To czy w sprawie nie mamy do czynienia z przekroczeniem granic uznania administracyjnego warunkowane jest dokonaniem w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych (zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), oceną zgromadzonego materiału dowodowego zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) oraz wymogiem należytego i przekonującego uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a.). Nie może mieć ono charakteru dyskryminującego oraz powinno zostać oparte na jasnych i czytelnych, a więc poddających się kontroli kryteriach. Samo bowiem uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądu administracyjnego, skoro z woli ustawodawcy organy administracji publicznej zostały wyposażone w pewien zakres swobody decyzyjnej (wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/09, CBOSA). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. Kontroli podlega natomiast sposób skorzystania z tego uprawnienia, który wyznaczają normy kompetencyjne organu administracji oraz zgodność rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego.

W kontekście wyżej powiedzianego nie jest zasadny sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 u.o.g.r.l. W sprawach z zakresu art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być zatem cele i zadania tej ustawy. Przesłanki ograniczania przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze nie mogą być oderwane od pozostałych regulacji zawartych w tej ustawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister – opierając się na treści art. 10 ust. 1 u.o.g.r.l. - przede wszystkim zaakcentował, że nie ocenia wniosku z punktu widzenia potrzeb ekonomicznych czy zamierzeń urbanistycznych gminy, lecz z punktu widzenia ochrony terenów wykorzystywanych rolniczo, do czego obligują go przepisy tej ustawy. Minister prawidłowo zatem przyjął, że powinien w takich sprawach rozważyć, czy interes społeczny, będący podstawą żądania zmiany przeznaczenia gruntów należy przedłożyć ponad ustawowy obowiązek ochrony gruntów rolnych. Ten obowiązek wynika z art. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i polega na ograniczaniu przeznaczania gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne. Nie można również pominąć wyrażonej w art. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zasady, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych odnosić się powinna do nieużytków i gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej, zaś wyjątkowo do gruntów najwyższej klasy. Nie może więc budzić wątpliwości, że organ rozpoznając wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów powinien przede wszystkim kierować się wskazanymi przez ustawodawcę zasadami ochrony gruntów.

W rozpoznawanej sprawie Minister dokonał wyważenia interesu społecznego z interesem strony z uwzględnieniem wskazanego przedmiotu ochrony. Dokonana przez Ministra wykładnia art. 3 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.o.g.r.l. oraz przesłanek jakimi powinien kierować się organ przy udzielaniu zgody na nierolnicze przeznaczenie gruntów jest trafna. Nie można uzasadniać zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze jedynie czynnikami ekonomicznymi. Niewątpliwie realizacja czynników ekonomicznych prowadzi do konfliktu z prowadzeniem ochrony gruntów rolnych, do której Minister został zobowiązany na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów ustawowych. Jednak mając na uwadze interes publiczny, słusznie przyznano prymat ochronie wartości przyrodniczych, a więc ochronie najcenniejszych produkcyjnie gleb. Jak wskazał organ wnioskowane tereny położone są w otoczeniu gruntów rolnych i przeznaczenie ich na cele nierolnicze spowodowałoby wkroczenie z zabudową nierolniczą w tereny rolne, a tym samym doprowadziłoby do naruszenia zwartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej.

Minister zasadnie, w okolicznościach tej sprawy, przyznał większą wagę właśnie interesowi społecznemu oraz szeroko pojętemu interesowi obywateli, ponad interesem strony – Burmistrza Nałęczowa. Godzi się zauważyć, że w dniu 21 października 2021 r. Burmistrz wystąpił do Ministra z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 13,7085 ha gruntów stanowiących użytki rolne klas II, IIIa, IIIb położonych na terenie gminy Nałęczów, w obrębach ewidencyjnych [...] oraz [...]. Minister decyzją z dnia 11 maja 2022 r. wyraził zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze 9,5973 ha wnioskowanych gruntów rolnych oraz nie wyraził zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze 4,1112 ha wnioskowanych gruntów w granicach wydzieleni: PU (dz. [...]) oraz MNU3 (dz. [...], [...], [...], [...], [...]).

W uzasadnieniu decyzji z dnia 23 czerwca 2022 r. Minister przeprowadził analizę wyważając interes publiczny oraz interes strony (Burmistrza), z której wynika, że grunty rolne, co do których wyrażono zgodę na przeznaczenie na cele nierolnicze zostały przeznaczone w projekcie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, mieszkaniową z dopuszczeniem usług nieuciążliwych oraz pod tereny komunikacji. Analizując usytuowanie obszarów planowanych pod budownictwo mieszkaniowe i mieszkaniowo-usługowe, Minister wskazał, że są one zlokalizowane w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącej zabudowy o tym samym charakterze. Realizacja ustaleń planu miejscowego będzie więc stanowiła uzupełnienie i kontynuację istniejącego zagospodarowania terenu oraz umożliwi rozwój już prowadzonych działalności. Z kolei grunty rolne przeznaczone pod tereny komunikacji, stanowią poszerzenie dróg publicznych klasy dojazdowej i lokalnej. Ustalenia projektu planu miejscowego w tym zakresie mają na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu oraz spełnienie wymogów techniczno-funkcjonalnych dróg. Zdaniem Ministra, przeznaczenie na cele nierolnicze wskazanych terenów (w sumie 9,5973 ha) nie naruszy zwartości rolniczej przestrzeni produkcyjnej. Odmowa przeznaczenia na cele nierolnicze również jest uzasadniona. Z map znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, że wskazane grunty rolne klas II-III (RH, Rllla, Rlllb), położone w granicach wydzieleń: PU (dz. [...]), MNU3 (dz. [...], [...], [...], [...], [...]), stanowią zwarte kompleksy użytków rolnych o wysokim potencjale produkcyjnym. Tereny te znajdują się w otoczeniu gruntów rolnych klas II-III, co oznacza, że planowana na nich zabudowa nie będzie kontynuacją istniejących stref układów urbanistycznych o charakterze nierolniczym. Tak ukształtowana struktura agrarna sprzyja produkcji rolniczej. Zasadnie zatem Minister odmówił słuszności argumentacji Burmistrza, że omawiane grunty usytuowane w granicach działki [...] (wydzielenie PU) łączą się funkcjonalnie i przestrzennie z obszarem, w obrębie którego powstaje nowy zakład [...] w [...]. Wprawdzie działka nr [...] graniczy z działką nr [...], należy jednak zauważyć, że pomiędzy wnioskowanymi użytkami rolnymi występują tereny, które w projekcie planu przeznacza się pod strefy rolnicze (R1 i R3). Zlokalizowanie zatem na działce [...] zabudowy nierolniczej spowoduje fragmentację całej przestrzeni rolniczej, co wyraźnie obrazują załączniki graficzne nr 1, IB oraz rysunek projektu planu (zał. nr 2). W tym przypadku powstanie szachownica gruntów rolnych - przemieszanie się funkcji nierolniczej MNU2 z funkcją rolniczą R2 i ponownie nierolniczej PU (obszar wnioskowany) z rolniczą (R3). Nie ma wątpliwości, że takie zagospodarowanie terenu ograniczy możliwości użytkowania ziemi rolniczej. Funkcjonalność rolnicza byłaby wówczas zachowana, gdyby w pierwszej kolejności zostały zagospodarowane na cele nierolnicze grunty rolne, położone w granicach działek: [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], przy jednoczesnym, sukcesywnym uzupełnianiu zabudowy w obrębie gruntów rolnych, na które Minister wyraził aktualnie zgodę na zmianę ich przeznaczenia (wydzielenie MNU2). To właśnie obszary tych gruntów są funkcjonalne i przestrzennie powiązane z terenem, obejmującym działki nr: [...], [...] i [...], na który powołuje się Burmistrz, w związku z lokalizacją nowego zakładu [...] oraz inwestycji [...]. W podobny sposób ukształtowana jest przestrzeń rolnicza, obejmująca grunty rolne położone w wydzieleniu MNU3 (dz. [...], [...], [...], [...], [...]), na zmianę których Minister również nie wyraził zgody. W ich bezpośrednim sąsiedztwie występują jedynie użytki rolne (R3) oraz kompleks gruntów rolnych w części wydzielenia MNU3 (dz. [...], [...], [...], [...], [...]), na zmianę których Minister wyraził zgodę. Mając na uwadze racjonalne gospodarowanie rolniczą przestrzenia produkcyjną, zasadne jest zatem wcześniejsze zabudowanie gruntów rolnych położonych w granicach działek: [...], [...], [...], [...], [...], wchodzących w skład tego wydzielenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że kształtowanie polityki przestrzennej przez gminę jest zadaniem publicznym, które jest realizowane w oparciu o zasady wyrażone w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 1 ust. 2 pkt 3 tej ustawy w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 242/22, CBOSA). Odnośnie do obszaru planowanej inwestycji, organ argumentował, że ograniczenie prawa do rozporządzania gruntem jest podyktowane troską o niewielki zasób gruntów rolnych najwyższej klasy, należących do nieodnawialnych zasobów przyrody, co pozostaje w zgodzie z celami ustawodawcy określonymi w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w tym wytycznymi wynikającym z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 tej ustawy. Stąd w sytuacjach, gdy Minister dostrzega uzasadnioną potrzebę rozwoju gminy na gruntach najwyższych klas bonitacyjnych i nie powoduje to ingerencji w otwartą rolniczą przestrzeń produkcyjną, zgoda na przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III pod funkcje nierolnicze jest wyrażana. Natomiast w rozpatrywanej sprawie bezspornie istnieje możliwość realizacji inwestycji nierolniczych oraz rozwoju gminy, bez przeznaczania na cele nierolnicze następnych gruntów rolnych wysokich klas bonitacyjnych, charakteryzujących się dużą przydatnością dla produkcji rolniczej.

Z tych względów niezasadne są zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania, sformułowane w pkt. 1-4 skargi kasacyjnej.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. postawiony w pkt. 5 skargi kasacyjnej. Sąd I instancji na stronach 4-5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku odniósł się bowiem szeroko do zarzutu skarżącego dotyczącego nieuwzględnienia przez Ministra skutków prawnych wywołanych wydaniem przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzji z dnia 28 sierpnia 1992 r., znak: GZU og 0602/Z-4325/92, wyrażającej zgodę na wyłączenie z rolniczego użytkowania gruntów rolnych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie 184 P.p.s.a.



Powered by SoftProdukt