Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 645/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 września 2025 r. nr 1001-IEE.7192.172.2025.2.AAM w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 645/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę K. B. (dalej jako: "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 5 września 2025 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a."

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I WSA w Łodzi z 13 listopada 2025 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi przez wskazanie swojego numeru PESEL oraz uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań pod rygorem odrzucenia skargi. Obydwa wezwania zostały wydane skarżącemu przez Pocztę Polską 4 grudnia 2025 r. W odpowiedzi na te wezwania, 12 grudnia 2025 r. skarżący, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i wskazał numer PESEL.

Sąd I instancji odrzucając skargę wyjaśnił, że na zwrotnych potwierdzeniach odbioru obu przesyłek jako data odbioru widnieje 4 grudnia 2025 r., jednak należało uznać, że wydanie skarżącemu tych przesyłek przez Pocztę Polską 4 grudnia 2025 r. było nieuprawnione, gdyż wobec ich awizowania 19 listopada 2025 r., 14-dniowy termin ich przechowywania na poczcie upłynął 3 grudnia 2025 r. Ustawowy, 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi upłynął więc skarżącemu 10 grudnia 2025 r.

Pismem z 19 stycznia 2026 r. skarżący wystąpił z zażaleniem na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz przyznanie radcy prawnemu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja tzw. fikcji doręczenia polega na tym, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy (art. 73 § 1 p.p.s.a). Jednocześnie dokonuje się zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się wówczas za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy (art. 73 § 4 p.p.s.a.).

Nie ulega zatem wątpliwości, że już z samego brzmienia § 1 i § 4 art. 73 p.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo – opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby w niniejszej sprawie bieg siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi.

W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (vide: postanowienie NSA z 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04). Domniemanie z art. 73 p.p.s.a. nie odnosi się też tylko do sytuacji, w której przesyłka w ogóle nie została odebrana. Omawianego domniemania rzeczywiście nie będzie można zastosować, gdy adresat odbierze przesyłkę w ciągu 14 dni, o których mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. (wobec faktu doręczenia nie trzeba będzie go domniemywać), ale gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, to art. 73 p.p.s.a. w dalszym ciągu będzie miał zastosowanie, a wynikające z tego przepisu domniemanie nie przestanie odnosić skutków prawnych.

Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe przesyłki sądowe zawierające wezwania do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi były pierwszy raz awizowane 19 listopada 2025 r. i nie zostały odebrane w terminie 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, czyli do 3 grudnia 2025 r. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem przyjął w świetle art. 73 § 4 p.p.s.a., że skuteczne doręczenie przesyłek zostało dokonane 3 grudnia 2025 r., a w związku z tym uzupełnienie braków powinno nastąpić do dnia 10 grudnia 2025 r. włącznie. Tymczasem skarżący odpowiedział na wezwania 12 grudnia 2025 r., a więc po upływie 7-dniowego terminu do dokonania tej czynności procesowej. Sąd I instancji zasadnie zatem odrzucił skargę, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

W sprawie nie zachodziły podstawy do rozpoznania wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest bowiem przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 258-261 p.p.s.a.