Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprawy ze skargi kasacyjnej W. G. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 310/24 w sprawie ze skargi W. G. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 12 lipca 2024 r., nr 2001-IOV-2.4103.6.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2017 r. do czerwca 2019 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Wyrokiem z 6 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 310/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę W. G. T. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku (dalej: "DIAS") z 12 lipca 2024 r., nr 2001-IOV-2.4103.6.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2017 r. do czerwca 2019 r.

W wywiedzionej do tego sądu skardze, Skarżący zawarł wniosek

o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji opisanej powyżej. Postanowieniem z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bk 310/24, WSA w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że pełnomocnik Skarżącego w żaden sposób nie uzasadnił złożonego wniosku. Na powyższe postanowienie Strona nie wniosła zażalenia.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Białymstoku z 6 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 310/24 wniósł Skarżący.

Pismem z 20 czerwca 2025 r. pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek

o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji DIAS z 12 lipca 2024 r., nr 2001-IOV-2.4103.6.2024, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W motywach uzasadnienia wniosku wskazano, że Skarżący

w związku z trwającym postępowaniem administracyjnym i obecnie sądowoadministracyjnym, od kilku lat posiada zajęte wszystkie konta bankowe. Każda kwota, która na nie wpłynie jest automatycznie zajmowana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w W. W praktyce uniemożliwia mu to więc prowadzenie efektywnej działalności gospodarczej, której celem byłyby realne dochody. W ten sposób dochodzi do ziszczenia się w niniejszej sprawie przesłanek zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący bowiem nie posiada faktycznych dochodów, które pozwoliłyby mu na kontynuowanie działalności gospodarczej. Ponadto dalsze realizowanie decyzji przez organ administracyjny z wysokim prawdopodobieństwem doprowadzi do całkowitego bankructwa Skarżącego, pozostawiając go i jego rodzinę bez jakichkolwiek środków do życia.

Skarżący wskazał również, że nie posiada już żadnych oszczędności, ani majątku, a aktualnie przeciętne jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 2.333,00 zł. Ponadto równie krytycznie wygląda sytuacja finansowa spółek, w których posiada on udziały, tj. S. sp. z o.o. i S. sp. k., a przeciwko którym toczą się aktualnie postępowania sądowo administracyjne w analogicznych jak przeciwko Skarżącemu sprawach. Aktualna kwota sumy zajęć egzekucyjnych spółki S. sp. z o.o. sp.k. wynosi 10.823.705,33 zł. W przypadku tej spółki WSA w Białymstoku przychylił się do wniosku złożonego przez spółkę i postanowieniem z 26 marca 2025 r., sygn. akt

I SA/Bk 28/25 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji (odpis tego postanowienia dołączono do wniosku w niniejszej sprawie). Również wobec komplementariusza wymienionej spółki toczy się postępowanie egzekucyjne (S. sp. z o.o.) na kwotę 913.160,00 zł – w tym przypadku odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (sygn. akt I SA/Bk 259/24). Spółka ta została wykreślona z rejestru VAT.

W uzasadnieniu podkreślono również, że kwota zajęć egzekucyjnych wielokrotnie przewyższa możliwości finansowe Skarżącego. Prowadzone postępowanie nie pozwala mu także na zebranie kapitału, który umożliwiłby mu zorganizowanie dodatkowych źródeł dochodu. Zdaniem Skarżącego dalsze czynności egzekucyjne doprowadzą do jego upadłości konsumenckiej. Skarżący wskazał, że do upadłości może dojść jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego i nawet w przypadku, gdy sąd wyda wyrok podtrzymujący zaskarżoną decyzję, nie będzie już możliwe wyegzekwowanie świadczenia publicznego.

Do ww. wniosku Strona dołączyła: 1) zeznania o wysokości osiąganego dochodu PIT-36 za rok 2022, 2023 i 2024; 2) informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2022, 2023 i 2024; 3) informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej swojej żony za rok 2024; 4) wyciąg zajęć egzekucyjnych Urzędu Skarbowego W. z konta spółki S. sp. z o.o.; 5) zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach; 6) zestawienie zajęcia nieruchomości dla której Sąd Rejonowy

w B., IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie

o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej

o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego.

W doktrynie i orzecznictwie jasno wskazuje się, że tego rodzaju wniosek może być również skutecznie złożony na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Inicjatywa w zakresie ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji należy wyłącznie do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 oraz z 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 988/12).

Analizując wniosek złożony przez Skarżącego, należy zauważyć, że nie zawiera on odpowiedniego uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie Skarżący sformułował zwrot, że "w związku z trwającym postępowaniem administracyjnym

i obecnie sądowoadministracyjnym, od kilku lat posiada zajęte wszystkie konta bankowe. Każda kwota, która na nie wpłynie jest automatycznie zajmowana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w W. W praktyce uniemożliwia mu to więc prowadzenie efektywnej działalności gospodarczej, której celem byłyby realne dochody. W ten sposób dochodzi do ziszczenia się w niniejszej sprawie przesłanek zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". W uzasadnieniu wskazano, że w sytuacji niewstrzymania wykonania aktu, dalsze prowadzenie egzekucji z nieruchomości położonej w G. w gminie B. bez wątpienia będzie mieć nieodwracalne skutki, które wyrządzą nie tylko znaczną szkodę, ale również mogą narazić Skarb Państwa na odpowiedzialność odszkodowawczą wobec Skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny, po przeanalizowaniu treści wniosku oraz złożonych przez Skarżącego dokumentów, doszedł do przekonania, iż nie obrazują one w pełni jego sytuacji materialnej. Podał on co prawda informacje dotyczące uzyskiwanych dochodów ale jak wynika z zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach, zarabia on jedynie 2.333 zł brutto. Niemniej prezesem zarządu spółki, w której jest zatrudniony, jest jego żona, zaś 100 % udziałów tej spółki posiada fundacja, której Skarżący jest prezesem. Strona tym samym może w dowolny sposób ustalać swoje wynagrodzenie, jak również stanowisko, czy czas pracy. Skarżący nie wskazał również, czy i jakie osiąga dochody z pełnionej funkcji prezesa Fundacji M. Brak pełnej informacji na temat sytuacji majątkowej i finansowej Skarżącego uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Jak już wskazano powyżej uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających na ocenę, że wstrzymanie decyzji w danej sprawie jest obiektywnie zasadne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie uzasadnienie wniosku, żądania

o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia dokonanie jego merytorycznej oceny, tym bardziej nie jest możliwe dokonanie oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest bowiem rolą Sądu domniemywanie, w czym konkretnie strona upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji i jakie dane dotyczące skarżącego miałyby o tym świadczyć. Obowiązkiem strony było sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie ich stosowną argumentacją. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do domyślania się intencji podatnika wnioskującego o wstrzymanie wykonania decyzji czy poszukiwania dowodów na poparcie jego twierdzeń.

Należy również zauważyć, że sprawa o sygn. akt I SA/Bk 28/25 dotyczyła spółki S. sp. z o.o. sp. k., nie zaś bezpośrednio samego Skarżącego, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.

Końcowo należy wskazać, że starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, postanowieniem z 25 października 2024 r., sygn. akt I SPP/Bk 81/24, prawomocnie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W postępowaniu tym rozpatrywana była również sytuacja Skarżącego

w oparciu o zbliżoną dokumentację.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3

w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

-----------------------

5