Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 903/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 marca 2020 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 903/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę E. L. (dalej zwanej "Skarżącą") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2019 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

WSA wskazał, że pismami z 15 stycznia 2020 r., stanowiącymi wykonanie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VIII WSA z 20 grudnia 2019 r., Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego i uzupełniania braku formalnego skargi przez nadesłanie numeru PESEL - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania te doręczono Skarżącej 20 stycznia 2020 r., a zatem termin do usunięcia braków skargi i uiszczenia wpisu upływał 27 stycznia 2020 r. WSA stwierdził, że Skarżąca w zakreślonym terminie nie uzupełniła braków formalnych i nie uiściła należnego wpisu od skargi. Wobec tego WSA uznał, że skarga podlegała odrzuceniu.

Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu m.in. przytoczyła okoliczności nałożenia na nią kary pieniężnej przez organ administracji publicznej w tej sprawie. Podniosła, że ze względu na obecną sytuację związaną z epidemią koronawirusa prosi o ponowne rozpoczęcie sprawy, a może - ze względu na stan wyjątkowy - o jej umorzenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 58 § 1 pkt 3 ppsa oraz art. 220 § 3 ppsa, Zgodnie z pierwszym z tych przepisów sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Natomiast drugi z przepisów stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

Kontrola instancyjna orzeczenia wydanego na tej podstawie obejmuje weryfikację tego, czy: 1) skarga miała braki formalne, 2) strona została prawidłowo wezwana do uzupełniania tych braków, 3) strona uzupełniła braki formalne w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania o ich uzupełnienie. Na tym etapie postępowania poza kontrolą instancyjną pozostawały natomiast kwestie odnoszące się do meritum sprawy, czyli legalności nałożenia na Skarżącą kary administracyjnej.

Skarga Skarżącej z 9 listopada 2019 r. nie zawierała wskazania numeru PESEL Skarżącej. Obowiązek podania tego numeru wynika jednoznacznie z art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ppsa, które określają, że pismo strony powinno zawierać - w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie - numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go nie mając takiego obowiązku.

Wnosząc skargę Skarżąca nie uiściła również wpisu sądowego od tejże skargi. Tymczasem z art. 230 § 1 i 2 ppsa wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym jednym z tego rodzaju pism jest skarga. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego. Strona wnosząca skargę ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 ppsa), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 ppsa). W tej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek, które wyłączałyby ciążący na Skarżącej obowiązek uiszczenia wpisu.

W takiej sytuacji Przewodniczący Wydziału zasadnie wezwał Skarżącą do uzupełnienia wskazanych braków formalnych skargi przez: 1) nadesłaniu numeru PESEL Skarżącej oraz 2) uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wezwania te zostały sformułowane prawidłowo, jednoznacznie i zgodnie z przepisami stanowiącymi podstawę ich wystosowania. Każde z tych wezwań zawierało informację, że nieusunięcie braku formalnego w terminie spowoduje odrzucenie skargi.

Ze znajdującego się w aktach sądowych zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wspomniane wezwania wynika, że Skarżąca odebrała tę przesyłkę 20 stycznia 2020 r. WSA prawidłowo zatem stwierdził, że termin na wykonanie obowiązków wskazanych w wezwaniach upływał z dniem 27 stycznia 2020 r. Z akt sprawy wynika też, że Skarżąca wspomnianych wezwań nie wykonała. Zresztą okoliczności tej Skarżąca nawet nie kwestionuje w zażaleniu.

W takiej sytuacji WSA miał obowiązek odrzucenia skargi - z uwagi na jednoznaczną treść art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ppsa.

Argumentacja przedstawiona w zażaleniu w ogóle nie odnosi się do podstaw prawnych zaskarżonego postanowienia WSA. Legalności tegoż postanowienia nie może natomiast podważać stanowisko Skarżącej kwestionujące zgodność z prawem nałożenia przez organy administracji kary pieniężnej w tej sprawie. Podkreślenia wymaga, że WSA w zaskarżonym postanowieniu nie badał (bo nie mógł tego zrobić) sprawy merytorycznie, tj. nie kontrolował legalności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Taka kontrola mogłaby nastąpić dopiero wówczas, gdyby Skarżąca uzupełniła w zakreślonym terminie braki formalne skargi. Niewykonanie tych obowiązków przez Skarżącą doprowadziło do tego, że WSA został pozbawiony możliwości merytorycznego odniesienia się do treści skargi, w tym do oceny postawionych w niej zarzutów.

Nie można również przyjąć, że na prawidłowość zaskarżonego postanowienia jakikolwiek wpływ mógł mieć stan zagrożenia epidemicznego związany z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi wystosowano bowiem do Skarżącej w styczniu 2020 r., a zatem prawie 2 miesiące przed ogłoszeniem w Polsce stanu zagrożenia epidemicznego.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 ppsa postanowił jak w sentencji.

PG