II SAB/Lu 10/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-02-27	
Data wpływu	2024-01-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie	
Sędziowie	Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Stwierdzono bezczynność organu	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 1 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2024 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku R. P. z dnia [...] października 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego R. P. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 grudnia 2023 r. R. P. (dalej jako: skarżący), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy (dalej jako: Wójt lub organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: u.d.i.p.), poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu na wniosek skarżącego informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Publicznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującym m.in. swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a także zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu 26 października 2023 r. wystąpił do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej następującej treści:

1. Ile zaświadczeń o prawie do głosowania wydano w UG w Z. w wyborach do Sejmu RP i Senatu RP, które odbyły się 15 października 2023 r.

2. Ile zaświadczeń o prawie do głosowania wydano w UG Z. w wyborach Prezydenta RP 2020 r.;

3. Ile zaświadczeń o prawie do głosowania wydano w UG Z. w wyborach do Sejmu RP i Senatu RP w 2019 r.

Skarżący wyjaśnił, że pomimo upływu ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej Wójt nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na udostępnienie skarżącemu żądanej przez niego informacji publicznej niezwłocznie po wpłynięciu skargi w dniu 28 grudnia 2023 r. Organ wyjaśnił również, że w Urzędzie Gminy Z. nie ma wydzielonego stanowiska wyłącznie do obsługi wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Dlatego też samo opóźnienie nie było wyrazem celowego zaniechania wypełnienia ustawowego obowiązku udzielania informacji publicznej.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 26 października 2023 r.

Należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

W sprawie bezsporne jest, że informacja żądana przez skarżącego ma charakter informacji publicznej, a Wójt jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Taki charakter bezsprzecznie mają informacje dotyczące ilości wydanych przez Wójta Gminy zaświadczeń o prawie do głosowania w wyborach powszechnych do Sejmu i Senatu oraz na urząd Prezydenta.

Wobec powyższego organ powinien był załatwić wniosek skarżącego w trybie

i terminie przewidzianym w u.d.i.p. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Należy stwierdzić, że organ nie wywiązał się ze swego ustawowego obowiązku w powyższym terminie, gdyż udostępnił żądaną informację w formie elektronicznej dopiero w wyniku złożonej przez R. P. skargi w dniu 27 grudnia 2023 r. Ostateczne udostępnienie informacji nastąpiło w dniu 28 grudnia 2023 r., co świadczy o przekroczeniu ustawowego terminu i tym samym o bezczynności organu.

Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że w Urzędzie Gminy Z. nie ma wyodrębnionego stanowiska do obsługi wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na zapytanie nie było wyrazem celowego zaniechania wypełniania obowiązków ustawowych. Wójt podkreślił, że niezwłocznie po wpłynięciu skargi na bezczynność udostępniono informację publiczną.

Należy podnieść, że w świetle ugruntowanego stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, do obowiązków organu administracji publicznej należy taka organizacja pracy organu w tym szczególności aparatu pomocniczego – urzędu-, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór wniosków o udostępnienie informacji publicznej składanych w formie tradycyjnej, jak i elektronicznej, aby zapewnić terminowość odpowiedzi na żądanie udostępnienia informacji publicznej. Uznać należy ponadto, że skutki błędów czy nieprawidłowości w wykonywaniu swych obowiązków przez osoby pracujące w aparacie pomocniczym obciążają sam organ (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24.05.2016 r., II SAB/Go 37/16, LEX nr 2056730, wyrok WSA we Wrocławiu z 15.02.2022 r., IV SAB/Wr 284/21, LEX nr 3360943, wyrok NSA z 6.03.2018 r., I OSK 2577/17, LEX nr 2495756.). Błędna organizacja pracy urzędu obciąża zatem organ, którego obowiązkiem jest udostępnianie informacji publicznej w terminie wynikającym przede wszystkim z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Dlatego też właściwe jest uznanie, w realiach przedmiotowej sprawy, że nieudostępnienie skarżącemu informacji publicznej w terminie nastąpiło z winy organu i wynikało z niewłaściwej organizacji pracy w Urzędzie Gminy [...]. Udostępnienie informacji po złożeniu skargi nie może być podstawą do oddalenia skargi na bezczynności, o co wnosił organ.

Zdaniem Sądu, jakkolwiek organ dopuścił się bezczynności, to jednak z pewnością nie miała ona charakteru rażącego. Organ w odpowiedzi na skargę z dnia 27 grudnia 2023 r. niezwłocznie przekazał żądaną informację i wyjaśnił przyczyny zwłoki, a chociaż odpowiedź ta była spóźniona w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej, to jednak działaniu organu nie można przypisać znamion rażącego, a więc oczywistego i poważnego, naruszenia przepisów prawa. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak głównym zadaniem organu. Ważne jest również to, że po wpłynięciu skargi organ już następnego dnia, a więc 28 grudnia 2023 r. udostępnił żądaną informację. Argumenty te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji wyroku.

Rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania sąd bierze zasadniczo pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi do sądu, jednakże w zakresie ewentualnego zobowiązania organu do załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), sąd musi uwzględniać stan istniejący w dacie wyrokowania. Bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 26 października 2023 r., biorąc pod uwagę wskazywany już wyżej fakt, że po wniesieniu skargi do sądu, organ udostępnił żądaną informację. W tej sytuacji Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego (pkt III sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt IV sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., przyznając skarżącemu zwrot kosztów w kwocie, obejmującej uiszczony wpis od skargi, tj. 100 zł. Skarżący nie wykazał, aby poniósł inne koszty postępowania, podlegające zwrotowi.