Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Sędziowie WSA Piotr Fronc (spr.) WSA Mirosław Bator WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. N. na postanowienie nr 716/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 6 sierpnia 2025 r. znak WSE.7722.34.2025.NWOJ w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala.

Zaskarżonym postanowieniem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (zwanego dalej MWINB) z dnia 6 sierpnia 2025 r. Znak: WSE.7722.34.2025.NWOJ nr 716/2025, po rozpatrzeniu zażalenia A. N., utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Myślenicach (zwanego dalej PINB) nr 57/2025 z dnia 4 kwietnia 2025 r. znak: PINB.52.6.2019, którym nałożono na A. N. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w S. , odbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach:

Egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z decyzji PINB z dnia 9 września 2013 r. (znak: PINB-530-36/12), w której nakazano C. N. i A. N. rozbiórkę odbudowanego, bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach w rzucie 5,90 m x 10,50 m na działce nr [...] w S. . Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB) nr 77/2014 z dnia 28 stycznia 2014 r. znak: WOB.7721.521.2013.APAZ. Na decyzję MWINB nr 77/2014 z dnia 28 stycznia 2014 r. znak: WOB.7721.521.2013.APAZ, złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 548/14, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt: II SA/Kr 548/14, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 sierpnia 2016 r., sygn. akt.: II OSK 2922/14, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego nr PINB.52.6.2019 z dnia 21 października 2019 r. P. A. N. skierował do PINB pismo z dnia 31 października 2019 r., zatytułowane: "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji", które zostało uzupełnione pismem P. A. N. z dnia 27 listopada 2019 r. Następnie PINB postanowieniem nr 102/2019 z dnia 17 grudnia 2019 r. znak: PINB.52.6.2019 uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez P. A. N. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr PINB.52.6.2019 z dnia 21 października 2019 r. Zażalenie na to postanowienie złożył P. A. N. w piśmie z daty wpływu 30 grudnia 2019 r. Po rozpatrzeniu zażalenia MWINB wydał postanowienie nr 457/2020 z dnia 9 czerwca 2020 r. znak: WSE.7722.4.2020.MULE, w którym uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że nie wszystkie zarzuty zgłoszone przez P. A. N. zostały rozpatrzone przez PINB. W dniu 10 lutego 2025 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę wykonania egzekwowanego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym, a wynikającego z decyzji PINB z dnia 9 września 2013 r. znak: PINB-530-36/12, podczas której stwierdzono, że obowiązek określony ww. decyzją nie został wykonany, gdyż nie dokonano rozbiórki budynku. W dniu 4 kwietnia 2025 r. pracownicy PINB przeprowadzili ponownie czynności kontrolne, podczas których stwierdzono, iż od uprzedniej kontroli stan faktyczny nie uległ zmianie, a obowiązek rozbiórki nie został wykonany. W związku z dalszym uchylaniem się od wykonania egzekwowanego obowiązku, PINB postanowieniem nr 57/2025 z dnia 4 kwietnia 2025 r. nałożył na obowiązanego A. N. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia go do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr: PINB.52.6.2019 z dnia 21 października 2019 r. Na w/w postanowienie PINB A. N. złożył zażalenie z datą wpływu do powiatowego inspektoratu 6 maja 2025 r., które za pismem PINB zostało przekazane do MWINB z dnia 8 maja 2025 r. (znak: PINB.52.6.2019) zostało przekazane do organu odwoławczego. Decyzją PINB z dnia 4 kwietnia 2025 r. znak: PINB.52.6.2019, utrzymaną w mocy decyzją MWINB nr 716/2025 z dnia 6 sierpnia 2025 r. znak: WSE.7722.34.2025.NWOJ nakazano A. N. wykonać rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [...] w S. , o wymiarach w rzucie 5,90 m x 10,50 m, odbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Powyższa decyzja jest prawomocna na skutek wyroków WSA w Krakowie z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 587/21 oraz NSA z dnia 26 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 769/22. W dniu 30 kwietnia A. N. wniósł zażalenie na postanowienie PINB nr 57/2025 z dnia 4 kwietnia 2025 r. (znak: PINB.52.6.2019). Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazał, że grzywnę orzeczono zgodnie z art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.) na podstawie ceny powierzchni użytkowej lokalu ogłoszonej przez Prezesa GUS oraz powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem rozbiórki. Powierzchnię zabudowy przyjęto w wysokości 61,95 m2, zgodnie z wytycznymi zawartymi w zapadłych w niniejszej sprawie wyrokach WSA w Krakowie z dnia 17 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 1723/03. W wyroku tym wskazano, że grzywna powinna być liczona w odniesieniu do powierzchni i ceny obiektu.

Organ odwoławczy dostrzegł, że w dacie wydawania przez niego decyzji zwiększeniu uległa ogłaszana cena powierzchni użytkowej lokalu, jednakże uwzględnienie tej zmiany oznaczałoby wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, co jest sprzeczne z art. 139 kpa.

A. N. złożył skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów zastępstwa, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W świetle powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 t.j. z dnia 2026.02.09., dalej zwanej "p.p.s.a.") sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a. jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. W § 5 wskazano, że wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

W cyt. powyżej wyroku z 17.11.2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt II SA/Kr 1723/03. wskazał na definicję "budynku" oraz na brak w systemie prawa powszechnie obowiązującego definicji "powierzchni zabudowy". W tej sytuacji, zgodnie z zasadą przyjaznej interpretacji przepisów Sąd nakazał, by grzywnę w celu przymuszenia w tej konkretnej sytuacji obliczać według powierzchni zabudowy części obiektu budowlanego, w stosunku do którego orzeczono rozbiórkę, a to pomieszczeń wydzielonych z przestrzeni czterema ścianami i dachem, spełniającej definicję budynku. Należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż prawidłowy był sposób obliczenia grzywny przyjęty przez organ I instancji w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2025 r., w którym przyjęto powierzchnię zabudowy w wymiarze 61,95 m2. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty nie wykazują, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Odnosząc się do argumentu skarżącego dotyczącego zamieszkiwania w przedmiotowym obiekcie dwóch osób schorowanych, Sąd wskazuje, że okoliczność ta – choć może mieć znaczenie z punktu widzenia sytuacji życiowej zobowiązanego – pozostaje bez wpływu na ocenę legalności obowiązku rozbiórki. Obowiązek ten wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej, która podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy administracji nie są uprawnione do odstąpienia od egzekwowania takiego obowiązku w oparciu o względy natury pozaprawnej, jeżeli brak jest wyraźnej podstawy prawnej do zastosowania takiego rozwiązania. Odnośnie twierdzeń skarżącego o braku zamiaru uiszczenia nałożonej grzywny, Sąd wskazuje, że pozostają one irrelewantne dla oceny legalności zastosowanego środka egzekucyjnego. Grzywna w celu przymuszenia stanowi środek przewidziany przepisami prawa, mający na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Subiektywne stanowisko zobowiązanego co do odmowy jej zapłaty nie może wpływać na dopuszczalność ani zasadność jej nałożenia. Za całkowicie bezzasadne należy uznać również twierdzenia skarżącego dotyczące rzekomego przeznaczenia obiektu jako schronu przeciwlotniczego. Skarżący nie wykazał, aby przedmiotowy obiekt posiadał taki status w świetle obowiązujących przepisów prawa ani aby istniały jakiekolwiek okoliczności faktyczne uzasadniające nadanie mu takiego charakteru. Twierdzenia te nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, a tym samym nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W konsekwencji należy uznać, że podniesione w skardze argumenty nie mogą z punktu widzenia przedmiotu postępowania sądowoadministracyjnego, które ogranicza się do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu – doprowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, aby organy administracji dopuściły się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego skarga została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.