Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 24 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran Sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego "[...]" z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę.

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Lasów Miejskich - [...] Nr [...] z dnia [...] października 2017 r.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] lipca 2017 r. został wyłożony do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie Urzędu Dzielnicy [...] Projekt uproszczonego planu urządzenia Lasu dla dzielnicy [...].

W dniu [...] sierpnia 2017 r. stowarzyszenie zwykłe "[...]" zgłosiło wnioski do projektu Uproszczonego Planu Urządzania Lasu dla dzielnicy [...], dotyczące wyłączenia widocznych w podziale ewidencyjnym dróg w obrębie "[...]" (w oddziałach 3, 4, 5, 7 oraz 8) jako odrębnych wydzieleń oraz przywrócenia przedwojennego przeznaczenia gruntów objętych projektem ww. planu, jako gruntów pod zabudowę mieszkaniową.

Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Dyrektor Lasów Miejskich - [...] odmówił wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie uznania bądź nieuznania wniosków i zastrzeżeń do projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla dzielnicy [...] na lata 2018-2027.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie "[...]", zarzucając:

- obrazę procedury postępowania administracyjnego tj. art. 7, 61 § 2, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego,

- błędy w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że Stowarzyszenie "[...]" nie może występować jako strona w postępowaniu oraz że cele statutowe organizacji są sprzeczne z zapewnieniem w lesie trwale zrównoważonej gospodarki leśnej w myśl art. 21 ust. 5 ustawy o lasach, które zapewnić mają zapisy uproszczonego planu urządzenia lasu.

Po rozpatrzeniu zażalenia Kolegium wydało powołane na wstępie rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy ustalił, że Projekt uproszczonego planu urządzenia Lasu dla dzielnicy [...] został wyłożony do publicznego wglądu dnia [...].07.2017 r. na okres 60 dni w siedzibie Urzędu Dzielnicy [...]. Zastrzeżenia Stowarzyszenia do projektu wpłynęły do organu w ustawowym terminie 60 dni. Organ uznał, że w sprawie nie wykazano, aby udział Stowarzyszenia w sprawie zastrzeżeń i wniosków do projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla dzielnicy [...] na lata 2018-2027 był uzasadniony celami statutowymi Stowarzyszenia. Organ powołał, że zgodnie z § 5 Regulaminu "zadaniem Stowarzyszenia zw. jest rozwijanie i propagowanie postaw i działań na rzecz wszechstronnego, harmonijnego i zrównoważonego rozwoju gminy [...], a w szczególności: 1. Wypracowywanie prawnych, organizacyjnych i technicznych rozwiązań umożliwiających zbudowanie osiedla domów mieszkalnych na terenie gminy nawiązującego do przedwojennej idei [...]; 2. Współudział w tworzeniu warunków sprawnego funkcjonowania i ekorozwoju tego obszaru jako całości w jego wymiarze lokalno -gminnym; 3. Współpraca i wspieranie lokalnych samorządów oraz innych organizacji w realizacji działań na rzecz rozwoju gminy". Wskazano, że wniosek Stowarzyszenia zmierza do przywrócenia przeznaczenia gruntów leśnych objętych projektem planu pod zabudowę mieszkaniową. Organ wskazał, że stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o lasach, uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem gospodarki leśnej sporządzanym dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państw, który służy prowadzeniu zrównoważonej gospodarki leśnej, z uwzględnieniem celów wskazanych w pkt 1-5, w tym m. in. zachowaniem lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz równowagą przyrodniczą oraz ochroną lasów. Organ ocenił, że wskazane cele działania Stowarzyszenia nie wpisują się w zakres postępowania w przedmiocie zgłoszenia zastrzeżeń i wniosków do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu, które dotyczy gospodarki leśnej w lasach prywatnych i związanych z nią prawami i obowiązkami właścicieli lasu. Stowarzyszenie nie przedstawiło przy tym innych dokumentów, które mogłyby uzasadniać uznanie, iż jego udział w postępowaniu jest uzasadniony celami statutowymi. Ponadto organ uznał, że Stowarzyszenie nie wykazało, aby za wszczęciem postępowania z urzędu przemawiał również interes społeczny, w rozumieniu ogólnym, dotyczącym szerszej grupy społecznej. Organ ocenił, że zgłoszone przez Stowarzyszenie zastrzeżenia i wnioski służą tylko interesom właścicieli przedwojennych terenów budowlanych, położnych w obrębie obecnego "[...]", a nie całej lokalnej społeczności, a dyktowane one są chęcią dopuszczenia zabudowy na działkach leśnych, a nie realizacją celów zrównoważonej gospodarki leśnej, określonych w art. 7 ust. 1 pkt. 1-5 ustawy o lasach.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosło Stowarzyszenie "[...]" zarzucając:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 50 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 44 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (zwaną dalej: ustawą środowiskową), a także art. 3 pkt 16 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (zwaną dalej: p.o.ś.), co miało istotny - wręcz kluczowy wpływ na wynik sprawy;

- naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Powołano, że w szczególności SKO nie dokonało oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, dało wiarę błędnym ustaleniom faktycznym poprzez uznanie, że Stowarzyszenie "[...]" nie ma w sprawie ważnego interesu strony, oraz że cele statutowe organizacji są sprzeczne z zapewnieniem w lesie trwale zrównoważonej gospodarki leśnej w myśl art. 21 ust. 5 ustawy o lasach, które zapewnić mają zapisy uproszczonego planu urządzenia lasu - uznając przedmiotową okoliczność jako udowodnioną przez Dyrektora Lasów Miejskich w [...].

Skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Lasów Miejskich w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi oraz o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie, a Sąd działając z urzędu nie dostrzegł takich uchybień obu postanowień, które mogłyby prowadzić do ich uchylenia.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. (żądanie wszczęcia postępowania) zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach ((t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 788).) dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych, sporządzany jest uproszony plan urządzenia lasu – na zlecenie starosty. Zgodnie z ust. 4 ww. art. projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy. O wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego. W terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu. Starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków (ust. 5).

Z akt sprawy wynika, że jak ustalił organ Projekt uproszczonego planu urządzenia Lasu dla dzielnicy [...] został wyłożony do publicznego wglądu dnia [...].07.2017 r. na okres 60 dni w siedzibie Urzędu Dzielnicy [...] i w terminie ustawowym zastrzeżenia zgłosiło Stowarzyszenie "[...]". Stowarzyszenie wniosło o przywrócenie przedwojennego przeznaczenia gruntów objętych projektem ww. planu, jako gruntów pod zabudowę mieszkaniową oraz wyłączenie widocznych w podziale ewidencyjnym dróg w obrębie "[...]" (w oddziałach 3, 4, 5, 7 oraz 8) jako odrębnych wydzieleń celem ułatwienia ich odlesienia i zapewnienia dojazdu do działek leśnych. Stowarzyszenie powołało również, że skupia właścicieli przedwojennych terenów budowlanych, położonych w obrębie obecnego "[...]", zalesionych w okresie powojennym.

Wskazać należy, że postępowanie w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków do planu urządzenia lasu, stosownie do brzmienia art. 21 ust. 5 powołanej ustawy o lasach następuje na wniosek zainteresowanego właściciela. W przedmiotowej sprawie taki wniosek nie został złożony, a organ zasadnie uznał, że brak jest podstaw do prowadzenia takiego postępowania z urzędu. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi wyjątek określony w art. 61 § 2 k.p.a., umożliwiający wszczęcie postępowania z urzędu ze względu na szczególnie ważny interes strony. Niewątpliwie za taką stronę nie może być uznane Stowarzyszenie, albowiem z przepisu art. 21 ust. 5 ustawy o lasach wynika jednoznacznie uprawnienie dla właściciela do złożenia stosownych zastrzeżeń i wniosków w sprawie planu, które inicjują wszczęcie postępowania. Z akt sprawy nie wynika również aby istniał jakiś ważny interes strony przemawiający za wszczęciem postępowania z urzędu, nie skonkretyzowano również takiej strony postępowania - tj. właściciela lasu.

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.

W przedmiotowej sprawie prawidłowa jest ocena organu w zakresie braku celów statutowych Stowarzyszenia, uzasadniających składanie wniosków i zastrzeżeń do projektu uprowadzonego planu lasu. Wskazuje na to analiza celów statutowych Stowarzyszenia dokonana przez organ i szczegółowo przywołana przez organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd w całości podziela ustalenia dokonane przez organ w tym zakresie i uznaje je za własne. Wskazać należy, że organ analizował Regulamin Stowarzyszenia, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Fakt zamiany zapisów Regulaminu, które miały miejsce już po wydaniu kwestionowanego postanowienia, nie może wpłynąć na zmianę oceny prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 6 i 80 k.p.a. organy administracji działają na podstawie obowiązujących przepisów prawa i wydają rozstrzygnięcia co do stanów faktycznych ustalonych na dzień wydawania decyzji. Nie ulega wątpliwości, że z Regulaminu, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia, nie wynika aby jakikolwiek cel statutowy Stowarzyszenia uzasadniał udział Stowarzyszenia w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń i wniosków do projektu Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla dzielnicy [...] na lata 2018-2027. Stosownie bowiem do art. 7 ust. 1 ustawy o lasach uproszczony plan urządzenia lasu jest dokumentem gospodarki leśnej sporządzanym dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państw, który służy prowadzeniu zrównoważonej gospodarki leśnej, z uwzględnieniem celów wskazanych w pkt 1-5, w tym m. in. zachowaniem lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz równowagą przyrodniczą oraz ochroną lasów. Niewątpliwie cele działania Stowarzyszenia nie dotyczą gospodarki leśnej w lasach prywatnych i związanych z nią prawami i obowiązkami właścicieli lasu.

Ponadto, organ odwoławczy zasadnie wskazał w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia, że w istocie wniosek Stowarzyszenia zmierza do przywrócenia przeznaczenia gruntów leśnych objętych projektem planu pod zabudowę mieszkaniową. Tym samym nie służy całej lokalnej społeczności w aspekcie ogólnego interesu szerszej grupy podmiotów. Niewątpliwie w interesie społecznym jest bowiem zachowanie lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz zachowanie równowagi przyrodniczej oraz ochrona lasów, a nie dopuszczenie zabudowy leśnej na gruncie. Tak więc w przedmiotowej sprawie trafnie organ uznał, że wnioski i zastrzeżenia Stowarzyszenia pozostają wręcz w sprzeczności z interesem społecznym, co stanowi kolejną negatywną przesłankę do prowadzenia postępowania w sprawie.

Powołać należy, że jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 18.04.2018 r. (IV SA/Po 189/2018) "Za zasadnością wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej nie może przemawiać wobec tego sama tylko chęć tego podmiotu, tylko jego wiedza, fachowość i doświadczenie w danym obszarze tematycznym, a także profesjonalizm i rozeznanie w sprawie. Udział organizacji społecznej nie powinien służyć interesowi samych tylko jej członków, lecz wspierać poszanowanie obiektywnie rozumianego interesu społecznego, przybierającego postać ochrony praw lokalnej społeczności czy też istniejących dóbr kultury w trosce o przyszłe pokolenia. Ze względu na ochronę interesów stron postępowania, przesłanki uprawniające organizację społeczną do żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby, powinny być wykładane ściśle".

Dodatkowo wskazać należy, że przedmiotem sprawy prowadzonej w trybie art. 21 ust. 5 ustawy o lasach nie może być kwesta przywrócenia przedwojennego przeznaczenia gruntów.

Wobec powyższego, uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zarzuty skargi są całkowicie nieuzasadnione. Powołać należy, że brak jest jakichkolwiek postaw do uznania, że w dacie wydawania zakwestionowanego rozstrzygnięcia, skarżące Stowarzyszenie, było organizacją ekologiczną w rozumieniu art. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 pkt. 10 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2017.1405), a także art. 3 pkt 16 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U.2018.799 tj.), pod pojęciem organizacji ekologicznej – rozumie się organizację społeczną, której celem statutowym jest ochrona środowiska. Natomiast art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie stanowi o uczestnictwie organizacji ekologicznych w określonych postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa, określonych m.in. w samej ustawie z 3 października 2008 r. Jak już wskazano w uzasadnieniu, istotne znaczenie miały zapisy Regulaminu Stowarzyszenia obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonego aktu, a nie w brzmieniu Regulaminu dołączonego do skargi. Nie doszło również do naruszenia art. 50 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, albowiem skarżące nie zostało pozbawione prawa do wniesienia skargi do sądu.

Nie znajdują uzasadnienia również zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organy podjęły wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący rozpoznany, a dokonana ocena nie jest oceną dowolną.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.