Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 652/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku postanawia: oddalić zażalenie.

I

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2023 r., sygn. III SA/Gl 652/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi M. R. (dalej jako: "skarżący") na decyzję Głównego lnspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2022 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił w sposób przekonywujący, iż uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia było niezawinione. Skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy pismem z dnia 9 listopada 2022 r. Pismo zostało wysłane na wskazany przez niego adres. Pismo to odebrała J. P. , która odebrała także postanowienie z dnia 16 stycznia 2023 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis J. P. jako dorosłego domownika, a nie upoważnionego pracownika – co podnosił skarżący. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, a zatem od takiej osoby należy oczekiwać należytego zadbania o własne interesy, w tym zabezpieczenie odbioru korespondencji. To na skarżącym ciąży obowiązek zagwarantowania prawidłowego odbioru korespondencji pod wskazanym Sądowi adresem.

II

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu na wniosek o sporządzenie uzasadnienia, który został złożony w Sądzie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Ponadto z art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego.

Artykuł 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wymaga podkreślenia, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy.

Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze jego działania. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt II GZ 523/14). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 248/14).

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia z uwagi na zakwestionowanie przez skarżącego sposobu doręczenia pisma z dnia 9 listopada 2022 r. w trybie zastępczym. Skarżący wyjaśnił bowiem, że pod adresm wskazanym w skardze siedzibę ma wiele firm, a osoba odbierająca korespondencję nie jest domownikiem pod wskazanym przez skarżącego adresem.

Wobec powyższego wyjaśnić należy, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka sądowa zawierająca pismo dotyczące zawiadomienia o terminie rozprawy została doręczona w trybie doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi. Dorosły domownik, który w świetle treści zwrotnego potwierdzenia odbioru i adnotacji doręczyciela, zobowiązał się do oddania pisma adresatowi, powinien przekazać informację o nadejściu przesyłki adresatowi. Przejmuje bowiem odpowiedzialność za przekazanie przesyłki adresatowi. Skutki zaniechania tego obowiązku obciążają adresata.

Domownik zastępujący podczas nieobecności adresata powinien właściwie zadbać o jego interesy. Skoro zobowiązał się przekazać przesyłkę, to należało oczekiwać, że dołoży wszelkich starań, aby tego dokonać. Skarżący nie miał co prawda wpływu na sposób zachowania dorosłego domownika, ale mając świadomość zainicjowanej sprawy sądowej powinien podjąć starania by informacje o takiej korespondencji były mu przekazywane.

Co istotne poza pismem z dnia z dnia 9 listopada 2022 r., tj. zawiadomieniem o terminie rozprawy, J. P. odebrała także postanowienie z dnia 16 stycznia 2023 r. odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku oraz postanowienie z dnia 17 kwietnia 2023 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Oceniając zatem zachowanie skarżącego i biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, nie można uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiła przeszkoda, której skarżący nie mógł w żaden sposób usunąć, ani której nie mógł zapobiec. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a prawidłową konsekwencją takiego uznania jest odmowa jego sporządzenia.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.