Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi R. K. i D.K. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 stycznia 2025 r. nr 19/2025 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych polegających na samowolnej budowie budynku rekreacji indywidualnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy (dalej: PINB, organ I instancji) z dnia 7 listopada 2024 r. nr 216/2024, wstrzymujące roboty budowlane polegające na samowolnej budowie budynku rekreacji indywidualnej wraz z tarasem położonego na działce nr [...] w S., gmina K.

Przedmiotowe postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

PINB w dniu 30 października 2024 r. przeprowadził kontrolę na działce oznaczonej geodezyjnie nr [...], położonej w S., gmina K. W trakcie kontroli ustalono, że na działce znajduje się wybudowany ok. 2022 r. budynek rekreacyjny murowany, ocieplony, z tarasem od strony zbiornika wodnego, o wymiarach wskazanych w wydruku z systemu IntraEWID, remontowany po podtopieniu. Na parterze budynku znajdują się salon z aneksem kuchennym i łazienka, zaś na piętrze dwa wydzielone pomieszczenia z oknami połaciowymi. Według oświadczenia właścicieli, do budynku nie doprowadzono wody ani nie są odprowadzane ścieki (brak kanalizacji oraz zbiornika na nieczystości ciekłe). W toku kontroli nie okazano pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do organu administracji.

W związku z powyższym, pismem z dnia 5 listopada 2024 r. PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy ww. budynku rekreacyjnego wraz z tarasem, a następnie postanowieniem z dnia 7 listopada 2024 r., wydanym na podstawie art. 48 i 48a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej: p.b.), wstrzymał jego budowę. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedmiotowy budynek spełnia funkcję rekreacji indywidualnej, o której mowa w § 3 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej: rozporządzenie), bowiem jest położony na działce usytuowanej bezpośrednio przy zbiorniku wodnym, posiada salon z aneksem kuchennym, łazienkę, piętro z dwiema sypialniami oraz jest wyposażony w meble i sprzęty codziennego użytku. Zdaniem PINB, bez wpływu na prawidłowość dokonanej kwalifikacji miała okoliczność braku doprowadzenia do budynku wody oraz kanalizacji, bowiem w najbliższej okolicy działki brak jest sieci wodno-kanalizacyjnej, zaś inwestor nie rozwiązał dotychczas tej kwestii. Podkreślono, że budowa budynków rekreacji indywidualnej wymaga co najmniej zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, zaś zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (z koniecznością dokonania zgłoszenia) są budynki wolno stojące, parterowe do 35m2 powierzchni zabudowy, ewentualnie powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m. Wskazano, że przedmiotowy budynek nie spełnia powyższych parametrów i nie jest to obiekt parterowy, bowiem stwierdzono, że posiada on piętro z dwoma pomieszczeniami. W przypadku zaś budynku, który nie spełnia parametrów wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., przed wybudowaniem wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, czego inwestorzy nie uczynili. Jednocześnie PINB poinformował strony o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego w wysokości 25 000 zł.

W wyniku rozpoznania zażalenia R. K. i D. K. (dalej również: skarżący) DWINB zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał prawidłowość dokonanej przez PINB kwalifikacji wskazując, że przedmiotowy obiekt nie jest objęty wyjątkiem przewidzianym w przepisie art. 29 p.b., bowiem posiada dwie kondygnacje. Podkreślono, że ustalenia zostały poczynione podczas kontroli, z której został sporządzony protokół z dołączoną dokumentacją zdjęciową. Dokument ten został podpisany przez skarżących, którzy byli obecni podczas przeprowadzanych oględzin i nie zgłaszali w ich trakcie uwag czy wyjaśnień. Wyjaśniono nadto, że o funkcji obiektu decydują przesłanki obiektywne i na gruncie niniejszej sprawy wyjaśnienia dokonane przez organ I instancji są wystarczające do stwierdzenia, że przedmiotowy budynek pełni funkcję rekreacyjną.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli R. K. i D. K., zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji i przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, o rozpoznanie skargi na rozprawie oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przedmiotowy budynek został skonstruowany w oparciu o projekt przeznaczony do budowy pod zgłoszenie, mieści się w wymiarach powierzchni do 35 m2 i posiada poddasze nieużytkowe. Wskazano, że poddasze użytkowe to przestrzeń pomiędzy dachem stromym a ostatnią kondygnacją budynku, która może być wykorzystana do celów mieszkaniowych oraz powinno być ogrzewane i izolowane od pozostałych szkodliwych czynników zewnętrznych, aby wykorzystanie go na cele mieszkalne nie stanowiło zagrożenia dla przebywających na nim ludzi. Skarżący podkreślili, że poddasze spornego obiektu nie spełnia tych kryteriów. Dodano, że w przypadku poddasza użytkowego, jego średnia wysokość powinna być większa niż 2 metry, bowiem gdy jest ona mniejsza, rzeczywiste zagospodarowanie przestrzeni staje się niemożliwe i pomieszczenie staje się zbyt niskie, aby zapewnić swobodne funkcjonowanie osobie dorosłej. Wysokość dodatkowo ograniczają konstrukcje dachu, takie jak więźba, niezbędna infrastruktura wentylacyjna oraz dodatkowe instalacje i izolacje termiczne. Skarżący podnieśli, że PINB zaniechał zweryfikowania tych okoliczności, szczególnie w zakresie posiadania przez budynek dwóch kondygnacji oraz wymiarów poddasza. Zaznaczyli, że bazując na metrażu budynku, powinien być on zakwalifikowany jako budynek pod zgłoszenie.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.

Kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona zgodnie z kryteriami legalności określonymi w art. 145 § 1 i § 2 w związku z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a) wykazała, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym, stwierdzone wady postępowania administracyjnego skutkowały koniecznością uchylenia nie tylko zaskarżonego aktu, ale także – na zasadzie art. 135 p.p.s.a – rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Legnicy o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na samowolnej budowie budynku rekreacyjnego wraz z tarasem, na działce nr [...] w S., gmina K.

Uwzględniając, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.). Jak bowiem stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Jakkolwiek zatem skarżący wnosili o przeprowadzenie rozprawy w treści skargi, w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest – jak wynika z wyżej przywołanego przepisu – uzależnione od wniosku strony.

Materialną podstawą wydanych postanowień były przepisy Prawa budowlanego zawarte w art. 48 regulujące kwestię tzw. samowoli budowlanej i art. 48a, dotyczącego kwestii legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających – w niniejszej sprawie - na budowie budynku rekreacyjnego wraz z tarasem.

Według art. 48 p.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1/ bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2/ bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5).

Zgodnie natomiast z art. 48a ust. 1 p.b., w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.

Należy także zaznaczyć, że w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej obligująca do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Według przywołanego przepisu organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konkretyzację powyższej zasady stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązujący organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Pamiętać trzeba również o zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), która nakłada na organy orzekające obowiązek poddania ocenie wszystkich dowodów w sprawie – we wzajemnej łączności. W związku z tym, organ administracji publicznej rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu. W orzecznictwie przyjmuje się przy tym, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1043/21, z 18 października 2022 r., sygn. akt II GSK 1297/19, z 14 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 338/21, dostępne w CBOSA).

W świetle przywołanych regulacji organ administracji ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinien dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez stronę postępowania zarzutów. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Proces decyzyjny, ocena zebranego materiału dowodowego i wysnute wnioski powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Prowadzenie postępowania przez organ z uwzględnieniem powyższych zasad umożliwia wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ się kierował (art. 11 k.p.a.) oraz służy pogłębianiu zaufaniu obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.).

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organy nadzoru budowlanego okazał się niewystarczający do formułowania wiarygodnych ocen w zakresie przedmiotu sprawy. W rezultacie nie uprawniał on rozstrzygających w sprawie organów do zastosowania dyspozycji art. 48 p.b., co wynika z naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Wymaga podkreślenia, że zastosowanie jednego z trzech trybów postępowania (art. 48 bądź art. 49f albo art. 50-51 p.b.) zależy od charakteru (rodzaju) samowoli budowlanej oraz okresu, który upłynął od czasu zakończenia budowy. Skoro nie każda budowa (roboty budowlane) wymaga pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, to przed zakwalifikowaniem danej inwestycji jako samowoli budowlanej konieczne jest ustalenie, że w świetle przepisów Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych – obowiązujących w dacie budowy – zrealizowana inwestycja wymagała pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Takie dopiero ustalenia pozwalają zastosować środki administracyjnoprawne zwalczania bądź legalizacji samowoli budowlanej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 974/17, dostępne w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie nie jest podważane, że przedmiotowy obiekt zakwalifikować należało, zgodnie z § 3 pkt 7 rozporządzenia jako budynek rekreacji indywidualnej tj. budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku.

Organ I instancji ustalił, że obiekt ten powstał ok. 2022 r. Według obowiązujących w tej dacie przepisów Prawa budowlanego, budowa budynku rekreacji indywidualnej wymaga – co do zasady – pozwolenia na budowę, chyba, że objęta jest zwolnieniem z art. 29 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy. W myśl przywołanego przepisu nie wymaga bowiem pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia, budowa budynku rekreacji indywidualnej wolno stojącego, parterowego, do 35 m2 powierzchni zabudowy, ewentualnie powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m.

W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji wdrożyły tryb legalizacyjny przewidziany w art. 48 p.b., stojąc na stanowisku, że skoro skarżący nie legitymują się decyzją o pozwoleniu na budowę spornego obiektu, nie dokonali też zamiaru zgłoszenia wykonania robót budowalnych związanych z budową budynku rekreacyjnego, a w świetle art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b. wzniesiony obiekt nie spełnia określonych w tym przepisie parametrów – nie jest to bowiem obiekt parterowy, gdyż posiada poddasze użytkowe – to tym samym nie korzysta on ze zwolnienia od obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tego też powodu organy orzekające przyjęły, że sporny budynek jest obiektem budowlanym powstałym w warunkach samowoli budowlanej.

W ocenie Sądu organy formułując stanowisko o konieczności wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b nie zebrały jednak materiału dowodowego pozwalającego na dokonanie właściwej kwalifikacji spornego budynku, czym uczyniły wydane w sprawie rozstrzygnięcia wadliwymi.

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy okazał się bowiem niewystarczający do przesądzenia, czy budowa spornego obiektu zwolniona była, na podstawie art. 29 ust.1 pkt 16 p.b, z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i objęta zgłoszeniem, czy też nie.

Przede wszystkim na podstawie akt trudno w sposób jednoznacznie ustalić kluczową dla rozstrzygnięcia kwestię ilości kondygnacji przedmiotowego budynku.

W tym względzie wskazać trzeba, że wprawdzie w przepisach Prawa budowlanego brak jest definicji "budynku parterowego", o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., jednakże utrwalone w języku polskim oraz w budownictwie potoczne rozumienie słowa "parter" tłumaczyć trzeba jako pierwszą kondygnację nadziemną, stanowiącą poziom, na którym znajduje się główne wejście do budynku. Natomiast ostatnie piętro położone bezpośrednio pod dachem spadzistym jest określane jako poddasze (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 14 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 286/10, dostępne w CBOSA).

Jak wyjaśnił z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1571/21, słowo "parter" łączyć należy z najniższą kondygnacją, która jest dostępna z poziomu gruntu. Do takiego rozumienia tego pojęcia skłania także definicja kondygnacji zawarta w § 3 pkt 16 rozporządzenia, która określa kondygnację jako poziomą część budynku oddzieloną w dolnej części nie tylko posadzką na stropie, ale też warstwą podłogową na gruncie. Można więc wywieść z tego, że najniższa kondygnacja określana jako "parter", to kondygnacja przy gruncie (przy braku kondygnacji podziemnych), lub pierwsza kondygnacja naziemna na kondygnacji podziemnej. W efekcie budynek parterowy to budynek posiadający jedną kondygnację nadziemną.

Pozostając w kręgu definicyjnym wyznaczonym przepisami rozporządzenia, zauważyć trzeba, że pojęcie kondygnacji w rozumieniu § 3 pkt 16 aktu jest dwuelementowe. W pierwszej części zdefiniowano pojęcie kondygnacji jako przestrzeń pomiędzy stropami. Przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia stropu, zatem w tym zakresie sięgnąć należy do znaczenia tego pojęcia w języku potocznym. Strop to poziomy układ konstrukcyjny oddzielający poszczególne kondygnacje, przenoszący obciążenia na pionowe elementy nośne (ściany lub słupy). Na górnej powierzchni stropu układana jest podłoga, a dolną powierzchnię najczęściej pokrywa się tynkiem, tworząc sufit. Jedną z funkcji stropu jest przeniesienie obciążenia stałego – dotyczy to ciężaru własnego, ciężaru ścianek działowych na poddaszu, również częściowo ciężaru więźby dachowej. Wedle zaś definicji słownikowej, strop to poziomy element konstrukcyjny oddzielający poszczególne kondygnacje budynku. W drugiej części definicji kondygnacji, za kondygnację uznaje się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m.

Z przedstawionej definicji wynika zatem, że poddasze kwalifikowane jest jako niezależna kondygnacja, gdy obejmuje ono pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. Idąc dalej wskazać trzeba, że definicja pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi zawarta została w § 4 rozporządzenia. Wynika z niego, że pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się na pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny oraz pomieszczenia na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. Rozwinięciem tej regulacji są w dalszej części tego aktu podustawowego przepisy § 72 do 75, określające wysokość pomieszczeń (por. NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 2071/18, dostępne w CBOSA). Stosownie do § 72 ust.1 rozporządzenia, wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, odnośnie pokoi na poddaszu w budynkach jednorodzinnych i mieszkalnych zagrodowych oraz pomieszczeń w budynkach rekreacji indywidualnej, powinna wynosić minimum 2,2 m – przy stropach pochyłych jest to wysokość średnia liczona między największą a najmniejsza wysokością pomieszczenia, lecz nie mniejszą niż 1,9 m. Z przedstawionych przepisów można zatem wnioskować, że o poddaszu z pomieszczeniami na pobyt ludzi (poddaszu użytkowym) można mówić, gdy ma ono wysokość co najmniej 2,2 m w świetle. Jest to bowiem najmniejsza minimalna wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi przewidziana w tym przepisie (por. NSA w wyroku z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 653/06, dostępne w CBOSA).

Biorąc pod uwagę przedstawione regulacje Sąd stwierdził, że skoro organy nadzoru budowlanego uznały, że w sprawie nie mamy do czynienia z budynkiem parterowym w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., gdyż obiekt posiada poddasze użytkowe z dwiema sypialniami, to na poparcie swojego rozstrzygnięcia winny przedstawić przekonującą argumentację, opartą na właściwe zebranym i ocenionym materiale dowodowym. Tymczasem ustalenia organów nie odnoszą się w ogóle do kwestii wysokości poddasza uznanego za użytkowe, co nie pozwala ocenić, czy w świetle przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia sporne poddasze może być kwalifikowane jako niezależna kondygnacja obejmująca pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. W aktach sprawy, poza lakoniczną treścią protokołu kontroli, niezawierającego pomiarów wysokości pomieszczeń przedmiotowego poddasza, nie zgromadzono jakiegokolwiek dalszego dowodu, który rozstrzygałby kwestię charakteru wzniesionego budynku.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że rolą organu w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowanych wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. jest prawidłowe określenie kwalifikacji prawnej obiektu, którego dotyczy legalizacja. Okoliczność ta przesądza bowiem o tym, czy w ogóle prowadzenie postępowania legalizacyjnego w danym przypadku jest zasadne, a jeżeli tak, na jakich zasadach. Zakres postępowania dowodowego realizowanego na tym etapie ma zatem charakter istotny dla dalszych losów ewentualnego postępowania legalizacyjnego.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organy orzekające naruszyły w rozpatrywanej sprawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 p.b., bowiem przedwcześnie, bez ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy, wdrożyły tryb przewidziany we wspomnianym unormowaniu, co świadczy również o naruszeniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W ponownym postępowaniu właściwy organ usunie wskazane w niniejszym wyroku uchybienia, przede wszystkim uzupełniając odpowiednio materiał dowodowy, w szczególności co do niezbędnych parametrów wzniesionego obiektu, umożliwiając jednoznaczną kwalifikację prawną obiektu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w pkt II wydane zostało na podstawie art. 200 ww. ustawy.